Bác Hồ và đức cần, kiệm, liêm, chính

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh không chỉ bàn một cách sâu sắc, cô đọng, thấm thía về vấn đề đạo đức mà chính bản thân Người đã thực hiện một cách mẫu mực những tư tưởng và khát vọng đạo đức do mình đặt ra.  
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bac ho va duc can kiem liem chinh Ngôi nhà sàn của Bác Hồ đã ra đời như thế nào?
bac ho va duc can kiem liem chinh Nhạc sĩ Thuận Yến: “Bác Hồ-nguồn cảm hứng không bao giờ vơi cạn”

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, những phẩm chất đạo đức được Người nêu ra là phù hợp với từng đối tượng, có khi Người nhấn mạnh phẩm chất này hay phẩm chất khác là nhằm đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng Việt Nam ở từng giai đoạn nhất định. Từ đó, Người đã khái quát thành những phẩm chất chung, cơ bản nhất của con người Việt Nam trong thời đại mới là: Trung với nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; tinh thần quốc tế trong sáng.

Luôn nghĩ đến lợi ích của dân

Trong những phẩm chất đó thì phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư được Người đề cập đến nhiều nhất bởi phẩm chất này gắn liền với hoạt động hàng ngày của mỗi người, gắn liền giữa lời nói và việc làm, giữa suy nghĩ và hành động của mỗi cá nhân trong việc công cũng như trong đời tư, trong sinh hoạt cũng như trong công tác.

bac ho va duc can kiem liem chinh
Bác Hồ với các anh hùng và chiến sỹ thi đua miền Nam tháng 11/1965. (Ảnh: Tư liệu)

Về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, Bác giải thích ngắn gọn, dễ hiểu. Cần có nghĩa là cần cù siêng năng, là tăng năng suất lao động, là làm việc có hiệu quả, cần với Bác không có nghĩa là phải làm hết sức, làm gắng làm gượng mà cần có nghĩa là kiên trì bền bỉ, dẻo dai. Kiệm là tiết kiệm, không xa hoa lãng phí của tư cũng như của công, kiệm theo Bác không có nghĩa là bủn xỉn mà kiệm phải đi đôi với cần, cần mà không kiệm thì như gió vào nhà trống, kiệm mà không cần thì không làm thêm của cải. Liêm là trong sáng không tham ô, tham lam.

Bác nhấn mạnh chí công vô tư là chống chủ nghĩa cá nhân. Bác ví chủ nghĩa cá nhân như cái bệnh mẹ, nếu chúng ta không chống cái bệnh mẹ thì bệnh mẹ sẽ đẻ ra hàng loạt bệnh con, chí công vô tư là phải làm những việc ích nước lợi dân và luôn luôn nghĩ đến lợi ích Tổ quốc.

Tháng 3/1947, do nhu cầu “kháng chiến, kiến quốc”, Bác kêu gọi thi đua xây dựng “đời sống mới là cần, kiệm, liêm, chính” và giải thích rất rõ, dễ hiểu. Tháng 6 năm 1949, để tiếp tục răn dạy cán bộ về đạo đức, Bác viết tác phẩm: “Cần, kiệm, liêm, chính”. Bác coi bốn đức tính “cần, kiệm, liêm, chính” là những đức tính của người cán bộ cách mạng, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương. Bác viết:

“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa thì không thành trời

Thiếu một phương thì không thành đất

Thiếu một đức thì không thành người”.

Sau đó, Bác còn viết bốn bài báo đăng trên Báo Cứu quốc giải thích rõ nội dung bốn đức tính này. Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính. Một người cần phải cần, kiệm, liêm nhưng còn phải chính mới là người hoàn hảo.

Tấm gương trong sáng và mẫu mực

Hồ Chí Minh đã viết: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn hơn, không nhất định hôm nay vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Người còn chỉ ra mối quan hệ: Cần, kiệm, liêm, chính tốt sẽ dẫn tới chí công vô tư, và chí công vô tư, một lòng vì dân, vì nước thì nhất định sẽ thực hiện được cần, kiệm, liêm, chính. Người đặc biệt lưu ý: “Trước nhất là cán bộ cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ. Dù to hay nhỏ có quyền mà thiếu lương tâm thì có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút lót, có dịp “dĩ công vi tư”.

bac ho va duc can kiem liem chinh
Bác Hồ với các cháu thiếu nhi vùng cao Việt Bắc, năm 1960. (Ảnh: Tư liệu)

Người cũng còn chỉ ra một luận điểm rất quan trọng, có giá trị vô cùng thiết thực: “Trước mắt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được quần chúng yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân mình phải làm việc trước cho người ta bắt chước”. Có lẽ từ nhận thức như vậy mà cuộc đời của Bác là một tấm gương đạo đức vô cùng trong sáng, cao thượng và mẫu mực. Điều này có thể nhận thấy qua những hành vi trong cuộc sống đời thường của Bác.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù là người phụ bếp đến khi trở thành Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh luôn nêu cao lối sống cần kiệm, giản dị, không màng danh vọng, không ham của cải, không ham sự xa hoa, không chuộng những nghi thức sang trọng. Bác luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới đời sống của nhân dân.

Bác nói: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon, mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức”. Bác đã gương mẫu nhịn ăn vào tối Thứ 7, tự tay bỏ gạo vào hũ cứu đói dân nghèo; Chiếc áo lụa đồng bào tặng, Bác cũng đem bán lấy tiền mua áo ấm tặng cho chiến sỹ trong mùa Đông giá rét. Số tiền tiết kiệm ít ỏi là tiền nhuận bút các báo gửi cho Bác, Bác cũng đem mua nước ngọt tặng cho các chiến sỹ trực phòng không trong những ngày Hè nóng bức…

Những cử chỉ cao đẹp đó không chỉ là tình cảm, tình thương bao la của Bác với đồng bào, chiến sỹ mà còn thể hiện sâu sắc những giá trị đạo đức cách mạng ở Hồ Chí Minh. Sự tiết kiệm, giản dị, thanh liêm được thể hiện đậm nét trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của Bác.

Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân ta đang ra sức học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Bài học về cần, kiệm, liêm, chính của Hồ Chủ tịch có vai trò vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trải qua thời gian và thử thách, trước những biến cố thăng trầm của lịch sử, những phẩm chất đạo đức đó vẫn còn nguyên giá trị. Tiếp tục học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân ta.

bac ho va duc can kiem liem chinh Chuyện đời thường Bác Hồ

“May mắn lớn nhất trong cuộc đời tôi là được ở bên Bác Hồ. Trong khoảng thời gian gần 10 năm ấy, tôi đã học ...

bac ho va duc can kiem liem chinh Nhớ mãi 7 lần được gặp Bác

Dũng sĩ diệt Mỹ Ngô Thị Tuyết, tổ 23 phường Hòa Thuận Đông, quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng nhớ mãi những lần được gặp ...

bac ho va duc can kiem liem chinh Bác Hồ trong tim những người con xa xứ

Đối với những kiều bào mà tôi đã từng gặp gỡ, tiếp xúc, khi hỏi chuyện về tình cảm của họ với Hồ Chủ tịch, ...

Minh Thu

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Panama và Phu nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Panama và Phu nhân

Chiều 6/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Panama José Raúl Mulino Quintero và Phu nhân.
Chủ động bảo vệ hạ tầng giao thông mùa mưa lũ, ngập lụt

Chủ động bảo vệ hạ tầng giao thông mùa mưa lũ, ngập lụt

Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các biện pháp chủ động phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập ...
Từ giảng đường đến những bài phóng sự: khi ThS. Choi Wonseok và sinh viên DAV cùng kể câu chuyện Việt - Hàn

Từ giảng đường đến những bài phóng sự: khi ThS. Choi Wonseok và sinh viên DAV cùng kể câu chuyện Việt - Hàn

Không chỉ gặp nhau trong những giờ học tiếng Hàn, ThS. Choi Wonseok Giảng viên thỉnh giảng tại khoa Hàn Quốc học, Học viện Ngoại giao, còn thường xuyên đồng ...
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 7/10/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 7/10/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 7/10/2026.
Tổng thống Algeria hé lộ ‘vũ khí’ giúp phòng chống tham nhũng

Tổng thống Algeria hé lộ ‘vũ khí’ giúp phòng chống tham nhũng

Tổng thống Algeria cho rằng, tình trạng tham nhũng tại nước này đã giảm đáng kể nhờ những kết quả đạt được trong quá trình chuyển đổi số.
Tổ chức thành công Ngày hội văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc 2026

Tổ chức thành công Ngày hội văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc 2026

Sự kiện giao lưu văn hóa quy mô lớn hướng tới kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hàn Quốc và Hội nghị cấp ...
Chủ động bảo vệ hạ tầng giao thông mùa mưa lũ, ngập lụt

Chủ động bảo vệ hạ tầng giao thông mùa mưa lũ, ngập lụt

Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các biện pháp chủ động phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập lụt.
Ra mắt chương trình ‘Chung tay tái chế vỏ hộp giấy’, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Ra mắt chương trình ‘Chung tay tái chế vỏ hộp giấy’, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Chương trình ‘Chung tay tái chế vỏ hộp giấy’ hướng tới mục tiêu giúp cộng đồng thuận tiện và dễ dàng tham gia thu gom, tái chế vỏ hộp giấy.
Chuyến bay nghĩa tình: Đưa 15.401 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Thủ đô Hà Nội giám định ADN

Chuyến bay nghĩa tình: Đưa 15.401 mẫu hài cốt liệt sĩ ra Thủ đô Hà Nội giám định ADN

Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính liệt sĩ được xác định là thêm một gia đình được đón người thân trở về, nỗi buồn được sẻ chia.
Lưu lượng xe cao tốc Bắc-Nam giảm trong tháng 9

Lưu lượng xe cao tốc Bắc-Nam giảm trong tháng 9

Lưu lượng xe trên cao tốc Bắc-Nam giảm trong tháng 9, song cơ quan quản lý cho rằng nguyên nhân chủ yếu do yếu tố mùa vụ, không phải lo ngại bị xử phạt.
Vun đắp hạnh phúc từ gắn kết cộng đồng

Vun đắp hạnh phúc từ gắn kết cộng đồng

Tại nhiều quốc gia, sự gắn kết đang trở thành một cách để con người tìm thấy niềm vui và vun đắp hạnh phúc.
Đừng bỏ qua những lợi ích sức khỏe từ quả bầu

Đừng bỏ qua những lợi ích sức khỏe từ quả bầu

Quả bầu chứa nhiều nước, ít năng lượng, phù hợp bổ sung vào chế độ ăn nhưng không thể thay thế thuốc điều trị bệnh.
Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ sẵn sàng hỗ trợ Nga khi giới chức nước này điều tra một ca tử vong nghi mắc dịch hạch phổi tại Siberia.
Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 được trao cho Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel với những phát hiện về quang di truyền học, công nghệ.
Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền hằng ngày giúp kích hoạt hệ thần kinh đối giao cảm, giúp cơ thể thư giãn, làm giãn mạch và hạn chế huyết áp tăng khi căng thẳng.
Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 yêu cầu chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe.
Lo ngại gia tăng sử dụng thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý trong học sinh ở Hàn Quốc

Lo ngại gia tăng sử dụng thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý trong học sinh ở Hàn Quốc

Số lượng thuốc methylphenidate được kê đơn tại Hàn Quốc đang tăng nhanh, đặc biệt ở nhóm học sinh dưới 19 tuổi.
WHO: Tuổi thọ trung bình toàn cầu gần trở lại mức trước đại dịch Covid-19

WHO: Tuổi thọ trung bình toàn cầu gần trở lại mức trước đại dịch Covid-19

Ngày 2/10, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết tuổi thọ trung bình toàn cầu đang tiến gần mức ghi nhận trước đại dịch Covid-19.
Phiên bản di động