'Trọng nam, khinh nữ': Định kiến lỗi thời!

Công Thành
Gốc rễ của vấn đề là do sự “trọng nam, khinh nữ” đã ăn sâu vào văn hóa của người Việt Nam, từ khi chuẩn bị kết hôn đến khi đã có con.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới.
Dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới. Ảnh minh họa.

Vợ chồng tôi đón bé trai đầu lòng cuối năm 2022. Lúc đưa bé đến phòng chụp ảnh lưu niệm của bệnh viện, bạn nhân viên ‘buôn chuyện’: “Mấy hôm nay bọn em chụp toàn là bé trai. Hiếm lắm mới có một cô công chúa”.

Tôi có một nhóm bạn thân năm người. Giữa năm 2023, chúng tôi đón em bé thứ bảy của nhóm. Thật bất ngờ, cả bảy nhóc đều là bé trai, dù chúng tôi không hề lựa chọn giới tính thai nhi. Chúng tôi tự gọi mình là “Hội thèm con gái”. Nghe thì vui đấy nhưng tôi cứ dấm dứt lo “tỷ lệ chọi” của con mình khi đến tuổi kết hôn.

Theo công bố của Học viện Phụ nữ Việt Nam vào tháng 6/2023, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh (SRB) tại Việt Nam đang ở mức khá nghiêm trọng (115,5 bé trai/100 bé gái). Đặc biệt, có sáu tỉnh có SRB rất cao trên 120/100 bé gái gồm Bắc Giang (126,8/100), Hà Nam (125,3/100), Hưng Yên (123,6/100), Sơn La (121,8/100), Hòa Bình (121,8/100) và Bà Rịa - Vũng Tàu (121,1/100).

Vấn đề nghiêm trọng hơn là Việt Nam nằm trong nhóm những quốc gia hiếm hoi chênh lệch giới tính khi sinh ngay từ đứa con đầu tiên (110/100), tức là các gia đình đã nghĩ đến lựa chọn nam - nữ ngay ở lần sinh đầu. Đặc biệt, tỷ lệ này cao hơn nhiều ở những cặp vợ chồng có trình độ học vấn cao, tình hình kinh tế khá giả.

Gốc rễ của vấn đề là do sự “trọng nam, khinh nữ” đã ăn sâu vào văn hóa của người Việt Nam, từ khi chuẩn bị kết hôn đến khi đã có con. Thậm chí, đến tận lúc chết, người ta vẫn còn nói với nhau: Có “thằng chống gậy” thì mới yên lòng.

Còn nhớ năm 2020, một nữ sinh giành chiến thắng ở Đường lên đỉnh Olympia bị chỉ trích vì giơ hai tay lên trời ăn mừng. Cô bé bị chê là tự tin thái quá, không tôn trọng đối thủ. Tuy vậy, ở một trận bóng đá nam, khi cầu thủ ghi bàn và ăn mừng tương tự. Hành động đó lại được ca ngợi với các “mỹ từ” như ngạo nghễ, lừng lững, bùng nổ...

Sự việc ấy, một lần nữa cho thấy, dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới. Sự định kiến đến từ những suy nghĩ nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống hằng ngày. Bé trai mặc áo xanh, chơi ô tô; bé gái mặc áo hồng, chơi búp bê. Ngay cả đến chuyện mếu máo của trẻ, nhiều người cũng dạy rằng: “Mình là con trai phải cứng cỏi, sao lại khóc nhè như bọn con gái“.

Như một vòng tuần hoàn, những lời nói và suy nghĩ vô tình của người lớn khiến nhiều trẻ em ngay từ bé đã có cái nhìn phân biệt về giới tính. Khi lớn lên, chúng tiếp tục những định kiến trọng nam khinh nữ từ ngàn đời xưa để lại.

Đừng quên nữ cầu thủ Huỳnh Như đang là ngôi sao của một CLB tại châu Âu - điều mà chưa có nam đồng nghiệp nào làm được. Dạo một vòng mạng xã hội, chúng ta dễ dàng bắt gặp những cô gái làm barber (thợ cắt tóc nam), lái những chiếc motor PKL hay vác những chiếc máy quay đồ sộ.

Mặt khác, Việt Nam có rất nhiều nam đầu bếp, nhà tạo mẫu, chuyên viên trang điểm... nổi tiếng thế giới. Rõ ràng, quan niệm định kiến giới đã không còn phù hợp trong cuộc sống hiện đại.

Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu đàn ông vào năm 2034 và sẽ tăng lên 2,5 triệu vào 25 năm sau đó.

Các gia đình vẫn miệt mài đang tìm kiếm “thằng chống gậy”, các bạn nghĩ sao về những con số này?

Cùng hưởng ứng chiến dịch 'Rung chuông vì bình đẳng giới'

Cùng hưởng ứng chiến dịch 'Rung chuông vì bình đẳng giới'

Nhân kỷ niệm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3), cùng với 123 Sở Giao dịch chứng khoán trên thế giới, Sở Giao dịch chứng khoán ...

Giáo dục là nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới

Giáo dục là nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới

Chuyên gia Tô Thụy Diễm Quyên cho rằng, nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới trong giai ...

Bình đẳng giới - nền tảng hiện thực hoá các mục tiêu phát triển bền vững

Bình đẳng giới - nền tảng hiện thực hoá các mục tiêu phát triển bền vững

Thế giới hiện chưa đạt được bình đẳng giới bất chấp những nỗ lực toàn cầu.

Ngày quốc tế Phụ nữ 8/3: Cần những chính sách để phụ nữ tận dụng các cơ hội trong thời đại số

Ngày quốc tế Phụ nữ 8/3: Cần những chính sách để phụ nữ tận dụng các cơ hội trong thời đại số

Bà Ngô Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm thúc đẩy giáo dục và nâng cao năng lực phụ nữ cho rằng, thời hiện đại, ...

GS. TS. Huỳnh Văn Sơn: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã có bước tiến rõ rệt

GS. TS. Huỳnh Văn Sơn: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã có bước tiến rõ rệt

Dưới góc nhìn của một chuyên gia tâm lý, giáo dục, GS. TS. Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Chuyển đổi số - Dấu ấn trong thành tựu ngoại giao

Chuyển đổi số - Dấu ấn trong thành tựu ngoại giao

"Chuyển đổi số không chỉ còn là công cụ hỗ trợ hoạt động chuyên môn, mà ngày càng trở thành phương thức tổ chức, vận hành mới của ngành ngoại ...
Nhật Bản tuyên bố ý định 'làm sâu sắc hơn' quan hệ với một quốc gia Đông Nam Á

Nhật Bản tuyên bố ý định 'làm sâu sắc hơn' quan hệ với một quốc gia Đông Nam Á

Nhật Bản sẽ làm sâu sắc các mối quan hệ thương mại, quốc phòng và giáo dục với Malaysia trong 5 năm tới và xa hơn nữa.
Lê Trần Thanh Hà: Từ 'hạt giống đỏ' đến bản lĩnh trí thức trẻ giữ lửa niềm tin nơi xứ người

Lê Trần Thanh Hà: Từ 'hạt giống đỏ' đến bản lĩnh trí thức trẻ giữ lửa niềm tin nơi xứ người

Bài viết “Du học sinh Việt Nam vững niềm tin với Đảng trước ‘ma trận’ thông tin nơi xứ người” của tác giả Lê Trần Thanh Hà đã xuất sắc ...
Tác giả Hành Trình Volvo lý giải vì sao Fika không phải là ‘giờ nghỉ’, mà là chiến lược quản trị con người ở Thuỵ Điển

Tác giả Hành Trình Volvo lý giải vì sao Fika không phải là ‘giờ nghỉ’, mà là chiến lược quản trị con người ở Thuỵ Điển

Nếu như ở Nhật Bản, uống trà gắn liền với văn hoá trà đạo, thì ở bên kia châu lục, Fika là nét văn hoá đặc trưng của Thụy Điển.
Hội nghị bồi dưỡng dành cho người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội

Hội nghị bồi dưỡng dành cho người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội

Chuẩn bị kỹ cho các ứng cử viên, nhất là những người lần đầu tham gia ứng cử, ứng cử viên nữ và người dân tộc thiểu số có ý ...
Tổng thống Trump cảnh báo nghị sĩ Mỹ về hệ lụy chính trị nếu phản đối chính sách thuế với Canada

Tổng thống Trump cảnh báo nghị sĩ Mỹ về hệ lụy chính trị nếu phản đối chính sách thuế với Canada

Tổng thống Mỹ cảnh báo, các nghị sĩ đảng Cộng hòa có thể phải đối mặt với bất lợi chính trị nếu ủng hộ động thái hạn chế chính sách ...
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Thấy gì từ vai trò của ngoại giao văn hoá trong định hình hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế?

Thấy gì từ vai trò của ngoại giao văn hoá trong định hình hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế?

Ngoại giao văn hóa đã trở thành một trong những công cụ hữu hiệu nhất để kiến tạo nên hình ảnh của một quốc gia trên trường quốc tế.
Kinh tế Ấn Độ: Nhìn lại năm 2025 và hướng tới triển vọng năm 2026

Kinh tế Ấn Độ: Nhìn lại năm 2025 và hướng tới triển vọng năm 2026

Giáo sư Sambit Bhattacharyya tại Đại học Sussex đăng bài viết trên East Asia Forum với tựa đề 'Kinh tế Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026'.
Khai mở tiềm năng thương mại Ấn Độ-Australia

Khai mở tiềm năng thương mại Ấn Độ-Australia

The Interpreter (Australia) ngày 10/2 đăng bài phân tích về quan hệ thương mại giữa Australia và Ấn Độ với nội dung chính như sau:
WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

Tờ Wall Street Journal mới đây đã đăng bài viết nhận định về nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump năm 2025.
'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

Ngoại giao mạng không còn là lĩnh vực chuyên biệt dành riêng cho các cường quốc mà trở thành một yêu cầu chiến lược với các nước nhỏ và tầm trung.
Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Ngày 6/2, truyền thông Campuchia đã đăng tải nhiều bài viết thông tin về chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm tới xứ sở hoa champa.
Phiên bản di động