Bác Hồ và đức cần, kiệm, liêm, chính

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh không chỉ bàn một cách sâu sắc, cô đọng, thấm thía về vấn đề đạo đức mà chính bản thân Người đã thực hiện một cách mẫu mực những tư tưởng và khát vọng đạo đức do mình đặt ra.  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bac ho va duc can kiem liem chinh Ngôi nhà sàn của Bác Hồ đã ra đời như thế nào?
bac ho va duc can kiem liem chinh Nhạc sĩ Thuận Yến: “Bác Hồ-nguồn cảm hứng không bao giờ vơi cạn”

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, những phẩm chất đạo đức được Người nêu ra là phù hợp với từng đối tượng, có khi Người nhấn mạnh phẩm chất này hay phẩm chất khác là nhằm đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng Việt Nam ở từng giai đoạn nhất định. Từ đó, Người đã khái quát thành những phẩm chất chung, cơ bản nhất của con người Việt Nam trong thời đại mới là: Trung với nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; tinh thần quốc tế trong sáng.

Luôn nghĩ đến lợi ích của dân

Trong những phẩm chất đó thì phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư được Người đề cập đến nhiều nhất bởi phẩm chất này gắn liền với hoạt động hàng ngày của mỗi người, gắn liền giữa lời nói và việc làm, giữa suy nghĩ và hành động của mỗi cá nhân trong việc công cũng như trong đời tư, trong sinh hoạt cũng như trong công tác.

bac ho va duc can kiem liem chinh
Bác Hồ với các anh hùng và chiến sỹ thi đua miền Nam tháng 11/1965. (Ảnh: Tư liệu)

Về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, Bác giải thích ngắn gọn, dễ hiểu. Cần có nghĩa là cần cù siêng năng, là tăng năng suất lao động, là làm việc có hiệu quả, cần với Bác không có nghĩa là phải làm hết sức, làm gắng làm gượng mà cần có nghĩa là kiên trì bền bỉ, dẻo dai. Kiệm là tiết kiệm, không xa hoa lãng phí của tư cũng như của công, kiệm theo Bác không có nghĩa là bủn xỉn mà kiệm phải đi đôi với cần, cần mà không kiệm thì như gió vào nhà trống, kiệm mà không cần thì không làm thêm của cải. Liêm là trong sáng không tham ô, tham lam.

Bác nhấn mạnh chí công vô tư là chống chủ nghĩa cá nhân. Bác ví chủ nghĩa cá nhân như cái bệnh mẹ, nếu chúng ta không chống cái bệnh mẹ thì bệnh mẹ sẽ đẻ ra hàng loạt bệnh con, chí công vô tư là phải làm những việc ích nước lợi dân và luôn luôn nghĩ đến lợi ích Tổ quốc.

Tháng 3/1947, do nhu cầu “kháng chiến, kiến quốc”, Bác kêu gọi thi đua xây dựng “đời sống mới là cần, kiệm, liêm, chính” và giải thích rất rõ, dễ hiểu. Tháng 6 năm 1949, để tiếp tục răn dạy cán bộ về đạo đức, Bác viết tác phẩm: “Cần, kiệm, liêm, chính”. Bác coi bốn đức tính “cần, kiệm, liêm, chính” là những đức tính của người cán bộ cách mạng, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương. Bác viết:

“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa thì không thành trời

Thiếu một phương thì không thành đất

Thiếu một đức thì không thành người”.

Sau đó, Bác còn viết bốn bài báo đăng trên Báo Cứu quốc giải thích rõ nội dung bốn đức tính này. Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính. Một người cần phải cần, kiệm, liêm nhưng còn phải chính mới là người hoàn hảo.

Tấm gương trong sáng và mẫu mực

Hồ Chí Minh đã viết: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn hơn, không nhất định hôm nay vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Người còn chỉ ra mối quan hệ: Cần, kiệm, liêm, chính tốt sẽ dẫn tới chí công vô tư, và chí công vô tư, một lòng vì dân, vì nước thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính. Người đặc biệt lưu ý: “Trước nhất là cán bộ cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ. Dù to hay nhỏ có quyền mà thiếu lương tâm thì có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút lót, có dịp “dĩ công vi tư”.

bac ho va duc can kiem liem chinh
Bác Hồ với các cháu thiếu nhi vùng cao Việt Bắc, năm 1960. (Ảnh: Tư liệu)

Người cũng còn chỉ ra một luận điểm rất quan trọng, có giá trị vô cùng thiết thực: “Trước mắt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được quần chúng yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân mình phải làm việc trước cho người ta bắt chước”. Có lẽ từ nhận thức như vậy mà cuộc đời của Bác là một tấm gương đạo đức vô cùng trong sáng, cao thượng và mẫu mực. Điều này có thể nhận thấy qua những hành vi trong cuộc sống đời thường của Bác.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù là người phụ bếp đến khi trở thành Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh luôn nêu cao lối sống cần kiệm, giản dị, không màng danh vọng, không ham của cải, không ham sự xa hoa, không chuộng những nghi thức sang trọng. Bác luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới đời sống của nhân dân.

Bác nói: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon, mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức”. Bác đã gương mẫu nhịn ăn vào tối Thứ 7, tự tay bỏ gạo vào hũ cứu đói dân nghèo; Chiếc áo lụa đồng bào tặng, Bác cũng đem bán lấy tiền mua áo ấm tặng cho chiến sỹ trong mùa Đông giá rét. Số tiền tiết kiệm ít ỏi là tiền nhuận bút các báo gửi cho Bác, Bác cũng đem mua nước ngọt tặng cho các chiến sỹ trực phòng không trong những ngày Hè nóng bức…

Những cử chỉ cao đẹp đó không chỉ là tình cảm, tình thương bao la của Bác với đồng bào, chiến sỹ mà còn thể hiện sâu sắc những giá trị đạo đức cách mạng ở Hồ Chí Minh. Sự tiết kiệm, giản dị, thanh liêm được thể hiện đậm nét trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của Bác.

Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân ta đang ra sức học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Bài học về cần, kiệm, liêm, chính của Hồ Chủ tịch có vai trò vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trải qua thời gian và thử thách, trước những biến cố thăng trầm của lịch sử, những phẩm chất đạo đức đó vẫn còn nguyên giá trị. Tiếp tục học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta.

bac ho va duc can kiem liem chinh Chuyện đời thường Bác Hồ

“May mắn lớn nhất trong cuộc đời tôi là được ở bên Bác Hồ. Trong khoảng thời gian gần 10 năm ấy, tôi đã học ...

bac ho va duc can kiem liem chinh Nhớ mãi 7 lần được gặp Bác

Dũng sĩ diệt Mỹ Ngô Thị Tuyết, tổ 23 phường Hòa Thuận Đông, quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng nhớ mãi những lần được gặp ...

bac ho va duc can kiem liem chinh Bác Hồ trong tim những người con xa xứ

Đối với những kiều bào mà tôi đã từng gặp gỡ, tiếp xúc, khi hỏi chuyện về tình cảm của họ với Hồ Chủ tịch, ...

Minh Thu

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/3/2026: Song Tử tài chính khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/3/2026: Song Tử tài chính khởi sắc

Tử vi hôm nay 28/3/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 28/3/2026, Lịch vạn niên ngày 28 tháng 3 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 28/3/2026, Lịch vạn niên ngày 28 tháng 3 năm 2026

Lịch âm 28/3. Lịch âm hôm nay 28/3/2026? Âm lịch hôm nay 28/3. Lịch vạn niên 28/3/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 28/3/2026: Tuổi Thìn tình cảm an vui

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 28/3/2026: Tuổi Thìn tình cảm an vui

Xem tử vi 28/3 - tử vi 12 con giáp hôm nay 28/3/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Chuyện về những người phụ nữ 'Gieo xanh nơi đỉnh mây'

Chuyện về những người phụ nữ 'Gieo xanh nơi đỉnh mây'

Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại học Hull, Đại học Loughborough và Viện Tài nguyên và Môi trường (ĐHQGHN) tổ chức triển lãm “Gieo xanh nơi ...
Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Luang Prabang lần đầu tiên tổ chức  Hội thi 'Em yêu tiếng Việt'

Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Luang Prabang lần đầu tiên tổ chức Hội thi 'Em yêu tiếng Việt'

Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Luang Prabang phối hợp với các bên tổ chức vòng Chung kết Hội thi “Em yêu tiếng Việt”.
Giá vàng hôm nay 28/3/2026 tăng mạnh trở lại, áp lực bán mạnh từ nhiều phía; Thổ Nhĩ Kỳ tranh thủ 'tiền tệ hóa' gần 60 tấn vàng ra thị trường

Giá vàng hôm nay 28/3/2026 tăng mạnh trở lại, áp lực bán mạnh từ nhiều phía; Thổ Nhĩ Kỳ tranh thủ 'tiền tệ hóa' gần 60 tấn vàng ra thị trường

Giá vàng hôm nay 28/3/2026 tăng mạnh trở lại, áp lực bán từ nhiều phía; Thổ Nhĩ Kỳ tranh thủ 'chốt lời' gần 60 tấn vàng ra thị trường.
Chuyện về những người phụ nữ 'Gieo xanh nơi đỉnh mây'

Chuyện về những người phụ nữ 'Gieo xanh nơi đỉnh mây'

Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại học Hull, Đại học Loughborough và Viện Tài nguyên và Môi trường (ĐHQGHN) tổ chức triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây”.
Diện tích băng Bắc Cực năm 2026 xuống mức thấp lịch sử

Diện tích băng Bắc Cực năm 2026 xuống mức thấp lịch sử

Trong mùa Đông năm nay, băng biển tại Bắc Cực đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay, ngang bằng với kỷ lục của năm 2025.
Hà Nội: Tạm dừng toàn bộ phương tiện qua cầu Long Biên sửa chữa đột xuất

Hà Nội: Tạm dừng toàn bộ phương tiện qua cầu Long Biên sửa chữa đột xuất

Cấm hoàn toàn các phương tiện lưu thông qua cầu Long Biên nhằm phục vụ thi công Dự án sửa chữa đột xuất đường bộ hành, đường xe máy, xe thô sơ.
Người trẻ trước áp lực phải tỏa sáng và quyền được bình thường

Người trẻ trước áp lực phải tỏa sáng và quyền được bình thường

Câu hỏi “Nếu cả đời không rực rỡ thì sao?” bất ngờ “viral” trở lại. Ngỡ là câu hỏi vu vơ, nhưng chứa đựng nỗi lo rất thật của người trẻ hôm nay.
Pakistan là quốc gia ô nhiễm nhất thế giới năm 2025

Pakistan là quốc gia ô nhiễm nhất thế giới năm 2025

Báo cáo mới công bố cho thấy Pakistan là quốc gia có mức ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới năm 2025.
Cà Mau: Hỏa hoạn trong đêm thiêu rụi dãy nhà của 8 hộ dân

Cà Mau: Hỏa hoạn trong đêm thiêu rụi dãy nhà của 8 hộ dân

Tại Cà Mau, rạng sáng 25/3, một vụ hỏa hoạn đã làm thiêu rụi 9 căn nhà làm bằng cây gỗ, mái tôn của 8 hộ dân trên địa bàn.
Năm thực phẩm giúp no lâu, giảm thèm ăn hiệu quả

Năm thực phẩm giúp no lâu, giảm thèm ăn hiệu quả

Chuyên gia dinh dưỡng gợi ý cho khoai lang chín vào ngăn mát tủ lạnh nhằm chuyển hóa thành tinh bột kháng, lý tưởng cho mục tiêu giảm cân.
Ngày thế giới phòng chống lao (24/3): Việt Nam phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân

Ngày thế giới phòng chống lao (24/3): Việt Nam phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân

Việt Nam đẩy mạnh phòng chống lao với khám sức khỏe định kỳ miễn phí hàng năm, nâng cao phát hiện sớm và chăm sóc bệnh nhân hiệu quả.
Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Vinmec Ocean Park 2 - Bệnh viện được đầu tư 'khủng' với máy móc hiện đại top đầu thế giới

Nhờ sự đầu tư bài bản và chú trọng chất lượng, Vinmec Ocean Park 2 được xây dựng như một không gian y tế tinh tế, sở hữu hệ thống trang thiết bị chẩn đoán ...
Bí quyết ăn sáng giúp ổn định đường huyết và giảm căng thẳng

Bí quyết ăn sáng giúp ổn định đường huyết và giảm căng thẳng

Nhịn ăn sáng hoặc bữa ăn đầu tiên trong ngày chỉ toàn tinh bột làm dao động đường huyết, khiến cơ thể tiết nhiều hormone cortisol.
Cảnh báo nguy cơ suy gan cấp ở trẻ từ thói quen dùng thuốc không kiểm soát

Cảnh báo nguy cơ suy gan cấp ở trẻ từ thói quen dùng thuốc không kiểm soát

Một bé trai 7 tuổi đã bị suy gan cấp sau khi uống thuốc ho tự mua, men gan tăng cao gấp 40-50 lần bình thường.
30 triệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeid phủ khắp 34 tỉnh thành

30 triệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeid phủ khắp 34 tỉnh thành

Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID đã triển khai toàn quốc, giúp hơn 30 triệu người dân tiếp cận dịch vụ y tế số hóa và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Phiên bản di động