Chiến lược mới của Mỹ tại Biển Đông: Nước cờ mở màn cho một chiến dịch dài hơi?

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lập trường mới của Mỹ về Biển Đông tự thân nó sẽ không có tác động lớn. Nhưng nếu là một nước cờ mở màn cho một nỗ lực dài hơi nhằm buộc Trung Quốc phải trả giá và tập hợp sự ủng hộ cho các đối tác của Mỹ, thì điều này có thể có ý nghĩa quan trọng.
TIN LIÊN QUAN
Thêm quốc gia ASEAN ra tuyên bố về tình hình Biển Đông
Hàn Quốc lên tiếng về hòa bình, ổn định ở Biển Đông
chien luoc moi cua my tai bien dong nuoc co mo man cho mot chien dich dai hoi
Tàu Hải quân Mỹ ở Biển Đông. (Nguồn: AP)

Lập trường mới có điểm gì khác biệt?

Ngày 13/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã đề cập đến một thay đổi quan trọng trong tuyên bố chính sách của Mỹ về Biển Đông. Tuyên bố này làm rõ những ngụ ý của các chính quyền Mỹ trước đây. Qua đó, tuyên bố mở đường cho việc truyền đạt hiệu quả hơn các thông điệp ngoại giao và những phản ứng mạnh mẽ hơn trước hành động quấy rối của Trung Quốc đối với các nước láng giềng.

Đoạn mở đầu của tuyên bố có viết: “Chúng tôi nói rõ: Những tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với các nguồn tài nguyên biển khơi trên hầu hết diện tích Biển Đông, cũng như chiến dịch bắt nạt của họ nhằm kiểm soát các nguồn tài nguyên này, là hoàn toàn phi pháp”. Bên cạnh đó, Mỹ thể hiện sự ủng hộ kiên định hơn đối với nội dung cơ bản của phán quyết năm 2016 do tòa trọng tài đưa ra theo Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) 1982. Theo phán quyết này, Trung Quốc không có cơ sở để khẳng định “quyền lịch sử” hay đưa ra bất kỳ tuyên bố nào khác ngoài những gì được UNCLOS cho phép. Điều này vô hiệu hóa cái được gọi là “đường 9 đoạn” với tư cách một tuyên bố chủ quyền đối với không gian biển.

Chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Obama đã tích cực ủng hộ Philippines thực thi quyền khiếu nại Trung Quốc lên tòa trọng tài. Mỹ cũng lưu ý rằng phán quyết của tòa trọng tài có tính ràng buộc pháp lý theo UNCLOS và kêu gọi cả hai bên tuân thủ. Tuy nhiên, Mỹ cũng trình bày phản ứng của mình bằng các thuật ngữ thận trọng trong ngành luật.

Chỉ vài giờ sau khi phán quyết được đưa ra, Bộ Ngoại giao Mỹ đã tuyên bố rằng phán quyết này là “cuối cùng và có tính ràng buộc pháp lý đối với cả Trung Quốc lẫn Philippines”. Tuy nhiên, họ cũng lưu ý: “Mỹ đang nghiên cứu quyết định này và không bình luận về tính chất đúng luật của vụ việc”. Tại Hội nghị cấp cao Đông Á tổ chức ở Lào vào cuối tháng 7/2016, và sau đó trong chuyến dừng chân tại Manila, Ngoại trưởng John Kerry đã nhắc lại rằng phán quyết này có tính ràng buộc pháp lý và kêu gọi các bên tuân thủ.

Lập trường mới của Mỹ tự thân nó sẽ không có tác động lớn. Nhưng nếu là một nước cờ mở màn cho một nỗ lực dài hơi nhằm buộc Trung Quốc phải trả giá và tập hợp sự ủng hộ cho các đối tác của Mỹ, thì điều này có thể có ý nghĩa quan trọng.

Tác động tức thì nhất của sự thay đổi chính sách này sẽ là trên mặt trận ngoại giao. Sẽ dễ dàng huy động cộng đồng quốc tế chống lại hoạt động “phi pháp” hơn là chống lại các hoạt động chỉ đơn thuần gây phiền nhiễu hoặc gây bất ổn. Đối với Trung Quốc, việc bị cáo buộc vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế cũng gây tổn hại lớn hơn nhiều.

Các quan chức Mỹ có khả năng sẽ bắt đầu đưa những ngôn từ mạnh mẽ hơn vào các tuyên bố tại các diễn đàn thế giới. Có thể trông đợi điều này không chỉ tại các hội nghị khu vực như Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), mà còn ở các tổ chức như nhóm Bộ tứ, nhóm G7 và nhiều hội nghị song phương và 3 bên khác.

Chính sách này cũng có thể dẫn tới thiệt hại về kinh tế cho Trung Quốc. Bằng việc tuyên bố nhiều hoạt động trên biển của Trung Quốc là phi pháp, Chính quyền Mỹ đã đưa ra lý lẽ biện minh cho những biện pháp trừng phạt có thể có nhằm vào các công ty Trung Quốc và các thực thể tiến hành các hoạt động đó. Điều này sẽ kéo theo một loạt mục tiêu tiềm năng có phạm vi rộng và kịp thời hơn so với các đạo luật trừng phạt mà Mỹ từng đưa ra trước đây.

Đương nhiên, các chuyên gia cho rằng, chính sách này cũng có những nhược điểm. Nó sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về lâu dài, nếu được đưa vào một chính sách rộng hơn kết hợp giữa sức ép đối với Bắc Kinh và việc xây dựng liên minh quốc tế rộng lớn hơn thì lập trường mới có thể giúp hướng Trung Quốc tới một sự thỏa hiệp mà cộng đồng quốc tế có thể chấp nhận, tạo ra một hướng giải quyết mới cho những tranh chấp ở Biển Đông.

Các động thái tiếp theo của Mỹ

Chính sách mới của Mỹ cần được coi là một phần trong nỗ lực phối hợp giữa nhiều chính phủ nhằm đẩy lùi các yêu sách của Trung Quốc với các cách tiếp cận ngoại giao và lập luận tương tự nhau, cụ thể là nhấn mạnh UNCLOS và phán quyết năm 2016.

Điều này rất có ý nghĩa nếu các nước tin rằng chủ nghĩa đa phương, hay một “mặt trận thống nhất”, là cách duy nhất để chống lại các hành vi ép buộc của Trung Quốc ở Biển Đông. Tương tự, đây có thể được coi là bước đi đầu tiên nhằm tái khẳng định “trật tự dựa trên các quy tắc” ở Đông Á.

Nếu xem xét theo hướng này, lập trường mới của Mỹ về Biển Đông là một bước đi đúng hướng, song vẫn là một bước đi nhỏ. Dù cần thêm thời gian để xem Mỹ sẽ tiếp tục hành động như thế nào, nhưng chúng ta cũng có thể đưa ra một vài dự đoán về chính sách có thể được thực thi.

Mỹ đang chú ý sát sao hơn tới các nỗ lực gây ảnh hưởng của Trung Quốc tại các diễn đàn quốc tế như Cơ quan quản lý đáy biển quốc tế (ISA) và Tòa án quốc tế về Luật biển (ITLOS). ITLOS là cơ quan tư pháp độc lập có chức năng giải quyết các vụ việc pháp lý liên quan đến UNCLOS, tương tự như Tòa trọng tài năm 2016 từng phân xử tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc.

Mỹ cũng có thể tăng cường sự ủng hộ đối với quyền của các nước Đông Nam Á trong việc khai thác nguồn tài nguyên biển, xác định rằng phát triển nền kinh tế biển và sinh kế của các cộng đồng ven biển có vai trò trung tâm đối với sự gắn kết và độc lập của khu vực trước sự trỗi dậy của Trung Quốc. Mỹ đã triển khai tàu chiến gần các tàu khảo sát của Trung Quốc.

Malaysia lên tiếng về vấn đề Biển Đông

Malaysia lên tiếng về vấn đề Biển Đông

TGVN. Ngày 20/7, Bộ Quốc phòng Malaysia ra tuyên bố trong đó nhấn mạnh, quốc gia này kiên định lập trường rằng, vấn đề Biển ...

Máy bay trinh sát Mỹ tăng cường hiện diện quanh khu vực Biển Đông

Máy bay trinh sát Mỹ tăng cường hiện diện quanh khu vực Biển Đông

TGVN. Theo tờ SCMP, một máy bay trinh sát của quân đội Mỹ hôm 17/7 đã được phát hiện gần bờ biển phía Nam Trung Quốc ...

Quan hệ Việt-Mỹ và vấn đề Biển Đông

Quan hệ Việt-Mỹ và vấn đề Biển Đông

TGVN. Việt Nam và Mỹ chia sẻ nhiều điểm đồng trong việc đánh giá tình hình Biển Đông.

Thu Hiền
(theo CSIS)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Lịch âm 13/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/4/2021

Lịch âm 13/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/4. Âm lịch hôm nay 13/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 13 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
XSMT 13/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/4/2021 - SXMT 13/4 - xổ số hôm nay

XSMT 13/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/4/2021 - SXMT 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMT thứ 3. KQXSMT. SXMT 13/4.
XSMN 13/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/4/2021 - SXMN 13/4 - xổ số hôm nay

XSMN 13/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/4/2021 - SXMN 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMN thứ 3. KQXSMN. SXMN 13/4.
XSMB 13/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/4/2021 - SXMB 13/4 - xổ số hôm nay

XSMB 13/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/4/2021 - SXMB 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMB thứ 3. KQXSMB. SXMB 13/4.
XSBL 13/4 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 13/4/2021 - SXBL 13/4 - KQXSBL thứ 3

XSBL 13/4 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 13/4/2021 - SXBL 13/4 - KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 13/4. KQXSBL 13/4. Xổ số Bạc Liêu hôm nay ngày 13 tháng 4 năm 2021. Xo so Bac Lieu. KQSXBL. SXBL 13/4.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên Giang

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên Giang

Baoquocte.vn. Bản tin chiều 12/4 của Bộ Y tế cho biết có 9 ca mắc Covid-19 ghi nhận tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên ...
Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Baoquocte.vn. Ông Nguyễn Hồng Diên chính thức nhận nhiệm vụ từ ngày 12/4, sau khi được Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước ký quyết định bổ nhiệm Bộ trưởng ...
Tòa tháp nghiêng 136 tuổi ở Malaysia

Tòa tháp nghiêng 136 tuổi ở Malaysia

Baoquocte.vn. Tháp Tehuk Intan bị nghiêng sau một trận lụt và được mệnh danh là tháp nghiêng Pisa của Malaysia.
Mỹ-Nhật Bản tăng hợp tác quốc phòng, hướng tới hiện thực hóa 'Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở'

Mỹ-Nhật Bản tăng hợp tác quốc phòng, hướng tới hiện thực hóa 'Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở'

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Tư lệnh sắp mãn nhiệm của Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ đã nhất trí tăng cường quan hệ ...
Xi măng Long Sơn đưa vào hoạt động dây chuyền III - góp phần tạo nên cụm công nghiệp xi măng lớn nhất cả nước

Xi măng Long Sơn đưa vào hoạt động dây chuyền III - góp phần tạo nên cụm công nghiệp xi măng lớn nhất cả nước

Baoquocte.vn. Công ty Xi măng Long Sơn đã chính thức đưa dây chuyền III vào hoạt động sản xuất, góp phần tạo nên cụm công nghiệp Xi măng lớn nhất cả ...
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Baoquocte.vn. Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Baoquocte.vn. Vụ tấn công hôm 6/4 nhằm vào tàu bán quân sự Iran ở ngoài khơi Vịnh Persia, đã làm gia tăng nguy cơ bùng phát một cuộc thủy chiến.
Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Baoquocte.vn. Mới đây, báo Mỹ The Washington Times đăng tải bài viết liên quan tới việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam.
Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Baoquocte.vn. Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam sẽ tiếp nối những thành công của nhiệm kỳ trước.
Giới học giả và truyền thông Nga đặt niềm tin vào ban lãnh đạo mới của Việt Nam

Giới học giả và truyền thông Nga đặt niềm tin vào ban lãnh đạo mới của Việt Nam

Baoquocte.vn. Giới chuyên gia, học giả và truyền thông Nga đã dành sự quan tâm lớn đến quá trình kiện toàn nhân sự ban lãnh đạo cấp cao của Việt Nam.
Chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc: Bình mới, rượu cũ?

Chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc: Bình mới, rượu cũ?

Baoquocte.vn. Nhà nghiên cứu Ryan Hass cho rằng dù có một số thay đổi nhưng chính sách của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với Trung Quốc chưa khác nhiều so với trước.
CEO tập đoàn tài chính JPMorgan: Cạnh tranh Mỹ-Trung đang ở giai đoạn bước ngoặt

CEO tập đoàn tài chính JPMorgan: Cạnh tranh Mỹ-Trung đang ở giai đoạn bước ngoặt

Baoquocte.vn. Giám đốc điều hành JPMorgan mổ xẻ những điểm mạnh, điểm yếu của Washington và Bắc Kinh, cho rằng cạnh tranh Mỹ-Trung đang ở giai đoạn bước ngoặt.
Phiên bản di động