Đại hội Đảng lần thứ XIV: Để văn hóa 'cất cánh'

ĐBQH. Bùi Hoài Sơn. (Nguồn: Quốc hội)

Từ các chủ trương mới trong Dự thảo văn kiện Đại hội XIV và những quyết sách của Quốc hội, điều tôi kỳ vọng nhất trong thời gian tới là sẽ chứng kiến sự thay đổi thực chất: Văn hóa đã đi vào trung tâm của đời sống xã hội, trở thành động lực nội sinh cho tăng trưởng, cho quản trị quốc gia, cho xây dựng con người và nâng cao chất lượng hạnh phúc của nhân dân.

Nếu trước đây, văn hóa đôi khi vẫn bị nhìn như một hoạt động phong trào hay một lĩnh vực chủ yếu tiêu dùng ngân sách, thì từ tinh thần mới của Dự thảo văn kiện Đại hội XIV và những quyết sách rất mạnh mẽ của Quốc hội, văn hóa sẽ được đặt đúng vị trí.

Đầu tiên, tôi kỳ vọng văn hóa sẽ được đặt đúng vị trí, là nền tảng tinh thần của xã hội, mục tiêu của phát triển và là nguồn lực quan trọng của phát triển. Khi nhận thức thay đổi, hành động sẽ thay đổi, từ đó, đời sống sẽ thay đổi. Thay đổi sẽ nằm ở chất lượng đời sống văn hóa cơ sở và quyền thụ hưởng văn hóa của người dân. Khi văn hóa “chạm” được tới từng khu dân cư, từng trường học, nhà máy, cộng đồng thì mới thực sự trở thành sức mạnh xã hội.

Thứ hai, sự hình thành mạnh mẽ hơn của một hệ giá trị và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới: Yêu nước, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo nhưng được cụ thể hóa bằng hành vi xã hội, bằng văn hóa ứng xử, bằng đạo đức công vụ, bằng văn hóa kinh doanh, đặc biệt là bằng tinh thần thượng tôn pháp luật. Đây là điều rất quan trọng, bởi một đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới không chỉ cần công nghệ, vốn và hạ tầng, mà còn cần “nền tảng đạo đức xã hội” đủ vững để phát triển nhanh mà không rạn nứt, đổi mới mạnh mà không mất phương hướng.

Thứ ba, tôi kỳ vọng một môi trường sáng tạo cởi mở, chuyên nghiệp hơn để công nghiệp văn hóa và các ngành sáng tạo có thể thực sự “cất cánh”. Không chỉ là thêm vài dự án hay vài sự kiện, mà là sự hình thành hệ sinh thái: Nghệ sĩ được bảo vệ quyền lợi nghề nghiệp, bản quyền được tôn trọng, thị trường văn hóa vận hành minh bạch, sản phẩm đủ sức cạnh tranh, xuất khẩu. Khi đó, văn hóa không chỉ làm đẹp đời sống tinh thần, mà còn đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế, tạo việc làm, thương hiệu quốc gia và tạo ra sức mạnh mềm bền vững.

Sâu xa hơn cả, người Việt Nam cảm nhận rõ hơn “niềm tin văn hóa” trong cuộc sống hằng ngày - niềm tin vào điều tử tế, sự gắn kết cộng đồng, mỗi nỗ lực lao động chân chính đều được trân trọng, bản sắc dân tộc là thứ đáng tự hào, giữ gìn.

Một dân tộc có thể đi xa nếu có khát vọng nhưng dân tộc ấy chỉ có thể đi bền nếu khát vọng được nâng đỡ bằng văn hóa và con người. Vì vậy, tinh thần của Đại hội XIV và các quyết sách đổi mới của Quốc hội sẽ tạo ra một bước chuyển mạnh mẽ, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh, con người thực sự trở thành trung tâm. Từ đó, Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với bản lĩnh, tự tin và chiều sâu bền vững.