Gió đổi chiều trong quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật

Đức Trí
Cuộc gặp đầu tiên giữa Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng hôm 7/2 đã diễn ra một cách "ấm áp". Kết quả là Tokyo đã tránh được "mức thuế chết người" mà ông Trump áp đặt đối với các đồng minh khác của Mỹ, ít nhất là trong ngắn hạn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thủ tướng Nhật Bản Ishiba và Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng. (Nguồn: Fortune ASIA)
Thủ tướng Ishiba Shigeru và Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng, hôm 8/2. (Nguồn: Fortune/Getty Images)

Thương mại là trọng tâm

Trước cuộc gặp, giới quan sát cho rằng, chuyến đi này của ông Ishiba sẽ rất khó khăn bởi các vấn đề mà hai bên đặt lên bàn thương thảo. Đó là vấn đề thâm hụt thương mại, thuế quan, bế tắc trong câu chuyện hạt nhân Triều Tiên và nhân tố Trung Quốc.

Thế nhưng, bầu không khí "nhẹ nhàng" với những lời khen ngợi lẫn nhau tại Nhà Trắng cho thấy hai nhà lãnh đạo dường như đã đạt được cam kết sẽ sát cánh cùng nhau tìm giải pháp thỏa đáng cho các xung đột thương mại, một lĩnh vực được ông Trump ưu tiên hàng đầu bên cạnh vấn đề nóng khác ở khu vực Đông Bắc Á.

Tin liên quan
Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru công du Mỹ, hội đàm với Tổng thống Donald Trump Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru công du Mỹ, hội đàm với Tổng thống Donald Trump

Tuy nhiên, bên cạnh những tuyên bố "nhẹ tay" với vị khách quý đến từ một đồng minh thân cận ở Đông Bắc Á, ông Trump cũng đã giục ông Ishiba phải cắt giảm thâm hụt thương mại với Mỹ xuống mức 0 và không quên cảnh báo rằng Tokyo vẫn có thể phải đối mặt với mức thuế cao đối với hàng hóa xuất khẩu nếu điều này không được thực hiện.

Đáng chú ý, trong vụ lùm xùm giữa Nippon Steel của Nhật Bản với US Steel của Mỹ, ông Trump khẳng định rằng sẽ xem xét đầu tư thay vì mua lại, một kết quả khác hẳn với người tiền nhiệm Joe Biden vốn chặn việc mở rộng đầu tư của Nippon Steel vào US Steel do lo sợ mất an ninh kinh tế. Hồi tháng 1 vừa rồi, chính quyền của cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ra phán quyết ngăn chặn thượng vụ sáp nhập 2 tập đoàn sản xuất thép nói trên với trị giá 14,1 tỷ USD nhằm bảo vệ ngành công nghiệp trong nước.

Động thái này đã khiến cho 2 tập đoàn cảnh báo sẽ có hành động pháp lý để kiện Chính phủ Mỹ “vi phạm quy trình tố tụng và luật pháp”. Trong vụ kiện trên, cả Nippon Steel và US Steel dự kiến trao đổi các lập luận bằng văn bản vào cuối tháng 3 tới và các phiên điều trần toàn diện sẽ diễn ra vào mùa hè năm nay. Tuy nhiên, việc hai nhà lãnh đạo đạt được nhất trí về mặt chủ trương là “đầu tư” thay vì “sáp nhập” được cho là sẽ mở ra hướng đàm phán mới cho hợp tác giữa hai doanh nghiệp đình đám này trong tương lai.

Có đi có lại

Giới quan sát cho rằng, để có được sự ủng hộ của ông chủ mới Nhà Trắng, là lời hứa của vị khách đến từ xứ hoa anh đào về khoản đầu tư 1 nghìn tỷ USD vào Mỹ cùng lời cam kết sẽ tăng cường nhập khẩu các thiết bị quốc phòng, khí đốt và hàng hóa khác của Washington. Ông Ishiba cũng khẳng định rằng, mặc dù hiện Nhật Bản là nhà đầu tư lớn nhất vào Mỹ nhưng Tokyo sẽ tiếp tục tăng cường chi tiêu để dần rút ngắn khoảng cách thâm hụt thương mại với Washington.

Cho đến nay, như những gì đã tuyên bố trong chiến dịch tranh cử, ông Donald Trump đã bắt đầu áp thuế đối với Trung Quốc, Mexico và Canada nhưng bất ngờ lại tuyên bố tạm dừng việc này với hai láng giềng trong vòng một tháng. Ông chủ Nhà Trắng cũng tuyên bố sẽ áp thuế đối với Liên minh châu Âu (EU) một cách "thuế quan có đi có lại" nhưng chưa khẳng định sẽ bắt đầu thực hiện khi nào.

Ngay sau cuộc gặp giữa hai bên tại Washington, đồng yên Nhật đã tăng giá so với USD lên mức cao nhất 8 tuần vào ngày 9/2. Trong khi đó, ông Fumio Matsumoto, chiến lược gia trưởng tại Okasan Securities, cho rằng cách ông Ishiba xử lý cuộc gặp với ông Donald Trump có khả năng sẽ giúp Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của Nhật Bản cải thiện được tỷ lệ ủng hộ từ cử tri nước này.

Bên cạnh đó, hãng tin Yonhap dẫn lời ông Ishiba rằng, đã có các cuộc thảo luận "thẳng thắn" với Tổng thống Donald Trump về một loạt thách thức mà Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hai bên đang phải đối mặt, bao gồm các vấn đề liên quan đến Triều Tiên, Biển Đông và Eo biển Đài Loan. Thủ tướng Ishiba nhấn mạnh, ông và Tổng thống Trump khẳng định quyết tâm không cho phép các nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực hoặc cưỡng ép, và phản đối các nỗ lực như vậy ở Biển Hoa Đông và Biển Đông để bảo vệ một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương "tự do và rộng mở".

Bên cạnh đó, Thủ tướng Nhật Bản còn cho biết hai bên cũng đã nhất trí thúc đẩy hợp tác với các quốc gia "có cùng chí hướng", bao gồm quan hệ đối tác ba bên với Hàn Quốc cũng như các cơ chế đa phương khác do Mỹ dẫn đầu như Bộ tứ (Quad) với Ấn Độ và Australia.

Gỡ nút thắt

Trong tuyên bố chung mà Tổng thống Trump và Thủ tướng Ishiba đưa ra sau cuộc hội đàm được Đài TNHK trích dẫn: “Hai nhà lãnh đạo đã bày tỏ mối quan ngại nghiêm trọng của họ và nhu cầu giải quyết các chương trình hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên, đồng thời tái khẳng định cam kết kiên quyết của họ đối với phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên”.

Tổng thống Donald Trump còn nhấn mạnh rằng, mối quan hệ của ông với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un là "tài sản rất lớn cho tất cả mọi người" và cho biết: "rất hợp với ông ấy". Ông Trump cũng tuyên bố rằng "đang ngăn chặn chiến tranh" và nếu không giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vừa qua, thế giới sẽ "kết thúc trong một tình huống rất tồi tệ". Ông Trump dường như muốn nhắc lại rằng, với mối quan hệ của ông với ông Kim được vun đắp thông qua hoạt động ngoại giao cá nhân trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, một cuộc xung đột nghiêm trọng đã không bùng phát.

Trong khi đó, Thủ tướng Ishiba lại muốn sử dụng các cuộc đàm phán và kết quả đạt được với ông Trump để đưa ra "cảm giác cấp bách mạnh mẽ" của Tokyo liên quan đến vấn đề công dân Nhật Bản bị Bình Nhưỡng bắt cóc cách đây nhiều thập kỷ. Ông Ishiba nhấn mạnh khi trả lời báo giới rằng, nếu chúng ta có thể tiến tới giải quyết các vấn đề với Triều Tiên, thì điều đó sẽ được nhất trí. Đối với chúng tôi, điều đó không chỉ bao gồm phi hạt nhân hóa mà còn là giải quyết vấn đề công dân bị bắt cóc".

Về phần mình, Bình Nhưỡng không phản hồi trực tiếp lời đề nghị của Tổng thống Trump trong việc nối lại liên lạc với nhà lãnh đạo Kim Jong Un mà thay vào đó nhấn mạnh ý định “tăng cường” năng lực hạt nhân của mình. KCNA đưa tin, Bình Nhưỡng đã tuyên bố vào ngày 8/2 rằng vũ khí hạt nhân của Triều Tiên không nhằm mục đích đàm phán mà được sử dụng để tấn công kẻ thù đe dọa người dân nước này và hòa bình thế giới.

Tuy nhiên, với các kết quả đạt được trong chuyến công du Mỹ đầu tiên và là nhà lãnh đạo thứ hai gặp Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng sau Thủ tướng Israel – một đồng minh thân cận bậc nhất của Washington - Thủ tướng Ishiba cho thấy mối quan hệ giữa hai bên vẫn rất đặc biệt. Việc Tokyo tránh được Mỹ áp thuế, không giống như ông Trump đã làm với Trung Quốc và đối tác hàng đầu của mình là Mexico và Canada cho thấy những ưu tiên và cân nhắc nhất định trong quan hệ với Tokyo và cá nhân ông Ishiba, một người được cho là có tính cách cá nhân rất khác biệt với ông chủ Nhà Trắng thứ 47 của nước Mỹ.

Gọi quan hệ với Nhật Bản 'chưa bao giờ mạnh mẽ hơn thế', Mỹ tự tin các kết quả bầu cử sẽ chẳng có tác động gì

Gọi quan hệ với Nhật Bản 'chưa bao giờ mạnh mẽ hơn thế', Mỹ tự tin các kết quả bầu cử sẽ chẳng có tác động gì

Ngày 28/10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Matthew Miller tuyên bố, liên minh lâu đời với Nhật Bản đã là yếu tố then ...

Đại sứ Ito Naoki: Nhật Bản trông đợi vào những đổi thay của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình

Đại sứ Ito Naoki: Nhật Bản trông đợi vào những đổi thay của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki kỳ vọng thông qua những cải cách dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô ...

Chủ tịch Trung Quốc muốn duy trì sự ổn định trong quan hệ với một đồng minh thân cận của Mỹ

Chủ tịch Trung Quốc muốn duy trì sự ổn định trong quan hệ với một đồng minh thân cận của Mỹ

Ngày 7/2, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Woo Won Shik, trong ...

Triều Tiên lặng im sau vụ phóng loạt tên lửa một ngày trước, Mỹ-Nhật-Hàn hành động, tung ra cả máy bay ném bom

Triều Tiên lặng im sau vụ phóng loạt tên lửa một ngày trước, Mỹ-Nhật-Hàn hành động, tung ra cả máy bay ném bom

Ngày 15/1, Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành tập trận không quân chung có sự tham gia của ít nhất một máy ...

Thượng đỉnh Mỹ-Nhật đầu tiên dưới thời Tổng thống Trump, hé lộ những chủ đề nóng

Thượng đỉnh Mỹ-Nhật đầu tiên dưới thời Tổng thống Trump, hé lộ những chủ đề nóng

Theo hãng thông tấn Kyodo ngày 30/1, Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru đang thu xếp thăm Mỹ để tiến hành cuộc gặp trực tiếp ...

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp ...
Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Mỹ thông báo với Thủ tướng Nhật Bản về kết quả Hội nghị thượng đỉnh ba bên với Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga.
Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Nga đã gửi lời mời tới một số đại diện châu Âu đến Moscow để làm rõ lập trường của họ về việc tham gia đàm phán về Ukraine.
Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch đã phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland.
Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ngày 19/11, quân đội Ấn Độ và Malaysia chính thức khởi động cuộc diễn tập quân sự chung Harimau Shakti lần thứ 6 tại thành phố Ipoh của Malaysia.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động