Cuộc đại tu Shibuya và kinh nghiệm tái phát triển đô thị từ Tokyo

Kha Ninh
Cuộc đại tu tại Shibuya không chỉ là một dự án xây dựng lớn, mà còn cho thấy cách Nhật Bản tái thiết đô thị, khi quá trình đổi mới diễn ra song song với việc duy trì vận hành và điều chỉnh không gian thành phố.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Shibuya - Đại công trình ở trung tâm Tokyo
Theo chiều kim đồng hồ, từ trên xuống dưới, từ trái sang phải: Ngã tư Shibuya nhìn từ đường cao tốc Shibuya QWS; dòng người đi làm di chuyển qua khu vực lối vào tạm thời của các tuyến đường sắt JR tại ga Shibuya; quảng trường ngã tư Shibuya nhìn từ trên cao; công trường xây dựng tòa nhà Shibuya 109 về đêm. (Nguồn: Nikkei Asia)

Từ nóc tòa tháp Scramble Square bên trên ga Shibuya, Tokyo hiện ra như một “thung lũng” đô thị với nhịp sống dồn dập trong không gian hạn chế. Cách đó khoảng 230 mét, dòng người vẫn liên tục băng qua ngã tư nổi tiếng giữa các bảng quảng cáo và những hạng mục xây dựng đang được triển khai.

Cuộc đại tu này được các nhà đầu tư gọi là sự chuyển đổi “có một không hai trong thế kỷ” và theo kế hoạch đang bước vào giai đoạn cuối sau gần ba thập kỷ triển khai, phản ánh một quá trình tái phát triển kéo dài và phức tạp tại trung tâm Tokyo.

Cuộc đại tu kéo dài hàng thập kỷ

Shibuya - Đại công trình ở trung tâm Tokyo
Giao lộ nổi tiếng ở Shibuya. (Nguồn: Nikkei Asia)

Theo Nikkei Asia, cuộc đại tu Shibuya là một dự án tái phát triển tổng thể khu vực xung quanh nhà ga Shibuya, một trong những nút giao thông phức tạp và đông đúc nhất Tokyo. Dự án bao gồm việc tái cấu trúc hạ tầng giao thông, di dời và sắp xếp lại các tuyến đường sắt, sân ga, đồng thời xây dựng mới các tổ hợp thương mại, văn phòng và không gian công cộng, được triển khai theo nhiều giai đoạn kéo dài hàng thập kỷ.

Quy mô của dự án bắt đầu lộ diện rõ nét từ năm 2009, khi giai đoạn xây dựng chính thức được triển khai. Nhà phát triển chủ chốt là Tập đoàn Tokyu, doanh nghiệp đa ngành có trụ sở tại Shibuya, phối hợp cùng công ty đường sắt JR East và Tokyo Metro - ba đơn vị nắm giữ những hạ tầng then chốt quanh khu vực nhà ga. Tổng vốn đầu tư ước tính đến nay đã vượt quá 2.000 tỷ Yen (tương đương khoảng 13 tỷ USD). Theo các bên liên quan, con số này vẫn có thể tiếp tục tăng trong quá trình triển khai.

Với kế hoạch ban đầu, dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2027, song sau đó đã được điều chỉnh lùi đến tháng 3/2034. Sự thay đổi tiến độ phản ánh mức độ phức tạp đặc biệt của chương trình tái phát triển này, vốn được đánh giá là một trong những nỗ lực tái thiết kỹ thuật đô thị lớn nhất của Tokyo. Nhiều tuyến đường ray và sân ga tại Shibuya đã phải điều chỉnh hoặc di dời hoàn toàn, trong khi hoạt động của các tuyến tàu, huyết mạch giao thông của thủ đô Nhật Bản, vẫn phải được duy trì liên tục tại một trong những nút giao đông đúc nhất thế giới.

Trong suốt thời gian đó, Shibuya vẫn vận hành như một khu vực có mật độ hoạt động cao, thu hút dòng khách quốc tế ổn định và tập trung trụ sở của nhiều doanh nghiệp công nghệ, thương mại điện tử cùng các công ty khởi nghiệp. Việc vừa triển khai xây dựng, vừa duy trì các chức năng đô thị cốt lõi là một trong những nguyên nhân chính khiến dự án tái phát triển Shibuya kéo dài suốt nhiều thập kỷ.

Bước ngoặt phát triển

Shibuya - Đại công trình ở trung tâm Tokyo
Công tác xây dựng vẫn đang được triển khai, với thời điểm hoàn thành dự kiến vào năm 2034. (Nguồn: Nikkei Asia)

Trong những năm gần đây, Tokyo chứng kiến sự xuất hiện liên tiếp của các dự án phát triển lớn, từ Azabudai Hills đến Takanawa Gateway City. Xung quanh ga Shinjuku, trung tâm giao thông nhộn nhịp nhất thế giới, một cuộc đại tu toàn diện cũng đang được triển khai. Shibuya nằm trong làn sóng phát triển đó, nhưng quá trình tái phát triển tại đây gắn chặt với những đặc điểm riêng về hạ tầng và cấu trúc đô thị.

Bước ngoặt mang tính quyết định đối với Shibuya đến từ một lựa chọn kỹ thuật vào đầu những năm 2000, khi tuyến Tokyu Toyoko được chuyển xuống lòng đất để kết nối với tuyến Fukutoshin của Tokyo Metro. Việc hợp nhất hai tuyến tàu, hoàn tất vào năm 2013, đã làm thay đổi căn bản cấu trúc giao thông quanh nhà ga Shibuya, đồng thời giải phóng một quỹ không gian lớn trên mặt đất cho các dự án xây dựng tiếp theo.

Quyết định này trở thành nền tảng cho chương trình tái phát triển tổng thể khu vực xung quanh ga Shibuya, bao gồm việc sắp xếp lại các tuyến đường sắt, sân ga và tổ chức lại không gian đô thị phía trên. Thị trưởng Shibuya Ken Hasebe cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng cải thiện cơ sở hạ tầng của thành phố để người dân có thể khám phá Shibuya một cách an toàn và yên bình hơn”. Theo ông, kế hoạch bao gồm việc xây dựng hai bể chứa nước mưa ngầm, mỗi bể có khả năng chứa 4.000 tấn nước, nhằm giảm nguy cơ ngập lụt tại khu vực thấp quanh nhà ga.

Thách thức kéo dài

Shibuya - Đại công trình ở trung tâm Tokyo
Du khách đi thang cuốn từ tầng cao của toà tháp Shibuya Scramble. (Nguồn: Nikkei Asia)

Cuộc đại tu Shibuya cho thấy, tái phát triển đô thị quy mô lớn không chỉ là bài toán kỹ thuật hay tài chính, mà còn là quá trình cân nhắc lâu dài giữa hiệu quả kinh tế và cấu trúc xã hội của thành phố. Việc triển khai dự án trong điều kiện không được phép gián đoạn hoạt động giao thông buộc các nhà phát triển phải chấp nhận tiến độ kéo dài, chi phí gia tăng và mức độ phối hợp phức tạp giữa các bên liên quan – những yếu tố không phải đô thị nào cũng có đủ năng lực để duy trì trong nhiều thập kỷ.

Với tổng mức đầu tư khoảng 13 tỷ USD, dự án Shibuya cũng bộc lộ giới hạn của mô hình tái phát triển dựa trên đầu tư lớn và kỳ vọng tăng trưởng dài hạn. Ngay cả tại Tokyo, nơi nhu cầu sử dụng không gian vẫn ở mức cao, áp lực chi phí, thiếu hụt lao động lành nghề và thời gian triển khai kéo dài đã khiến tiến độ phải nhiều lần điều chỉnh. Kinh nghiệm này cho thấy các dự án tương tự chỉ có thể thực hiện tại những khu vực trung tâm có mật độ hoạt động rất cao, thay vì trở thành khuôn mẫu phổ biến cho các đô thị đang mở rộng nhanh tại châu Á.

Shibuya - Đại công trình ở trung tâm Tokyo
Phối cảnh khu vực ga Shibuya sau khi hoàn thành dự án tái phát triển. (Nguồn: Nikkei Asia)

Bên cạnh những thách thức về hạ tầng và tài chính, tác động của tái phát triển lên đời sống đô thị truyền thống cũng hiện hữu ngay trong lòng Shibuya. Chỉ cách các công trường xây dựng vài bước chân, Nonbei Yokocho, con hẻm với 38 quán izakaya nhỏ nằm dưới bóng tòa tháp Shibuya Scramble Square, phản ánh rõ những đánh đổi của quá trình hiện đại hóa. Ông Norio Takahashi, người đã điều hành quán ăn hải sản Maguro Dokoro tại đây suốt 43 năm cho rằng, Shibuya đang thay đổi quá nhanh và dần đánh mất bản sắc riêng. Tuy vậy, ông cũng thừa nhận con hẻm đã xuống cấp nghiêm trọng và rất khó duy trì tình trạng hiện tại, đặc biệt trước nguy cơ hỏa hoạn.

Trường hợp Shibuya cho thấy, tái thiết đô thị không đơn thuần là thay thế cái cũ bằng những công trình mới, mà là quá trình lựa chọn có tính đánh đổi. Đối với nhiều đô thị châu Á đang theo đuổi các dự án tái phát triển quy mô lớn, kinh nghiệm từ Tokyo gợi ra một bài học rõ ràng, theo đó, việc duy trì vận hành đô thị, kiểm soát chi phí và bảo tồn những không gian sinh hoạt truyền thống có thể khiến tiến trình phát triển chậm hơn, nhưng là điều kiện cần để hạn chế tình trạng các khu vực trung tâm mất dần những không gian sinh hoạt quen thuộc của cộng đồng.

Xu hướng du lịch mới ở Seoul

Dịch vụ khám mắt nhanh, kính đẹp, giá tốt đang biến “K-glasses” thành xu hướng du lịch mới thu hút đông đảo du khách quốc ...

Bất ngờ với xu hướng mua sắm 'chỉ gói gọn trong chiếc túi nhỏ' của khách du lịch tại Hàn Quốc

Khách du lịch Hàn Quốc hiện đang chi tiền mua sắm những gì? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ, khi xu hướng ...

Nghe ẩm thực Himalaya 'kể chuyện'

Sử dụng nguyên liệu bản địa, kết hợp kỹ thuật truyền thống và cách trình bày hiện đại để tạo ra thực đơn theo mùa ...

Bangkok (Thái Lan) dẫn đầu thế giới về lượng khách du lịch quốc tế năm 2025

Thủ đô Bangkok của Thái Lan là thành phố được khách du lịch quốc tế ghé thăm nhiều nhất thế giới năm 2025 trong báo ...

Khách nước ngoài đến Jeju tăng mạnh nhờ một bộ phim Hàn Quốc ăn khách trên Netflix

Theo Korea Herald, khách du lịch nước ngoài đến đảo Jeju của Hàn Quốc đã tăng mạnh trong năm 2025 nhờ một bộ phim ăn ...

(theo Nikkei Asia)

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI gia tăng và 111 trường ...
Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Ngày 21/11, bà Leyla Aliyeva, con gái Tổng thống Azerbaijan cùng đoàn đại biểu đã đến thăm Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT).
Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Cuốn sách “Nước Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump: Góc nhìn lịch sử và văn hóa” mang đến góc nhìn chuyên sâu về nước Mỹ đương đại.
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động