Vụ George Floyd và làn sóng chống phân biệt chủng tộc

Quang Đào
TGVN. Cái chết của George Floyd, một người đàn ông da đen tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota đã làm dấy lên các cuộc biểu tình trên khắp nước Mỹ, kêu gọi chấm dứt nạn bạo lực của cảnh sát và phân biệt chủng tộc.
TIN LIÊN QUAN
vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc Biểu tình lan rộng sau vụ George Floyd: Lo ngại về sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc?
vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc Vụ George Floyd: WHO ủng hộ biểu tình, Tổng thống Trump 'kinh hoàng' vì phong trào đòi giải thể cảnh sát
vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc
Người dân thành phố New York ra đường biểu tình, mang theo những bức tranh vẽ George Floyd. (Nguồn: Getty)

Ngày 25/5, các sĩ quan tại Sở Cảnh sát Minneapolis nhận được một cuộc gọi tố cáo một người sử dụng tờ 20 USD giả. Người đàn ông đó được xác định là George Floyd, một người Mỹ gốc Phi. Ngay lập tức, bốn viên cảnh sát bao gồm Derek Chauvin, Tou Thao, J. Alexander Kueng và Thomas K. Lane đã có mặt tại hiện trường và bắt giữ Floyd.

Tuy nhiên, sự việc lại đi quá tầm kiểm soát khi người đàn ông da màu George Floyd bị cảnh sát Chauvin, một người da trắng, ghì đầu gối lên cổ trong gần 9 phút. Một đoạn video ghi lại quá trình này khi sĩ quan Chauvin đè cổ Floyd trong 8 phút 46 giây, trong khi người này nằm sấp, bị còng tay và nhiều lần kêu lên: “Tôi không thở được”.

Theo New York Times, George Floyd đã nói “Tôi không thở được” 17 lần, và nhiều lần cầu xin viên cảnh sát kia bỏ đầu gối ra khỏi cổ Floyd. Dù không mang theo vũ khí, không đe doạ tới lực lượng chức năng và nhiều lần van xin, nhưng sĩ quan Chauvin vẫn tiếp tục ghì lên cổ nạn nhân. Người đàn ông 46 tuổi trút hơi thở cuối cùng trong bệnh viện địa phương không lâu sau đó.

Derek Chauvin, viên cảnh sát trực tiếp dùng đầu gối ghì cổ George Floyd đã phải ra toà ngày 9/6 đối mặt với một cáo buộc giết người cấp độ 2, một cáo buộc giết người cấp độ 3 và một cáo buộc ngộ sát, theo AFP. Ba cảnh sát còn lại cũng bị cáo buộc hỗ trợ và tiếp tay cho giết người và hiện cũng đang bị giam giữ và chuẩn bị ra toà. Tất cả đều đã bị sa thải ngay ngày hôm sau George Floyd chết.

Một cuộc biểu tình rất khác

Sau khi lan truyền trên mạng xã hội, đoạn clip các nhân viên cảnh sát áp chế Floyd đã khiến dư luận nước Mỹ sục sôi phẫn nộ và cái chết của người đàn ông da màu này đã châm ngòi cho một làn sóng biểu tình quy mô lớn. Thế nhưng, các cuộc biểu tình hoà bình đã sớm biến thành bạo động và nhiều phần tử lợi dụng để cướp bóc và phá hoại tài sản.

Ngay buổi đêm ngày 26/5, hàng trăm người biểu tình đã tràn xuống đường phố Minneapolis. Một số người biểu tình đã phá hoại xe cảnh sát bằng sơn và nhắm vào ngôi nhà trong khu vực xảy ra vụ việc. Các cuộc biểu tình xảy ra tại Minneapolis trong những ngày tiếp theo. Cảnh sát sử dụng hơi cay và bắn đạn cao su vào đám đông. Một số doanh nghiệp, gồm nhà hàng và cửa hàng phụ tùng ô tô, bị đốt cháy.

Sau đó, biểu tình ở các thành phố khác bắt đầu nổ ra, dần dần lan rộng tới khắp toàn bộ 50 bang tại nước Mỹ. Người biểu tình còn tụ tập bên ngoài khu vực Nhà Trắng trong ba đêm liên tiếp. Để tránh tình trạng bạo loạn xảy ra, cảnh sát, thậm chí hàng nghìn binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia đã được huy động để hỗ trợ xử lý các vụ phá hoại và hỏa hoạn xảy ra trong các cuộc biểu tình.

Tuy nhiên, các cuộc biểu tình đã ghi nhận rất nhiều vụ đụng độ giữa người dân và cảnh sát, nhiều người biểu tình bị thương. Thậm chí, tại thành phố Louisville, bang Kentucky, một người biểu tình đã bị bắn chết và Thị trưởng Louisville ngay sau đó đã sa thải cảnh sát trưởng thành phố.

Tổng thống Donald Trump vào ngày 29/5 đã liên hệ để chia buồn với gia đình Floyd. Ông cũng bày tỏ quan điểm là không chấp nhận các hành vi bạo loạn, gây rối kiểu vô chính phủ của những người biểu tình trong sự việc này, đồng thời đe dọa sử dụng các biện pháp cứng rắn để kiểm soát tình hình. Các chuyên gia nhận định, các cuộc biểu tình này, cộng với khả năng phòng dịch Covid-19 kém là nguyên nhân chính để phe Dân chủ chĩa “mùi rìu” dư luận, chỉ trích Tổng thống Trump, khiến cuộc bầu cử vào tháng 11 tới đây sẽ diễn ra đầy khó lường.

Gần đây, tình trạng bạo lực cũng dần chấm dứt. Từ ngày 4/6, các cuộc biểu tình bắt đầu diễn ra ôn hoà hơn và chủ yếu tập trung tại các khu vực tưởng niệm. Tại thủ đô Washington D.C, người biểu tình quỳ trước Đài tưởng niệm Martin Luther King Jr. để tưởng nhớ và đòi công lý cho Floyd. Tại nhiều nơi, cảnh sát đã bắt tay, ôm, quỳ gối hoặc tuần hành cùng người biểu tình nhằm biến các cuộc đối đầu căng thẳng thành những cuộc diễu hành đề cao tinh thần đoàn kết. Các cảnh sát được xác định kích động giận dữ đám đông, sử dụng vũ lực, tấn công người biểu tình bị kỷ luật, sa thải hoặc bị truy tố.

vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc

Chấm dứt phân biệt chủng tộc

Về cơ bản, các cuộc biểu tình nổ ra vì phong trào “Mạng người da màu cũng quan trọng” (Black Lives Matter), chống lại tình trạng phân biệt chủng tộc tại Mỹ. Vụ George Floyd đã khơi nguồn cho một loạt các cuộc biểu tình từ Australia, Brazil tới Mexico hay Canada. Tuy nhiên, theo tờ Washington Post, ảnh hưởng từ Floyd đặc biệt lớn tại châu Âu, nhất là các quốc gia có số lượng người da màu, người nhập cư đông đúc. Giờ đây, làn sóng đòi sự công bằng cho tất cả những người da màu, người nhập cư chống lại sự kỳ thị của người da trắng đã lan rộng trên khắp thế giới.

Đối với nhiều người Mỹ da màu, cái chết của George Floyd chỉ là sự phẫn nộ mới nhất trong một năm đầy tuyệt vọng. Đại dịch Covid-19 ảnh hưởng nặng nề hơn đối với người Mỹ gốc Phi. Cộng đồng da màu chiếm 12% dân số nhưng lại chiếm 26% số ca nhiễm Covid-19 và gần 23% số ca tử vong, theo dữ liệu từ CDC Mỹ.

Hơn nữa, tình trạng bạo lực cảnh sát, nhất là hướng tới người da màu cũng tăng lên nhiều trong thời gian gần đây. Theo New York Times, cảnh sát Minneapolis sử dụng vũ lục với người da màu nhiều gấp bảy lần so với người da trắng. Al Jazeera ghi nhận, người Mỹ gốc Phi có khả năng bị cảnh sát gây thương vong cao gấp 2,5 lần so với người da trắng.

Chưa dừng lại ở đó, hàng loạt vụ sát hại người da màu khiến sự bất công chủng tộc càng trở nên gay gắt. Ahmaud Arbery bị người dân da trắng bắn chết khi chạy bộ ở Georgia; Breonna Taylor - kỹ thuật viên phòng cấp cứu đã bị bắn tám lần trong nhà riêng ở Kentucky khi cảnh sát thực hiện lệnh khám nhà không gõ cửa vào giữa đêm; và còn rất nhiều cái tên khác như Michale Brown, Eric Garner, Philando Castile… Tuy nhiên, hầu hết sĩ quan hoặc sở cảnh sát gây ra vụ việc đau thương không hề bị truy tố hình sự và vẫn tiếp tục làm việc.

Ngoài ra, theo ghi nhận của Washington Post, liên tục kể từ năm 2015, mỗi năm cảnh sát Mỹ đã nổ súng và làm tử vong khoảng 1.000 người. Con số này dự kiến không thay đổi đáng kể trong năm 2020, khi 463 người đã thiệt mạng do bị cảnh sát bắn tính đến ngày 7/6. Cũng theo ghi nhận, số lượng người gốc Phi không vũ trang bị cảnh sát bắn chết đã giảm dần kể từ năm 2015, nhưng tỷ lệ vẫn cao đáng kể so với nạn nhân là người da trắng.

Một số thay đổi đã diễn ra và bước đầu đáp ứng yêu cầu của những người biểu tình, ví dụ Hội đồng thành phố Minneapolis thông báo giải tán bộ máy cảnh sát hiện nay và lập một hệ thống mới; Thị trưởng New York Bill de Blasio cam kết cắt ngân sách cảnh sát vốn chiếm 6% ngân sách thành phố và chi tiêu nhiều hơn cho dịch vụ xã hội. Đặc biệt, ngày 8/6, các nghị sĩ Đảng Dân chủ đã công bố Dự luật có tên gọi “Đạo luật công lý trong lực lượng cảnh sát”, cho phép nạn nhân của các hành vi sai trái kiện cảnh sát, các nhân viên thực thi pháp luật liên bang sử dụng camera trên người, cấm dùng vũ lực gây chết người...

Các cuộc biểu tình đã làm lộ ra “góc khuất” trong xã hội Mỹ, khi sự phân biệt chủng tộc và bạo lực cảnh sát hướng tới người da màu tại đây. Vụ việc George Floyd đã như “giọt nước tràn ly”, khiến cho sự kiên nhẫn cũng như căm phẫn của bộ phận người dân da màu tại Mỹ không thể chịu được và buộc phải lên tiếng để đảm bảo cho sự an toàn và quyền lợi bình đẳng của mình.

George Floyd sinh năm 1973 và sinh sống ở Houston, Texas suốt thời còn trẻ. Floyd đã từng bị bỏ tù nhiều lần vì tội trộm cắp và buôn bán ma tuý. Sau khi ra tù, do không kiếm được việc làm ổn định nên Floyd mới chuyển đến Minneapolis vào năm 2014. Floyd làm tài xế xe tải cho Đội quân Cứu hộ, sau đó làm nhân viên bảo vệ tại một quán bar, và rồi mất việc khi các nhà hàng của thành phố đóng cửa vì đại dịch.

Cao 1,93 mét, George Floyd được bạn bè và gia đình biết đến như một "người khổng lồ hiền lành", một rapper và một vận động viên từng ngồi tù và nghiện ngập nhưng luôn muốn điều tốt nhất cho con mình.

vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc

Ngoại trưởng Đức: Tổng thống Trump 'sai lầm' trong vụ George Floyd, quan hệ với Mỹ 'gần gũi' nhưng 'phức tạp'

TGVN. Ngày 7/6, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đã nhận định sự phức tạp trong quan hệ với Mỹ, đồng thời lo ngại những bất hòa ...

vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc

Nhiều thành phố châu Âu biểu tình chống phân biệt chủng tộc

TGVN. Những người tham gia biểu tình tại Đức và Anh đã bày tỏ sự bất bình trước nạn lạm dụng vũ lực của cảnh ...

vu george floyd va lan song chong phan biet chung toc

Vụ George Floyd: Thủ tướng New Zealand ủng hộ tuần hành ôn hòa, làn sóng biểu tình tràn sang Thụy Sỹ

TGVN. Ngày 2/6, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern cho biết, bà "bị khiếp sợ" bởi cái chết của người đàn ông da màu George ...

Quang Đào
(tổng hợp)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Covid-19: Bùng phát ổ dịch lớn nhất 4 tháng qua, Trung Quốc chạy đua, khẩn cấp xét nghiệm toàn dân

Covid-19: Bùng phát ổ dịch lớn nhất 4 tháng qua, Trung Quốc chạy đua, khẩn cấp xét nghiệm toàn dân

Thành phố Kashgar thông báo phát hiện 137 ca mắc Covid-19 không triệu chứng, ổ dịch lớn nhất được ghi nhận tại Trung Quốc trong 4 tháng qua.
Mong ước giản dị của tay golf huyền thoại Tiger Woods hài hước đến khó tin

Mong ước giản dị của tay golf huyền thoại Tiger Woods hài hước đến khó tin

Tiger Woods đang cố gắng bảo vệ danh hiệu vô địch ở giải đấu Zozo Championship, tuy nhiên mong ước của anh lúc này hết sức giản dị.
Việt Nam luôn hỗ trợ, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam-Hoa Kỳ

Việt Nam luôn hỗ trợ, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam-Hoa Kỳ

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam luôn hỗ trợ, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam-Hoa Kỳ trong việc định hướng, kết nối, nâng cao hiệu quả đầu ...
Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị báo cáo nhanh kết quả Hội nghị lần thứ 13 khóa XII

Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị báo cáo nhanh kết quả Hội nghị lần thứ 13 khóa XII

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã thông tin nhanh về kết quả Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương khóa ...
Đàm phán biên giới Việt – Trung: Chuyện kể của người trong cuộc (Kỳ cuối)

Đàm phán biên giới Việt – Trung: Chuyện kể của người trong cuộc (Kỳ cuối)

Hai gói đàm phán mà Đại sứ Nguyễn Hồng Thao tham gia để hoàn tất hồ sơ cho công tác phân giới cắm mốc ở biên giới đất liền Việt ...
Phát biểu của đồng chí Phạm Bình Minh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII

Phát biểu của đồng chí Phạm Bình Minh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII

Sáng ngày 26/10, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đã đến dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII.
Tin bóng đá 24h hôm nay 26/10: Real Madrid đón tin vui, Juventus hòa thất vọng; sự thật Man Utd ký Fati

Tin bóng đá 24h hôm nay 26/10: Real Madrid đón tin vui, Juventus hòa thất vọng; sự thật Man Utd ký Fati

Những thông tin bóng đá 24h qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới & Việt Nam.
Đối ngoại quốc phòng và công tác giữ gìn an ninh biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc

Đối ngoại quốc phòng và công tác giữ gìn an ninh biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc

Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân tăng cường công tác đối ngoại quốc phòng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên vùng biển, đảo Tây ...
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Hải Dương phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2025

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Hải Dương phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2025

Sáng ngày 26/10, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đã đến dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII.
Biến đổi khí hậu: Nỗi lo của châu Á

Biến đổi khí hậu: Nỗi lo của châu Á

Biến đổi khí hậu đã và đang tạo ra đổi thay nhất định tới đợt gió mùa của châu Á, làm cho mưa xảy ra nhiều và tập trung hơn.
Covid-19: Bùng phát ổ dịch lớn nhất 4 tháng qua, Trung Quốc chạy đua, khẩn cấp xét nghiệm toàn dân

Covid-19: Bùng phát ổ dịch lớn nhất 4 tháng qua, Trung Quốc chạy đua, khẩn cấp xét nghiệm toàn dân

Thành phố Kashgar thông báo phát hiện 137 ca mắc Covid-19 không triệu chứng, ổ dịch lớn nhất được ghi nhận tại Trung Quốc trong 4 tháng qua.
Trước thềm bầu cử Tổng thống, Mỹ họp Đối thoại 2+2 với Ấn Độ

Trước thềm bầu cử Tổng thống, Mỹ họp Đối thoại 2+2 với Ấn Độ

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark T Esper đến New Delhi dự Đối thoại 2+2 với người đồng cấp Ấn Độ.
Mỹ thông qua dự luật hạn chế tranh luận về đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao

Mỹ thông qua dự luật hạn chế tranh luận về đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao

Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn dự luật hạn chế tranh luận về đề cử, trước thềm cuộc bỏ phiếu cuối cùng diễn ra vào 26/10.
Cập nhật Covid-19 ngày 26/10: Hơn 400.000 ca mới toàn cầu 5 ngày liên tục; 'Bóng đen' dịch lại bao trùm Pháp; Thêm một Thủ tướng nhiễm bệnh

Cập nhật Covid-19 ngày 26/10: Hơn 400.000 ca mới toàn cầu 5 ngày liên tục; 'Bóng đen' dịch lại bao trùm Pháp; Thêm một Thủ tướng nhiễm bệnh

Toàn cầu đã ghi nhận 43.328.174 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.159.009 trường hợp tử vong và 31.900.636 bệnh nhân bình phục.
Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Thời tiết Ottawa những ngày cuối tháng Mười đang trở lạnh, song quan hệ song phương Canada-Trung Quốc có lẽ còn 'lạnh' hơn.
Làn sóng covid-19 thứ hai ở châu Âu: Vì sao nên nỗi?

Làn sóng covid-19 thứ hai ở châu Âu: Vì sao nên nỗi?

Làn sóng covid-19 thứ hai dịch ở châu Âu không phải bởi dịch bệnh quá bất kham mà bởi không thật sự cầu thị với bài học từ làn sóng dịch bệnh trước.
Căng thẳng chính trị tại Thái Lan: Lắng nghe để thấu hiểu

Căng thẳng chính trị tại Thái Lan: Lắng nghe để thấu hiểu

Chính phủ Thái Lan đang tìm kiếm một giải pháp hòa bình, hiệu quả và bền vững nhằm giải quyết triệt để tình trạng căng thẳng hiện nay.
Bình thường hóa quan hệ với Israel: Sau Bahrain phải chăng sẽ là Sudan?

Bình thường hóa quan hệ với Israel: Sau Bahrain phải chăng sẽ là Sudan?

Sudan có thể theo bước Bahrain trở thành quốc gia tiếp theo bình thường hóa quan hệ với Israel trong năm nay, với sự tác động và thỏa thuận trao đổi với Mỹ.
Hết thời 'ngả nghiêng', Australia tham gia tập trận Malabar, Bộ Tứ 'sắc bén' hơn?

Hết thời 'ngả nghiêng', Australia tham gia tập trận Malabar, Bộ Tứ 'sắc bén' hơn?

Sau 13 năm vắng bóng, Australia quyết định gia nhập lại cuộc tập trận Malabar cùng với ba thành viên còn lại của Bộ Tứ.
Yếu tố Iran trong xung đột Armenia-Azerbaijan

Yếu tố Iran trong xung đột Armenia-Azerbaijan

Đối với Iran, diễn biến xung đột Armenia-Azerbaijan có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định trong nước và an ninh quốc gia.
Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Có rất ít vấn đề mà Nga và Mỹ cùng có tiếng nói chung, và một thỏa thuận ngừng bắn tại Nagorno-Karabakh là một trường hợp như vậy.
Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên lâu nay là ước vọng của người dân hai miền. Thế nhưng, đây là hành trình đầy gian nan bởi những khác biệt và thử thách.
Phiên bản di động