 |
| Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman (phải) và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif vào ngày ký thỏa thuận quốc phòng, tại Riyadh, Saudi Arabia, ngày 17/9. (Nguồn: SPA) |
“Chiếc ô hạt nhân”
Ngày 17/9, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký thỏa thuận tại Riyadh với tên gọi là “Thỏa thuận phòng thủ tương hỗ chiến lược”, trong đó cam kết coi mọi hành động tấn công vào một trong hai quốc gia là chống lại cả hai.
Theo tuyên bố chung do Islamabad và Riyadh đưa ra, thỏa thuận này nhằm mục đích phát triển các khía cạnh hợp tác quốc phòng giữa hai nước và tăng cường răn đe chung chống lại bất kỳ hành động xâm phạm nào. Thỏa thuận được xây dựng trên nền tảng của “mối quan hệ đối tác lịch sử kéo dài gần 8 thập kỷ” và “sự hợp tác quốc phòng chặt chẽ cũng như lợi ích chiến lược chung” giữa Pakistan và Saudi Arabia.
| More from WVR |
 Saudi Arabia - Trung tâm ngoại giao đáng tin cậy của thế giới |
Mặc dù tuyên bố không đề cập kho vũ khí hạt nhân của Pakistan, các nhà phân tích cho rằng đây cũng là một phần trong thỏa thuận với Saudi Arabia.
Nhà bình luận chính trị Saudi Arabia Ali Shihabi nhận định, hiệp ước phòng thủ chung giúp Saudi Arabia hưởng lợi từ “chiếc ô hạt nhân” của Pakistan và làm mới quan hệ quân sự song phương.
Ông cho rằng thỏa thuận này chính thức hóa mối quan hệ an ninh vốn đã tồn tại nhiều thập kỷ nhưng chưa từng được xác lập bằng văn bản.
Chuyên gia phân tích quốc tế Pakistan Iftikhar Firdous nhận định, hiệp ước mang ý nghĩa biểu tượng: với Pakistan, đây là sự củng cố vị thế và tăng cường hội nhập khu vực; với Saudi Arabia, thỏa thuận tạo lá chắn trước bất ổn và phát đi thông điệp rằng Riyadh không đơn độc.
Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm công bố tháng 6, Pakistan hiện sở hữu khoảng 170 đầu đạn hạt nhân cùng hạm đội tên lửa đạn đạo, trong đó có Shaheen-III với tầm bắn vươn tới nhiều vùng lãnh thổ tại Trung đông.
Lợi ích chồng chéo
Các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận quốc phòng chung giữa Saudi Arabia và Pakistan có thể làm nảy sinh thách thức do lịch sử xung đột kéo dài giữa Pakistan và Ấn Độ – quốc gia nhập khẩu dầu thô và sản phẩm hóa dầu lớn thứ hai của Saudi Arabia.
Chuyên gia Shihabi nhận định Saudi Arabia sẽ “cố gắng duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Ấn Độ” và lạc quan rằng Ấn Độ sẽ “hiểu lý do Saudi Arabia chính thức hóa liên minh quốc phòng với Pakistan”.
Ngày 18/9, Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết nước này đã nắm thông tin về hiệp ước và sẽ nghiên cứu tác động đối với ổn định khu vực cũng như toàn cầu.
Tuy vậy, học giả Sushant Singh, giảng viên nghiên cứu Nam Á tại Đại học Yale (Mỹ), cho rằng thỏa thuận này khó có thể là tín hiệu tích cực đối với Ấn Độ, bất kể diễn biến thực tế ra sao.
Theo ông, mặc dù không trực tiếp đề cập vũ khí hạt nhân, ý nghĩa thực sự của hiệp ước này đối với Saudi Arabia là xoay quanh khả năng tiếp cận khí tài và “chiếc ô hạt nhân” của Pakistan.
Trong khi đó, Firas Maksad, Giám đốc điều hành khu vực Trung Đông và Bắc Phi của Công ty tư vấn rủi ro Eurasia Group bình luận hiệp ước giữa Saudi Arabia và Pakistan thể hiện sự thất vọng của Saudi Arabia với Mỹ sau vụ bắn tên lửa gần đây của Israel vào lãnh thổ Qatar – quốc gia thành viên Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC).
Ông Firas Maksad lưu ý, bằng cách ký hiệp ước với Pakistan, Thái tử Saudi Arabia đang muốn đa dạng hóa các lựa chọn của mình. Tuy nhiên, Saudi Arabia vẫn đang và sẽ tiếp tục phụ thuộc vào Mỹ về an ninh. Đây là sự phòng ngừa, chứ không phải tách rời.
Vài giờ trước khi ký kết hiệp ước, Saudi Arabia và Mỹ đã kết thúc cuộc tập trận chung bao gồm cuộc diễn tập chống máy bay không người lái lớn nhất từng được tổ chức ở Trung Đông.
Tại Hội nghị thượng đỉnh Arab-Hồi giáo khẩn cấp ở Doha đầu tuần này, Pakistan đề xuất thành lập một liên minh quân sự theo mô hình NATO cho thế giới Hồi giáo.
Cùng thời điểm, ngày 15/9, GCC lần đầu tiên kể từ sau Chiến tranh Vùng Vịnh 1990-1991 chính thức kích hoạt cơ chế phòng thủ chung “Lá chắn bán đảo”.
Học giả Hussein Ibish, Viện các quốc gia Arab vùng Vịnh (Washington), nhận định các liên minh quân sự giữa các quốc gia Arab và Hồi giáo vốn khá hùng mạnh, sẽ tìm cách tăng cường hợp tác nhằm đối phó với những thách thức an ninh trong khu vực.
 | Pakistan ký hiệp ước phòng thủ chung với Saudi Arabia, Ấn Độ lên tiếng Ngày 17/9, Đài truyền hình nhà nước Pakistan đưa tin, nước này và Saudi Arabia đã ký hiệp ước phòng thủ chung chính thức, qua ... |
 | Ảnh ấn tượng: Tổng thống Trump thăm Hoàng cung Saudi Arabia, Nga-Ukraine đối thoại trực tiếp, tân Giáo hoàng mong 'một thế giới 'hoà bình đích thực' Nga và Ukraine chính thức "đối mặt" để đàm phán về cuộc xung đột kéo dài hơn 3 năm, các nước Arab kêu gọi quyền ... |
 | Việt Nam-Saudi Arabia: Tích cực nghiên cứu, thúc đẩy sớm thiết lập khuôn khổ hợp tác mới Chiều ngày 22/5, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng điện đàm với Thứ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia Waleed Bin Abdulkarim El Khereiji. |
 | Saudi Arabia đặt mục tiêu trở thành trung tâm logistics toàn cầu Trong tháng 7, các cảng biển tại Saudi Arabia đã xử lý tổng cộng 722.502 container, ghi nhận mức tăng 12,01% so với cùng kỳ ... |
 | Saudi Arabia giảm xuất khẩu sang Bắc Kinh, nguồn cung dầu Urals của Nga dồi dào; Ấn Độ và Trung Quốc bất ngờ làm điều này sau 4 năm Hoạt động vận chuyển nhiên liệu giữa Ấn Độ và Trung Quốc đã lần đầu được nối lại sau hơn 4 năm gián đoạn. |
