Tỷ lệ sinh giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử, Trung Quốc vẫn chưa hết 'đau đầu' với bài toán dân số

Lâm Anh
Trong bối cảnh Bắc Kinh đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ các gia đình và trợ cấp chăm sóc trẻ em, các nhà phân tích cảnh báo một cuộc cải cách về cơ cấu là vô cùng cần thiết để ngăn chặn tình trạng suy giảm mức sinh đang ngày càng trầm trọng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tỷ lệ sinh giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử, Trung Quốc vẫn chưa hết 'đau đầu' với bài toán dân số
Tỷ lệ sinh giảm thấp nhất trong lịch sử, Trung Quốc vẫn quay cuồng với bài toán dân số

Năm 2025, số ca sinh ở Trung Quốc đã rơi xuống mức thấp kỷ lục khi giảm khoảng 10 triệu so với mức đỉnh điểm năm 2016 và giảm hơn một nửa tổng số ca sinh trong chưa đầy một thập kỷ, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp dân số của nền kinh tế lớn nhất châu Á suy giảm.

Theo đó, chỉ có 7,92 triệu trẻ em được sinh ra vào năm 2025, giảm 17% so với 9,54 triệu vào năm 2024, theo số liệu do Cục Thống kê quốc gia công bố ngày 19/1. Đây là con số thấp nhất kể từ khi bắt đầu thống kê dân số vào năm 1949 và phá vỡ kỷ lục thấp trước đó được thiết lập vào năm 2023.

Tổng dân số của Trung Quốc cũng giảm 3,39 triệu người vào năm 2025 xuống còn 1,4049 tỷ người, từ 1,4083 tỷ người một năm trước đó. Nếu xét trên số lượng tuyệt đối, đây là mức giảm dân số hàng năm lớn nhất từng được ghi nhận nếu không tính thời gian nạn đói khủng khiếp từng xảy ra từ năm 1959 đến năm 1961.

Trong khi đó, năm 2025 đã có khoảng 11,31 triệu người qua đời – con số cao nhất trong năm thập kỷ trở lại đây.

“Tốc độ suy giảm rất đáng chú ý, đặc biệt trong bối cảnh không có những cú sốc nào quá lớn” Su Yue, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Economist Intelligence Unit (EIU), cho hay.

Theo chuyên gia này, sự ngần ngại khi kết hôn ở người trẻ, cùng với áp lực kinh tế ngày càng tăng – đặc biệt là chi phí nuôi dạy con cái và chi phí cơ hội khi phải rời bỏ công việc – là những yếu tố chính cản trở việc sinh con.

“Những dữ liệu này cần được xem là tín hiệu mạnh mẽ để các nhà hoạch định chính sách chú trọng hơn vào cải cách cơ cấu trong nước”, bà nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi một phản ứng chính sách mạnh tay hơn để khuyến khích sinh con trong bối cảnh dân số giảm và nguy cơ thu hẹp số lượng người tiêu dùng trong tương lai.

More from WVR
Quay cuồng giữa khủng hoảng nhân khẩu học, thanh niên Trung Quốc vẫn chọn sự nghiệp thay vì kết hôn, sinh con Quay cuồng giữa khủng hoảng nhân khẩu học, thanh niên Trung Quốc vẫn chọn sự nghiệp thay vì kết hôn, sinh con

Trong năm qua, Trung Quốc đã đẩy nhanh các nỗ lực nhằm củng cố tỷ lệ sinh đang suy giảm bằng cách triển khai một loạt các chính sách hỗ trợ gia đình nhằm giảm chi phí nuôi dạy con cái và giảm bớt áp lực khiến các cặp vợ chồng không muốn có con.

Đáng chú ý nhất, Bắc Kinh đã khởi động chương trình trợ cấp chăm sóc trẻ em toàn quốc, cung cấp tới 10.800 NDT (1.534 USD) mỗi năm cho mỗi trẻ em dưới ba tuổi – biện pháp khuyến khích sinh sản sâu rộng nhất kể từ khi Trung Quốc cho phép các gia đình có ba con vào năm 2021.

Yuan Xin, Phó Chủ tịch Hiệp hội dân số Trung Quốc và là Giáo sư nhân khẩu học tại Đại học Nankai ở Thiên Tân, đã chỉ ra mối tương quan giữa sự sụt giảm tỷ lệ sinh năm 2025 và sự giảm mạnh số lượng kết hôn trong năm 2024, đồng thời lưu ý việc đăng ký kết hôn thường là một chỉ báo hàng đầu về xu hướng sinh trong năm tiếp theo.

Ông Yuan Xin cho biết, đã có hơn 6,1 triệu cặp đôi kết hôn trong năm 2024, giảm hơn 20% so với năm trước, đánh dấu mức thấp nhất kể từ năm 1980. Tuy nhiên, trong 3 quý đầu năm 2025, Trung Quốc đã ghi nhận mức tăng 8,5% về số cặp đôi đăng ký kết hôn so với cùng kỳ năm trước - theo như các nhà phân tích, một loạt các chính sách khuyến khích hôn nhân đang bắt đầu phát huy hiệu quả.

Đầu năm 2026, Thượng Hải ghi nhận mức tăng 38,7% số lượng kết hôn so với cùng kỳ năm 2025, trong khi tỉnh Phúc Kiến thông tin, số lượng các cặp đôi đăng ký mới đã tăng 12%.

Với số cặp đôi đăng ký kết hôn khoảng 6,9 triệu vào năm ngoái, chuyên gia Yuan Xin kỳ vọng con số này sẽ đẩy số ca sinh năm 2026 lên trên 8 triệu.

“Trong giai đoạn đầu của suy giảm dân số, sự biến động [trong số ca sinh] là phổ biến trước khi xu hướng ổn định. Nhưng bất chấp sự biến động ngắn hạn, việc quay trở lại tăng trưởng dương gần như là không thể”, ông nói.

Cuối năm ngoái, Chính phủ Trung Quốc đã cam kết mở rộng phạm vi bảo hiểm để chi trả tất cả các chi phí phát sinh liên quan đến việc sinh con. Bên cạnh đó, cải thiện điều kiện, chất lượng chăm sóc trẻ em tại các cơ sở, đơn giản hóa thủ tục đăng ký kết hôn và thúc đẩy nỗ lực hòa giải đối với các cặp đôi muốn ly hôn.

Dù vậy, các chuyên gia xã hội học vẫn cho rằng, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa ở cả cấp quốc gia và địa phương, nhất là trong bối cảnh số lượng phụ nữ trong độ tuổi sinh sản suy giảm khiến việc kết hôn và sinh con tiếp tục bị trì hoãn.

Trường học Trung Quốc 'khát' học sinh

Các trường mẫu giáo tư thục tại nhiều địa phương của Trung Quốc, chiếm hơn một nửa bậc học mầm non trên cả nước đang ...

Khủng hoảng nhân khẩu học là 'cú đánh mạnh' vào nền kinh tế Trung Quốc

Wang Pei'an, Phó Giám đốc Hiệp hội Kế hoạch hóa Gia đình Trung Quốc cho rằng nước này cần các chính sách khuyến khích người ...

Khủng hoảng nhân khẩu học, nỗi lo 'chưa giàu đã già' ám ảnh Trung Quốc

Trung Quốc đã chính thức xác thực tình trạng sụt giảm của dân số vào tháng 1/2023 vừa qua. Điều này khiến cho nhiều nhà ...

Trung Quốc 'hụt hơi' trong nỗ lực ứng phó với khủng hoảng dân số già

Dân số Trung Quốc đang già hóa nhanh chóng nhưng dường như Bắc Kinh khá lúng túng và chưa có kế hoạch bắt kịp được ...

Trung Quốc đau đầu vì suy giảm dân số, kinh tế thế giới cũng 'vạ lây'

Các báo cáo đã chỉ ra rằng, đà phát triển kinh tế của Trung Quốc sẽ bị đình trệ khi dân số trở nên già ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI gia tăng và 111 trường ...
Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Ngày 21/11, bà Leyla Aliyeva, con gái Tổng thống Azerbaijan cùng đoàn đại biểu đã đến thăm Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT).
Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Cuốn sách “Nước Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump: Góc nhìn lịch sử và văn hóa” mang đến góc nhìn chuyên sâu về nước Mỹ đương đại.
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động