TP. Hồ Chí Minh nhân rộng chương trình can thiệp tăng huyết áp, đái tháo đường tại tất cả trạm y tế

TP. Hồ Chí Minh sẽ nhân rộng mô hình WHO PEN gắn với khám, chữa bệnh BHYT tại tất cả trạm y tế sau sáp nhập. (Ảnh: Phạm Thương)

Chương trình can thiệp thiết yếu về bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường (WHO PEN) được khởi động tại TP. Hồ Chí Minh từ năm 2023 bước đầu đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Theo đó, từ 43 trạm y tế ban đầu tham gia, đến năm 2025 đã tăng lên 193 trạm y tế. Đây là bước tiến quan trọng trong việc mở rộng tiếp cận dịch vụ quản lý, điều trị bệnh không lây nhiễm ngay tại cộng đồng.

So với cuối năm 2024, đến tháng 8/2025, số bệnh nhân đến khám và lấy thuốc tại các trạm y tế tham gia chương trình tăng rõ rệt. Cụ thể, từ 7.727 bệnh nhân tăng huyết áp tới thăm khám đã tăng lên 13.782 ca, bệnh nhân đái tháo đường từ 2.636 lên 4.362.

Tỷ lệ bệnh nhân quay lại trạm y tế tái khám sau 3 tháng cũng cải thiện đáng kể, bệnh nhân tăng huyết áp từ 41% lên 62%, đái tháo đường từ 31% lên 54%.

Đáng chú ý, hơn 80% bệnh nhân duy trì được huyết áp mục tiêu ổn định và trên 70% đạt đường huyết mục tiêu.

Số liệu từ BHXH TP. Hồ Chí Minh cũng ghi nhận trong 6 tháng đầu năm 2025 số lượng bệnh nhân đến khám chữa bệnh BHYT tại tuyến y tế cơ sở đã tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2024.

TS. BS. Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Chương trình can thiệp thiết yếu về bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường tại TP. Hồ Chí Minh đã và đang chứng minh vai trò quan trọng tại tuyến y tế cơ sở trong chăm sóc sức khỏe ban đầu".

Bên cạnh kết quả tích cực, chương trình vẫn còn những tồn tại và hạn chế như tình trạng cung ứng thuốc tại trạm y tế chưa đồng bộ, nguyên nhân chủ yếu do việc tự dự trù thuốc tại trạm chưa hợp lý.

Việc thay đổi nhân sự phụ trách dẫn đến dữ liệu quản lý chưa cập nhật đầy đủ, kịp thời. Trong 8 tháng đầu năm 2025, vẫn còn 8 trạm y tế chưa có bệnh nhân tăng huyết áp và 16 trạm chưa có bệnh nhân đái tháo đường. Nguyên nhân chủ yếu là do bác sĩ kiêm nhiệm nhiều chương trình, thường xuyên vắng mặt; danh mục thuốc và xét nghiệm tại trạm chưa kịp thời bổ sung để đáp ứng nhu cầu bệnh nhân. Những hạn chế này ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và làm giảm niềm tin của người dân khi lựa chọn trạm y tế là nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu.

BS. CKI. Nguyễn Ngọc Thùy Dương, Phó Giám đốc HCDC cho rằng, để phát triển y tế cơ sở, nâng cao năng lực đội ngũ y tế tuyến cơ sở, thời gian tới cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: Tăng cường nhân lực và tập huấn chuyên môn cho cán bộ y tế tuyến cơ sở, đặc biệt tại khu vực 2 và 3; củng cố các điều kiện về thiết bị y tế và các danh mục kỹ thuật giúp theo dõi điều trị và được BHYT chi trả.

Đảm bảo cung ứng thuốc thiết yếu và mở rộng danh mục thuốc phù hợp với nhu cầu điều trị tại trạm y tế; đẩy mạnh hoạt động sàng lọc, đặc biệt là khám sức khỏe người cao tuổi nhằm phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm để đưa bệnh nhân vào quản lý điều trị kịp thời.

Song song đó, HCDC sẽ tiếp tục phối hợp cùng WHO và Bộ môn Y học Gia đình, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh tổ chức hỗ trợ kỹ thuật và cho các trạm y tế mới triển khai.

TS. BS. Lại Đức Trường, cán bộ kỹ thuật WHO cho rằng, cần xác định rõ vai trò và chức năng của trạm y tế trong quản lý bệnh không lây nhiễm. Đồng thời, mở rộng danh mục bệnh được quản lý và điều chỉnh hướng dẫn chuyên môn cho phù hợp thực tiễn cộng đồng.

TS. BS. Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh nhận định: "Dù còn gặp nhiều thách thức, kết quả bước đầu cho thấy nếu có sự đầu tư đồng bộ cả về nhân lực, trang thiết bị, thuốc thiết yếu và công nghệ quản lý, mô hình này hoàn toàn có thể nhân rộng và phát huy hiệu quả bền vững".

Kế hoạch trong thời gian tới TP. Hồ Chí Minh sẽ mở rộng mô hình WHO PEN gắn với khám chữa bệnh BHYT tại trạm y tế trên toàn địa bàn sau sáp nhập. Đồng thời, ngành y tế sẽ tiếp tục mở rộng danh mục kỹ thuật và danh mục thuốc điều trị những bệnh không lây khác tại tuyến cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều trị.