Covid-19 tấn công, toàn cầu hóa đảo ngược?

Phạm Thắng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Nền kinh tế thế giới đang chứng kiến sự suy yếu của xu thế toàn cầu hóa do những tác động xuyên biên giới của dịch bệnh Covid-19.
TIN LIÊN QUAN
Quá trình toàn cầu hóa thêm 'chật vật' vì dịch Covid-19
Covid-19: Thế giới thế nào sau dịch bệnh?
covid 19 tan cong toan cau hoa dao nguoc
Tác động của dịch Covid-19 đã góp phần làm bộc lộ những lỗ hổng của nền kinh tế toàn cầu siêu kết nối. (Nguồn: Doc-research)

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đã bắt đầu một cuộc tấn công mới, giải pháp 'đảo ngược toàn cầu hóa - deglobalization' ở một chừng mực nào đó được cho là phát huy tác dụng trong kiềm chế dịch bệnh lây lan, song quá trình này cũng tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng như xung đột địa chính trị hay gia tăng chi phí sản xuất…

'Deglobalization'

Tác động của dịch Covid-19 đã góp phần làm bộc lộ những lỗ hổng của nền kinh tế toàn cầu siêu kết nối. Bởi vậy, một làn sóng rút khỏi xu thế toàn cầu hóa là điều không thể tránh khỏi. Ở một mức độ nào đó, quyết định này có thể có lợi cho các quốc gia ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, tương lai mới sẽ như thế nào còn phụ thuộc vào khả năng xây dựng và thúc đẩy chủ nghĩa đa phương toàn diện, sâu sắc và hiệu quả.

Một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến một điều chỉnh lớn trong xu thế toàn cầu hóa là do lỗ hổng trong các mô hình sản xuất dựa trên chuỗi cung ứng toàn cầu với quy mô lớn và phức tạp. Việc phụ thuộc quá lớn vào các nhà cung ứng trên phạm vi toàn cầu và không có giải pháp thay thế đã khiến nhiều nhà sản xuất gặp khó khăn trong việc duy trì dòng chảy của chuỗi giá trị. Và cuộc khủng hoảng Covid-19 cho thấy, chuỗi cung ứng có thể đứt gãy bất cứ lúc nào, kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

Trên thực tế, Trung Quố - quốc gia vốn được biết đến như một trung tâm lớn của chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngoài sản xuất các mặt hàng tiêu dùng phổ biến như điện thoại di động, hàng gia dụng, Trung Quốc còn là nhà cung cấp các thành phần chế biến dược phẩm lớn nhất thế giới. Kết quả là, khi dịch bệnh bùng phát từ quốc gia này, nguồn cung sản xuất gần như tất cả các sản phẩm y tế trên thế giới bị gián đoạn.

Hiển nhiên, các sắc lệnh phong tỏa và tạm đóng cửa kinh tế phát đi từ Bắc Kinh đã có ảnh hưởng đến nền sản xuất toàn cầu. May mắn thay, việc cơ bản khống chế được dịch bệnh đã giúp Trung Quốc dần trở lại nhịp sống bình thường, khôi phục được phần nào sản xuất trong nước. Tuy nhiên, không có gì đảm bảo chắc chắn sự gián đoạn tương tự trong giai đoạn tới, nếu xảy ra, sẽ không nghiêm trọng hơn hoặc kéo dài hơn.

Một sự gián đoạn như vậy có thể do một dịch bệnh hay thảm họa tự nhiên nào đó, giống như dịch Covid-19, hoặc cũng có thể đến từ các quyết định chính trị.

Điều này thậm chí đã nhen nhóm ngay từ trước khi dịch Covid-19 bùng phát, khi Mỹ lấy cớ an ninh quốc gia để ngăn chặn sự mở rộng của Huawei. Một số chính phủ cũng đang có động thái tăng cường kiểm tra các khoản đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh các hoạt động chiến lược nhằm hồi hương các chuỗi cung ứng sản xuất. Cách tiếp cận này sẽ tăng cường khuyến khích việc chuyển đổi sản xuất hàng hóa về các nước, thay vì tập trung tại một quốc gia, lãnh thổ nào đó. Tuy nhiên, sự điều chỉnh này cũng đem đến những rủi ro nghiêm trọng, từ chi phí sản xuất tăng vọt cho đến xung đột địa chính trị.

Hợp tác đa phương?

Tin liên quan
Hậu Covid-19 : Phản đề Hậu Covid-19 : Phản đề 'Tạm biệt toàn cầu hóa'

Gia tăng chi phí sản xuất là điều không thể tránh khỏi. Nhiều nền kinh tế đang cố gắng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và ít nhiều sẽ gây ra hiện tượng sản xuất dư thừa. Điều này có thể không quá khó khăn với các nền kinh tế lớn, nhưng các nền kinh tế vừa và nhỏ có thể sẽ phải chịu áp lực chi phí rất lớn. Bên cạnh đó, các quốc gia phải cố gắng dự trữ nguồn cung hàng hóa quan trọng cũng sẽ gặp khó khăn về chi phí.

Thậm chí, những lo ngại về vấn đề khí hậu, các khoản thuế, phí môi trường có thể làm căng thẳng thêm quan hệ thương mại quốc tế, thể hiện rõ nhất qua các động thái trả đũa lẫn nhau. Viện lý do an ninh quốc gia để giảm thương mại và đầu tư nước ngoài có thể dẫn tới căng thẳng chính trị, kéo nhiều nền kinh tế đi vào suy thoái.

Trên tờ Project Syndicate, Kemal Derviş, cựu Bộ trưởng các vấn đề kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ và cũng là quản trị của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc cho rằng, giải pháp cho vấn đề này có thể là các hình thức hợp tác đa phương có tính tích cực.

Chẳng hạn, WHO có thể đứng đầu phát triển một hệ thống cảnh báo sớm đại dịch, phát triển chính sách san sẻ chi phí, dự trữ thiết bị y tế, triển khai các gói tài chính hỗ trợ phát triển vaccine... Bằng cách này có thể cung cấp một nền tảng vững chắc hơn cho các quốc gia trong tư thế sẵn sàng đối phó với dịch bệnh ở quy mô toàn cầu, thay vì mỗi quốc gia phải “đơn thương, độc mã”.

Như nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới Carmen Reinhart nhận định, dịch Covid-19 đã làm lộ rõ những bất ổn của xu thế toàn cầu hóa. Nhưng ở mức độ nào đó, sự đổi mới liên tục là cần thiết để tăng cường hiệu quả hợp tác toàn cầu, góp phần giảm thiểu các chi phí và tối đa hóa nhiều lợi ích từ an ninh, phát triển bền vững, tăng trưởng của các nền kinh tế. Tất nhiên, việc xây dựng mô hình hợp tác đa phương mới không phải đơn giản, đôi khi được xem là bất khả thi, nhưng trong bất cứ hoàn cảnh rủi ro nào, thử nghiệm luôn là một lựa chọn không tồi.

Chuyên gia chiến lược nói rõ 4 thách thức của nước Mỹ

Chuyên gia chiến lược nói rõ 4 thách thức của nước Mỹ

TGVN. Chuyên gia Mỹ Raphael S. Cohen tại tổ chức RAND Corporation gần đây có bài phân tích những thách thức chiến lược của Mỹ trong ...

Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?

Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?

TGVN. Đại dịch Covid-19 cùng những hệ luỵ kinh tế - chính trị của nó có làm thay đổi vị thế của Mỹ và Trung ...

Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro

Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro

TGVN. Chuỗi cung toàn cầu đã trở thành một thứ vũ khí trong cuộc chiến kinh tế thời đại dịch viêm đường hô hấp cấp ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Gần 600 cán bộ nhân viên Bộ Ngoại giao đã tiêm vaccine ngừa Covid-19

Gần 600 cán bộ nhân viên Bộ Ngoại giao đã tiêm vaccine ngừa Covid-19

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai tổ chức tiêm vaccine ngừa Covid-19 đợt đầu tiên cho gần 600 cán bộ nhân viên trong Bộ.
Tàu thăm dò đầu tiên của Trung Quốc đáp xuống bề mặt Sao Hỏa thành công

Tàu thăm dò đầu tiên của Trung Quốc đáp xuống bề mặt Sao Hỏa thành công

Baoquocte.vn. Xe tự hành thăm dò Sao Hỏa đầu tiên của Trung Quốc đã đáp thành công xuống bề mặt hành tinh này.
Trung Quốc phản pháo sau tuyên bố của Mỹ

Trung Quốc phản pháo sau tuyên bố của Mỹ

Baoquocte.vn. Bắc Kinh đã cáo buộc Mỹ thực hiện 'chính sách ngoại giao cưỡng ép' để phản pháo tuyên bố của Ngoại trưởng nước này trước đó nhằm vào Trung Quốc.
Ukraine: Cựu lãnh đạo tài chính cảnh báo 'núi nợ vỡ tung như bong bóng xà phòng', Bộ trưởng Kinh tế nộp đơn từ chức

Ukraine: Cựu lãnh đạo tài chính cảnh báo 'núi nợ vỡ tung như bong bóng xà phòng', Bộ trưởng Kinh tế nộp đơn từ chức

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Kinh tế Ukraine ngày 14/5 thông báo đã nộp đơn xin từ chức. Đơn của ông Ihor Petrashko có thể được Quốc hội xem xét vào tuần
Lốc xoáy 'xé toạc' thành phố Vũ Hán ở Trung Quốc; con số nạn nhân lên tới hàng trăm người

Lốc xoáy 'xé toạc' thành phố Vũ Hán ở Trung Quốc; con số nạn nhân lên tới hàng trăm người

Baoquocte.vn. Đã có ít nhất 6 người thiệt mạng và 218 người khác bị thương sau trận lốc xoáy kinh hoàng xảy ra tối 14/5 ở thành phố Vũ Hán của ...
Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Anh Nguyễn Cơ Thạch

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Anh Nguyễn Cơ Thạch

Baoquocte.vn. Bài viết của ông Nguyễn Mạnh Cầm nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của đồng chí Nguyễn Cơ Thạch (15/5/1921-15/5/2021).
Phổ biến thông tin về Bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tại Philippines

Phổ biến thông tin về Bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tại Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 13/5, Đại sứ Hoàng Huy Chung đã chủ trì Hội nghị thông báo kết quả Đại hội thứ XIII của Đảng và thông tin Bầu cử QH khóa XV ...
Vải thiều Thanh Hà chính thức lên sàn thương mại điện tử

Vải thiều Thanh Hà chính thức lên sàn thương mại điện tử

Baoquocte.vn. Ngày 14/5, vải thiều Thanh Hà của Hải Dương đã chính thức lên sàn thương mại điện tử Lazada.
Tình hình Myanmar: Thái Lan cam kết không đẩy người tị nạn trở lại, Nhật Bản góp 4 triệu USD viện trợ lương thực

Tình hình Myanmar: Thái Lan cam kết không đẩy người tị nạn trở lại, Nhật Bản góp 4 triệu USD viện trợ lương thực

Baoquocte.vn. Tình hình Myanmar: Thái Lan cam kết về người tị nạn; Nhật Bản góp 4 triệu USD viện trợ lương thực; Áp đặt tình trạng thiết quân luật...
Mỹ-Mexico-Canada chuẩn bị đàm phán về thỏa thuận thương mại mới

Mỹ-Mexico-Canada chuẩn bị đàm phán về thỏa thuận thương mại mới

Baoquocte.vn. Mỹ cho biết, sẽ cùng Mexico và Canada tổ chức các cuộc đàm phán chính thức đầu tiên trong tuần tới về thỏa thuận thương mại khu vực mới.
Vải thiều Thanh Hà chính thức lên sàn thương mại điện tử

Vải thiều Thanh Hà chính thức lên sàn thương mại điện tử

Baoquocte.vn. Ngày 14/5, vải thiều Thanh Hà của Hải Dương đã chính thức lên sàn thương mại điện tử Lazada.
Giá tiêu hôm nay 15/5: Thế giới vẫn đi ngang, thấp nhất 63.500đ/kg; nỗi buồn của hồ tiêu Việt xuất khẩu

Giá tiêu hôm nay 15/5: Thế giới vẫn đi ngang, thấp nhất 63.500đ/kg; nỗi buồn của hồ tiêu Việt xuất khẩu

Baoquocte.vn. Trong khi Việt Nam đứng đầu thế giới về diện tích, sản lượng và khối lượng xuất khẩu thì giá tiêu xuất khẩu lại đang thấp nhất thế giới.
Giá cà phê hôm nay 15/5: Giảm sâu theo xu hướng chung; Xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm về số lượng, tăng về giá trị

Giá cà phê hôm nay 15/5: Giảm sâu theo xu hướng chung; Xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm về số lượng, tăng về giá trị

Baoquocte.vn. Giá cà phê robusta vào nhịp điều chỉnh cần thiết để có thê tiếp tục tăng trong thời gian tới.
Giá cao su hôm nay 15/5: Sàn châu Á tiếp đà giảm sâu, cao su Việt Nam thêm cơ hội tại thị trường Mỹ

Giá cao su hôm nay 15/5: Sàn châu Á tiếp đà giảm sâu, cao su Việt Nam thêm cơ hội tại thị trường Mỹ

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay (15/5) ghi nhận sàn châu Á (bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc) tiếp đà giảm nhanh so với phiên giao dịch hôm qua (14/5).
Cần ngay các biện pháp 'hồi sức' cho doanh nghiệp trước tác động bởi Covid-19

Cần ngay các biện pháp 'hồi sức' cho doanh nghiệp trước tác động bởi Covid-19

Baoquocte.vn. Có quá nhiều thủ tục rườm rà, điều kiện khắt khe khiến nhiều chính sách hỗ trợ trước đây chưa đến kịp được với doanh nghiệp và người dân.
Giá tiêu hôm nay 14/5: Thế giới tiếp tục đi ngang, cao nhất 68.500đ/kg; dự báo thị trường trong nước thiếu nguồn cung

Giá tiêu hôm nay 14/5: Thế giới tiếp tục đi ngang, cao nhất 68.500đ/kg; dự báo thị trường trong nước thiếu nguồn cung

Baoquocte.vn. Kết thúc phiên giao dịch gần nhất, giá tiêu giao ngay tại sàn Kochi - Ấn Độ ở mức 38.866,65 Rupee/tạ, giữ nguyên so với phiên trước.
Bất động sản mới nhất: Thời điểm vàng săn đất nền ‘cắt lỗ’; nơi sốt đất ảo ở Hải Phòng; khẩn trương hoàn thiện khu tái định cư sân bay Long Thành

Bất động sản mới nhất: Thời điểm vàng săn đất nền ‘cắt lỗ’; nơi sốt đất ảo ở Hải Phòng; khẩn trương hoàn thiện khu tái định cư sân bay Long Thành

Baoquocte.vn. Cuộc đi săn đất nền ‘cắt lỗ’; nhanh chóng đưa vào sử dụng khu tái định cư sân bay Long Thành... là những tin bất động sản mới nhất
Chuyển đổi số tác động tích cực tới hoạt động quản lý bất động sản thương mại

Chuyển đổi số tác động tích cực tới hoạt động quản lý bất động sản thương mại

Baoquocte.vn. Việc số hóa các hoạt động kinh doanh đang trở thành nhu cầu không thể thiếu, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản.
Tin bất động sản mới nhất: Không xây thêm sân bay; đất vàng Hà Nội ‘khốn đốn’ vì Covid-19 và tiền chảy vào địa ốc từ tín dụng?

Tin bất động sản mới nhất: Không xây thêm sân bay; đất vàng Hà Nội ‘khốn đốn’ vì Covid-19 và tiền chảy vào địa ốc từ tín dụng?

Baoquocte.vn. Không bổ sung sân bay mới vào quy hoạch, đất vàng Hà Nội ‘khốn đốn’ vì Covid-19… là những tin chính trong bản tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Bộ Xây dựng nói về sự thật đằng sau cơn sốt đất; đầu tư vào chung cư hay đất nền để sinh lời?

Tin bất động sản mới nhất: Bộ Xây dựng nói về sự thật đằng sau cơn sốt đất; đầu tư vào chung cư hay đất nền để sinh lời?

Baoquocte.vn. Sự thật đằng sau cơn sốt đất; đầu tư vào đất nền hay chung cư để không lỗ;… là những tin chính trong bản tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Lý do trúng thầu nhưng bỏ cọc; Hà Nội cải tạo 3 khu chung cư cũ; điều tra công ty địa ốc có dấu hiệu lừa đảo

Tin bất động sản mới nhất: Lý do trúng thầu nhưng bỏ cọc; Hà Nội cải tạo 3 khu chung cư cũ; điều tra công ty địa ốc có dấu hiệu lừa đảo

Baoquocte.vn. Nhiều nhà đầu tư đất đấu giá nhưng bỏ cọc; Quỹ Phát triển nhà ở TP.HCM sắp hết vốn cho vay… là những tin chính trong bản tin bất động sản.
Tin bất động sản mới nhất: Người mua nhà 'gánh' giá thép tăng kỷ lục; dự án đại đô thị của Sun Group ở Sầm Sơn; địa ốc nghỉ dưỡng bất ngờ ‘hot’

Tin bất động sản mới nhất: Người mua nhà 'gánh' giá thép tăng kỷ lục; dự án đại đô thị của Sun Group ở Sầm Sơn; địa ốc nghỉ dưỡng bất ngờ ‘hot’

Baoquocte.vn. Giá nhà đã đắt sẽ còn đắt hơn vì giá thép; địa ốc nghỉ dưỡng bất ngờ ‘hot’ trở lại… là những tin chính trong bản tin bất động sản mới nhất.
Thị trường chứng khoán ngày 14/5: Một phiên chiều thiếu nhiệt

Thị trường chứng khoán ngày 14/5: Một phiên chiều thiếu nhiệt

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Chưa xuất hiện yếu tố bong bóng trên thị trường chứng khoán

Chưa xuất hiện yếu tố bong bóng trên thị trường chứng khoán

Baoquocte.vn. Diễn biến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán phù hợp với sức khỏe, triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp, chưa xuất hiện yếu tố bong bóng.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 14/5 -  Chinh phục mốc 1.300 điểm?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 14/5 - Chinh phục mốc 1.300 điểm?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Ở nhà chống dịch Covid-19, người Việt lũ lượt đổ tiền vào chứng khoán

Ở nhà chống dịch Covid-19, người Việt lũ lượt đổ tiền vào chứng khoán

Baoquocte.vn. Tiền vẫn không ngừng đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam cùng với số lượng nhà đầu tư mới (F0) gia tăng nhanh chóng.
Thị trường chứng khoán ngày 13/5: Kịch bản giảm điểm cuối phiên lặp lại

Thị trường chứng khoán ngày 13/5: Kịch bản giảm điểm cuối phiên lặp lại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Cổ phiếu bất động sản tiếp tục 'nổi sóng'

Cổ phiếu bất động sản tiếp tục 'nổi sóng'

Baoquocte.vn. Cùng với nhóm cổ phiếu ngân hàng, thép, chứng khoán thì nhóm cổ phiếu bất động sản cũng đang nổi sóng, thu hút dòng tiền từ thị trường chứng khoán.
Phiên bản di động