Vệ Út “con thoi” giữa làn đạn thực dân Pháp mùa Đông năm 1946

60 ngày đêm “giam chân” quân Pháp trong lòng Hà Nội, trong lực lượng Vệ quốc quân có một đội quân đặc biệt, với tên gọi là Vệ Út. 
TIN LIÊN QUAN
ve ut con thoi giua lan dan thuc dan phap mua dong nam 1946 Hiệp định sơ bộ 6/3/1946: 70 năm nhìn lại
ve ut con thoi giua lan dan thuc dan phap mua dong nam 1946 Người Chính ủy Phân liên khu miền Tây năm xưa

Đó là hàng trăm em nhỏ (từ 9-15 tuổi), liều mình giữa làn lửa đạn làm trinh sát, truyền mật lệnh chiến đấu với tinh thần “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.

Những chiến sĩ Vệ Út năm xưa, đến giờ đều trên 80 tuổi, nhưng vẫn nhớ như in những hình ảnh 60 ngày đêm (từ 19/12/1946 đến 17/02/1947) chiến đấu ngoan cường “giam chân” địch ở Hà Nội tạo điều kiện để Trung ương Đảng, Chính phủ rút về khu an toàn, tản cư được phần lớn nhân dân, đưa một khối lượng lớn máy móc lên chiến khu... góp phần cho cả nước chuẩn bị chủ động bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ.

ve ut con thoi giua lan dan thuc dan phap mua dong nam 1946
Vệ Út Phùng Đệ (ngoài cùng bên phải) vẫn nhớ như in những hình ảnh cách đây 70 năm. (Nguồn: Dân Trí)

Sớm mồ côi cha mẹ, Vệ Út Phùng Đệ về bãi Phúc Tân ở với người cô của mình. Năm 13 tuổi, cậu bé Phùng Đệ phải đi học nghề làm giầy để kiếm cơm. “Lúc đó, vụ việc gì xảy ra ở Hà Nội, anh thợ cả cũng đưa tôi đi xem, từ thảm sát ở Hàng Bún, Tây cướp bóc nhân dân, rồi ta cướp chính quyền ở Bắc Bộ Phủ. Vì vậy, tuy nhỏ tuổi mà tôi đã rất ghét Tây”, Vệ Út Phùng Đệ nhớ lại.

Bãi Phúc Tân hồi đó chỉ là một vùng đất nhỏ nằm ven sông Hồng, khu vực sống của những người nghèo khó, nên nhà cửa đều xây dựng tạm bợ. Khi toàn quốc kháng chiến nổ ra, bãi Phúc Tân chìm trong biển lửa. Đến rạng sáng ngày 20/12/1946, nhà cửa cháy rụi hoàn toàn. Nhân dân chạy khắp nơi, thân phận những đứa trẻ như cậu bé Phùng Đệ cũng mịt mờ như khói lửa chiến tranh.

Trong tiếng súng nổ khắp nơi, cậu bé Phùng Đệ chạy vào phố Hàng Bè tìm nơi lánh nạn. “Vào đó thấy anh Tự vệ đào hào, tôi cũng nhảy xuống làm cùng và ngỏ ý xin vào chiến đấu với các anh. Anh Trung đội trưởng hỏi tôi có sợ Tây không, tôi trả lời ngay là không sợ. Sau khi nhận tôi vào làm liên lạc, anh đưa tôi hai quả lựu đạn và bảo nếu gặp Tây thì phải chiến đấu với nó, còn nếu bị bắt thì phải cùng chết với nó. Từ đó tôi trở thành chú bé liên lạc của Trung đoàn Thủ đô”, Trung tá Phùng Đệ kể lại.

Khi tiếng súng, pháo gầm vang khắp Hà Nội, hàng vạn người tản cư về những miền quê ở Bắc Ninh, Hà Nam, Nam Định… Nhưng những cậu bé Vệ Út vẫn gan góc bám trụ ở Hà Nội, hoạt động giữa lòng địch, hỗ trợ rất đắc lực trong cuộc chiến 60 ngày đêm. Trung tá Phùng Đệ ví những Vệ Út khi đó như những chú sóc nhỏ, ngày đêm luồn lách, leo trèo qua các khu nhà tìm kiếm thông tin về địch; còn khi bộ đội hết gạo, hết nước các em cũng đi vào từng nhà dân mang về.

“Điểm đầu tiên của Vệ Út khi đó là phải thuộc tất cả các tuyến đường, dãy nhà nếu không đi loanh quanh có khi lại nhầm sang phố khác hoặc quay lại vị trí ban đầu. Chúng tôi cũng đảm nhận nhiệm vụ ngày đêm đi trinh sát, xem địch ở đâu, hoạt động thế nào rồi về dẫn các anh đi quấy rối địch”, Trung tá Phùng Đệ cho hay.

Ông Phùng Đệ cho biết, những Vệ Út khi đó nghĩ ra những cách bảo vệ bản thân rất hay. “Ví dụ như bạn Trần Việt Minh khôn lỏi, lúc nào cũng mặc gần chục cái áo lên người khi dẫn các anh đi tấn công kẻ thù. Một hôm bị mảnh lựu đạn găm vào sườn, y tá phải rất vất vả cắt lớp áo đó ra. Khi hỏi vì sao mặc nhiều áo đến vậy, Minh thực thà nói rằng vì tưởng mặc nhiều áo thì đạn không xuyên được đến người”, Trung tá Đệ kể về người đồng đội của mình năm xưa.

Trung tá Đệ khẳng định vai trò của Vệ Út rất quan trọng trong cuộc chiến 60 ngày đêm “gian chân” địch ở Hà Nội. Có những em nhỏ không ngại hiểm nguy khi bị địch bao vây. Trong đó có em Trang Công Lũy khi mới 9 tuổi đã liều mình ném lựu đạn phá vòng vây của địch. “175 em và 200 phụ nữ, đó là trung đoàn từ nhân dân mà ra”, Trung tá Phùng Đệ tự hào nói.

Còn Đại tá Nguyễn Huy Du (nguyên là cán bộ Cục Khoa học quân sự - Bộ Tổng tham mưu) cho biết, những ngày cuối năm 1946, thực dân Pháp trở mặt đánh chiếm Lạng Sơn, Hải Phòng và gây hấn ngay tại Hà Nội, ngang nhiên khiêu khích trắng trợn, cướp bóc, bắn giết đồng bào ta trên các đường phố với dã tâm, âm mưu cướp nước ta một lần nữa. Căm phẫn trước những hành động tàn bạo của chúng, cụ đã nghỉ học và trốn gia đình ở lại để tham gia chiến đấu.

Đúng 20 giờ 3 phút ngày 19/12/1946, đèn điện vụt tắt, những quả đại bác đầu tiên ở pháo đài Láng, Xuân Tảo, Xuân Canh… nã vào thành Hà Nội. “Giờ cứu nước đã đến, chúng tôi phải xông ngay ra đường để ngả cây cối, ngả cột đèn, rải mìn, rải chướng ngại vật ở phố hàng Da, phố Đường Thành để chặn địch tấn công từ trong thành ra. Tôi đã cùng Trung đội 3 tự vệ chiến đấu, đánh địch từ Cửa Nam, Hàng Bông, Hàng Trống, Hàng Gai…”, cựu binh Nguyễn Huy Du nhớ lại.

Do chiến đấu xông xáo, nhanh nhẹn, chiến sĩ Nguyễn Huy Du được về làm trinh sát cho Tiểu đoàn 102 khu Đông Thành. Ngoài việc trinh sát nắm tình hình địch, Nguyễn Huy Du còn làm nhiệm vụ dẫn bộ đội đi tập kích, phục kích và đánh phản kích địch khi chúng mở các cuộc tấn công.

Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội nên cậu bé Nguyễn Huy Du thuộc làu đường đi lối lại cả trong lẫn ngoài của những con phố khu Hoàn Kiếm và Đông Thành. Sau 60 ngày đêm chiến đấu, lăn lộn, quần nhau với địch trong những căn nhà đổ nát, những khu phố bị bắn tan hoang, cuộc sống trong các chiến hào đầy gian khổ, thiếu thốn… nhưng với tinh thần chiến đấu đầy quả cảm, không sợ hy sinh, lại được thư động viên của Bác Hồ và các lãnh đạo, các chiến sĩ đã hoàn thành nhiệm vụ “giam chân” địch trong lòng Hà Nội.

Dù đã 70 năm trôi qua, nhưng những ký ức ấy vẫn ăn sâu trong ký ức Đại tá Nguyễn Huy Du. “Hàng năm cứ vào dịp cuối năm, tôi không thể quên mùa Đông năm 1946, mùa đông rét mướt, ác nghiệt, mùa đông có nhiều thử thách hiểm nghèo như trong thế ngàn cân treo sợi tóc, buộc quân và dân ta phải cầm súng bảo vệ chính quyền vừa mới giành được. Cuộc chiến đấu vô cùng ác liệt nhưng đã chiến thắng vẻ vang, đem lại nhiều bài học kinh nghiệm vô giá về ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập và chủ quyền”, Đại tá Nguyễn Huy Du xúc động chia sẻ.

ve ut con thoi giua lan dan thuc dan phap mua dong nam 1946 Bức thông điệp của Nam Phương Hoàng Hậu gửi phụ nữ thế giới

Nhân dịp sắp tới ngày kỷ niệm và tôn vinh phụ nữ Việt Nam (20/10), TG&VN xin giới thiệu bức thông điệp mà Nam Phương ...

ve ut con thoi giua lan dan thuc dan phap mua dong nam 1946 Bà Raymonde Dien: Tôi cũng là con cháu Bác Hồ!

Trong cuộc chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam, có một cái tên đã đi vào lịch sử: Bà Raymonde Dien. Người ...

ve ut con thoi giua lan dan thuc dan phap mua dong nam 1946 Nem rán – món ăn Việt phổ biến ở Senegal

Câu chuyện về nửa thế kỷ chiến tranh và chủ nghĩa thực dân đằng sau một món ăn vặt phổ biến ở Senegal.

PV
(theo Dân Trí)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Sỹ nhân kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam

Gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Sỹ nhân kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam

Phái đoàn Việt Nam tại Geneva và Đại sứ quán Việt Nam tại Bern đã tổ chức buổi gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Sỹ.
Vụ chính trị gia đối lập Navalny: Thủ tướng Đức hành động bất thường giữa khúc mắc chưa giải với Nga

Vụ chính trị gia đối lập Navalny: Thủ tướng Đức hành động bất thường giữa khúc mắc chưa giải với Nga

Thủ tướng Merkel đã đến thăm chính trị gia đối lập Nga Navalny tại bệnh viện ở Berlin, như dấu hiệu cho thấy bà sẽ không để vụ việc lắng ...
Đại học kinh doanh Lausanne vinh danh thành tích xuất sắc trong sự nghiệp ngoại giao của Đại sứ Dương Chí Dũng

Đại học kinh doanh Lausanne vinh danh thành tích xuất sắc trong sự nghiệp ngoại giao của Đại sứ Dương Chí Dũng

Đại học kinh doanh Lausanne (BSL) của Thụy Sỹ đã tổ chức trọng thể Lễ trao Bằng Tiến sỹ Danh dự cho Đại sứ Dương Chí Dũng.
Duy trì học tiếng Việt tại vùng Bắc Morava trong bối cảnh dịch Covid-19

Duy trì học tiếng Việt tại vùng Bắc Morava trong bối cảnh dịch Covid-19

Hội người Việt Nam tại tỉnh Bắc Morava (CH Czech) đã tổ chức lễ khai giảng khóa học tiếng Việt dành cho con em cộng đồng.
Tin tức ASEAN buổi sáng 28/9: EVFTA và viễn cảnh kinh tế ASEAN, Đông Nam Á 'vượt mặt' Trung Quốc trong sản xuất laptop

Tin tức ASEAN buổi sáng 28/9: EVFTA và viễn cảnh kinh tế ASEAN, Đông Nam Á 'vượt mặt' Trung Quốc trong sản xuất laptop

EVFTA là động lực chung cho ASEAN, không chỉ riêng Việt Nam; Đông Nam Á sẽ trở thành trung tâm sản xuất laptop, vượt Trung Quốc...
Luis Suarez nói về Barcelona trong ngày lập công cho Atletico

Luis Suarez nói về Barcelona trong ngày lập công cho Atletico

Tiền đạo Luis Suarez đã lập cú đúp giúp Atletico đánh bại Granada 6-1 ở vòng 3 La Liga và anh đã không giấu được cảm giác hạnh phúc.
Chile: Phát hiện loài 'ếch ma' tưởng đã tuyệt chủng tại ốc đảo

Chile: Phát hiện loài 'ếch ma' tưởng đã tuyệt chủng tại ốc đảo

Các nhà khoa học Chile công bố đã phát hiện lại một loài ếch cực hiếm được nhìn thấy lần cuối cách đây hơn 80 năm ở một sa mạc ...
Tottenham chịu quả phạt đền oan nghiệt, Mourinho kêu trời

Tottenham chịu quả phạt đền oan nghiệt, Mourinho kêu trời

Sau trận hòa đáng tiếc trước Newcastle, HLV Mourinho đã tỏ ra vô cùng bức xúc, ông cho rằng Tottenham đang bị đối xử bất công.
Sắc vóc 'cực phẩm' của dàn thí sinh Vòng sơ khảo phía Nam Hoa hậu Việt Nam 2020

Sắc vóc 'cực phẩm' của dàn thí sinh Vòng sơ khảo phía Nam Hoa hậu Việt Nam 2020

Tại vòng sơ khảo Hoa hậu Việt Nam 2020 khu vực phía Nam, nhiều nhan sắc nổi bật đã lộ diện...
Thống nhất phương án xây dựng đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Thống nhất phương án xây dựng đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai đã đưa ra kết luận chính thức trong buổi làm việc về phương án xây dựng đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Sỹ nhân kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam

Gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Sỹ nhân kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam

Phái đoàn Việt Nam tại Geneva và Đại sứ quán Việt Nam tại Bern đã tổ chức buổi gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Sỹ.
Đại học kinh doanh Lausanne vinh danh thành tích xuất sắc trong sự nghiệp ngoại giao của Đại sứ Dương Chí Dũng

Đại học kinh doanh Lausanne vinh danh thành tích xuất sắc trong sự nghiệp ngoại giao của Đại sứ Dương Chí Dũng

Đại học kinh doanh Lausanne (BSL) của Thụy Sỹ đã tổ chức trọng thể Lễ trao Bằng Tiến sỹ Danh dự cho Đại sứ Dương Chí Dũng.
Đại sứ Vũ Viết Dũng dự các hoạt động kỷ niệm Quốc khánh Saudi Arabia

Đại sứ Vũ Viết Dũng dự các hoạt động kỷ niệm Quốc khánh Saudi Arabia

Đại sứ Vũ Viết Dũng cùng đoàn công tác của Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia đã tham dự các hoạt động kỷ niệm Quốc khánh Vương quốc Saudi Arabia.
Thông qua nghị quyết về Colombia và thảo luận tình hình Sudan, Việt Nam hoan nghênh những tiến triển

Thông qua nghị quyết về Colombia và thảo luận tình hình Sudan, Việt Nam hoan nghênh những tiến triển

Ngày 25/9, HĐBA LHQ đã biểu quyết nhất trí thông qua Nghị quyết 2544 về gia hạn nhiệm vụ của Phái bộ giám sát thuộc LHQ tại Colombia.
Dịch Covid-19: Hơn 350 công dân Việt Nam từ Hoa Kỳ và Nhật Bản về đến sân bay Vân Đồn an toàn

Dịch Covid-19: Hơn 350 công dân Việt Nam từ Hoa Kỳ và Nhật Bản về đến sân bay Vân Đồn an toàn

Hơn 350 công dân Việt Nam từ Hoa Kỳ và Nhật Bản đã đươc các cơ quan chức năng Việt Nam phối hợp đưa về nước an toàn.
Dịch Covid-19: Đưa hơn 270 công dân Việt Nam từ Nga về nước

Dịch Covid-19: Đưa hơn 270 công dân Việt Nam từ Nga về nước

Các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Liên bang Nga và Bamboo Airways phối hợp đưa hơn 270 công dân Việt Nam về nước.
Dịch Covid-19: ĐSQ Việt Nam tại Czech thông báo về chuyến bay đưa công dân về nước

Dịch Covid-19: ĐSQ Việt Nam tại Czech thông báo về chuyến bay đưa công dân về nước

ĐSQ Việt Nam tại Czech thông báo về chuyến bay đưa công dân về nước và đề nghị công dân Việt Nam đăng ký nguyện vọng về nước với ĐSQ.
Dịch Covid-19: Đưa 340 công dân Việt Nam từ Israel về nước an toàn

Dịch Covid-19: Đưa 340 công dân Việt Nam từ Israel về nước an toàn 1

340 công dân Việt Nam từ Israel gồm tu nghiệp sinh kết thúc khóa học, lao động hết hợp đồng, các trường hợp đặc biệt khó khăn... về nước an toàn.
Bạn có biết về các quy định trong nghi thức lễ tân?

Bạn có biết về các quy định trong nghi thức lễ tân?

Có những nghi thức được đề ra từ thời xa xưa, nay vẫn tồn tại và có hiệu lực hầu như nguyên vẹn, mặc dù điều kiện cuộc sống ngày nay đã thay đổi.
Nghi lễ ngoại giao ra đời và phát triển như thế nào?

Nghi lễ ngoại giao ra đời và phát triển như thế nào?

Nghi lễ ngoại giao ra đời cùng với sự hình thành của các quốc gia và có sự bang giao giữa các quốc gia đó.
Bạn có biết cách sắp xếp ngôi thứ tại các tổ chức quốc tế và hội nghị quốc tế?

Bạn có biết cách sắp xếp ngôi thứ tại các tổ chức quốc tế và hội nghị quốc tế?

Vấn đề ngôi thứ ở các tổ chức quốc tế và Hội nghị quốc tế được quy định như thế nào? Vị trí của Tổng Thư ký liên hợp quốc về mặt lễ tân có ...
Ngôi thứ xã giao sắp xếp như thế nào?

Ngôi thứ xã giao sắp xếp như thế nào?

Bên cạnh ngôi thứ theo pháp lý còn có ngôi thứ xã giao, vậy sắp xếp như thế nào để tránh tranh chấp giữa hai loại ngôi thứ đó?
Phiên bản di động