Trung Quốc cần gì ở Thái Bình Dương?

Phương Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong một bài bình luận trên The Conversation, ông Denghua Zhang, chuyên gia nghiên cứu quốc tế tại Đại học Quốc gia Australia nhận định về những tính toán của Trung Quốc trong việc tăng cường quan hệ với các quốc đảo Thái Bình Dương. TG&VN lược dịch bài viết.
Tính toán của Trung Quốc tại Thái Bình Dương
Thủ tướng Vanuatu Bob Loughman Weibur và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại lễ ký thỏa thuận giữa hai nước ngày 1/6. (Nguồn: AFP)

Hai mục tiêu quan trọng

Tiến hành chuyến công du kéo dài 10 ngày đến các quốc đảo Thái Bình Dương đầu tháng 6, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị dự kiến sẽ có cuộc gặp với các nhà lãnh đạo của tất cả 10 quốc đảo có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc.

Đây là chuyến công du thứ 2 của một ngoại trưởng Trung Quốc đến khu vực này kể từ năm 2006 và là sự kiện đáng chú ý diễn ra sau Hội nghị trực tuyến ngoại trưởng các quốc đảo Thái Bình Dương-Trung Quốc tháng 10/2021.

Tuy nhiên, câu hỏi được nêu lên là, rốt cuộc Trung Quốc cần gì ở Thái Bình Dương và tại sao Bắc Kinh lại đặc biệt quan tâm đến khu vực này như vậy?

Trung Quốc đang nhắm đến 2 mục tiêu quan trọng ở khu vực, đó là mục tiêu về ngoại giao và mục tiêu về chiến lược.

Về mặt ngoại giao, Trung Quốc cần lá phiếu ủng hộ của các quốc đảo Thái Bình Dương tại Liên hợp quốc (LHQ).

Các quốc gia này, hầu hết là các nước nhỏ, đều có quyền bỏ phiếu bình đẳng tại LHQ. Sự ủng hộ của các quốc đảo này có ý nghĩa đối với Trung Quốc.

Về mặt chiến lược, Trung Quốc coi các đảo quốc ở Thái Bình Dương là mục tiêu của cái gọi là “hợp tác Nam-Nam” (mối quan hệ đối tác giữa các nước đang phát triển). Nhằm giảm bớt áp lực chiến lược từ các nước phát triển, Trung Quốc cố gắng tạo dựng mối quan hệ chặt chẽ với các nước đang phát triển.

Theo cách hiểu này, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc với các cường quốc truyền thống do Mỹ dẫn đầu là động lực chủ yếu thôi thúc chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị tới khu vực Thái Bình Dương.

Ngày 24/5 vừa qua, các thành viên nhóm Bộ tứ (Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ) đã ra tuyên bố chung hứa hẹn sẽ tăng cường hỗ trợ cho các nước khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Không phải ngẫu nhiên mà Bộ Ngoại giao Trung Quốc cùng ngày đã ra thông báo về lịch trình chuyến thăm Thái Bình Dương của Ngoại trưởng Vương Nghị.

Những thành tựu cụ thể trong hợp tác giữa các tỉnh Quảng Đông, Phúc Kiến và Sơn Đông (Trung Quốc) với các quốc đảo Thái Bình Dương cũng được công bố một ngày sau đó.

Trung Quốc đang phát đi tín hiệu cho rằng nước này sẽ không nhượng bộ trong cuộc cạnh tranh với các cường quốc truyền thống. Trung Quốc cũng muốn gửi một thông điệp rằng mối quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc sẽ đem lại lợi ích cho các quốc đảo ở Thái Bình Dương.

Ý nghĩa về mặt an ninh và cạnh tranh chiến lược

Về lâu dài, các quốc đảo Thái Bình Dương có ý nghĩa quan trọng đối với Trung Quốc trên khía cạnh an ninh.

Quân đội Trung Quốc, đặc biệt là hải quân, đã đặt mục tiêu phá vỡ vòng vây các “chuỗi đảo” (cụ thể là một loạt các căn cứ quân sự trên các đảo gần Trung Quốc và trên Thái Bình Dương mà Bắc Kinh tin rằng Mỹ và các đồng minh đang sử dụng để bao vây Trung Quốc).

Các quốc đảo Thái Bình Dương nằm dọc theo các “chuỗi đảo” này. Điều bất ngờ là Trung Quốc cũng mong muốn có được chỗ đứng ở Thái Bình Dương về lâu dài.

Để đạt được những mục tiêu trên, Trung Quốc nỗ lực tìm cách thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn với các đảo quốc Thái Bình Dương.

Cụ thể, Bắc Kinh đã nhấn mạnh rằng nước này coi các quốc đảo là những đối tác bình đẳng, đồng thời nêu bật cơ hội về kinh tế khi hàng hóa từ khu vực Thái Bình Dương thâm nhập vào thị trường Trung Quốc cũng như lợi ích từ các khoản viện trợ của nước này.

Tính toán của Trung Quốc tại Thái Bình Dương
Thủ tướng Quần đảo Solomon Manasseh Sogavare hội đàm với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tại Bắc Kinh tháng 10/2019.

Cách tiếp cận thận trọng

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã đề xuất 2 thỏa thuận với các đối tác Thái Bình Dương, dự kiến được ký kết trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị gác lại do thiếu sự đồng thuận giữa các nhà lãnh đạo Thái Bình Dương về thực chất của những thỏa thuận này và nguy cơ tác động tiêu cực đến an ninh khu vực.

Trước chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương Nghị, Tổng thống Liên bang Micronesia David Panuelo đã gửi thư cảnh báo tất cả các nhà lãnh đạo quốc đảo và vùng lãnh thổ ở Thái Bình Dương rằng việc ký kết các thỏa thuận này có thể kéo các đảo Thái Bình Dương vào cuộc xung đột giữa Trung Quốc và Mỹ trong tương lai.

Động thái này có lẽ đã khiến Trung Quốc bất ngờ bởi trước đó 2 năm, Tổng thống Panuelo đã thực hiện thành công chuyến thăm cấp cao đến Trung Quốc và ca ngợi mối quan hệ hai nước là “tình hữu tốt đẹp được nâng lên một tầm cao mới”.

Không được như kỳ vọng, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 30/5 đã chuyển 2 văn bản thỏa thuận này thành một văn kiện vắn tắt và công bố ngày 30/5.

Điểm khác biệt chủ yếu trong văn kiện vắn tắt này là Trung Quốc chỉ nêu ngắn gọn mức độ sẵn sàng hợp tác với các quốc đảo Thái Bình Dương nhằm thúc đẩy an ninh khu vực, chống tội phạm xuyên quốc gia và giải quyết những mối đe dọa an ninh phi truyền thống.

Trái với trước đó, hai dự thảo thỏa thuận ban đầu hàm chứa nhiều nội dung chi tiết hơn về hợp tác an ninh như đào tạo cho lực lượng cảnh sát ở khu vực và tăng cường hợp tác an ninh mạng. Rõ ràng, Trung Quốc đã biết cách giảm bớt tầm mức của kế hoạch hợp tác ban đầu với các quốc đảo Thái Bình Dương trên lĩnh vực an ninh, một lĩnh vực hợp tác ngày càng nhạy cảm.

Xét về tương lai gần, nhiều khả năng Trung Quốc sẽ thận trọng hơn trong việc mở rộng can dự đối với khu vực Thái Bình Dương.

Trung Quốc có thể sẽ tập trung vào các mối quan hệ hợp tác thực chất trên những lĩnh vực ít nhạy cảm hơn như biến đổi khí hậu, giảm đói nghèo, nông nghiệp và cứu trợ thiên tai. Trung Quốc cũng sẽ vận động để nhận được sự ủng hộ nhiều hơn từ các quốc đảo Thái Bình Dương trước khi sẵn sàng đề xuất lại các thỏa thuận có quy mô lớn.

*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả

(theo The Conversation)

Đọc thêm

Vấn đề Đài Loan: Bắc Kinh hối Washington tuân thủ nguyên tắc ‘một Trung Quốc’, cảnh báo về đợt căng thẳng mới

Vấn đề Đài Loan: Bắc Kinh hối Washington tuân thủ nguyên tắc ‘một Trung Quốc’, cảnh báo về đợt căng thẳng mới

Baoquocte.vn. Trung Quốc thúc giục Mỹ ‘rút ra bài học từ lịch sử’, từ đó tôn trọng 3 thông cáo chung Trung-Mỹ và nguyên tắc ‘một Trung Quốc’ tại eo biển ...
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 18/8: Aubameyang từ chối Chelsea; MU cần viện binh chất lượng và đang đàm phán Casemiro

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 18/8: Aubameyang từ chối Chelsea; MU cần viện binh chất lượng và đang đàm phán Casemiro

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Ukraine lập trung tâm xử lý khủng hoảng, NATO lo lắng, Nga phủ nhận cáo buộc

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Ukraine lập trung tâm xử lý khủng hoảng, NATO lo lắng, Nga phủ nhận cáo buộc

Baoquocte.vn. Ukraine, Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã đưa ra một số tuyên bố mới về nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Trung Quốc dự tập trận tại Nga, Mỹ nói gì?

Trung Quốc dự tập trận tại Nga, Mỹ nói gì?

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, Mỹ đã hạ thấp quan ngại cho rằng những cuộc tập trận theo kế hoạch có Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác sẽ ảnh hưởng ...
Diễn viên Hồng Diễm sang trọng và đẹp mắt cùng thời trang công sở

Diễn viên Hồng Diễm sang trọng và đẹp mắt cùng thời trang công sở

Baoquocte.vn. Dù trên phim hay ở đời thường, diễn viên Hồng Diễm chuộng các kiểu suit, quần suông... toát lên nét quyền lực, sang trọng.
Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Baoquocte.vn. Giá cà phê kỳ hạn tiếp nối xu hướng tiêu cực khi nhà đầu tư lo ngại sự suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc và kỳ vọng vào ...
Trung Quốc nuôi dưỡng hơn 4.000 doanh nghiệp SME làm mô hình chuyển đổi số

Trung Quốc nuôi dưỡng hơn 4.000 doanh nghiệp SME làm mô hình chuyển đổi số

Baoquocte.vn. Trung Quốc sẽ xây dựng 4.000 đến 6.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ thành các mô hình chuyển đổi kỹ thuật số.
Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu thăm dò khí đốt ở Địa Trung Hải, tự tin đảm bảo nguồn cung

Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu thăm dò khí đốt ở Địa Trung Hải, tự tin đảm bảo nguồn cung

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Fatith Donmez ngày 17/8 xác nhận tàu khoan Abdulhamid Han của nước này đã bắt đầu hoạt động thăm dò khí đốt ở ...
Giá vàng hôm nay 18/8: Giá vàng giảm tiếp, tâm điểm thị trường vẫn xoay quanh Fed, vàng sẽ 'phi mã' vì lý do này

Giá vàng hôm nay 18/8: Giá vàng giảm tiếp, tâm điểm thị trường vẫn xoay quanh Fed, vàng sẽ 'phi mã' vì lý do này

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 18/8 không biến động quá nhiều khi giới đầu tư đang ngóng đợi biên bản cuộc họp chính sách mới đây của Fed.
XSMN 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. SXMN 18/8. xổ số hôm nay 18/8

XSMN 18/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/8/2022. SXMN 18/8. xổ số hôm nay 18/8

Baoquocte.vn. XSMN 18/8. xổ số hôm nay ngày 18 tháng 8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 18/8/2022.XSMN thứ 4. xổ số hôm nay 18/8. xo so mien nam. ...
Vấn đề Đài Loan: Bắc Kinh hối Washington tuân thủ nguyên tắc ‘một Trung Quốc’, cảnh báo về đợt căng thẳng mới

Vấn đề Đài Loan: Bắc Kinh hối Washington tuân thủ nguyên tắc ‘một Trung Quốc’, cảnh báo về đợt căng thẳng mới

Baoquocte.vn. Trung Quốc thúc giục Mỹ ‘rút ra bài học từ lịch sử’, từ đó tôn trọng 3 thông cáo chung Trung-Mỹ và nguyên tắc ‘một Trung Quốc’ tại eo biển Đài Loan.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Ukraine lập trung tâm xử lý khủng hoảng, NATO lo lắng, Nga phủ nhận cáo buộc

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Ukraine lập trung tâm xử lý khủng hoảng, NATO lo lắng, Nga phủ nhận cáo buộc

Baoquocte.vn. Ukraine, Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã đưa ra một số tuyên bố mới về nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Trung Quốc dự tập trận tại Nga, Mỹ nói gì?

Trung Quốc dự tập trận tại Nga, Mỹ nói gì?

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, Mỹ đã hạ thấp quan ngại cho rằng những cuộc tập trận theo kế hoạch có Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác sẽ ảnh hưởng tới tình hình Ukraine.
Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu thăm dò khí đốt ở Địa Trung Hải, tự tin đảm bảo nguồn cung

Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu thăm dò khí đốt ở Địa Trung Hải, tự tin đảm bảo nguồn cung

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Fatith Donmez ngày 17/8 xác nhận tàu khoan Abdulhamid Han của nước này đã bắt đầu hoạt động thăm dò khí đốt ở Địa Trung Hải.
Tin thế giới 17/8: Chiến thuật nào giúp Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga? Triều Tiên lại bắn thử tên lửa; Miền Nam Thái Lan ‘rung chuyển’

Tin thế giới 17/8: Chiến thuật nào giúp Ukraine đẩy lùi lực lượng Nga? Triều Tiên lại bắn thử tên lửa; Miền Nam Thái Lan ‘rung chuyển’

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Hàn Quốc vẫn lạc quan khi Triều Tiên thử tên lửa, bạo lực gia tăng ở miền Nam Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Đại sứ Trung Quốc: Hành động của Mỹ gây bất ổn thêm cho quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương cảnh báo, những động thái của Washington sẽ gây bất ổn thêm cho quan hệ và ảnh hưởng đến các vấn đề khác.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Phiên bản di động