World Cup 2022: Ứng xử văn minh nơi công cộng - sức mạnh mềm của Nhật Bản

Nguyễn Quốc Vương
Nghiên cứu sinh tại Nhật Bản
Sau chiến thắng 2-1 của đội tuyển Nhật Bản trước tuyển Đức tại World Cup 2022, người hâm mộ thế giới ngạc nhiên trước những hành động của các cổ động viên Nhật ở Qatar.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nền tảng giáo dục dẫn đến hành động đốn tim của cổ động viên Nhật ở World Cup
Cổ động viên Nhật Bản dọn dẹp khán đài sau trận đấu tại World Cup 2022. (Nguồn: Twitter)

Cho dù cổ vũ cuồng nhiệt và vui sướng tột cùng khi đội nhà chiến thắng, các cổ động viên (CĐV) trẻ người Nhật vẫn ở lại nhặt sạch rác trên khán đài với các dụng cụ được chuẩn bị chu đáo. Nếu chỉ một lần, nhiều người sẽ coi đây là sự “làm màu” nhưng theo dõi kĩ, ta sẽ thầy hầu như trận nào đội tuyển Nhật Bản thi đấu, CĐV đều làm như vậy. Việc này đã thành một thói quen, một kỉ luật mang tính cộng đồng và tự giác cao.

Khi đội tuyển quốc gia thắng trận, CĐV Nhật Bản cũng đổ ra đường hò reo ăn mừng chiến thắng. Ở khu phố lớn, sầm uất như khu vực Shibuya tại Tokyo, trong men say chiến thắng, họ vẫn tuân thủ tốt các quy tắc ứng xử nơi công cộng và tránh làm ảnh hưởng tới những người lưu thông qua đường. Họ đã “đi bão” một cách rất văn minh.

Ứng xử văn minh nơi công cộng của người Nhật đã trở thành một giá trị

Nhìn rộng ra, trước đó, người Nhật, đặc biệt là thanh niên đã từng làm cho cả thế giới kinh ngạc khi họ kiên nhẫn xếp hàng cả kilomet để chờ đổ xăng khi xảy ra thảm họa động đất, sóng thần năm 2011.

Không có không có chen lấn, xô đẩy. Người Nhật đi thuê nhà, sinh sống trên thế giới cũng đều được hàng xóm, chủ nhà đánh giá cao vì không gây ồn ào, không xả rác bừa bãi và tuân thủ tốt nội quy nơi mình sống.

Ứng xử văn minh nơi công cộng của người Nhật vì thế đã trở thành một giá trị, một sức mạnh mềm của Nhật Bản.

Sức mạnh ấy đến từ đâu? Sẽ có nhiều lý giải nhưng không thể thiếu câu trả lời đến từ phương diện giáo dục.

Sau tháng 8/1945, Nhật Bản cải cách toàn diện để biến nước Nhật phát xít thành nước Nhật dân chủ. Cải cách giáo dục được tiến hành dựa trên nền tảng Hiến pháp 1946 với mục tiêu giáo dục nên những người công dân dân chủ của nước Nhật “hòa bình - dân chủ - tôn trọng nhân quyền”.

Môn Nghiên cứu xã hội được coi là trọng tâm. Trong môn học này, giáo dục đời sống, dựa trên và phát huy kinh nghiệm đời sống của trẻ em được coi trọng. Triết lý này kéo dài và duy trì đến ngày nay dù trải qua nhiều thăng trầm.

Chính vì vậy mà ở gia đình cũng như nhà trường (từ mầm non tới đại học), những nội dung về giáo dục đời sống như ăn, mặc, ở, đi lại, ứng xử, giao tiếp với môi trường tự nhiên, xã hội được coi trọng và hướng dẫn rất cẩn thận. Khi học những nội dung này, trẻ được học và thực hành hàng ngày thay vì chỉ đọc bài trong sách giáo khoa sau đó chọn đáp án đúng hoặc đưa ra câu trả lời nhắc lại những gì đã viết trong sách.

Nếu lật giở chương trình của Bộ Giáo dục (gọi là bản Hướng dẫn học tập), sách giáo khoa hay đọc các thực tiễn giáo dục của giáo viên Nhật Bản, ta sẽ thấy rõ sự nhất quán trong nhận thức về vai trò, ý nghĩa của giáo dục đời sống.

Chẳng hạn, trong chương trình môn “Nghiên cứu xã hội” dành cho lớp 1 năm 1947, chủ đề đầu tiên mà trẻ học là “Để trở thành đứa trẻ tốt ở nhà và ở trường, chúng ta phải làm gì?”. Ta cũng có thể thấy hàng loạt chủ đề có liên quan được tiến hành ở các lớp tiếp theo như “Chúng ta phải làm gì để sống an toàn và khỏe mạnh? (lớp 2), “Làm thế nào để làm sạch và đẹp các thứ ở xung quanh mình?” (lớp 2), “Chúng ta phải làm gì để bản thân trở nên khỏe mạnh và được an toàn?”…

Tất cả những nội dung này vẫn tiếp tục được duy trì đến hiện nay cho dù có sự thay đổi chút ít về tên gọi và phân phối thời gian. Từ những năm 1990 trở đi, những nội dung học tập này đã được phân bố trong môn “Đời sống” dành cho học sinh lớp 1, 2 và sau đó được học sâu thêm trong các môn học khác như “Nghiên cứu xã hội”.

Hoạt động câu lạc bộ mang tính tự trị cao cùng các sinh hoạt tập thể do học sinh tự chủ tiến hành trong trường học cũng góp phần thực hiện triết lý giáo dục đời sống và tạo ra nếp sống văn minh nói trên.

Nhặt rác hay ăn mừng đúng cách là việc không khó xét ở phương diện kĩ thuật. Ai chẳng làm được. Nhưng ở phương diện tư duy, thói quen, nó là điều chẳng dễ, nhất là xét ở phương diện một cộng đồng. Muốn có nó, tất yếu phải nhờ vào giáo dục và thực hành liên tục, toàn diện trong một thời gian dài với hệ giá trị thống nhất. Trong chuyện này, người Nhật là một tấm gương đáng nể.

Cập nhật danh sách Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022

Cập nhật danh sách Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022

383 ứng viên Giáo sư, Phó giáo sư đạt chuẩn chức danh năm 2022. Trong đó, ngành nhiều ứng viên đạt tiêu chuẩn giáo sư ...

"Giáo dục cần chuẩn bị cho con người đủ năng lực sống với thế giới VUCA"

GS. TS. Phạm Tất Dong cho rằng, thế hệ trẻ cần nền giáo dục tạo mọi cơ hội và điều kiện để họ có thể ...

Tất cả ứng viên Giáo sư và Phó Giáo sư năm 2022 chính thức được công nhận

Tất cả ứng viên Giáo sư và Phó Giáo sư năm 2022 chính thức được công nhận

Tất cả ứng viên có tên trong danh sách đạt tiêu chuẩn Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022 được công bố sau phiên họp ...

Đề xuất phương án nâng mức phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên mầm non

Đề xuất phương án nâng mức phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên mầm non

Bộ GD&ĐT đã đề xuất, kiến nghị Chính phủ khẩn trương xây dựng chính sách tiền lương mới, trong đó có phương án nâng mức ...

Nghề giáo phải là một nghề thực sự danh giá

Nghề giáo phải là một nghề thực sự danh giá

Nếu coi mỗi người là một chiếc máy tính siêu hiện đại thì nghề giáo là nghề “cài đặt hệ điều hành và các phần ...

(theo Vietnamnet)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố?

Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố?

Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố như thế nào? Quy định về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự như thế nào?
Hoàn thiện thể chế, đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống

Hoàn thiện thể chế, đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống

Nghị quyết 66-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện công tác xây dựng và thi hành pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi, thúc đẩy văn hóa...
Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh

Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh

Từ đầu năm 2026 đến nay, Hà Nội đã vận hành thêm 568 xe buýt điện trên 34 tuyến. Hiện toàn thành phố có 1.051 xe buýt điện và năng lượng xanh.
Thời tiết miền Bắc chuyển lạnh từ ngày 18/11, vùng núi có nơi rét

Thời tiết miền Bắc chuyển lạnh từ ngày 18/11, vùng núi có nơi rét

Sau những ngày nắng ấm, miền Bắc dự báo đón một đợt không khí lạnh mới từ khoảng ngày 18/11.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Nụ cười có song hành hạnh phúc?

Nụ cười có song hành hạnh phúc?

Một nghiên cứu cho thấy, việc cố gắng mỉm cười liên tục, đặc biệt dưới áp lực công việc, có thể làm giảm cảm giác hạnh phúc thay vì cải thiện tâm trạng.
6 thực phẩm thuần chay giàu canxi giúp xương chắc khỏe

6 thực phẩm thuần chay giàu canxi giúp xương chắc khỏe

Hạt mè, đậu phụ, hạt chia hay đậu trắng... là những thực phẩm có nguồn gốc thực vật rất giàu canxi, được khuyên nên thêm vào chế độ ăn.
Quy chế loại trừ bệnh sởi: Chìa khóa cho nước Mỹ

Quy chế loại trừ bệnh sởi: Chìa khóa cho nước Mỹ

Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) thu hồi quy chế loại trừ bệnh sởi của Mỹ trong bối cảnh dịch bùng phát trở lại tại nước này trong năm nay.
Phiên bản di động