Covid-19: Việt Nam cần thúc đẩy động lực tăng trưởng mới để tránh bẫy kinh tế

Theo dõi TGVN trên
TGVN. Trong cuộc sống, không phải lúc nào sức khỏe và kinh tế cũng song hành. Điều này đúng cho từng người lại đúng cả cho cả quốc gia. Dù Việt Nam đã và đang kiểm soát đại dịch Covid-19 một cách ngoạn mục, nền kinh tế đã bị tổn thương trong những tháng gần đây.
TIN LIÊN QUAN
Dịch Covid-19: Hà Nội cần mở rộng xét nghiệm những người từ Đà Nẵng về từ ngày 7-15/7
Covid-19 ở Việt Nam: Bộ Y tế đảm bảo đủ sinh phẩm phục vụ xét nghiệm, đã có 17 người đăng ký hiến huyết tương
4711 worldbank blog
(Nguồn: AFP)

Thể trạng tốt vẫn có thể "bị kẹt"

GDP Việt Nam vẫn tăng trưởng ở mức 0,4% trong quý hai (là ngoại lệ trên thế giới ở thời điểm này), nhưng đó vẫn là kết quả thấp nhất được trong 35 năm qua. Quy mô suy giảm kinh tế - đến gần bẩy điểm phần trăm - cũng tương đương với những gì được chứng kiến ở các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất trên thế giới - chỉ khác là nền kinh tế Việt Nam, nhờ có thể trạng tốt hơn, nên có xuất phát điểm đề kháng đại dịch tốt hơn.

Nếu xét về công ăn việc làm và thu nhập thì quy mô cú sốc Covid-19 có thể còn lớn hơn. Theo ước tính, trên 30 triệu người lao động Việt Nam, tương đương khoảng một nửa lực lượng lao động, bị ảnh hưởng vào lúc giãn cách cao điểm trong tháng Tư vừa qua. Bộ Lao động Thương binh & Xã hội cho biết tỷ lệ thất nghiệp thành thị tăng 33% trong quý hai, còn thu nhập bình quân của người lao động tính theo mức trung vị giảm 5%. May mắn là nhờ nới lỏng giãn cách xã hội từ cuối tháng Tư, hầu hết các hộ kinh doanh cá thể khôi phục được hoạt động, còn hầu như toàn bộ người lao động ăn lương đều quay lại làm việc, theo một khảo sát qua điện thoại gần đây của Nhóm Ngân hàng Thế giới. Tuy nhiên, có thể cho rằng cú sốc kinh tế này là lớn bất thường với một quốc gia đã quen với tình trạng toàn dụng lao động trong suốt hai thập kỷ qua.

Trong thời gian tới, nền kinh tế vẫn có khả năng bị tổn thương với những đợt sóng lây nhiễm virus corona mới, và kể cả không có thì vẫn có thể bị kẹt trong cái gọi là “Bẫy kinh tế Covid-19.”

Trong tương lai gần, chúng tôi cho rằng kinh tế Việt Nam sẽ không còn có thể phụ thuộc hoàn toàn vào hai động lực tăng trưởng truyền thống - là sức cầu ngoài nước và tiêu dùng của tư nhân. Do những bất định trong nước và trên quốc tế, các hộ gia đình với tâm lý ngại rủi ro sẽ tự giới hạn các kế hoạch đầu tư và tiêu dùng của họ. Chẳng hạn, ngành du lịch sẽ mất đi 20 triệu du khách quốc tế dự kiến sẽ đến với Việt Nam trong năm 2020. Ngành công nghiệp chế tạo chế biến cho xuất khẩu - nguồn việc làm quan trọng ở thành thị - phải đối mặt với tình trạng các đơn hàng nước ngoài tiếp tục giảm. Xuất khẩu các mặt hàng chế tạo và chế biến đã suy giảm trong sáu tháng qua, trừ linh kiện máy tính là ngoại lệ đáng ghi nhận, và xu hướng đi xuống vẫn tăng trong những tháng gần đây.

Có lí do để thoát "bẫy"

Như đã nêu trong báo cáo cập nhật kinh tế gần đây nhất của Ngân hàng Thế giới vào ngày 30/7 với tựa đề “Trạng thái bình thường mới ở Việt Nam sẽ ra sao? Tác động kinh tế của Covid-19”, Việt Nam dù sao cũng ở vị thế tốt để có thể thoát khỏi bẫy kinh tế của Covid-19, ít nhất vì hai lý do.

Một là Chính phủ đã tích lũy được dư địa tài khóa đủ để triển khai một gói kích thích tài khóa ấn tượng. Đến cuối năm 2019, tỷ lệ nợ công trên GDP giảm được khoảng 7% GDP so với 2016, ngoài ra chính quyền đã tích lũy được một lượng tồn ngân đáng kể. Trên tinh thần kinh tế học trường phái Keyne, Chính phủ có thể qua đó nâng tổng cầu trong ngắn hạn cũng như tổng cung trong dài hạn bằng cách chi tiêu nhiều hơn và tốt hơn.

Tất nhiên, công cụ này phải được sử dụng một cách cẩn trọng, để đảm bảo bền vững nợ và tài khóa trong tương lai. Cũng cần cải thiện được hiệu quả phân bổ và tài chính của chi tiêu công. Tác động tích cực của gói kích thích tài khóa chỉ có thể được tối đa hóa nếu các cấp có thẩm quyền có khả năng lựa chọn những dự án đem lại tác động số nhân lớn nhất cho việc làm và cho toàn bộ nền kinh tế.

Bên cạnh đó, để tiếp tục kích cầu, động thái chính sách tài khóa cũng cần hỗ trợ khéo léo cho khu vực tư nhân, bao gồm cả các hộ kinh doanh cá thể, thông qua kết hợp giữa giãn thuế và hỗ trợ tài chính.

Do kết quả thực hiện chính sách của Việt Nam chưa đồng đều ở các khía cạnh trên, báo cáo cập nhật tình hình kinh tế của chúng tôi cũng đưa ra một loạt khuyến nghị về cách thức cải thiện. Mặc dù gói kích thích tài khóa có thể thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam trong ngắn hạn, nhưng để quay lại quỹ đạo tăng trưởng bao trùm và bền vững như trước khi có khủng hoảng thì Việt Nam cần nỗ lực nhiều hơn nữa.

May mắn là quốc gia có thể tận dụng lợi thế thứ hai, có lẽ khá đặc thù. Do sớm thoát khỏi quỹ đạo dịch bệnh trong cuộc chiến chống Covid-19, Việt Nam có thể nâng tầm dấu ấn của mình trên nền kinh tế thế giới thông qua thu hút các doanh nghiệp nước ngoài đang tìm cách đa dạng hóa hoạt động và giảm thiểu rủi ro với các cú sốc tương lai. Việt Nam cũng có thể đa dạng hóa thương mại bằng cách gây dựng liên minh với các quốc gia khác có tỉ lệ lây nhiễm Covid-19 thấp và thông qua xuất khẩu gạo (và nông phẩm khác) đến ngày càng nhiều quốc gia đang phải đối mặt với nguy cơ mất an ninh lương thực.

Nhìn từ trong nước, Việt Nam có thể đẩy nhanh tiến độ phát triển các dịch vụ không đòi hỏi tiếp xúc trực tiếp (học tập trực tuyến, thương mại điện tử, chính phủ điện tử, khám chữa bệnh từ xa) đồng thời tiếp tục triển khai hệ thống thanh toán công nghệ số. Bước đi như vậy không chỉ giúp đáng ứng nhu cầu ngày càng tăng về dịch vụ có chất lượng của tầng lớp trung lưu mới nổi mà còn cải thiện được năng lực cạnh tranh của quốc gia nhờ giảm chi phí giao dịch cho cả khu vực công và khu vực tư nhân.

Thoát khỏi bẫy kinh tế của Covid-19 lúc này là ưu tiên của Việt Nam cũng như của nhiều quốc gia trong những tháng tới. Các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam dù sao cũng có cơ hội nhờ đi trước những người khác, qua đó không chỉ giúp nền kinh tế thích nghi với thực trạng mới mà còn có thể truyền lửa cho chính phủ các nước khác trong thời gian tới khi họ phải nỗ lực xác định xem trạng thái bình thường mới sẽ ra sao trong thế giới hậu đại dịch.

Tại sao đi máy bay dễ bị lây nhiễm virus gây bệnh Covid-19?

Tại sao đi máy bay dễ bị lây nhiễm virus gây bệnh Covid-19?

TGVN. Đi máy bay trở thành tình huống đặc biệt rủi ro trong thời virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) hoành hành gây đại dịch viêm ...

Dù có triệu chứng hay không, lượng virus SARS-CoV-2 ở bệnh nhân Covid-19 là ngang nhau

Dù có triệu chứng hay không, lượng virus SARS-CoV-2 ở bệnh nhân Covid-19 là ngang nhau

TGVN. Theo một nghiên cứu của Hàn Quốc mới được công bố, lượng virus tìm thấy trong dịch mũi, họng và phổi của những người ...

Covid-19 ở Việt Nam sáng 8/8: 5 ca mắc mới, Hà Nội có thêm 1 ca nhiễm, tổng cộng cả nước có 789 bệnh nhân

Covid-19 ở Việt Nam sáng 8/8: 5 ca mắc mới, Hà Nội có thêm 1 ca nhiễm, tổng cộng cả nước có 789 bệnh nhân

TGVN. Bản tin 6h sáng ngày 8/8/2020 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết, đã ghi nhận 5 ca mắc ...

(JACQUES MORISSET/World Bank)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Bill Gates thích dùng điện thoại Android, có phải chỉ vì sở thích cá nhân?

Bill Gates thích dùng điện thoại Android, có phải chỉ vì sở thích cá nhân?

Bill Gates từng chuyển từ điện thoại chạy Windows Phone sang Android vì những lý do mà theo ông là tiện lợi hơn.
XSMN 28/2 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 28/2/2021 - SXMN 28/2 - dự đoán XSMN 1/3

XSMN 28/2 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 28/2/2021 - SXMN 28/2 - dự đoán XSMN 1/3

XSMN 28/2. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, chủ Nhật ngày 28 tháng 2 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN. SXMN 28/2.
Đại diện EU chỉ trích cơ quan truyền thông Moldova, Nga lập tức nêu quan điểm

Đại diện EU chỉ trích cơ quan truyền thông Moldova, Nga lập tức nêu quan điểm

Nga kêu gọi "tạo ra một cơ chế lập pháp để bảo vệ Moldova trước những thông tin sai lệch bên ngoài".
Cộng đồng người Việt ở Nam Phi gặp mặt mừng Xuân Tân Sửu 2021

Cộng đồng người Việt ở Nam Phi gặp mặt mừng Xuân Tân Sửu 2021

Đại sứ quán Việt Nam tại Nam Phi tổ chức buổi gặp mặt cộng đồng mừng Xuân Tân Sửu 2021.
Bộ trưởng Nguyễn Thành Long: Vaccine COVIVAC 'Made in' Việt Nam an toàn và hiệu quả

Bộ trưởng Nguyễn Thành Long: Vaccine COVIVAC 'Made in' Việt Nam an toàn và hiệu quả

Vaccine COVIVAC của IVAC đã không chỉ được đánh giá ở Việt Nam mà còn ở Mỹ, Ấn Độ.
Lithium - nguồn 'dầu mới' của thế kỷ XXI

Lithium - nguồn 'dầu mới' của thế kỷ XXI

Những nơi mà lithium (Liti) được khai thác ở Mỹ Latin thậm chí còn nhận được một cái tên - "cái chết trắng”.
Tìm cách tham gia trở lại TPP, Thượng nghị sĩ hàng đầu Mỹ đề xuất ‘rủ' Ấn Độ

Tìm cách tham gia trở lại TPP, Thượng nghị sĩ hàng đầu Mỹ đề xuất ‘rủ' Ấn Độ

Thượng nghị sĩ hàng đầu của Mỹ khuyến nghị chính quyền của Tổng thống Joe Biden cần xem xét Ấn Độ như một ứng viên tiềm năng tham gia TPP.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/2): Cảnh báo mưa dông trên khu vực nội thành Hà Nội; phía Bắc đêm và sáng có mưa

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/2): Cảnh báo mưa dông trên khu vực nội thành Hà Nội; phía Bắc đêm và sáng có mưa

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/2), trong vài giờ tới, mưa rào khu vực nội thành Hà Nội sau đó lan ra khu vực huyện: Thạch ...
Mỹ không kích Syria: Tổng thống Biden nói về tín hiệu gửi tới Iran

Mỹ không kích Syria: Tổng thống Biden nói về tín hiệu gửi tới Iran

Mục đích vụ Mỹ không kích Syria là nêu rõ với Iran rằng nước này sẽ không thể không bị trừng phạt nếu có hành động chống Washington.
Phần Lan: Ngày văn hóa quốc gia bắt nguồn từ một sử thi - Kalevala

Phần Lan: Ngày văn hóa quốc gia bắt nguồn từ một sử thi - Kalevala

Nhân ngày Kalevala 28/2/2021, Báo TG&VN giới thiệu bài viết về sự ra đời của Kalevala - sử thi dân tộc của Phần Lan.
Đại diện EU chỉ trích cơ quan truyền thông Moldova, Nga lập tức nêu quan điểm

Đại diện EU chỉ trích cơ quan truyền thông Moldova, Nga lập tức nêu quan điểm

Nga kêu gọi "tạo ra một cơ chế lập pháp để bảo vệ Moldova trước những thông tin sai lệch bên ngoài".
Mỹ không kích Syria: Tổng thống Biden nói về tín hiệu gửi tới Iran

Mỹ không kích Syria: Tổng thống Biden nói về tín hiệu gửi tới Iran

Mục đích vụ Mỹ không kích Syria là nêu rõ với Iran rằng nước này sẽ không thể không bị trừng phạt nếu có hành động chống Washington.
‘Thanh minh' với Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ nói về việc mua hệ thống S-400 của Nga

‘Thanh minh' với Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ nói về việc mua hệ thống S-400 của Nga

S-400 là hệ thống phòng thủ, sẽ được sử dụng khi cần thiết nhằm đối phó với các nguy cơ và nguy hiểm.
Cuba và EU đối thoại vòng 3 về nhân quyền trong không khí tôn trọng và xây dựng

Cuba và EU đối thoại vòng 3 về nhân quyền trong không khí tôn trọng và xây dựng

Cuba và EU tiến hành vòng 3 cuộc Đối thoại về Nhân quyền theo hình thức trực tuyến, trong khuôn khổ Thỏa thuận giữa hai bên.
Vụ bạo loạn Đồi Capitol: Truy tố hơn 300 người, điều tra với tốc độ và quy mô chưa từng có

Vụ bạo loạn Đồi Capitol: Truy tố hơn 300 người, điều tra với tốc độ và quy mô chưa từng có

Bộ Tư pháp Mỹ đã buộc tội hơn 300 người tham gia vụ bạo loạn Đồi Capitol hôm 6/1.
Mỹ: Tai nạn máy bay, 3 người thiệt mạng

Mỹ: Tai nạn máy bay, 3 người thiệt mạng

Vụ tai nạn máy bay xảy ra ở Gainesville, thuộc bang Georgia.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng những thời khắc khó khăn nhất vẫn đang chờ đón Tổng thống Joe Biden sau ngày 20/1.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Phiên bản di động