'Trọng nam, khinh nữ': Định kiến lỗi thời!

Công Thành
Gốc rễ của vấn đề là do sự “trọng nam, khinh nữ” đã ăn sâu vào văn hóa của người Việt Nam, từ khi chuẩn bị kết hôn đến khi đã có con.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới.
Dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới. Ảnh minh họa.

Vợ chồng tôi đón bé trai đầu lòng cuối năm 2022. Lúc đưa bé đến phòng chụp ảnh lưu niệm của bệnh viện, bạn nhân viên ‘buôn chuyện’: “Mấy hôm nay bọn em chụp toàn là bé trai. Hiếm lắm mới có một cô công chúa”.

Tôi có một nhóm bạn thân năm người. Giữa năm 2023, chúng tôi đón em bé thứ bảy của nhóm. Thật bất ngờ, cả bảy nhóc đều là bé trai, dù chúng tôi không hề lựa chọn giới tính thai nhi. Chúng tôi tự gọi mình là “Hội thèm con gái”. Nghe thì vui đấy nhưng tôi cứ dấm dứt lo “tỷ lệ chọi” của con mình khi đến tuổi kết hôn.

Theo công bố của Học viện Phụ nữ Việt Nam vào tháng 6/2023, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh (SRB) tại Việt Nam đang ở mức khá nghiêm trọng (115,5 bé trai/100 bé gái). Đặc biệt, có sáu tỉnh có SRB rất cao trên 120/100 bé gái gồm Bắc Giang (126,8/100), Hà Nam (125,3/100), Hưng Yên (123,6/100), Sơn La (121,8/100), Hòa Bình (121,8/100) và Bà Rịa - Vũng Tàu (121,1/100).

Vấn đề nghiêm trọng hơn là Việt Nam nằm trong nhóm những quốc gia hiếm hoi chênh lệch giới tính khi sinh ngay từ đứa con đầu tiên (110/100), tức là các gia đình đã nghĩ đến lựa chọn nam - nữ ngay ở lần sinh đầu. Đặc biệt, tỷ lệ này cao hơn nhiều ở những cặp vợ chồng có trình độ học vấn cao, tình hình kinh tế khá giả.

Gốc rễ của vấn đề là do sự “trọng nam, khinh nữ” đã ăn sâu vào văn hóa của người Việt Nam, từ khi chuẩn bị kết hôn đến khi đã có con. Thậm chí, đến tận lúc chết, người ta vẫn còn nói với nhau: Có “thằng chống gậy” thì mới yên lòng.

Còn nhớ năm 2020, một nữ sinh giành chiến thắng ở Đường lên đỉnh Olympia bị chỉ trích vì giơ hai tay lên trời ăn mừng. Cô bé bị chê là tự tin thái quá, không tôn trọng đối thủ. Tuy vậy, ở một trận bóng đá nam, khi cầu thủ ghi bàn và ăn mừng tương tự. Hành động đó lại được ca ngợi với các “mỹ từ” như ngạo nghễ, lừng lững, bùng nổ...

Sự việc ấy, một lần nữa cho thấy, dù xã hội đã văn minh hơn nhiều, vẫn còn một bộ phận nặng nề định kiến giới. Sự định kiến đến từ những suy nghĩ nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống hằng ngày. Bé trai mặc áo xanh, chơi ô tô; bé gái mặc áo hồng, chơi búp bê. Ngay cả đến chuyện mếu máo của trẻ, nhiều người cũng dạy rằng: “Mình là con trai phải cứng cỏi, sao lại khóc nhè như bọn con gái“.

Như một vòng tuần hoàn, những lời nói và suy nghĩ vô tình của người lớn khiến nhiều trẻ em ngay từ bé đã có cái nhìn phân biệt về giới tính. Khi lớn lên, chúng tiếp tục những định kiến trọng nam khinh nữ từ ngàn đời xưa để lại.

Đừng quên nữ cầu thủ Huỳnh Như đang là ngôi sao của một CLB tại châu Âu - điều mà chưa có nam đồng nghiệp nào làm được. Dạo một vòng mạng xã hội, chúng ta dễ dàng bắt gặp những cô gái làm barber (thợ cắt tóc nam), lái những chiếc motor PKL hay vác những chiếc máy quay đồ sộ.

Mặt khác, Việt Nam có rất nhiều nam đầu bếp, nhà tạo mẫu, chuyên viên trang điểm... nổi tiếng thế giới. Rõ ràng, quan niệm định kiến giới đã không còn phù hợp trong cuộc sống hiện đại.

Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu đàn ông vào năm 2034 và sẽ tăng lên 2,5 triệu vào 25 năm sau đó.

Các gia đình vẫn miệt mài đang tìm kiếm “thằng chống gậy”, các bạn nghĩ sao về những con số này?

Cùng hưởng ứng chiến dịch 'Rung chuông vì bình đẳng giới'

Cùng hưởng ứng chiến dịch 'Rung chuông vì bình đẳng giới'

Nhân kỷ niệm Ngày quốc tế Phụ nữ (8/3), cùng với 123 Sở Giao dịch chứng khoán trên thế giới, Sở Giao dịch chứng khoán ...

Giáo dục là nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới

Giáo dục là nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới

Chuyên gia Tô Thụy Diễm Quyên cho rằng, nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu quốc gia bình đẳng giới trong giai ...

Bình đẳng giới - nền tảng hiện thực hoá các mục tiêu phát triển bền vững

Bình đẳng giới - nền tảng hiện thực hoá các mục tiêu phát triển bền vững

Thế giới hiện chưa đạt được bình đẳng giới bất chấp những nỗ lực toàn cầu.

Ngày quốc tế Phụ nữ 8/3: Cần những chính sách để phụ nữ tận dụng các cơ hội trong thời đại số

Ngày quốc tế Phụ nữ 8/3: Cần những chính sách để phụ nữ tận dụng các cơ hội trong thời đại số

Bà Ngô Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm thúc đẩy giáo dục và nâng cao năng lực phụ nữ cho rằng, thời hiện đại, ...

GS. TS. Huỳnh Văn Sơn: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã có bước tiến rõ rệt

GS. TS. Huỳnh Văn Sơn: Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ đã có bước tiến rõ rệt

Dưới góc nhìn của một chuyên gia tâm lý, giáo dục, GS. TS. Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100% lên một mặt hàng chủ lực của Pháp

Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100% lên một mặt hàng chủ lực của Pháp

Tổng thống Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% lên rượu vang Pháp nếu nước này không bãi bỏ thuế dịch vụ kỹ thuật số với các tập đoàn công ...
Thỏa thuận Mỹ-Iran khiến thị trường chứng khoán châu Á 'bùng nổ', giá dầu lao dốc

Thỏa thuận Mỹ-Iran khiến thị trường chứng khoán châu Á 'bùng nổ', giá dầu lao dốc

Thị trường chứng khoán và trái phiếu toàn cầu tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 15/6, giá dầu lao dốc trong phiên giao dịch đầu tuần.
Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Israel thách thức thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bằng một hành động tấn công quân sự

Các hoạt động quân sự của Israel tại miền Nam Lebanon vẫn tiếp diễn, bất chấp thông tin về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Giáo sư Kaoru Natsuda thuộc trường Đại học Quốc tế Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương (APU) phân tích về chiến lược ô tô xanh của Nhật Bản.
Anh ban hành quy định nghiêm ngặt nhất thế giới để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Anh ban hành quy định nghiêm ngặt nhất thế giới để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Anh tuyên bố sẽ cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với nền tảng trò chơi trực tuyến ...
Pháp thắt chặt quan hệ với quốc gia đông dân nhất thế giới

Pháp thắt chặt quan hệ với quốc gia đông dân nhất thế giới

Pháp-Ấn Độ vừa công bố 13 sáng kiến nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác song phương và nhất trí tiếp tục mở rộng quan hệ Đối tác chiến lược ...
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh

Giáo sư Kaoru Natsuda thuộc trường Đại học Quốc tế Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương (APU) phân tích về chiến lược ô tô xanh của Nhật Bản.
Tương lai của ngành tài chính châu Á có thể được xây dựng dựa trên các đồng nội tệ

Tương lai của ngành tài chính châu Á có thể được xây dựng dựa trên các đồng nội tệ

Thỏa thuận giữa Indonesia, Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) hướng đến sự ổn định tài chính thông qua việc mở rộng các giao dịch bằng nội tệ, hoán đổi thanh khoản.
‘Cú sốc’ trên chính trường Anh hé lộ khoảng trống an ninh châu Âu

‘Cú sốc’ trên chính trường Anh hé lộ khoảng trống an ninh châu Âu

Việc Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey từ chức phơi bày một vấn đề sâu xa: châu Âu vẫn chưa tìm được cách tài trợ cho các cam kết an ninh.
Trung Quốc mạnh tay siết chặt quỹ đầu tư công nghệ chiến lược vì một nguyên nhân

Trung Quốc mạnh tay siết chặt quỹ đầu tư công nghệ chiến lược vì một nguyên nhân

Trung Quốc siết chặt hoạt động đầu tư từ các quỹ hỗ trợ thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược của chính quyền địa phương.
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Dấu ấn Việt Nam qua lăng kính quốc tế

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Dấu ấn Việt Nam qua lăng kính quốc tế

AFF 2026 đã để lại dấu ấn Việt Nam trong việc xây dựng nền tảng chiến lược để ASEAN định hình tương lai khu vực trong dài hạn.
Venezuela trở lại: Dầu mỏ, Thổ Nhĩ Kỳ và canh bạc với Mỹ

Venezuela trở lại: Dầu mỏ, Thổ Nhĩ Kỳ và canh bạc với Mỹ

Chuyến thăm của Tổng thống lâm thời Venezuela đến Thổ Nhĩ Kỳ có thể được xem là phản ứng chiến lược trước những chuyển dịch của cục diện quốc tế.
Phiên bản di động