Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn

Nam Anh
Bên cạnh việc triển khai sơ tán người dân khỏi các vùng chiến sự, giờ đây việc bảo vệ các di sản văn hóa đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với Ukraine khi nó đại diện cho tinh hoa của cả một đất nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn
Một bức tượng được bọc lớp chống cháy bên cạnh Nhà thờ Latinh ở Lviv. (Nguồn: AFP)

Khi hỏa lực của cả Nga và Ukraine đang đọ sức với nhau ở hai bên chiến tuyến thì một trong những tổn thất lớn trong các cuộc giao tranh chính là văn hóa nghệ thuật.

Các di sản thế giới được UNESCO công nhận cho đến nay tạm thời "được an toàn", nhưng các cơ sở văn hóa lớn của Ukraine đã phải hứng chịu sự tàn phá trực tiếp.

Nhà hát kịch Mariupol biến thành đống đổ nát vào giữa tháng Ba. Tu viện Hang động Sviatohirsk ở Donetsk được xây dựng từ năm 1526 - một trong những tu viện lâu đời nhất - bị hư hại nặng nề do những trận pháo kích.

Mặc dù hầu hết bảo tàng và phòng trưng bày đã đóng cửa ngay khi Nga triển khai chiến dịch quân sự tại Ukraine nhưng các nhân viên văn hóa ở đây vẫn đang cố gắng hết sức để sơ tán các tác phẩm nghệ thuật và hiện vật lịch sử còn sót lại.

Giờ đây, bảo vệ di sản văn hóa đã trở thành một phần ngày càng thiết yếu đối với cả người dân Ukraine lẫn những người dành tình yêu cho văn hóa nghệ thuật trên phạm vi quốc tế.

Sơ tán những gì có thể

Các bảo tàng và địa điểm văn hóa trên khắp Ukraine đã tiến hành các kế hoạch bảo vệ các di sản quốc gia. Đầu tháng Ba, các công nhân đã di dời một bàn thờ gỗ vẽ Chúa Jesus, Đức mẹ Maria và Mary Magdalene từ một nhà thờ Armenia được xây từ thế kỷ XIV tới một boongke an toàn.

Các nhân viên của Bảo tàng Mỹ thuật Odessa đã giấu các tác phẩm nghệ thuật trong tầng hầm của tòa nhà và giăng dây thép gai, trong khi các nhân viên tại Bảo tàng Thế chiến II Ukraine đã dành ra 12 giờ để di chuyển các hiện vật quan trọng nhất đến nơi an toàn.

Các nhân viên đang di dời tranh trong bảo tàng ở Lviv. (Nguồn: DW)
Các nhân viên đang di dời tranh trong bảo tàng ở Lviv. (Nguồn: DW)

Tương tự như vậy, Bảo tàng Lịch sử quốc gia Ukraine ở Kiev đã sơ tán các hiện vật bao gồm vũ khí của người Scythia và một chiếc vòng đeo tay bằng ngà voi ma mút kỷ băng hà đến các điểm an toàn.

Vào ngày thứ hai của chiến dịch quân sự, bà Maria Lanko và các thành viên của triển lãm Venice Biennale Pavilion tại Ukraine đã tìm cách sơ tán những tác phẩm điêu khắc quan trọng nhất ra khỏi thủ đô Kiev bằng xe riêng.

Bà đã mất hơn một tuần di chuyển giữa các thành phố khác nhau để đến Áo, nhờ đó buổi trưng bày mới có thể được tiến hành tại Venice vào tháng Tư.

Gia cố hiện vật không thể di dời

Người dân Ukraine đang cố gắng để gia cố các tòa nhà và hiện vật không thể di chuyển.

Tại thành phố Lviv, các công nhân xây dựng đã dựng giàn giáo xung quanh Nhà thờ Latinh của thành phố và gắn khung thép lên các cửa sổ kính màu. Trong khi đó, các bức tượng thần Hy Lạp trên bốn đài phun nước bằng đá vôi của thành phố được bọc trong lớp phủ chống cháy.

Ở phía Nam, tại thành phố cảng Odessa, các tình nguyện viên đã chồng các bao cát tạo thành các lớp bảo vệ xung quanh tượng đài tân cổ điển Duc de Richelieu.

Ông Kyrylo Lipatov, Phó Giám đốc Nghiên cứu và triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật quốc gia của Odessa cho rằng các bao cát không có khả năng bảo vệ di tích khỏi va chạm trực tiếp. Tuy nhiên, biện pháp này thúc đẩy tinh thần của người dân địa phương.

Khi trả lời phỏng vấn báo chí, bà Lilya Onyshchenko - người đứng đầu văn phòng bảo vệ di sản của Hội đồng thành phố cho biết, "nếu chúng ta đánh mất văn hóa, chúng ta sẽ đánh mất bản sắc của mình".

Ukraine chạy đua giải cứu di sản văn hóa dưới mưa bom bão đạn
Tượng đài Công tước Richelieu tại thành phố Odessa được bảo vệ bằng các bao cát. (Nguồn: Vox)

Bảo vệ nghệ thuật đương đại

Từ những ngày đầu của xung đột, một không gian được gọi là "Asortymentna kimnata" (Phòng trưng bày tổng hợp), có trụ sở tại Trung tâm Nghệ thuật ương đại Ivano-Frankivsk ở miền Tây Ukraine đã cố gắng di dời và bảo quản các tác phẩm nghệ thuật từ khắp các cơ sở trên đất nước với kinh phí giới hạn.

Người phụ trách phòng trưng bày Anya Potyomkina cho biết, "Asortymentna kimnata được tạo ra để hỗ trợ nghệ thuật địa phương, và bây giờ chúng tôi không chỉ hỗ trợ mà còn phải bảo tồn" không gian này.

Một nhóm người đã tạo ra một số boongke lưu trữ tại các địa điểm bí mật và hỗ trợ sơ tán các tác phẩm ở Kiev, Mariupol, Odessa, Zaporizhzhya và rất nhiều thành phố khác. Hơn 20 bộ sưu tập đã được đặt trong những căn hầm chỉ trong vòng 10 ngày đầu tiên khi giao tranh nổ ra.

Bà Olga Honchar, nhà quản lý văn hóa kiêm Giám đốc Bảo tàng Chiến tranh Lviv đã tổ chức Trung tâm Khủng hoảng bảo tàng với mục tiêu trước mắt là hỗ trợ các nhân viên bảo tàng không còn được trả lương và “không có tiền mua các nhu yếu phẩm cơ bản”.

Quỹ Nghệ thuật khẩn cấp cũng đã được thành lập để huy động các khoản tài trợ khẩn cấp và quản lý các khoản quyên góp từ kiều bào để các nghệ sĩ Ukraine có thể tiếp tục công việc của họ.

Nghệ thuật opera được đề cử vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Nghệ thuật opera được đề cử vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Ngày 29/3, Ủy ban quốc gia UNESCO của Italy đã chấp thuận đề cử nghệ thuật opera vào danh sách di sản văn hóa phi ...

Rumba Congo: Tâm hồn và lịch sử trong điệu nhảy giàu bản sắc

Rumba Congo: Tâm hồn và lịch sử trong điệu nhảy giàu bản sắc

Điệu nhảy Rumba Congo độc đáo và giàu bản sắc đã trở thành một phần lịch sử, mảnh ghép không thể thiếu trong tâm hồn ...

(theo DW)

Đọc thêm

Tập truyện ‘Những gì tôi thấy ở Việt Nam’: Năm tháng kháng chiến qua lăng kính nhà văn Azerbaijan

Tập truyện ‘Những gì tôi thấy ở Việt Nam’: Năm tháng kháng chiến qua lăng kính nhà văn Azerbaijan

Sáng 5/5, Viện Phim Việt Nam tổ chức buổi giới thiệu cuốn sách Những gì tôi thấy ở Việt Nam của nhà văn, nhà làm phim Azerbaijan Ajdar Ibrahimov.
Giá vàng hôm nay 6/5/2026 phục hồi từ đáy, vàng trong nước đã 'cắt sốt', kim loại quý vẫn còn cơ hội do sai lầm của các ngân hàng trung ương

Giá vàng hôm nay 6/5/2026 phục hồi từ đáy, vàng trong nước đã 'cắt sốt', kim loại quý vẫn còn cơ hội do sai lầm của các ngân hàng trung ương

Giá vàng hôm nay 6/5/2026 phục hồi từ đáy, vàng trong nước đã 'cắt sốt', kim loại quý vẫn còn cơ hội do sai lầm của các ngân hàng trung ...
Hà Nội khuyến khích người dân phản ánh công trình xây dựng gây bụi bẩn

Hà Nội khuyến khích người dân phản ánh công trình xây dựng gây bụi bẩn

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội ký ban hành chỉ thị siết chặt các biện pháp bảo đảm vệ sinh môi trường trong quá trình thi công dự án đầu ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến New Delhi, bắt đầu thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Ấn Độ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến New Delhi, bắt đầu thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Ấn Độ

Chiều 5/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay quân sự Palam, bắt đầu thăm cấp nhà ...
Nga nỗ lực định vị sức mạnh mềm thông qua ngoại giao công chúng và văn hoá

Nga nỗ lực định vị sức mạnh mềm thông qua ngoại giao công chúng và văn hoá

Nga đang tích cực tái định nghĩa sức mạnh mềm và ngoại giao văn hóa như những công cụ chiến lược nhằm duy trì ảnh hưởng, thắt chặt quan hệ ...
3 bộ phim Hoa ngữ nổi bật sẽ lên sóng tháng 5

3 bộ phim Hoa ngữ nổi bật sẽ lên sóng tháng 5

Tháng 5 đánh dấu sự trở lại sôi động của màn ảnh Hoa ngữ như phim Vai chính, Ký sự bắt trộm và Phong Ảnh Nhiên Mai Hương.
AI đang làm thay đổi cách lên kế hoạch du lịch

AI đang làm thay đổi cách lên kế hoạch du lịch

Ngày càng nhiều du khách giao cho trí tuệ nhân tạo (AI) làm hết bởi công nghệ này nhanh hơn, cá nhân hóa hơn và giàu tính tương tác hơn.
Bali (Indonesia) được bình chọn là điểm đến tốt nhất thế giới 2026

Bali (Indonesia) được bình chọn là điểm đến tốt nhất thế giới 2026

Vượt London, Dubai, Paris, Bali (Indonesia) để trở thành điểm đến tốt nhất thế giới 2026, nhờ vẻ đẹp biển đảo, văn hóa bản địa và trải nghiệm đa dạng.
Du lịch Việt sôi động dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4

Du lịch Việt sôi động dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4

Kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5 tạo cú hích lớn cho du lịch, nhiều địa phương đón lượng khách tăng mạnh, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
Trung Quốc bùng nổ du lịch trải nghiệm công nghệ

Trung Quốc bùng nổ du lịch trải nghiệm công nghệ

Các chuyến tham quan nhà máy sản xuất xe điện hay máy bay không người lái đang trở thành tour du lịch ngày càng phổ biến tại Trung Quốc.
Đảo Phú Quốc lọt top lựa chọn yêu thích của người dân Hàn Quốc

Đảo Phú Quốc lọt top lựa chọn yêu thích của người dân Hàn Quốc

Đảo Phú Quốc của Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến nghỉ dưỡng hấp dẫn đối với du khách Hàn Quốc.
Hà Nội làm mới bản đồ du lịch với loạt điểm đến hấp dẫn

Hà Nội làm mới bản đồ du lịch với loạt điểm đến hấp dẫn

Hà Nội làm mới bản đồ du lịch với loạt điểm đến hấp dẫn, tăng trải nghiệm cho du khách trong và ngoài nước...
Món Ấn tại Hà Nội: Giữ hương vị gốc hay 'Việt hóa'?

Món Ấn tại Hà Nội: Giữ hương vị gốc hay 'Việt hóa'?

Thực tế cho thấy, phần lớn nhà hàng Ấn Độ tại Hà Nội không chọn 'Việt hóa' hoàn toàn món ăn.
Để món quà Hà Nội chạm đến trái tim du khách quốc tế

Để món quà Hà Nội chạm đến trái tim du khách quốc tế

Workshop “Ô Mai Goat” đã được dự án truyền thông văn hóa EchoVIET tổ chức, đưa ô mai Hà Nội đến gần hơn với giới trẻ và bạn bè quốc tế.
Ấn tượng không gian ẩm thực Palestine tại phố cổ Hà Nội

Ấn tượng không gian ẩm thực Palestine tại phố cổ Hà Nội

Một nhà hàng Palestine trên phố Hàng Buồm đang dần thu hút sự quan tâm của thực khách, đồng thời ẩn chứa những câu chuyện thú vị của chủ nhà hàng.
Triển lãm tranh vua Hàm Nghi thu hút khách quốc tế

Triển lãm tranh vua Hàm Nghi thu hút khách quốc tế

Triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama” mang đến một cách tiếp cận mới khi đặt tranh của vua Hàm Nghi trong không gian di sản.
Ra mắt Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam

Ra mắt Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam

Alpha Books, Đông A và First News đã chính thức ký kết và công bố thành lập Liên minh phát triển xuất bản & văn hóa đọc Việt Nam (Vietnam Reading Alliance).
Giải thưởng Văn học Kim Đồng đến gần hơn với bạn đọc nhỏ tuổi

Giải thưởng Văn học Kim Đồng đến gần hơn với bạn đọc nhỏ tuổi

Lễ ra mắt Tủ sách Giải thưởng Văn học Kim Đồng và giao lưu đọc sách “Xa ngoài kia cánh đồng” đã được tổ chức tại Phố sách Hà Nội.
Nâng tầm ẩm thực đường phố: Từ di sản văn hóa đến chuẩn mực an toàn

Nâng tầm ẩm thực đường phố: Từ di sản văn hóa đến chuẩn mực an toàn

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 là cơ hội nhìn lại một nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam - ẩm thực đường phố.
Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng tiếp tục được UNESCO vinh danh

Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng tiếp tục được UNESCO vinh danh

Ý nghĩa của việc Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng tiếp tục được UNESCO vinh danh.
Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì

Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì

Ngày 28/4, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề ‘Hành trình di sản: câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì’.
Đưa tằm đến không gian nghệ thuật quốc tế

Đưa tằm đến không gian nghệ thuật quốc tế

Bắt đầu từ những chuyến đi tìm ý tưởng trong các làng nghề truyền thống, họa sĩ Lê Hữu Hiếu đã kiến tạo ‘Tằm’ như một cách đối thoại với văn hóa Việt.
Đưa du khách về làng, trải nghiệm nghề khảm trai truyền thống

Đưa du khách về làng, trải nghiệm nghề khảm trai truyền thống

Chuỗi minitour Khảm Sắc đưa người trẻ và du khách quốc tế đến làng khảm trai Chuyên Mỹ, góp phần lan tỏa nghề thủ công truyền thống.
Ngôi nhà đậm hồn Việt ở Indonesia

Ngôi nhà đậm hồn Việt ở Indonesia

Ngôi nhà của cựu Tùy viên Quốc phòng Indonesia Lumban Sianipar được ví như “bảo tàng Việt Nam thu nhỏ”, lưu giữ những ký ức sâu đậm về Hà Nội.
Phiên bản di động