Bác Hồ và đức cần, kiệm, liêm, chính

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh không chỉ bàn một cách sâu sắc, cô đọng, thấm thía về vấn đề đạo đức mà chính bản thân Người đã thực hiện một cách mẫu mực những tư tưởng và khát vọng đạo đức do mình đặt ra.  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bac ho va duc can kiem liem chinh Ngôi nhà sàn của Bác Hồ đã ra đời như thế nào?
bac ho va duc can kiem liem chinh Nhạc sĩ Thuận Yến: “Bác Hồ-nguồn cảm hứng không bao giờ vơi cạn”

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, những phẩm chất đạo đức được Người nêu ra là phù hợp với từng đối tượng, có khi Người nhấn mạnh phẩm chất này hay phẩm chất khác là nhằm đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng Việt Nam ở từng giai đoạn nhất định. Từ đó, Người đã khái quát thành những phẩm chất chung, cơ bản nhất của con người Việt Nam trong thời đại mới là: Trung với nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; tinh thần quốc tế trong sáng.

Luôn nghĩ đến lợi ích của dân

Trong những phẩm chất đó thì phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư được Người đề cập đến nhiều nhất bởi phẩm chất này gắn liền với hoạt động hàng ngày của mỗi người, gắn liền giữa lời nói và việc làm, giữa suy nghĩ và hành động của mỗi cá nhân trong việc công cũng như trong đời tư, trong sinh hoạt cũng như trong công tác.

bac ho va duc can kiem liem chinh
Bác Hồ với các anh hùng và chiến sỹ thi đua miền Nam tháng 11/1965. (Ảnh: Tư liệu)

Về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, Bác giải thích ngắn gọn, dễ hiểu. Cần có nghĩa là cần cù siêng năng, là tăng năng suất lao động, là làm việc có hiệu quả, cần với Bác không có nghĩa là phải làm hết sức, làm gắng làm gượng mà cần có nghĩa là kiên trì bền bỉ, dẻo dai. Kiệm là tiết kiệm, không xa hoa lãng phí của tư cũng như của công, kiệm theo Bác không có nghĩa là bủn xỉn mà kiệm phải đi đôi với cần, cần mà không kiệm thì như gió vào nhà trống, kiệm mà không cần thì không làm thêm của cải. Liêm là trong sáng không tham ô, tham lam.

Bác nhấn mạnh chí công vô tư là chống chủ nghĩa cá nhân. Bác ví chủ nghĩa cá nhân như cái bệnh mẹ, nếu chúng ta không chống cái bệnh mẹ thì bệnh mẹ sẽ đẻ ra hàng loạt bệnh con, chí công vô tư là phải làm những việc ích nước lợi dân và luôn luôn nghĩ đến lợi ích Tổ quốc.

Tháng 3/1947, do nhu cầu “kháng chiến, kiến quốc”, Bác kêu gọi thi đua xây dựng “đời sống mới là cần, kiệm, liêm, chính” và giải thích rất rõ, dễ hiểu. Tháng 6 năm 1949, để tiếp tục răn dạy cán bộ về đạo đức, Bác viết tác phẩm: “Cần, kiệm, liêm, chính”. Bác coi bốn đức tính “cần, kiệm, liêm, chính” là những đức tính của người cán bộ cách mạng, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương. Bác viết:

“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa thì không thành trời

Thiếu một phương thì không thành đất

Thiếu một đức thì không thành người”.

Sau đó, Bác còn viết bốn bài báo đăng trên Báo Cứu quốc giải thích rõ nội dung bốn đức tính này. Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính. Một người cần phải cần, kiệm, liêm nhưng còn phải chính mới là người hoàn hảo.

Tấm gương trong sáng và mẫu mực

Hồ Chí Minh đã viết: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn hơn, không nhất định hôm nay vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Người còn chỉ ra mối quan hệ: Cần, kiệm, liêm, chính tốt sẽ dẫn tới chí công vô tư, và chí công vô tư, một lòng vì dân, vì nước thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính. Người đặc biệt lưu ý: “Trước nhất là cán bộ cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ. Dù to hay nhỏ có quyền mà thiếu lương tâm thì có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút lót, có dịp “dĩ công vi tư”.

bac ho va duc can kiem liem chinh
Bác Hồ với các cháu thiếu nhi vùng cao Việt Bắc, năm 1960. (Ảnh: Tư liệu)

Người cũng còn chỉ ra một luận điểm rất quan trọng, có giá trị vô cùng thiết thực: “Trước mắt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được quần chúng yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân mình phải làm việc trước cho người ta bắt chước”. Có lẽ từ nhận thức như vậy mà cuộc đời của Bác là một tấm gương đạo đức vô cùng trong sáng, cao thượng và mẫu mực. Điều này có thể nhận thấy qua những hành vi trong cuộc sống đời thường của Bác.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù là người phụ bếp đến khi trở thành Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh luôn nêu cao lối sống cần kiệm, giản dị, không màng danh vọng, không ham của cải, không ham sự xa hoa, không chuộng những nghi thức sang trọng. Bác luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới đời sống của nhân dân.

Bác nói: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon, mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức”. Bác đã gương mẫu nhịn ăn vào tối Thứ 7, tự tay bỏ gạo vào hũ cứu đói dân nghèo; Chiếc áo lụa đồng bào tặng, Bác cũng đem bán lấy tiền mua áo ấm tặng cho chiến sỹ trong mùa Đông giá rét. Số tiền tiết kiệm ít ỏi là tiền nhuận bút các báo gửi cho Bác, Bác cũng đem mua nước ngọt tặng cho các chiến sỹ trực phòng không trong những ngày Hè nóng bức…

Những cử chỉ cao đẹp đó không chỉ là tình cảm, tình thương bao la của Bác với đồng bào, chiến sỹ mà còn thể hiện sâu sắc những giá trị đạo đức cách mạng ở Hồ Chí Minh. Sự tiết kiệm, giản dị, thanh liêm được thể hiện đậm nét trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của Bác.

Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân ta đang ra sức học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Bài học về cần, kiệm, liêm, chính của Hồ Chủ tịch có vai trò vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trải qua thời gian và thử thách, trước những biến cố thăng trầm của lịch sử, những phẩm chất đạo đức đó vẫn còn nguyên giá trị. Tiếp tục học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta.

bac ho va duc can kiem liem chinh Chuyện đời thường Bác Hồ

“May mắn lớn nhất trong cuộc đời tôi là được ở bên Bác Hồ. Trong khoảng thời gian gần 10 năm ấy, tôi đã học ...

bac ho va duc can kiem liem chinh Nhớ mãi 7 lần được gặp Bác

Dũng sĩ diệt Mỹ Ngô Thị Tuyết, tổ 23 phường Hòa Thuận Đông, quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng nhớ mãi những lần được gặp ...

bac ho va duc can kiem liem chinh Bác Hồ trong tim những người con xa xứ

Đối với những kiều bào mà tôi đã từng gặp gỡ, tiếp xúc, khi hỏi chuyện về tình cảm của họ với Hồ Chủ tịch, ...

Minh Thu

Đọc thêm

Nhận định, dự đoán trận đấu Argentina vs Algeria: Messi khởi động hành trình bảo vệ ngôi vương

Nhận định, dự đoán trận đấu Argentina vs Algeria: Messi khởi động hành trình bảo vệ ngôi vương

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Argentina vs Algeria tại vòng bảng World Cup 2026 được diễn ra vào lúc 08h00 ngày 17/6.
Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đẩy Thủ tướng Netanyahu vào thế khó

Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đẩy Thủ tướng Netanyahu vào thế khó

Thỏa thuận Mỹ-Iran đang định hình lại cục diện Trung Đông, đồng thời phơi bày những khác biệt trong ưu tiên của Mỹ và Israel.
Nhận định, dự đoán trận đấu Áo vs Jordan: Đại diện châu Á tìm kiếm bất ngờ

Nhận định, dự đoán trận đấu Áo vs Jordan: Đại diện châu Á tìm kiếm bất ngờ

Nhận định, dự đoán trận đấu Áo vs Jordan diễn ra lúc 11h00 ngày 17/6 trên sân Levi's (Mỹ) tại bảng J World Cup 2026.
Việt Nam chủ trì phiên khai mạc Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Luật Biển

Việt Nam chủ trì phiên khai mạc Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Luật Biển

Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ chủ trì khai mạc của Hội nghị trên cương vị Chủ tịch Hội nghị lần thứ 35 các quốc gia thành viên Công ước Luật ...
Tổng thống Trump trở lại với hồ sơ xung đột Ukraine, châu Âu bất an

Tổng thống Trump trở lại với hồ sơ xung đột Ukraine, châu Âu bất an

Các đồng minh châu Âu đang gấp rút tìm cách tránh xảy ra bất đồng với Tổng thống Mỹ tại Hội nghị thượng đỉnh G7 về xung đột Nga-Ukraine.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Báo chí phải bám sát thực tiễn, tôn trọng sự thật, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Báo chí phải bám sát thực tiễn, tôn trọng sự thật, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng với truyền thống vẻ vang hơn một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thành tốt vai ...
Người châu Âu mua căn nhà đầu tiên ở độ tuổi nào?

Người châu Âu mua căn nhà đầu tiên ở độ tuổi nào?

Dữ liệu mới từ báo cáo European Housing Trend Report 2025 của RE/MAX cho thấy độ tuổi mua căn nhà đầu tiên có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia châu Âu.
Luật mới của Thụy Điển: Trục xuất người nhập cư nếu sống không 'chuẩn mực'

Luật mới của Thụy Điển: Trục xuất người nhập cư nếu sống không 'chuẩn mực'

Thụy Điển đã thông qua một đạo luật mới cho phép cơ quan chức năng thu hồi giấy phép cư trú của người nhập cư dựa trên các hành vi bị xem là không phù ...
Tăng cường kỹ năng truyền thông về phòng, chống mua bán người trong bối cảnh các hình thức bóc lột trực tuyến gia tăng

Tăng cường kỹ năng truyền thông về phòng, chống mua bán người trong bối cảnh các hình thức bóc lột trực tuyến gia tăng

Chương trình 'Nâng cao kỹ năng truyền thông về phòng, chống mua bán người, hỗ trợ nạn nhân trong tình hình mới' diễn ra tại Hà Nội.
Doanh nghiệp đồng hành cùng thành phố Hà Nội trong chuyển đổi giao thông xanh

Doanh nghiệp đồng hành cùng thành phố Hà Nội trong chuyển đổi giao thông xanh

Từ tháng 7/2026, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại quận Hoàn Kiếm theo lộ trình nhằm giảm phương tiện ô nhiễm và tăng không gian xanh.
Nữ sinh dân tộc thiểu số mang câu chuyện bình đẳng giới đến diễn đàn quốc tế

Nữ sinh dân tộc thiểu số mang câu chuyện bình đẳng giới đến diễn đàn quốc tế

Lầu Nguyễn Hương Giang, nữ sinh dân tộc Mông mang chất liệu từ chính cuộc sống vùng cao lan tỏa khát khao về bình đẳng giới cho phụ nữ và trẻ em.
Bắt buộc xác thực sinh trắc học trong hai giờ khi tháo lắp SIM sang máy khác

Bắt buộc xác thực sinh trắc học trong hai giờ khi tháo lắp SIM sang máy khác

Kể từ 15/6, thuê bao di động cần xác thực sinh trắc học khi thay đổi thiết bị trong vòng hai giờ để tránh bị khóa hoặc chấm dứt dịch vụ.
7 thói quen vàng giúp người Nhật liên tục dẫn đầu về tuổi thọ

7 thói quen vàng giúp người Nhật liên tục dẫn đầu về tuổi thọ

Ăn no 8 phần, ưu tiên cá biển sâu, thực phẩm lên men, sống điều độ giúp người Nhật dù ít vận động vẫn có tuổi thọ cao và tỷ lệ mắc ung thư thấp.
Chỉ 2 phút thiền, não bộ đã bắt đầu thay đổi

Chỉ 2 phút thiền, não bộ đã bắt đầu thay đổi

Nghiên cứu trên hơn 100 người cho thấy sóng não bắt đầu thay đổi chỉ sau vài phút thiền quan sát hơi thở, phản ánh trạng thái thư giãn và tập trung hơn.
Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Đi bộ và các bài tập nhẹ tại nhà có thể giúp bệnh nhân ung thư đang hóa trị giảm mệt mỏi, cải thiện thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Số ca nhiễm Ebola tăng lên con số 782, Chính phủ CHDC Congo chạy đua khống chế dịch bệnh

Số ca nhiễm Ebola tăng lên con số 782, Chính phủ CHDC Congo chạy đua khống chế dịch bệnh

Dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo tiếp tục diễn biến phức tạp khi số ca mắc được xác nhận tăng lên 782, đánh dấu một đợt gia tăng kỷ lục.
Bí quyết giữ vòng eo thon gọn cho phụ nữ tuổi trung niên

Bí quyết giữ vòng eo thon gọn cho phụ nữ tuổi trung niên

Giữ vòng eo thon gọn sau tuổi 40 không phụ thuộc vào việc ăn kiêng khắc nghiệt mà đến từ những thói quen nhỏ được duy trì hằng ngày.
Bác sĩ tim mạch khuyến cáo tránh 4 món ăn sáng

Bác sĩ tim mạch khuyến cáo tránh 4 món ăn sáng

Tiến sĩ Sanjay Bhojraj khuyên tránh cà phê nhiều đường, nước tăng lực, bánh ngọt và thịt chế biến vào buổi sáng để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Phiên bản di động