“Đường lưỡi bò” của Trung Quốc ra tòa

Trong khi Philippines tự tin rằng Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) sẽ ra phán quyết có lợi cho mình thì Trung Quốc luôn tìm cách tránh tham gia vụ kiện.
Người dân Philippines biểu tình phản đối những yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông.

Philippines đang đứng trước giai đoạn cực kỳ quan trọng trong cuộc chiến pháp lý với Trung Quốc, khi Manila bước vào phiên điều trần trong vụ kiện Bắc Kinh về chủ quyền lãnh thổ trên Biển Đông tại PCA ở The Hague (Hà Lan) từ 7-13/7. Theo đó, yêu sách "đường lưỡi bò" phi lý của Trung Quốc đối với hầu như toàn bộ Biển Đông lần đầu tiên được soi xét kỹ lưỡng về mặt pháp lý quốc tế.

Nỗ lực quốc gia

Theo Reuters, Philippines đã cử một phái đoàn hùng hậu, bao gồm các luật sư cố vấn, quan chức hàng đầu ngành ngoại giao, quốc phòng và tư pháp của nước này sang Hà Lan tham gia tranh tụng. Phó Tổng thống Abigail Valte nhấn mạnh đây là "nỗ lực quốc gia" của Philippines và phản ánh "sự ủng hộ mạnh mẽ của Chính phủ" đối với vụ kiện.

Từ đầu năm 2013, Philippines đã đệ đơn lên PCA, yêu cầu Tòa ra phán quyết khẳng định quyền được khai thác các khu vực nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 hải lý của nước này ở Biển Đông theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. Tuy nhiên, đến tháng 12/2014, Chính phủ Trung Quốc ra văn bản cho rằng về bản chất, vụ kiện của Philippines là để khẳng định chủ quyền và vượt ngoài quyền hạn của PCA.

Trong bối cảnh đó, PCA đã chấp thuận kháng nghị của Trung Quốc, tuyên bố sẽ tổ chức cuộc tranh tụng về thẩm quyền của Tòa từ ngày 7-13/7. Động thái này của PCA, theo Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Charles Jose, "là bước đi đầu tiên hướng đến một giải pháp hòa bình, dựa trên pháp luật về vấn đề Biển Đông".

Chủ trương giải quyết song phương

Theo Manila Bulletin, ngày 6/7, Đại sứ Trung Quốc tại Philippines Triệu Kiến Hoa khẳng định Bắc Kinh vẫn bảo lưu quan điểm không tham gia vụ kiện, đồng thời nhắc lại đề xuất giải quyết bất đồng một cách riêng rẽ với Philippines. "Chúng tôi vẫn để ngỏ cho khả năng đàm phán song phương và cánh cửa này sẽ luôn luôn mở", ông nói. Bên cạnh đó, Đại sứ khẳng định Bắc Kinh sẽ không gây chiến với Manila chỉ vì những tranh chấp lãnh thổ.

Truyền thông quốc tế cho hay, dù không tham gia vụ kiện nhưng Trung Quốc đã tìm mọi cách để vận động chống lại một phán quyết bất lợi. Theo Reuters, các quan chức ngoại giao và chuyên gia pháp lý quốc tế Trung Quốc luôn theo dõi sát sao vụ kiện. Đại sứ quán Trung Quốc tại The Hague thậm chí lập đường dây liên lạc chính thức với PCA, qua đó PCA sẽ cập nhật thông tin về tiến trình xử lý và cơ hội để Bắc Kinh tham gia. "Các thẩm phán đang phải chịu sức ép đáp ứng yêu cầu của Trung Quốc", chuyên gia Ian Storey thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore) bình luận.

Sàn đấu công bằng

Đối với Philippines, kết quả của phiên tranh tụng đang diễn ra tại The Hague được đánh giá là rất quan trọng, bởi nếu PCA tuyên bố không đủ thẩm quyền xét xử yêu cầu của Manila, vụ kiện sẽ bị hủy bỏ. Tuy nhiên, kể cả khi PCA ra phán quyết có lợi cho Philippines, Liên hợp quốc cũng không có cơ chế nào đảm trách việc thực thi phán quyết.

Bên cạnh đó, phiên tòa có thể kéo dài qua thời điểm nhiệm kỳ của Tổng thống Benigno Aquino kết thúc vào tháng 6/2016. Ông Aquino là nhân vật trụ cột của chiến dịch đấu tranh pháp lý với Trung Quốc, khi Chính phủ Philippines chuyển giao, quan điểm cứng rắn chống Trung Quốc mà ông Aquino đưa ra cũng có thể sẽ thay đổi.

Về phần mình, Trung Quốc chắc chắn sẽ bác bỏ bất kỳ phán quyết nào của PCA có lợi cho Philippines. GS. Tra Đạo Huỳnh (Đại học Bắc Kinh) tuyên bố: "Không có sự tham gia của Trung Quốc, bất cứ phán quyết nào cũng chỉ là một ý kiến mà thôi". Tuần trước, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói: "Phiên tòa đơn phương này là hành vi khiêu khích chính trị đội lốt luật pháp nhằm bác bỏ chủ quyền quốc gia của Trung Quốc trên biển".

Bất chấp lo lắng rằng phán quyết của PCA sẽ không thể khiến Trung Quốc "chùn tay", cây viết Carrie Gracie (BBC) nhận định hành động pháp lý vẫn ít nguy hiểm và tốn kém hơn so với chạy đua vũ trang, đồng thời là "sàn đấu công bằng" để một nước nhỏ như Philippines chống lại gã khổng lồ trong khu vực. "Lớn hay nhỏ không là vấn đề. Thẩm phán của PCA sẽ quyết định vụ kiện dựa trên UNCLOS mà hai nước đều tham gia ký kết", bà Gracie nói.

Trong bối cảnh hành vi đơn phương của Trung Quốc làm căng thẳng gia tăng trên Biển Đông thời gian gần đây, các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế theo dõi chặt chẽ diễn biến vụ kiện này. Dù chưa biết kết quả sẽ nghiêng về bên nào nhưng vụ kiện được dư luận đánh giá là thất bại ngoại giao của Trung Quốc, đòn đánh mạnh vào uy tín quốc tế của chính quyền Bắc Kinh và có thể thúc đẩy các bên yêu sách khác ở Biển Đông có hành động tương tự.

Quang Chinh





 

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Phán quyết của Tòa trọng tài

Đọc thêm

Vì sao thế giới vẫn có nhu cầu cao về mua xe tăng Nga?

Vì sao thế giới vẫn có nhu cầu cao về mua xe tăng Nga?

Bởi xe tăng Nga đơn giản về thiết kế, đáng tin cậy, có khả năng chiến đấu trong mọi điều kiện khí hậu, khả năng cơ động trên mọi địa ...
Anh, Pháp, Đức trao công hàm lên LHQ, bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông

Anh, Pháp, Đức trao công hàm lên LHQ, bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông

Ba quốc gia châu Âu đã gửi công hàm chung nhấn mạnh, tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông không tuân thủ luật pháp quốc tế.
Bất động sản công nghiệp lên ngôi, nhiều tiềm năng 'bùng nổ'

Bất động sản công nghiệp lên ngôi, nhiều tiềm năng 'bùng nổ'

Bất động sản công nghiệp đang có nhiều cơ hội phát triển, nhất là khi làn sóng đầu tư nước ngoài đang dịch chuyển về khu vực châu Á.
Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa giúp ngăn chặn dịch Covid-19 vẫn tiếp tục gây tranh cãi trên thế giới khi vẫn có những tổn thất nghiêm trọng.
Lớp học báo chí dành cho kiều bào

Lớp học báo chí dành cho kiều bào

Mới đây, Ban Dự án Ngày Quốc tổ Việt Nam toàn cầu đã tổ chức lớp học đặc biệt với chủ đề 'Báo chí với kiều bào' bằng hình thức ...
Dự báo thời tiết: Tin áp thấp nhiệt đới trên đất liền (Suy yếu từ cơn bão số 5), miền Trung mưa rất to và có gió giật mạnh

Dự báo thời tiết: Tin áp thấp nhiệt đới trên đất liền (Suy yếu từ cơn bão số 5), miền Trung mưa rất to và có gió giật mạnh

Lúc 10 giờ ngày 18/9, bão số 5 đã đi vào đất liền các tỉnh Quảng Bình-Thừa Thiên Huế và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đón, hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Kang Kyung Wha

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đón, hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Kang Kyung Wha

Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Kang Kyung Wha đang có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17-18/9.
Harry và Meghan có được vinh danh trong '100 người có ảnh hưởng nhất thế giới'?

Harry và Meghan có được vinh danh trong '100 người có ảnh hưởng nhất thế giới'?

Cặp đôi Harry và Meghan sẽ xuất hiện trong lễ công bố danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2020 của tạp chí Time.
Bão số 5 đổ bộ vào đất liền, một số địa phương đã ghi nhận thiệt hại

Bão số 5 đổ bộ vào đất liền, một số địa phương đã ghi nhận thiệt hại

Sáng 18/9, bão số 5 đã đổ bộ vào tỉnh Thừa Thiên-Huế gây mưa lớn, gió giật, sấm sét và quật đổ nhiều cây xanh, gây ách tắc giao thông ...
Căng thẳng Ladakh: Trung Quốc phản pháo vụ đụng độ đẫm máu, New Delhi cứng rắn - 'không ai ngăn cản được Ấn Độ'

Căng thẳng Ladakh: Trung Quốc phản pháo vụ đụng độ đẫm máu, New Delhi cứng rắn - 'không ai ngăn cản được Ấn Độ'

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ khẳng định, Trung Quốc âm mưu thay đổi nguyên trạng dọc theo biên giới.
Căng thẳng Ladakh: Trung Quốc phản pháo vụ đụng độ đẫm máu, New Delhi cứng rắn - 'không ai ngăn cản được Ấn Độ'

Căng thẳng Ladakh: Trung Quốc phản pháo vụ đụng độ đẫm máu, New Delhi cứng rắn - 'không ai ngăn cản được Ấn Độ'

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ khẳng định, Trung Quốc âm mưu thay đổi nguyên trạng dọc theo biên giới.
Nga-Belarus mới bắt đầu tập trận, Ukraine-Mỹ không chịu thua kém, rủ nhau phô trương sức mạnh

Nga-Belarus mới bắt đầu tập trận, Ukraine-Mỹ không chịu thua kém, rủ nhau phô trương sức mạnh

Ukraine-Mỹ đã bắt đầu cuộc tập trận chung, hai ngày sau khi Nga khởi động cuộc tập trận chung với nước láng giềng Belarus.
Tình hình Belarus: Nghị viện châu Âu tuyên bố không công nhận Tổng thống Lukashenko, Minsk đáp trả

Tình hình Belarus: Nghị viện châu Âu tuyên bố không công nhận Tổng thống Lukashenko, Minsk đáp trả

Trong bối cảnh tình hình Belarus vẫn diễn biến phức tạp, Nghị viện châu Âu tuyên bố không công nhận ông Lukashenko là Tổng thống của nước này.
Mỹ từng yêu cầu Nga 'diễn màn kịch' về vấn đề Crimea

Mỹ từng yêu cầu Nga 'diễn màn kịch' về vấn đề Crimea

Ngoại trưởng Nga nói rằng, cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đề nghị Moscow tổ chức lại cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề Crimea.
Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Thượng đỉnh trực tuyến EU-Trung Quốc tối 14/9 và phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ ngày 15/9 cho thấy điều chỉnh trong cách Mỹ và EU tiếp cận Trung Quốc. Bình luận.
Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Thỏa thuận bình thường hóa quan hệ của Israel-Bahrain, Israel-UAE và ký kết ngày 15/9 tại Washington đã đi vào lịch, song lại khiến Palestine phiền lòng.
Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Cuộc gặp cấp cao giữa hai Tổng thống Nga-Belarus cho thấy kế sách vượt khó và thoát hiểm của Tổng thống Lukashenko trong khủng hoảng. Bình luận của TG&VN.
Ba câu hỏi tân Chủ tịch LDP Suga Yoshihide cần giải đáp

Ba câu hỏi tân Chủ tịch LDP Suga Yoshihide cần giải đáp

Đáp án của cựu Chánh Văn phòng Nội các, Chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) Suga Yoshihide sẽ quyết định tương lai của chính phủ Nhật Bản một năm tới.
Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa thời Covid-19: ‘Công thần’ hay ‘tội đồ’?

Chính sách phong tỏa giúp ngăn chặn dịch Covid-19 vẫn tiếp tục gây tranh cãi trên thế giới khi vẫn có những tổn thất nghiêm trọng.
Tân Thủ tướng Nhật Bản có thể xoa dịu căng thẳng Nhật-Hàn?

Tân Thủ tướng Nhật Bản có thể xoa dịu căng thẳng Nhật-Hàn?

Liệu tân Thủ tướng Nhật Bản có tạo động lực đáng kể cho việc cải thiện mối quan hệ song phương đang căng như dây đàn giữa Seoul và Tokyo.
Dư luận quốc tế nói gì về nội các mới ở Nhật Bản:  'Tâm tư' kỳ vọng, 'nỗi niềm' bất an

Dư luận quốc tế nói gì về nội các mới ở Nhật Bản: 'Tâm tư' kỳ vọng, 'nỗi niềm' bất an

Tân Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide công bố nội các mới. Dư luận quốc tế có những đánh giá với nhiều sắc thái về nội các chính quyền mời ở Nhật Bản.
Tạp chí đối ngoại Nga: Việt Nam là một ví dụ rất thú vị trước tác động của dịch Covid-19

Tạp chí đối ngoại Nga: Việt Nam là một ví dụ rất thú vị trước tác động của dịch Covid-19

Theo tác giả bài báo, Việt Nam lại là một ví dụ rất thú vị trước tác động không nhỏ và quy mô toàn cầu của đại dịch Covid-19.
Phiên bản di động