Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển trong kỷ nguyên số với con người là trung tâm

Ngọc Anh
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”. Do đó, trong suốt hành trình phát triển, quyền con người ở Việt Nam không phải là khẩu hiệu, mà là thực tiễn sống động trong từng chính sách, từng bước tiến của xã hội. Giờ đây, trong kỷ nguyên công nghệ phát triển như vũ bão, quyền con người lại càng cần được ưu tiên hơn nữa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Chuyển đổi số đang định hình lại mọi mặt của đời sống xã hội, từ cách con người học tập, làm việc, giao tiếp cho tới cách hưởng thụ các quyền cơ bản của mình.

Trong không gian số, quyền con người không chỉ được mở rộng với nhiều cơ hội, mà đồng thời đứng trước nhiều thách thức chưa từng có về quyền riêng tư, bình đẳng và an toàn thông tin.

Trước sự dịch chuyển mạnh mẽ đó, bài toán bảo đảm và thúc đẩy quyền con người trong kỷ nguyên số đang trở thành một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm của Việt Nam và thế giới.

Cuộc cách mạng toàn cầu

Chưa khi nào trong lịch sử loài người, công nghệ lại có sức ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống cá nhân và xã hội như hiện nay.

Từ một chiếc điện thoại thông minh nhỏ gọn trong lòng bàn tay, con người có thể tiếp cận tri thức, kết nối với thế giới, trao đổi quan điểm và thể hiện tiếng nói của mình trên không gian mạng.

Những quyền cơ bản như quyền tiếp cận thông tin, quyền tự do biểu đạt, quyền học tập, quyền tham gia vào đời sống xã hội… đang được mở rộng hơn bao giờ hết nhờ sự phát triển của internet và các nền tảng số.

Ở những vùng sâu vùng xa, cơ sở vật chất giáo dục còn hạn chế, một chiếc máy tính kết nối mạng đã có thể mở ra cả một thế giới không biên giới cho các em học sinh nơi đây.

Bên cạnh đó, nhờ sự lan toả mạnh mẽ của các nền tảng số, nhiều người khuyết tật hoặc hạn chế về điều kiện đi lại có thêm cơ hội làm việc, học tập và đóng góp cho xã hội.

Các nền tảng thương mại điện tử, làm việc trực tuyến, học trực tuyến cũng giúp thu hẹp khoảng cách địa lý, tạo điều kiện cho hàng triệu người tiếp cận với những cơ hội mà trước đây gần như nằm ngoài tầm với.

Quyền con người trong kỷ nguyên số
Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy Viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội). (Ảnh: Thành Long)

Trong khuôn khổ Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh khẳng định, chúng ta đang sống trong kỷ nguyên Cách mạng Công nghiệp 4.0, được định hình từ các công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (big data), chuỗi khối (Blockchain) và internet vạn vật (IoT).

Trong đó, dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang lại những giá trị kinh tế và xã hội to lớn, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới, nơi mỗi cá nhân đều có thể kết nối, học hỏi và sáng tạo không biên giới.

More from WVR
Ý nghĩa của Tuyên ngôn Nhân quyền thế giới đối với thúc đẩy và bảo vệ quyền con người ở Việt Nam Ý nghĩa của Tuyên ngôn Nhân quyền thế giới đối với thúc đẩy và bảo vệ quyền con người ở Việt Nam

Tuy nhiên, song hành với những thành tựu công nghệ là sự gia tăng nhanh chóng của tội phạm mạng với quy mô toàn cầu và phương thức hoạt động ngày càng phức tạp, kéo theo mặt trái rõ rệt: Nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư và sự gia tăng bất bình đẳng số.

Khi mọi hoạt động trực tuyến đều để lại "dấu vết" dữ liệu, từ thói quen mua sắm, hành vi tìm kiếm, cho tới các mối quan hệ xã hội, cá nhân dần trở nên “trần trụi” hơn bao giờ hết trong không gian mạng.

Dữ liệu cá nhân, nếu không được bảo vệ đúng cách, có thể trở thành hàng hóa, công cụ phục vụ cho quảng cáo, thao túng hành vi, thậm chí lừa đảo, tống tiền và xâm phạm danh dự, nhân phẩm.

Những mối đe dọa này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn trực tiếp đe dọa an ninh quốc gia, quyền con người và quyền công dân.

Mặt khác, trong làn sóng phát triển như vũ bão của công nghệ số, khoảng cách giữa những người có điều kiện tiếp cận công nghệ và những người không có cũng đang tạo ra một hình thức bất bình đẳng mới.

Tình trạng này gây nên lo ngại về việc có người sẽ bị bỏ lại phía sau, không chỉ về kinh tế mà cả về quyền tiếp cận thông tin, giáo dục, dịch vụ y tế, việc làm và tiếng nói trong xã hội; đồng nghĩa với việc bị gạt ra ngoài nhiều tiến trình phát triển quan trọng của thời đại.

Do đó, trong kỷ nguyên số, việc bảo đảm quyền con người đã trở thành bài toán về chính sách, hạ tầng, giáo dục và ý thức xã hội không chỉ ở Việt Nam mà còn trên phạm vi toàn cầu.

Con người - Trung tâm của quá trình chuyển đổi số

Nói đến cùng, công nghệ, dù tiên tiến đến đâu, cũng không thể thay thế nhận thức và giá trị con người. Việt Nam cũng luôn quan điểm rằng, giá trị cốt lõi của chuyển đổi số và công nghệ phải được xây dựng trên nền tảng bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong môi trường số.

Tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 vào tháng 10 vừa qua, một trong 8 lĩnh vực ưu tiên của Việt Nam là quyền con người trong bối cảnh chuyển đổi số. Ưu tiên này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam nhằm bảo đảm quyền con người trong kỷ nguyên số.

Cùng với đó, việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước Hà Nội vào ngày 25-26/10 vừa qua càng là minh chứng cho sự chủ động, tích cực và toàn diện trong hội nhập quốc tế, cũng là bước đi cụ thể góp phần đưa Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới vào thực tiễn.

Từ một đối tác có trách nhiệm, Việt Nam đã và đang thể hiện rõ “tâm thế mới” - trở thành quốc gia đóng góp thực chất vào quá trình định hình các định chế và chuẩn mực quốc tế trong đó có lĩnh vực quyền con người, an ninh phi truyền thống và công lý toàn cầu.

Quyền con người trong kỷ nguyên số
Việt Nam quan điểm, giá trị cốt lõi của chuyển đổi số và công nghệ phải được xây dựng trên nền tảng bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong môi trường số. (Nguồn: Báo Nhân dân)

Tuy vậy, hơn cả những diễn đàn quốc tế hay những bản cam kết dài trang, chính đời sống thường nhật của người dân mới là nơi quyền con người được thể hiện rõ ràng nhất.

Do đó, việc bảo đảm quyền con người trong kỷ nguyên số không chỉ nằm ở hạ tầng kỹ thuật hay các dòng luật, mà phải bắt đầu từ giáo dục, đặc biệt là giáo dục về quyền con người và công dân số.

Cần để quyền con người được "chuyển hóa" từ khái niệm thành trải nghiệm sống động trong từng bài học về kỹ năng số cho học sinh, trong từng chiến dịch nâng cao nhận thức về an toàn trên mạng, hay trong từng chính sách hướng tới thu hẹp khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn

Một thế hệ biết cách sử dụng công nghệ có trách nhiệm, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong không gian mạng, biết tôn trọng sự khác biệt, bảo vệ quyền riêng tư của bản thân và người khác, chính là lớp “lá chắn” bền vững nhất cho một xã hội số nhân văn.

Khi mỗi cá nhân hiểu rằng phía sau màn hình là một con người thật, với danh dự, cảm xúc và quyền được tôn trọng, thì công nghệ mới thực sự trở thành công cụ phục vụ con người, chứ không phải ngược lại.

Tựu trung, cuộc cách mạng số sẽ còn tiếp diễn với tốc độ nhanh hơn, sâu hơn và rộng hơn nữa. Nhưng nếu có một điều không thay đổi, thì đó chính là giá trị của con người - trung tâm của mọi tiến bộ.

Khi công nghệ được đặt dưới sự dẫn dắt của đạo đức, khi dữ liệu được bảo vệ bằng pháp luật và tinh thần tự giác, khi những thế hệ trẻ được trang bị cả tri thức lẫn trách nhiệm, thì chuyển đổi số không chỉ là một cuộc cách mạng về kỹ thuật, mà sẽ trở thành một bước tiến dài trong hành trình bảo đảm quyền con người cho tất cả.

Trưởng đại diện UNFPA: Việt Nam có những bước tiến lớn trong phòng ngừa và ứng phó với bạo lực gia đình

Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam Matt Jackson đánh giá, trong những năm gần đây, Việt Nam đã ...

Ngày hội Việt Nam Hạnh phúc: Trải nghiệm hành trình của 13 nhịp cảm xúc trên 'Con đường Hạnh phúc'

Trải dài từ phố Lê Thái Tổ đến phố Hàng Khay qua phố Đinh Tiên Hoàng và kết thúc tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa ...

Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ: Nỗ lực biến cam kết thành hành động cụ thể của Việt Nam

Việc Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 không chỉ khẳng định vị thế ngoại giao mà ...

Doanh nghiệp Việt Nam cùng hành động thúc đẩy chuỗi cung ứng có trách nhiệm, lắng nghe tiếng nói người lao động di cư

Ngày 1/12 tại Hà Nội, các lãnh đạo doanh nghiệp, phòng thương mại và tổ chức xã hội đã tham dự Tọa đàm Doanh nghiệp ...

Bảo vệ quyền công dân, nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của hoạt động báo chí

Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Sửu, việc bảo vệ người cung cấp thông tin và bảo vệ thông tin cá nhân không chỉ ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Thái Nguyên

Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Thái Nguyên

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam.
Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm quốc gia châu Âu và Rwanda đang xúc tiến mô hình trung tâm hồi hương mới, hướng tới chuyển người xin tị nạn bị từ chối từ năm 2027.
Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Australia, Canada, Italy và Anh kêu gọi Israel khẩn trương mở đường viện trợ vào Gaza, khi mưa lũ khiến hàng chục nghìn lều bạt hư hại trước mùa Đông.
Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Tình trạng cắt giảm viện trợ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan.
LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

Ngày 11/11, LHQ kêu gọi mở toàn bộ cửa khẩu vào Dải Gaza để đẩy nhanh hoạt động cứu trợ, trong bối cảnh mưa lũ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo.
Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

ActionAid xác định địa phương là chủ thể của bài toán phát triển, tổ chức đóng vai trò kết nối nguồn lực và đồng hành tìm giải pháp phù hợp.
Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Từ những rào cản với trẻ em gái đến cách mở rộng cơ hội, Plan International thúc đẩy tiếng nói và sự tham gia của thế hệ trẻ trong định hình tương lai.
Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco và EU đang định hình lại quan hệ về vấn đề di cư, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhằm xử lý khủng hoảng sang một quan hệ đối tác chiến lược rộng ...
Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Trong hơn một thế kỷ qua, quyền công dân (citizenship) là một trong những nền tảng của trật tự quốc tế.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động