Trung Đông rối 'như mớ bòng bong', Mỹ không thể dễ dàng từ bỏ

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Có vẻ như việc bỏ lại Trung Đông đầy rắc rối phía sau sẽ là điều 'nói dễ hơn làm' đối với chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Mỹ không dễ dàng từ bỏ Trung Đông
Mỹ có chiến lược giảm dần can dự tại khu vực Trung Đông. (Nguồn: CNBC)

Mỹ vẫn duy trì "lời hứa" ở lại?

Tại Đối thoại Manama 2021 do Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS) tổ chức tại Bahrain ngày 20/11 vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cố gắng thuyết phục các đồng minh Trung Đông rằng Mỹ vẫn duy trì cam kết đối với an ninh khu vực.

Ông Lloyd Austin tuyên bố: “Cam kết của Mỹ đối với an ninh ở Trung Đông được đảm bảo mạnh mẽ và chắc chắn”.

Trong bối cảnh cuộc rút lui hỗn loạn khỏi Afghanistan, việc cắt giảm quân số của quân đội Mỹ trong khu vực cũng như chiến lược “xoay trục sang châu Á” của Washington đã làm dấy lên nhiều lo ngại.

Farhad Alaaldin, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Iraq, một viện nghiên cứu có trụ sở tại Baghdad, bày tỏ: “Hiện có rất nhiều lo lắng. Các đối tác trong khu vực đang quan ngại và một vài trong số họ đang bắt đầu tìm kiếm giải pháp an toàn hơn”.

Nhiều quốc gia Trung Đông hoài nghi về cam kết của Mỹ rằng họ sẽ không rút khỏi các mối quan hệ an ninh bắt nguồn từ thời Chiến tranh Lạnh, trong lúc Washington đang tập trung vào các ưu tiên mới của thế kỷ XXI.

Tổng thống Joe Biden nhiều lần nhắc tới các ưu tiên đối ngoại hàng đầu của mình là đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc ở Đông Á và quản lý mâu thuẫn với Nga trong vấn đề Ukraine.

Cụ thể, Lầu Năm Góc đã thực hiện các bước đi nhằm giảm bớt dấu chân quân sự của Mỹ ở Vịnh Persia và Trung Đông nhằm chuyển sự chú ý và nguồn lực sang châu Á.

Tuy nhiên, điều ngày càng trở nên rõ ràng là Mỹ, sau hai thập niên can thiệp vũ trang vào khu vực, đã để lại một loạt vấn đề dai dẳng, dẫn đến một tổn thất lớn về mặt địa chính trị, một khoảng trống để lại cho các đối thủ của Mỹ tìm cách lấp đầy.

Megan A. Stewart, Giáo sư tại Đại học American bình luận: “Nga đã có sự hiện diện quân sự mạnh mẽ ở Trung Đông và Trung Quốc đang tăng cường mở rộng ảnh hưởng kinh tế thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường. Cuối cùng, khoảng trống lòng tin do Mỹ để lại có thể tạo ra ảnh hưởng lớn hơn cho các cường quốc toàn cầu này”.

Đặc biệt, giải quyết các vấn đề vũ khí hạt nhân với Iran là một trong những mục tiêu lớn chưa hoàn thành của Mỹ.

Một cuộc họp đa quốc gia với Iran, bao gồm Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh và Đức, dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 29/11 tại Geneva. Sự kiện này nhằm hướng tới khôi phục một thỏa thuận năm 2015 nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.

Tổng thống Biden đang có chiến lược rằng nếu đạt được một thỏa thuận mới, Mỹ sẽ giữ nguyên cam kết của mình.

Tuy nhiên, ông sẽ đảm bảo điều đó trên thực tiễn như thế nào vẫn còn là một ẩn số. Thỏa thuận năm 2015 chỉ đơn giản được ký bởi cựu Tổng thống Barack Obama và sau đó, người kế nhiệm-cựu Tổng thống Trump đã dễ dàng hủy bỏ.

Trừ phi Tổng thống Biden có thể khiến Thượng viện Mỹ thông qua thỏa thuận mới như một hiệp ước, nếu không, "số phận" của thỏa thuận cũng sẽ phụ thuộc vào hành động của tổng thống tiếp theo.

Mỹ không dễ dàng từ bỏ Trung Đông
Một tên lửa do Iran công bố được phóng ở một địa điểm không xác định ở Iran tháng 8/2020. (Nguồn: Reuters)

Những tranh chấp bỏ lại

Theo Colin Kahl, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách, chưa đầy ba tháng sau khi Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, các nhóm khủng bố đang hồi sinh. Vào cuối tháng 10, ông nói với một ủy ban của Thượng viện Mỹ rằng Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, một mạng lưới khủng bố mà Mỹ đã cố gắng đánh bại không chỉ ở Afghanistan mà còn ở Syria và Iraq, có thể chuẩn bị tấn công Mỹ trong vòng 6 tháng.

Đối với Iraq, các quan chức Lầu Năm Góc cảnh báo rằng quân đội Iraq, giống như quân đội Afghanistan, vốn nhận được sự huấn luyện của Mỹ trong nhiều năm cũng không thể đối đầu với IS.

Tháng trước, Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng của Lầu Năm Góc Sean O’Donnell đã viết rằng quân đội Iraq đang cho thấy tình trạng bảo mật hoạt động kém, thiếu thông tin đáng tin cậy về các hoạt động chống lại IS, yếu kém trong kiểm soát chiến thuật và điều phối các vũ khí.

Cảnh báo được đưa ra ngay trước thông báo rằng các hoạt động quân sự của Mỹ ở Iraq sẽ kết thúc vào năm mới.

Về vấn đề Syria, tại hội nghị ở Manama, một người tham dự đã đặt câu hỏi về sự việc hồi tháng 10 vừa qua, các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào quân đội Mỹ ở nước này, nhưng Mỹ đã không đáp trả.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Austin chỉ trả lời đơn giản rằng: “Mỹ vẫn duy trì quyền tự vệ vào thời điểm và địa điểm chúng tôi lựa chọn”.

Thêm nữa, chính sách xoay trục sang châu Á của Washington đã bỏ lại phía sau cuộc tranh chấp mới chớm nở giữa chính quyền Tổng thống Biden và Israel, đồng minh lâu đời nhất của Mỹ ở Trung Đông.

Tại Manama, bất đồng giữa Cố vấn An ninh Quốc gia Israel Eval Hulata và cố vấn hàng đầu của Tổng thống Biden về Trung Đông Brett McGurk nổ ra xung quanh yêu cầu tối thiểu cần thiết để đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Israel muốn buộc Iran từ bỏ hoàn toàn năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân. Ông Hulata đã nhấn mạnh quyết tâm cao độ của Israel để ngăn chặn điều này. Ông nói: “Israel sẽ tự vệ chống lại Iran nếu cần và chúng tôi đang chuẩn bị cho việc này”.

Trong khi đó, ông McGurk tập trung vào giải pháp ngoại giao, lưu ý rằng các biện pháp trừng phạt mà không đi kèm đàm phán đã không ngăn được Iran gia tăng khả năng hạt nhân.

Tựu chung lại, có vẻ như việc bỏ lại Trung Đông đầy rắc rối phía sau sẽ là điều “nói dễ hơn làm” đối với chính quyền ông Biden.

Lầu Năm Góc: Cam kết của Mỹ với các đồng minh Trung Đông là mạnh mẽ và chắc chắn

Lầu Năm Góc: Cam kết của Mỹ với các đồng minh Trung Đông là mạnh mẽ và chắc chắn

Trong bài phát biểu ngày 20/11 ở Bahrain trong khuôn khổ chuyến công du Vùng Vịnh, người đứng đầu Lầu Năm Góc cho biết: "Để ...

Sẽ có một Bộ tứ mới phiên bản Trung Đông?

Sẽ có một Bộ tứ mới phiên bản Trung Đông?

Ngoại trưởng các nước Ấn Độ, Mỹ, Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã tổ chức họp trực tuyến về việc ...

(theo Asia Times)

Đọc thêm

Sakura mẫu xe điện giá rẻ, cỡ nhỏ đầu tiên của Nissan

Sakura mẫu xe điện giá rẻ, cỡ nhỏ đầu tiên của Nissan

Baoquocte.vn. Nissan trình làng mẫu xe điện cỡ nhỏ, giá rẻ đầu tiên trong kế hoạch thu hút người tiêu dùng Nhật Bản quan tâm nhiều hơn tới xe EV.
Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Mỹ tiết lộ đã có 13 thành viên, Hàn Quốc khẳng định tham gia

Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Mỹ tiết lộ đã có 13 thành viên, Hàn Quốc khẳng định tham gia

Baoquocte.vn. Ngày 23/5, Tổng thống Joe Biden thông báo tại Tokyo rằng, 13 quốc gia đã tham gia sáng kiến IPEF do Mỹ đề xuất.
NATO 'Đông tiến', liên minh các quốc gia hậu Liên Xô tuyên bố có đủ năng lực đối phó mọi đe dọa

NATO 'Đông tiến', liên minh các quốc gia hậu Liên Xô tuyên bố có đủ năng lực đối phó mọi đe dọa

Baoquocte.vn. Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể khẳng định, tổ chức này có đủ năng lực đối phó với bất kỳ mối đe dọa nào do ...
Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 23/5 - SXMN 23/5/2022 - kết quả xổ số ngày 23 tháng 5

Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 23/5 - SXMN 23/5/2022 - kết quả xổ số ngày 23 tháng 5

Baoquocte.vn. XSMN 23/5. xổ số hôm nay 23/5. kết quả xổ số miền Nam XSMN thứ 2 23/5/2022. kết quả xổ số ngày 23 tháng 5. XSMN thứ 7. SXMN 23/5. ...
Hai chị em sinh đôi sinh hai con trai trong cùng một ngày

Hai chị em sinh đôi sinh hai con trai trong cùng một ngày

Baoquocte.vn. Chị em sinh đôi người Mỹ chào đón hai con trai cùng ngày ở cùng bệnh viện, dù dự kiến sinh cách nhau 10 ngày.
Tân Thủ tướng Australia công bố các ưu tiên, nhận định 'Trung Quốc đã thay đổi'

Tân Thủ tướng Australia công bố các ưu tiên, nhận định 'Trung Quốc đã thay đổi'

Baoquocte.vn. Tân Thủ tướng Australia cho rằng, quan hệ với Trung Quốc sẽ vẫn là 'một mối quan hệ khó khăn', khi 'Bắc Kinh đã thay đổi chứ không phải Canberra'.
Chính phủ nghiên cứu tiếp thu ý kiến về quy định môn Lịch sử là môn bắt buộc

Chính phủ nghiên cứu tiếp thu ý kiến về quy định môn Lịch sử là môn bắt buộc

Baoquocte.vn. Sẽ nghiên cứu tiếp thu ý kiến về việc quy định môn học Lịch sử là môn bắt buộc trong chương trình giáo dục ở cấp trung học phổ thông.
H'Hen Niê được buôn làng tặng hoa và bánh sinh nhật khi xem phim

H'Hen Niê được buôn làng tặng hoa và bánh sinh nhật khi xem phim

Baoquocte.vn. Cuối tuần qua, Hoa hậu H'Hen Niê chi tiền đưa bố mẹ và bà con trong buôn lên Buôn Mê Thuột xem phim '578: Phát đạn của kẻ điên'.
Kỷ niệm 90 năm thành lập tỉnh Gia Lai: Nhiều thành tựu đáng tự hào

Kỷ niệm 90 năm thành lập tỉnh Gia Lai: Nhiều thành tựu đáng tự hào

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Gia Lai có một lịch sử đáng tự hào, một tương lai đầy triển vọng và nhiều hứa hẹn.
Tổng thống Mỹ thăm Nhật Bản: Hứa hẹn bảo vệ đồng minh, Thủ tướng Kishida gọi 'biểu tượng'

Tổng thống Mỹ thăm Nhật Bản: Hứa hẹn bảo vệ đồng minh, Thủ tướng Kishida gọi 'biểu tượng'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ tái khẳng định cam kết bảo vệ Nhật Bản, tuyên bố liên minh Nhật-Mỹ là 'nền tảng' của hòa bình ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
NATO 'Đông tiến', liên minh các quốc gia hậu Liên Xô tuyên bố có đủ năng lực đối phó mọi đe dọa

NATO 'Đông tiến', liên minh các quốc gia hậu Liên Xô tuyên bố có đủ năng lực đối phó mọi đe dọa

Baoquocte.vn. Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể khẳng định, tổ chức này có đủ năng lực đối phó với bất kỳ mối đe dọa nào do NATO gây ra.
Tân Thủ tướng Australia công bố các ưu tiên, nhận định 'Trung Quốc đã thay đổi'

Tân Thủ tướng Australia công bố các ưu tiên, nhận định 'Trung Quốc đã thay đổi'

Baoquocte.vn. Tân Thủ tướng Australia cho rằng, quan hệ với Trung Quốc sẽ vẫn là 'một mối quan hệ khó khăn', khi 'Bắc Kinh đã thay đổi chứ không phải Canberra'.
Tổng thống Mỹ thăm Nhật Bản: Hứa hẹn bảo vệ đồng minh, Thủ tướng Kishida gọi 'biểu tượng'

Tổng thống Mỹ thăm Nhật Bản: Hứa hẹn bảo vệ đồng minh, Thủ tướng Kishida gọi 'biểu tượng'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ tái khẳng định cam kết bảo vệ Nhật Bản, tuyên bố liên minh Nhật-Mỹ là 'nền tảng' của hòa bình ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Ba Lan: Quan hệ với Nga sẽ không thể như trước... Không thể có những quyết định sau lưng Ukraine

Ba Lan: Quan hệ với Nga sẽ không thể như trước... Không thể có những quyết định sau lưng Ukraine

Baoquocte.vn. Tổng thống Ba Lan đề cập quan hệ với Nga, sau hàng loạt cáo buộc của phương Tây với các lực lượng của Moscow trong chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Armenia-Azerbaijan đạt thỏa thuận về biên giới

Armenia-Azerbaijan đạt thỏa thuận về biên giới

Baoquocte.vn. Thủ tướng Armenia, Tổng thống Azerbaijan và Chủ tịch Hội đồng châu Âu đã nhất trí về thỏa thuận phân định biên giới Armenia-Azerbaijan.
Iran: Mối quan hệ với các nước vùng Vịnh đạt bước đột phá

Iran: Mối quan hệ với các nước vùng Vịnh đạt bước đột phá

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Iran và các nước vùng Vịnh đã đạt được bước đột phá kể từ khi Tổng thống Ebrahim Raisi lên nắm quyền vào năm 2021.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Phiên bản di động