Trung Đông sẽ là mặt trận tiếp theo của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung?

Việt Hà
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Vốn được coi là “sân chơi của Mỹ”, khu vực Trung Đông đang trải qua một sự chuyển biến quan trọng và có thể trở thành mặt trận tiếp theo trong cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung.
Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở Trung Đông và tác động tới chính sách của Tổng thống Joe Biden
Trung Quốc đang dần gia tăng ảnh hưởng ở Trung Đông. (Nguồn: Tân Hoa Xã)

Trung Quốc - nhà đầu tư lớn nhất tại Trung Đông

Với nhu cầu năng lượng đang gia tăng nhanh chóng, Trung Quốc đã nhận thấy cơ hội ở Trung Đông và bắt đầu thể hiện mong muốn đối với khu vực vốn được cho là xa xôi, phức tạp và nằm trong vùng ảnh hưởng của Mỹ.

Sau Mùa xuân Arab, khi Mỹ giảm sự hiện diện ở Trung Đông, Trung Quốc nhanh chóng tìm cách "lấp đầy" khoảng trống đó.

Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với Trung Đông đã thay đổi đáng kể trong thập kỷ vừa qua. Gần một nửa lượng dầu và khí tự nhiên mà Bắc Kinh tiêu thụ đến từ khu vực này, và ngược lại, hàng hóa, dịch vụ và công nghệ Trung Quốc đang tìm được chỗ đứng trong khu vực.

Xung đột Israel-Palestine: 4 nước nhóm Munich ủng hộ giải pháp 2 nhà nước, Palestine sẵn sàng hợp tác khôi phục tiến trình hòa bình

Xung đột Israel-Palestine: 4 nước nhóm Munich ủng hộ giải pháp 2 nhà nước, Palestine sẵn sàng hợp tác khôi phục tiến trình hòa bình

TGVN. Ngày 11/1, các Ngoại trưởng Ai Cập, Jordan, Pháp và Đức khẳng định, giải pháp hai nhà nước cho xung đột Israel-Palestine là nền ...

Là nhà đầu tư lớn nhất tại Trung Đông, Trung Quốc đã xây dựng căn cứ quân sự đầu tiên ở nước ngoài tại Djibouti vào năm 2017, mở rộng tầm ảnh hưởng tới eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh còn tham gia các dự án cơ sở hạ tầng với một số đồng minh của Mỹ, trong đó có Israel. Những khoản đầu tư của Trung Quốc vào lĩnh vực công nghệ cũng như cơ sở hạ tầng, bao gồm cảng Haifa và Ashdod, đã làm dấy lên quan ngại từ cường quốc số 1 thế giới.

Với nhu cầu đa dạng hóa tiếp cận công nghệ do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, Trung Quốc coi Israel như một đối tác chủ chốt.

Và sự lo ngại về nỗ lực của Bắc Kinh nhằm khai thác công nghệ của Jerusalem là một trong số ít vấn đề nhận được sự đồng thuận của lưỡng đảng trong Quốc hội Mỹ.

Sức hấp dẫn của Trung Quốc

Bên cạnh việc can dự khu vực, Bắc Kinh cũng tìm cách cân bằng quan hệ với các nước đối địch như Iran, Saudi Arabia, Ai Cập và Israel. Học thuyết không can thiệp của Trung Quốc được các nhà lãnh đạo trong khu vực yêu thích.

Những quốc gia bị cô lập như Iran hoan nghênh sự can dự này với hy vọng tăng cường hợp tác. Trung Quốc coi Iran là “đất diễn” hữu ích trong khu vực vốn chịu ảnh hưởng của Mỹ. Tuy vậy, Bắc Kinh hiểu rằng, Tehran cần họ, hơn là họ cần Tehran.

Trung Quốc đã tận dụng đại dịch Covid-19 để củng cố ảnh hưởng về kinh tế và chiến lược trong khu vực với “ngoại giao khẩu trang” và “ngoại giao vaccine”. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo và truyền thông Trung Đông cũng dành lời ca ngợi cách Trung Quốc đối phó với đại dịch.

Tháng 9/2020, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) là quốc gia đầu tiên phê duyệt vaccine của Trung Quốc. Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu tiêm chủng một loại vaccine khác của Trung Quốc kể từ giữa tháng 1, còn các nhà lãnh đạo Ai Cập và Saudi Arabia đã ca ngợi Trung Quốc như là hình mẫu trong việc đối phó với virus SARS-CoV-2.

Tin liên quan
TikTok TikTok 'cay đắng' rút lui khỏi thị trường Ấn Độ

Sự thờ ơ của Trung Quốc đối với các thỏa thuận Abraham giữa Israel và nhiều nước Trung Đông phù hợp với cách tiếp cận "nước đôi" của quốc gia này.

Dựa trên lập trường truyền thống của mình, Trung Quốc bày tỏ hy vọng các thỏa thuận là bước đi hướng tới việc giải quyết xung đột Israel - Palestine.

Tuy vậy, những thỏa thuận này làm thay đổi hiện trạng theo hướng mà Bắc Kinh không mong muốn và vẫn đang đánh giá một cách cẩn trọng.

Việc Israel bình thường hóa quan hệ với các quốc gia Arab có thể mang lại sự ổn định, cũng như đem đến thêm nhiều cơ hội. Theo Trung Quốc, điều này phục vụ cho những tham vọng trong nước của cựu Tổng thống Donald Trump hơn là cho khu vực.

Tổng thống Joe Biden có thể tìm cách đảo ngược nhận thức rằng, ảnh hưởng của Mỹ đang trên đà đi xuống, thông qua việc đưa ra tín hiệu trở lại giải pháp hai nhà nước hay thỏa thuận hạt nhân Iran.

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ chờ đợi những chính sách này cũng có thể có lợi cho Bắc Kinh về lâu dài. Việc Mỹ quay lại với thỏa thuận hạt nhân sẽ giúp Iran thoát khỏi tình thế bị cô lập và giúp Trung Quốc có được vị thế nhà trung gian hàng đầu trong nhóm P5+1.

Trung Quốc đang dần chiếm vai trò nền tảng trong lĩnh vực công nghệ nhờ vào các hợp đồng 5G, máy bay không người lái, công nghệ giám sát - những vấn đề cốt lõi của cạnh tranh nước lớn.

Tuy vậy, Trung Quốc không thể - và có vẻ như cũng không muốn - thách thức địa vị thống trị của Mỹ trong khu vực, ít nhất là ở thời điểm hiện tại. Trung Quốc hiểu rằng, sự hiện diện quân sự của Mỹ đem lại nhiều lợi ích.

Thời gian tới, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tập trung hơn vào các khu vực mà họ được chào đón, tuy vẫn có chính sách thực dụng, chẳng hạn như lo ngại những cạm bẫy và sự mất ổn định của Trung Đông.

Trong khi chính quyền của Tổng thống Biden đánh giá, riêng chính sách của Mỹ đối với Trung Đông, Trung Quốc được cho là cần theo dõi cẩn trọng những bước đi này cũng như các cơ hội và thách thức phía trước.

TIN LIÊN QUAN
Tin thế giới 5/2: Mỹ nêu điều kiện để hợp tác với Trung Quốc, triển khai lực lượng mới trên bán đảo Triều Tiên; Anh-Trung Quốc vướng bất đồng mới
Tổng thống Mỹ nêu lập trường với Trung Quốc, lên tiếng về tình hình Myanmar
Tư lệnh quân đội Mỹ: Cảnh báo nguy cơ chiến tranh hạt nhân với Nga, Trung Quốc
Mỹ-Trung Quốc và cuộc đua ‘cường quốc không gian’
Trọng tâm chính sách đối ngoại với Nga, Iran, Trung Quốc và Triều Tiên của chính quyền Tổng thống Biden là gì?
(theo SCMP)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh William cho rằng truyền thông xã hội đôi khi tràn ngập nhiều tin đồn và thông tin sai lệch về vaccine.
Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Chiến dịch quân sự chung giữa Amisom và quân đội Somalia là một phần trong loạt hoạt động tác chiến liên tục nhằm làm suy giảm nhóm khủng bố al-Shabab.
Gia Lai: Một ca tái dương tính với SARS-CoV-2 sau 7 ngày xuất viện

Gia Lai: Một ca tái dương tính với SARS-CoV-2 sau 7 ngày xuất viện

Lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai phát hiện một ca tái dương tính với virus SARS-CoV-2 sau 7 ngày được công bố khỏi bệnh.
Những tính năng đặc biệt của súng lục Lebedev phiên bản mới

Những tính năng đặc biệt của súng lục Lebedev phiên bản mới

Tại triển lãm IDEX-2021 được tổ chức ở UAE, tập đoàn Kalashnikov giới thiệu một mẫu súng lục mới đã nhận được giấy phép xuất khẩu.
Ngoại giao trong tuần: Phó Thủ tướng dự Phiên thảo luận cấp cao Hội đồng Nhân quyền LHQ; Bộ Ngoại giao lên tiếng về tình hình Myanmar

Ngoại giao trong tuần: Phó Thủ tướng dự Phiên thảo luận cấp cao Hội đồng Nhân quyền LHQ; Bộ Ngoại giao lên tiếng về tình hình Myanmar

Báo TG&VN điểm lại một số hoạt động nổi bật của ngoại giao Việt Nam trong tuần từ ngày 22-27/2.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 1)

Alfieri Vittorio là nhà thơ, nhà viết kịch. Tác phẩm kịch tiêu biểu nhất của ông là Filippo. Ông là ông tổ của bi kịch cổ điển và ái quốc ...
Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Philippines ghi nhận thêm 2.651 ca mắc mới Covid-19, số ca mắc trong ngày cao nhất trong hơn 4 tháng qua.
Sau tiếng Anh, những ngôn ngữ nào phổ biến nhất trên Wikipedia?

Sau tiếng Anh, những ngôn ngữ nào phổ biến nhất trên Wikipedia?

Wikipedia - Từ điển bách khoa toàn thư trực tuyến hiện đang quản lý hơn 55,6 triệu bài báo bằng hơn 300 ngôn ngữ.
Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Giao tranh diễn ra ác liệt giữa quân đội chính phủ và lực lượng Houthi ở tỉnh chiến lược Marib của Yemen trong ngày 27/2.
C.Ronaldo lập công, Juventus vẫn rơi điểm đáng tiếc, giấc mơ Serie A xa vời

C.Ronaldo lập công, Juventus vẫn rơi điểm đáng tiếc, giấc mơ Serie A xa vời

Bàn thắng của C.Ronaldo chưa đủ để giúp Juventus chiến thắng trước Hellas Verona, "Lão bà" đang ngày càng xa dần giấc mơ vô địch Serie A.
Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh William cho rằng truyền thông xã hội đôi khi tràn ngập nhiều tin đồn và thông tin sai lệch về vaccine.
Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Chiến dịch quân sự chung giữa Amisom và quân đội Somalia là một phần trong loạt hoạt động tác chiến liên tục nhằm làm suy giảm nhóm khủng bố al-Shabab.
Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Philippines ghi nhận thêm 2.651 ca mắc mới Covid-19, số ca mắc trong ngày cao nhất trong hơn 4 tháng qua.
Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Giao tranh diễn ra ác liệt giữa quân đội chính phủ và lực lượng Houthi ở tỉnh chiến lược Marib của Yemen trong ngày 27/2.
Tổng thống Mỹ Joe Biden hối thúc Thượng viện thông qua gói cứu trợ 1.900 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Joe Biden hối thúc Thượng viện thông qua gói cứu trợ 1.900 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết không còn thời gian để lãng phí.
Cảnh sát Myanmar bắt giữ hàng trăm người biểu tình

Cảnh sát Myanmar bắt giữ hàng trăm người biểu tình

Cảnh sát Myanmar đã bắt giữ hàng trăm người biểu tình trong cuộc đàn áp có quy mô lớn nhất nhằm vào các cuộc biểu tình phản đối vụ đảo chính quân sự hôm 1/2.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng những thời khắc khó khăn nhất vẫn đang chờ đón Tổng thống Joe Biden sau ngày 20/1.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Phiên bản di động