Đức-Pháp hoãn vô thời hạn dự án quốc phòng lớn và tốn kém nhất châu Âu, lý do là gì?

Đức và Pháp đã quyết định tiếp tục hoãn đưa ra quyết định cuối cùng về dự án Hệ thống tác chiến trên không tương lai (FCAS), được phát triển chung với Tây Ban Nha, do bất đồng kéo dài liên quan vai trò và mức độ tham gia của các doanh nghiệp quốc phòng hai nước.

Đức-Pháp hoãn vô thời hạn dự (Nguồn: Youtube)

Quyết định cuối cùng về việc tiếp tục dự án FCAS vẫn chưa được Đức và Pháp đưa ra vào cuối năm. (Nguồn: Youtube)

Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, ngày 1/1, người phát ngôn chính phủ Đức cho biết: “Trái với kế hoạch ban đầu, quyết định cuối cùng về việc tiếp tục dự án FCAS vẫn chưa được đưa ra vào cuối năm”.

More from WVR
Đức-Pháp phản đối những đe dọa từ Iran với IAEA, Tehran trấn an

Nguyên nhân là do chương trình nghị sự toàn diện giữa Đức và Pháp trong các vấn đề đối ngoại và an ninh khiến việc thảo luận dự án ở cấp Tổng thống Pháp và Thủ tướng Đức hiện chưa thể tiến hành, do đó vào thời điểm này chưa thể nêu ra một mốc thời gian mới cho quyết định trên.

FCAS được coi là dự án quốc phòng lớn và tốn kém nhất châu Âu, với tổng chi phí ước tính lên tới hàng trăm tỷ Euro. Dự án nhằm phát triển một hệ thống tác chiến trên không thế hệ mới, hoạt động theo mạng lưới cùng các thiết bị bay không người lái, dự kiến thay thế các chiến đấu cơ Eurofighter của Đức và Rafale của Pháp từ năm 2040.

Theo kế hoạch ban đầu, quyết định về việc triển khai FCAS được kỳ vọng sẽ đưa ra trước Hội đồng Bộ trưởng Đức-Pháp vào cuối tháng 8/2025. Tuy nhiên, ngay trước cuộc họp này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã thông báo hoãn và đặt mục tiêu mới là cuối năm 2025.

Đến tháng 11, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius khẳng định: “Chúng tôi vẫn giữ kế hoạch đưa ra quyết định trước khi kết thúc năm, bất kể quyết định đó như thế nào”. Tuy nhiên, thời hạn này đã không đạt được.

Tiến trình đàm phán bị đình trệ chủ yếu do bất đồng về tỷ lệ tham gia giữa các tập đoàn Dassault (Pháp), Airbus (Đức) và Indra (Tây Ban Nha). Dassault được cho là muốn nắm tới 80% dự án, trong khi phía Đức yêu cầu tuân thủ các thỏa thuận hiện có về sự tham gia ngang bằng giữa các đối tác.

Trong bối cảnh đó, giới chuyên môn đề cập khả năng thỏa hiệp thông qua phương án phát triển hai dòng máy bay chiến đấu song song, nhưng điều này có thể làm gia tăng chi phí và gây khó khăn cho xuất khẩu.

Một số ý kiến cũng không loại trừ khả năng Đức chuyển hướng sang dự án cạnh tranh Chương trình tác chiến trên không toàn cầu (GCAP) do Anh, Italy và Nhật Bản thúc đẩy. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng việc FCAS thất bại sẽ gây tác động tiêu cực không chỉ đối với hợp tác quốc phòng mà còn với quan hệ giữa hai nước.