Vaccine nào chống lại drama độc hại trên mạng xã hội?

PGS.TS Trần Thành Nam
Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
Giới trẻ ngày nay, thay vì phát triển các kỹ năng sống, học tập, sáng tạo lại bị cuốn vào các cuộc tranh luận không có điểm dừng trên mạng xã hội...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Vaccine nào chống lại drama độc hại trên mạng xã hội?
PGS.TS Trần Thành Nam cho rằng, chính sự lan rộng của những nội dung độc hại trên mạng xã hội đang tạo ra một hiệu ứng dây chuyền. (Ảnh: NVCC)

Thời gian gần đây, việc đông đảo người trẻ dành thời gian để theo dõi cuộc đối chất về đời tư của những người nổi tiếng, chạy theo những ồn ào tình cảm nhảm nhí, những cuộc tranh cãi vô nghĩa trên mạng xã hội không mang lại giá trị đạo đức, tri thức nào. Điều này làm dấy lên lo ngại về giá trị nghệ thuật giải trí và thị hiếu giới trẻ. Báo Thế giới và Việt Nam trích đăng góc nhìn của PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội liên quan câu chuyện này.

Giới trẻ bị cuốn vào các cuộc tranh luận trên mạng

Thay vì dành thời gian phát triển bản thân, tiếp cận những giá trị đích thực, một bộ phận người trẻ Việt đang bị cuốn hút bởi những nội dung giật gân, lùm xùm đời tư, trào lưu nhảm nhí. Đây là thực tại đáng lo ngại.

Khi sống trong thế giới ảo, việc người trẻ tiếp cận bị động và bị định hướng bởi những nội dung giật gân trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Nếu cá nhân không có ý thức tự điều hướng, quản lý thời gian một cách chủ động rất dễ rơi vào dòng chảy thông tin và bị cuốn theo.

Thông tin mới lạ, giật gân đến từ những người nổi tiếng luôn có sức hút. Đặc biệt, giới trẻ hiện nay sẵn sàng chi tiền cho những nội dung vô bổ chỉ để thỏa mãn cảm xúc nhất thời, thay vì đầu tư vào những giá trị thực tế. Họ mất thời gian, tiền bạc, sức khỏe tinh thần chỉ để theo dõi những thông tin vô bổ, không có giá trị. Hiện tượng này dẫn đến một sự lệch lạc trong nhận thức và hành vi của giới trẻ.

"Trong cuộc chiến chống lại drama độc hại trên mạng xã hội, không thể chỉ trông chờ vào sự thay đổi từ người nổi tiếng hay các nền tảng mạng xã hội. Việc xây dựng các chiến lược giáo dục cộng đồng về quy tắc ứng xử trên mạng, giúp người dùng nhận thức rõ trách nhiệm của mình là vô cùng quan trọng".

Vậy điều gì thúc đẩy người dùng mạng xã hội tham gia vào các cuộc “bóc phốt” trên mạng? Theo tôi, có nhiều lý do, một trong số đó là do họ khao khát cập nhật những thông tin mới, giật gân, để cảm thấy mình “trong cuộc”. Họ muốn chứng kiến những mặt xấu xí, đời tư của người nổi tiếng, để cảm thấy mình có quyền phán xét và so sánh, từ đó cảm thấy cuộc sống của mình không tệ như họ tưởng.

Giới trẻ ngày nay, thay vì phát triển các kỹ năng sống, học tập, sáng tạo lại bị cuốn vào các cuộc tranh luận không có điểm dừng trên mạng xã hội. Điều này khiến họ trở nên căng thẳng, lo âu, dễ dàng bị rối loạn tâm lý do quá tải thông tin, đặc biệt là những thông tin tiêu cực. Từ đó, tạo ra ảo tưởng về cuộc sống, khiến họ cảm thấy bất mãn với thực tại của mình.

Họ tin vào những lời quảng cáo, chiêu trò marketing, mà không nhận ra mình đang bị thao túng tâm lý. Những câu chuyện “drama” không chỉ gây ảnh hưởng đến nhận thức của giới trẻ mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe tinh thần của họ.

Trong những vụ drama này, người được lợi nhiều nhất không phải là công chúng mà chính là những người trong cuộc - những người biết cách kiếm tiền từ sự tò mò của công chúng. Họ tạo ra những câu chuyện để thu hút sự chú ý và kiếm lợi từ việc bán quảng cáo, sản phẩm “ăn theo”. Ngược lại, người chịu thiệt hại lớn nhất chính là cộng đồng mạng, những người vô tình trở thành nạn nhân của những chiêu trò này.

Thực tế đáng buồn là, những sự kiện drama không chỉ tạo ra một môi trường độc hại cho giới trẻ, mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của đất nước. Chúng ta đang phải đối mặt với một nghịch lý trong khi cả thế giới đang chững kiến cuộc cách mạng về công nghệ đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao thì Việt Nam lại thiếu hụt những chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học cơ bản. Phải chăng, một phần nguyên nhân nằm ở việc giới trẻ đang bị cuốn hút bởi những câu chuyện phù phiếm, hóng drama trên mạng xã hội, thay vì tập trung vào những lĩnh vực quan trọng, những tri thức chuyên môn sâu có tính xây dựng và đóng góp cho xã hội?

Vaccine nào chống lại drama độc hại trên mạng xã hội?
Trong cuộc chiến chống lại drama độc hại trên mạng xã hội, không thể chỉ trông chờ vào sự thay đổi từ người nổi tiếng hay các nền tảng mạng xã hội. (Ảnh minh họa: Internet)

Sáng tạo nội dung đòi hỏi chuẩn mực đạo đức

Thực tế nhiều người đến với nghề sáng tạo nội dung là để kiếm tiền. Mục tiêu họ hướng tới là số lượt thích, lượng người xem và không quan tâm đến các nguyên tắc, giá trị đạo đức. Thay vì sử dụng sức ảnh hưởng của mình để lan tỏa những giá trị tích cực, họ lại tập trung vào lợi nhuận và tương tác ảo, bất chấp những hệ lụy tiêu cực cho xã hội, tạo ra những ồn ào độc hại, gây ảnh hưởng xấu đến giới trẻ, kiếm tiền từ sự tò mò của người khác.

"Việc xây dựng các chiến lược giáo dục cộng đồng về quy tắc ứng xử trên mạng, giúp người dùng nhận thức rõ trách nhiệm của mình là vô cùng quan trọng".

Thuật toán của mạng xã hội ưu tiên tăng lượt xem, tương tác mà bỏ qua những tác động tiêu cực đến cộng đồng khiến những chiêu trò "câu view" bất chấp vẫn diễn ra và tạo thành công thức chung trong nhiều vụ ồn ào. Cần xem xét người ảnh hưởng như một nghề nghiệp thực thụ, đòi hỏi những chuẩn mực đạo đức khắt khe. Những hành vi vi phạm đạo đức cần bị xử lý nghiêm minh, thậm chí là khóa tài khoản hoạt động, nhằm răn đe và tạo môi trường mạng xã hội lành mạnh.

Chính sự lan rộng của những nội dung độc hại trên mạng xã hội đang tạo ra một hiệu ứng dây chuyền, bào mòn những giá trị văn hóa, thẩm mỹ tốt đẹp trong giới trẻ, khiến họ dễ dàng bị cuốn theo những trào lưu lệch lạc.

Người nào càng nổi tiếng thì càng phải có trách nhiệm với cộng đồng. Cần phải có cơ chế giám sát, yêu cầu phải chịu trách nhiệm về thuế kể cả tiền thưởng, tiền tặng; càng nổi tiếng mà bị vi phạm thì xử phạt càng nặng, thậm chí là khóa tài khoản hoạt động, nhằm răn đe và tạo môi trường mạng xã hội lành mạnh.

Để chống lại các thông tin độc hại trên mạng xã hội, cần có sự chung tay của cộng đồng, đặc biệt là vai trò quan trọng của báo chí, truyền thông chính thống và giáo dục cộng đồng. Bên cạnh đó, mỗi người khi sử dụng mạng xã hội nên là những người dùng thông minh, biết phân biệt đúng sai, tốt xấu, tránh bị lôi kéo bởi nội dung tiêu cực, lãng phí thời gian, tiền bạc.

Trong cuộc chiến chống lại drama độc hại trên mạng xã hội, không thể chỉ trông chờ vào sự thay đổi từ người nổi tiếng hay các nền tảng mạng xã hội. Cần có sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là vai trò quan trọng của truyền thông chính thống và giáo dục cộng đồng.

Vậy vaccine nào hiệu quả nhất để chống lại drama độc hại trên mạng xã hội? Việc xây dựng các chiến lược giáo dục cộng đồng về quy tắc ứng xử trên mạng, giúp người dùng nhận thức rõ trách nhiệm của mình là vô cùng quan trọng.

Bên cạnh đó, việc tăng cường giáo dục cho giới trẻ về kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh, biết phân biệt đúng sai, tốt xấu, tránh bị lôi kéo bởi nội dung tiêu cực cũng là một biện pháp thiết yếu. Để đạt được hiệu quả tối ưu, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục, định hướng cho giới trẻ sử dụng mạng xã hội một cách hiệu quả là điều không thể thiếu.

Chỉ khi cùng nhau hành động, tạo ra một môi trường mạng xã hội lành mạnh, chúng ta mới có thể giúp giới trẻ phát huy tài năng, cống hiến cho xã hội và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

'Kim chỉ nam' cho thanh niên thời đại mới

'Kim chỉ nam' cho thanh niên thời đại mới

Trong thời đại 4.0, công nghệ số và AI mở ra nhiều cơ hội phát triển kỹ năng cho thanh niên. Tuy nhiên, bên cạnh ...

Thanh niên cần tiên phong trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Thanh niên cần tiên phong trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, thế hệ trẻ cần không ngừng bứt phá, thể hiện ý chí quyết tâm, tiên phong trong công cuộc ...

Hành trang thanh niên Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn

Hành trang thanh niên Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn

Việt Nam cần một thế hệ thanh niên không chỉ có ước mơ, mà còn có trách nhiệm và ý chí biến ước mơ ấy ...

'Thanh niên phải có lý tưởng, sống đẹp, tử tế với mình, với người và môi trường'

'Thanh niên phải có lý tưởng, sống đẹp, tử tế với mình, với người và môi trường'

Thanh niên nên được trao niềm tin, khát vọng về sự nỗ lực của bản thân để vươn lên, từ đó kiến tạo được giá ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Ngày 18/11, Từ điển Cambridge công bố 'human' (con người) là từ của năm 2026.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Phiên bản di động