Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Quang Hiếu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Ai là người chiến thắng cuối cùng trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?
Mỹ tiêu tốn nhiều tiền của nhằm trang bị vũ khí cho Ukraine, Nga cũng hao tổn không ít vũ khí và nhân lực vào cuộc xung đột này. (Nguồn: Sputnik)

Trong khi Mỹ và các đồng minh tiêu tốn nhiều tiền của nhằm trang bị vũ khí cho Ukraine, thì Nga cũng hao tổn không ít vũ khí và nhân lực vào cuộc xung đột này.

Bối cảnh này cũng khiến các quốc gia trên thế giới phải cân nhắc về ngân sách quốc phòng, trang bị vũ khí và tăng cường các mối quan hệ quân sự. Các quốc gia trước đây có mức chi tiêu quốc phòng thấp như Nhật Bản hay Đức cũng phải tăng lên, trong khi các khách hàng vũ khí Nga đang đặt câu hỏi về khả năng giao hàng trong tương lai của nước này.

Các chuyên gia nhận định, dù cuộc xung đột này có kết thúc, thì hậu quả đối với ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu và đối với các quốc gia có các công ty thống trị lĩnh vực này, sẽ rất lớn. Dưới đây là 4 điều cần rút ra.

Nga chịu thua thiệt nhất

Nga từng quảng cáo với các khách hàng rằng vũ khí của họ rẻ hơn và dễ bảo trì hơn so với của phương Tây. Đó cũng là lý do tại sao Nga chiếm 19% kim ngạch xuất khẩu vũ khí của thế giới từ năm 2017-2021, chỉ đứng sau Mỹ, quốc gia chiếm 39% thị trường.

Tuy nhiên, những lời quảng cáo này sẽ giảm giá trị sau ​​những tổn thất và hỏng hóc thiết bị của Nga ở Ukraine.

Theo Business Insider, đến nay, Mỹ ước tính Nga đã mất gần 1.000 xe tăng, ít nhất 50 máy bay trực thăng, 36 máy bay chiến đấu-ném bom và 350 khẩu pháo nhưng nước này vẫn chưa hoàn toàn kiểm soát không phận Ukraine.

Báo chí phương Tây cũng chỉ ra một số vấn đề hỏng hóc, trục trặc trong quá trình thực chiến của các loại vũ khí tấn công Nga.

Những vấn đề này đã gây nhiều lo ngại với các khách hàng truyền thống của Nga đối với khả năng xuất khẩu vũ khí vào thời điểm hiện tại. Hiện Nga bán gần 90% vũ khí của mình cho 10 quốc gia, trong đó chủ yếu là Ấn Độ, Ai Cập và Trung Quốc.

Hơn nữa, các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm vào Nga cũng gây khó khăn cho khả năng thay thế các thiết bị gặp tổn thất của nước này. Và gần như chắc chắn Nga sẽ cần phải thay thế khí tài quân sự của mình trước khi xuất khẩu.

Điều đó có nghĩa là các quốc gia muốn tiếp tục mua xe tăng và máy bay chiến đấu của Nga cũng sẽ phải xếp hàng chờ đợi hoặc quay sang nơi khác để đáp ứng nhu cầu quốc phòng của họ.

Lợi ích của Trung Quốc

Ứng viên số 1 thay thế vị trí nhà cung cấp vũ khí của Nga chính là Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã chiếm 4,6% thị phần buôn bán vũ khí toàn cầu, xếp thứ 4 sau Pháp (11%). Ngoài ra, 7 trong số 20 công ty quốc phòng có doanh thu hàng đầu toàn cầu là của Trung Quốc, báo hiệu tham vọng lớn của Bắc Kinh trong lĩnh vực này.

Hiện tại, chính phủ Trung Quốc mua phần lớn vũ khí và phương tiện từ các nhà sản xuất vũ khí nội địa, và nước này đang có khả năng xuất khẩu nhiều sản phẩm quân sự ra nước ngoài hơn.

Đơn cử như Trung Quốc đang là nước đóng tàu lớn nhất thế giới, vì vậy việc xuất khẩu nhiều tàu hải quân hơn là một bước tiếp theo. Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng đang mở rộng vai trò thích hợp của mình trong công nghệ máy bay không người lái (UAV) và tận dụng hiện đại hóa lực lượng không quân với các máy bay được chế tạo trong nước để tăng cường xuất khẩu.

Hiện tại, chỉ có 3 trong số 40 nhà nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới, bao gồm Pakistan, Bangladesh và Myanmar, mua phần lớn vũ khí từ Trung Quốc. Điều này có thể thay đổi nếu Trung Quốc tận dụng sự sao nhãng của Nga vào thời điểm hiện tại để định vị mình là một đối tác an ninh quốc gia, kinh tế và chính trị đáng tin cậy, một đặc điểm cốt lõi trong Sáng kiến ​​"Vành đai và Con đường" (BRI) của họ.

Trung Quốc vốn không có khả năng thay thế vũ khí của Mỹ và châu Âu, những vũ khí được coi là hàng đầu vì chất lượng và giá thành cao. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng có thể lấp đầy thị trường ngách mà các nhà sản xuất vũ khí Nga thống trị, do đó tăng cường vai trò của Bắc Kinh như một nhà xuất khẩu vũ khí lớn, đồng thời thu được những lợi ích kinh tế và chính trị đi kèm.

Một trong những thách thức lớn nhất của Trung Quốc đang gặp phải là chứng minh rằng vũ khí của họ hoạt động tốt trong các tình huống chiến đấu trực tiếp.

Ai là người chiến thắng cuối cùng trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?
Ứng viên số 1 thay thế vị trí nhà cung cấp vũ khí Nga chính là Trung Quốc. (Nguồn: Reuters)

Mỹ cũng thắng lớn

Các nhà sản xuất vũ khí của Mỹ vốn thống trị ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu từ trước đến nay và xung đột Nga-Ukraine có thể sẽ bảo đảm vị thế của Mỹ trong thời gian tới.

Năm công ty vũ khí lớn nhất thế giới hiện nay đều là của Mỹ, bao gồm Lockheed Martin, Raytheon, Boeing, Northrop Grumman và General Dynamics. Trên thực tế, một nửa trong số 100 nhà sản xuất vũ khí hàng đầu thế giới có trụ sở tại Mỹ, 20 nhà sản xuất ở châu Âu, trong khi Nga chỉ có 2 nhà sản xuất trong tốp này mặc dù Moscow là nguồn cung vũ khí lớn thứ hai trên thế giới.

Một lượng lớn vũ khí được Mỹ hỗ trợ cho Ukraine sẽ khiến các nhà sản xuất vũ khí xứ cờ hoa bận rộn trong thời gian tới. Ví dụ như Mỹ đã chuyển khoảng 1/3 kho tên lửa chống tăng Javelin cho Ukraine và sẽ mất từ ​​3-4 năm để liên doanh Raytheon-Lockheed Martin thay thế "khoảng trống" này. Gói viện trợ 40 tỷ USD do Tổng thống Joe Biden ký gần đây cũng bao gồm 8,7 tỷ USD nhằm bổ sung kho vũ khí của Mỹ.

Giá cổ phiếu tăng vọt của các công ty vũ khí Mỹ cũng là một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư tin rằng những tháng ngày có lãi đang ở phía trước. Kể từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra, giá cổ phiếu của Lockheed Martin đã tăng hơn 12%, trong khi giá cổ phiếu của Northrop Grumman tăng 20%.

Xu hướng tự cung tự cấp

Mặt trái của cuộc xung đột là một số quốc gia phụ thuộc vào vũ khí nhập khẩu có thể tìm cách tự sản xuất vì nhu cầu quốc phòng của họ.

Ấn Độ, khách hàng thân quen của vũ khí Nga đã nhập khẩu gần một nửa lượng vũ khí trong những năm gần đây, đang đứng trước nhiều khả năng chậm giao hàng từ phía Moscow do nước này đang tập trung năng lực sản xuất để thay thế xe tăng, tên lửa, máy bay và các loại vũ khí khác đã tiêu tốn ở Ukraine.

Điều đó có nghĩa là Ấn Độ sẽ cần cung cấp phụ tùng thay thế cho phương tiện và vũ khí từ các khách hàng vũ khí cũ khác của Nga như Bulgaria, Georgia và Ba Lan, hoặc xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng của riêng mình.

Vào tháng 4, Ấn Độ tuyên bố sẽ tăng cường sản xuất máy bay trực thăng, động cơ xe tăng, tên lửa và hệ thống cảnh báo sớm trên không để bù đắp cho bất kỳ sự sụt giảm nào trong xuất khẩu của Nga.

Ấn Độ cũng đã hủy hợp đồng mua trực thăng với Nga trị giá 520 triệu USD hồi tháng 5. Mặc dù có thông tin cho rằng áp lực từ Mỹ có thể đóng vai trò nào đó trong quyết định này, nhưng dường như đây cũng là một phần trong chiến lược của chính phủ Ấn Độ trong vài năm qua nhằm xây dựng cơ sở công nghiệp quốc phòng nội địa.

Trong khi đó, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và các thị trường vũ khí mới nổi khác cũng đã và đang phát triển các ngành công nghiệp quốc phòng của riêng họ trong hai thập kỷ qua để giảm sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu vũ khí. Và xung đột ở Ukraine sẽ đẩy nhanh quá trình này.

Cách Nga sử dụng tiêm kích tàng hình Su-57 trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine

Cách Nga sử dụng tiêm kích tàng hình Su-57 trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine

Những phi đội máy bay tiêm kích thế hệ 5 Su-57 của Nga được đưa vào hoạt động trong chiến dịch quân sự đặc biệt ...

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Treo Quốc kỳ khi đón khách cấp cao nước ngoài (Phần 1)

Điều 24 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc treo Quốc kỳ khi đón tiếp khách cấp cao nước ngoài ...

(theo The Conversation)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu ...
Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Sắp lên sóng bộ phim truyền hình về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh ra mắt bộ phim 'Bình minh ...
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy ...
Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông Rupert Murdoch kết thúc

Baoquocte.vn. Đồng loạt nhiều tờ tin tức phương Tây đưa tin về lý do khiến cuộc hôn nhân thứ tư của tỷ phú truyền thông người Mỹ đi đến kết thúc.
Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Baoquocte.vn. Theo Politico, người dân Phương Tây có thể sớm cảm thấy mệt mỏi với cuộc chiến ở Ukraine và chuyển trọng tâm sang những vấn đề trong nước.
XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 3/7. xổ số hôm nay 3/7. kết quả xổ số miền Nam 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số miền Nam chủ nhật. ...
XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

XSMT 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. SXMT 3/7/2022

Baoquocte.vn. XSMT 3/7. trực tiếp xổ số miền Trung 3/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 3/7/2022. SXMT 3/7
XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 3/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 3/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 3/7. kết quả xổ số miền Bắc 3/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. xổ số hôm nay 3/7. dự đoán XSMB 3/7. SXMB 3/7
Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Baoquocte.vn. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, 3 tàu khu trục, khinh hạm và tiếp liệu của Nga đã đi qua vùng biển giữa 2 đảo gần Đài Loan và tiến ...
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Nga phá hủy nhiều căn cứ quân sự ở Donbass, tranh cãi với Ukraine tại ICJ; Phương Tây sớm mệt mỏi vì cuộc chiến?

Baoquocte.vn. Theo Politico, người dân Phương Tây có thể sớm cảm thấy mệt mỏi với cuộc chiến ở Ukraine và chuyển trọng tâm sang những vấn đề trong nước.
Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Nhật Bản lần đầu tiết lộ hải trình tàu quân sự Nga trong khu vực

Baoquocte.vn. Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, 3 tàu khu trục, khinh hạm và tiếp liệu của Nga đã đi qua vùng biển giữa 2 đảo gần Đài Loan và tiến vào Biển Hoa Đông.
Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đang xem xét các biện pháp để cải thiện mối quan hệ với Nhật Bản, vốn đã rơi xuống mức thấp nhất trong những năm qua.
Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Baoquocte.vn. Theo một đại diện của Nga tại Liên hợp quốc (LHQ), lời kêu gọi đó của Ukraine là 'không đáng được xem xét'.
Trung Quốc yêu cầu Canada không ‘bình luận vô trách nhiệm’ liên quan đến Hong Kong

Trung Quốc yêu cầu Canada không ‘bình luận vô trách nhiệm’ liên quan đến Hong Kong

Baoquocte.vn. Trong tuyên bố ngày 1/7, Đại sứ quán Trung Quốc nêu rõ các thế lực bên ngoài không nên đưa ra 'bình luận vô trách nhiệm' liên quan Hong Kong.
Anh-New Zealand ra tuyên bố chung, ủng hộ Biển Đông tự do và rộng mở

Anh-New Zealand ra tuyên bố chung, ủng hộ Biển Đông tự do và rộng mở

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Boris Johnson và người đồng cấp New Zealand Jacinda Ardern ngày 1/7 tái khẳng định ủng hộ tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã mạnh dạn đưa ra đề xuất diễn tập quân sự 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn.
'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Tổng thống Indonesia tới Nga và Ukraine đã cho thấy một Chủ tịch G20 đầy trách nhiệm với sứ mệnh gửi gắm thông điệp hòa bình.
Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh vừa qua đã chứng minh sức mạnh của NATO và quyết tâm của phương Tây trước Nga trong cuộc xung đột leo thang tại Ukraine.
Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, nhiều chính sách mới của Australia đi vào hiệu lực như tăng lương tối thiểu, thay đổi lương hưu, giảm thuế, tăng tiền điện,...
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Phiên bản di động