Xây dựng ‘lá chắn số’ cho thế hệ tương lai

Ngọc Anh
Trong kỷ nguyên số, điện thoại thông minh và máy tính đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của trẻ em. Internet mở ra kho tri thức rộng lớn, tạo thêm cơ hội học tập, kết nối và sáng tạo. Nhưng cũng chính trên không gian ấy, một mối đe dọa mới đang âm thầm bủa vây thế hệ tương lai: Bạo lực trên không gian mạng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bạo lực trong môi trường số hiện nay
Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là việc ngăn chặn một hành vi xấu, mà còn là việc bảo vệ nhân cách và tương lai của cả một thế hệ công dân số. (Nguồn: Báo Đại biểu nhân dân)

Thực trạng hiện nay khiến bất cứ ai quan tâm đến quyền trẻ em cũng phải giật mình. Theo thống kê của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), tại Việt Nam, trong giai đoạn 2021-2025, lực lượng chức năng đã xử lý khoảng 2.000 vụ xâm hại trẻ em mỗi năm, trong đó gần 20% vụ việc liên quan đến không gian mạng.

Các hình thức xâm hại ngày càng phức tạp và tinh vi, từ phát tán văn hóa phẩm độc hại xuyên biên giới đến thao túng tâm lý, kích động hành vi tiêu cực và ý định tự tử ở trẻ. Giờ đây, bạo lực không còn là những vết đòn roi hữu hình, mà đã biến tướng thành những hành vi quấy rối, đe dọa, cô lập hay làm nhục người khác thông qua màn hình ảo.

More from WVR
Bảo đảm an toàn cho trẻ em tham gia mạng xã hội Bảo đảm an toàn cho trẻ em tham gia mạng xã hội

Đặc tính ẩn danh và khả năng lan truyền tức thì của Internet đã khiến bạo lực số trở nên khó lường. Một thông tin sai lệch, một hình ảnh chế giễu hay một lời lăng mạ có thể tiếp cận hàng triệu người chỉ sau vài phút.

Khác với thế giới thực, những tổn thương này không biến mất theo thời gian mà tồn tại vĩnh viễn dưới dạng “dấu chân kỹ thuật số”, gây ra những sang chấn tâm lý kéo dài.

Điều đáng nói ở đây và là rào cản lớn nhất hiện nay chính là sự im lặng. Rất ít trẻ em dũng cảm thừa nhận mình là nạn nhân do tâm lý e ngại, lo lắng sợ bị cha mẹ mắng mỏ, tịch thu thiết bị.

Trong khi đó, nhiều phụ huynh và thầy cô vẫn còn hổng về kiến thức công nghệ, không đủ khả năng nhận diện các dấu hiệu trẻ bị tấn công trực tuyến. Sự bất cân xứng giữa tốc độ phát triển công nghệ và năng lực quản lý cũng khiến các biện pháp bảo vệ truyền thống thường rơi vào tình trạng “đuổi theo” thực tiễn.

Để bảo vệ trẻ em trước “cơn bão” bạo lực số, chúng ta cần một sự chuyển dịch căn bản: Từ “bảo vệ thụ động” sang “bảo vệ chủ động”, cung cấp “miễn dịch chủ động”. Thay vì chờ đợi hậu quả xảy ra mới can thiệp, cộng đồng cần trang bị cho trẻ “vaccine số” – chính là các kỹ năng tự bảo vệ mình. Trẻ cần được dạy cách quản lý quyền riêng tư, nhận diện nội dung độc hại và biết cách ngăn chặn những kẻ bắt nạt.

Bên cạnh đó, vai trò của gia đình là không thể thay thế. Cha mẹ không nên chỉ cấm đoán hay phó mặc cho công nghệ mà cần trở thành người bạn đồng hành đáng tin cậy. Cần xây dựng văn hóa đối thoại, nơi trẻ cảm thấy an toàn để chia sẻ mọi vấn đề gặp phải trên mạng mà không lo bị trách phạt.

Về phía Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2026 phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030”; với sứ mệnh hỗ trợ, thúc đẩy trẻ em phát triển lành mạnh, tích cực, nâng cao năng lực số trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, hướng tới góp phần hình thành thế hệ công dân số của Việt Nam trong tình hình mới.

Ngoài ra, các đầu mối tiếp nhận thông tin như Tổng đài Quốc gia 111 hay Mạng lưới VN-COP cũng cần được phổ biến rộng rãi hơn để mọi trẻ em đều biết nơi tìm kiếm sự trợ giúp ngay lập tức.

Mỗi người lớn chúng ta là một mắt xích trong mạng lưới bảo vệ trẻ em. Khi một mắt xích im lặng, một đứa trẻ có thể mất đi cơ hội được hỗ trợ. Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là việc ngăn chặn một hành vi xấu, mà còn là việc bảo vệ nhân cách và tương lai của cả một thế hệ công dân số. Hãy cùng chung tay để không gian mạng thực sự là nơi chắp cánh cho ước mơ của trẻ, chứ không phải là nơi gieo rắc những nỗi kinh hoàng thầm lặng.

Bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục chất lượng cho trẻ em gái

Đối với Việt Nam, việc bảo đảm giáo dục chất lượng, toàn diện và công bằng cho trẻ em gái, đặc biệt là trẻ em ...

Thúc đẩy sự tham gia toàn diện của trẻ em vào giáo dục tại châu Phi

Nhân Ngày Trẻ em châu Phi (16/6), châu lục này kêu gọi các quốc gia xây dựng chính sách lấy trẻ em làm trung tâm ...

Giúp trẻ nhận diện lừa đảo trực tuyến

Thời gian vừa qua, liên tiếp các vụ dụ dỗ, lừa đảo trực tuyến nhắm đến đối tượng trẻ em. Dù cơ quan chức năng ...

UNICEF cảnh báo tỷ lệ béo phì ở trẻ em toàn cầu lần đầu vượt suy dinh dưỡng

Ngày 9/9, UNICEF cảnh báo số trẻ em và thanh thiếu niên béo phì trên toàn cầu đã vượt qua số trẻ suy dinh dưỡng, ...

Việt Nam tăng cường hợp tác thúc đẩy môi trường tư pháp thân thiện với người chưa thành niên

Ngày 17/12, Cục Phòng, chống ma túy và thực thi pháp luật quốc tế (INL) thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ, Tổ chức Di cư quốc ...

Đọc thêm

Thúc đẩy giao lưu, hiểu biết giữa báo chí Việt Nam và Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Phúc Kiến

Thúc đẩy giao lưu, hiểu biết giữa báo chí Việt Nam và Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Phúc Kiến

Đoàn phóng viên báo chí và KOL Việt Nam đã tới thăm Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Phúc Kiến tại thành phố Phúc Châu.
Con trai diễn viên của NSƯT Võ Hoài Nam gây sốt trên sóng VTV

Con trai diễn viên của NSƯT Võ Hoài Nam gây sốt trên sóng VTV

Võ Hoài Vũ, con trai NSƯT Võ Hoài Nam, được khán giả khen diễn tự nhiên khi vào vai Cương trong phim giờ vàng Phía bên kia thành phố.
EU hướng tới nới lỏng thực thi quy định về khí methane

EU hướng tới nới lỏng thực thi quy định về khí methane

EU hướng tới nới lỏng thực thi quy định về khí methane
Bảng D World Cup 2026: Balogun lập cú đúp lịch sử, Mỹ thắng đậm Paraguay 4-1 trong ngày ra quân

Bảng D World Cup 2026: Balogun lập cú đúp lịch sử, Mỹ thắng đậm Paraguay 4-1 trong ngày ra quân

Thầy trò HLV Mauricio Pochettino đánh bại Paraguay 4-1 để tạo nên một trong những màn trình diễn xuất sắc nhất của đội tuyển Mỹ ở đấu trường World Cup.
EU hỗ trợ 540 triệu Euro giúp nông dân ứng phó khủng hoảng phân bón

EU hỗ trợ 540 triệu Euro giúp nông dân ứng phó khủng hoảng phân bón

EU hỗ trợ 540 triệu Euro giúp nông dân ứng phó khủng hoảng phân bón
Sán dây nguy hiểm ‘lan’ tới Tây Bắc Thái Bình Dương

Sán dây nguy hiểm ‘lan’ tới Tây Bắc Thái Bình Dương

Nghiên cứu mới phát hiện loại sán dây nguy hiểm trên chó sói đồng cỏ tại Washington (Mỹ), làm dấy lên lo ngại về nguy cơ với chó nuôi và ...
Danh sách thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Danh sách thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Thủ tướng Lê Minh Hưng phê duyệt danh sách thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
UNHCR: Làn sóng di dời hạ nhiệt sau 10 năm, bài toán tị nạn vẫn nan giải

UNHCR: Làn sóng di dời hạ nhiệt sau 10 năm, bài toán tị nạn vẫn nan giải

Theo báo cáo của UNHCR, số người phải di dời trên toàn cầu giảm lần đầu sau 10 năm, nhưng 41,6 triệu người vẫn sống trong cảnh tị nạn.
Vinh danh những tác phẩm báo chí xuất sắc viết về Phật giáo năm 2025

Vinh danh những tác phẩm báo chí xuất sắc viết về Phật giáo năm 2025

Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải báo chí Phật giáo năm 2025, vinh danh 35 tác phẩm báo chí xuất sắc và 104 tác giả, nhóm tác giả thuộc 28 ...
Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV: Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò phụ nữ trong kỷ nguyên mới

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV: Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò phụ nữ trong kỷ nguyên mới

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra trong hai ngày 17 và 18/6 tại Hà Nội với sự tham dự của 793 đại biểu chính ...
Liên hợp quốc cảnh báo nóng: Afghanistan trước nguy cơ 'đánh mất cả một thế hệ'

Liên hợp quốc cảnh báo nóng: Afghanistan trước nguy cơ 'đánh mất cả một thế hệ'

Khoảng 3,8 triệu bé gái ở Afghanistan vẫn không được đến trường khi quốc gia Trung Á nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền Taliban.
Phụ nữ Việt Nam ghi dấu ấn tại Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ toàn cầu 2026

Phụ nữ Việt Nam ghi dấu ấn tại Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ toàn cầu 2026

Từ ngày 4-6/6, đoàn đại biểu Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ toàn cầu 2026 được tổ chức tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ.
Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, Phật giáo bám rễ sâu sắc, hòa quyện vào huyết mạch của đời sống văn hóa, xã hội Việt Nam.
Mạng xã hội và thách thức bảo vệ trẻ em thời số hóa

Mạng xã hội và thách thức bảo vệ trẻ em thời số hóa

Tại Việt Nam, các nền tảng như Facebook và TikTok có ảnh hưởng lớn đến cách mọi người nhìn nhận và phản ứng trước các vụ bạo hành trẻ em.
Tuổi thơ không thể lớn lên cùng bạo hành

Tuổi thơ không thể lớn lên cùng bạo hành

Bạo hành và bỏ bê không chỉ khiến trẻ em tổn thương về thể xác mà còn âm thầm làm biến đổi não bộ, phá vỡ cảm giác an toàn và niềm tin vào cuộc ...
Quyền tiếp cận công lý cho phụ nữ và trẻ em gái

Quyền tiếp cận công lý cho phụ nữ và trẻ em gái

Quyền tiếp cận công lý ngày càng được khẳng định như một điều kiện thiết yếu, mang tính nền tảng để các quyền con người được hiện thực hóa trong thực tiễn.
Cơ chế khuyến khích công dân số và yêu cầu bảo đảm quyền con người

Cơ chế khuyến khích công dân số và yêu cầu bảo đảm quyền con người

'Hệ thống điểm công dân số' là cơ chế lượng hóa hành vi trên môi trường số làm căn cứ cho các chính sách khuyến khích và phân bổ lợi ích công. ​​​​​​​
Quyền con người trong Văn kiện Đại hội Đảng XIV: Nhận thức mới và những vấn đề đặt ra

Quyền con người trong Văn kiện Đại hội Đảng XIV: Nhận thức mới và những vấn đề đặt ra

Điểm mới của Đại hội XIV là việc đưa quyền con người thành thước đo của phát triển, của chất lượng cầm quyền và của hiệu quả tổ chức thực hiện.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động