Greenland: Tranh cãi về đất hiếm và vị thế mới ở Bắc Cực

Duyên Thảo Nhi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đảo Greenland, nơi sinh sống của hơn 56.000 người, đang trở thành tâm điểm mới trên trường quốc tế, khi các nước lớn đều muốn tăng cường hiện diện tại đây, và xa hơn nữa là Bắc Cực.
Cuộc bầu cử tại Greenland thu hút sự chú ý của các nước lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. (Nguồn: AFP)
Cuộc bầu cử tại Greenland thu hút sự chú ý của các nước lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. (Nguồn: AFP)

Ngày 6/4, Greenland bắt đầu bầu cử sớm. Điều kỳ lạ là, một hòn đảo nhỏ thuộc Đan Mạch ở Bắc Cực, với dân số chỉ hơn 56.000 người, lại được giới quan sát theo dõi chặt chẽ tình hình chính trị nơi đây.

Lý do là, trong những tháng gần đây, một công ty của Australia và nhà đầu tư Trung Quốc đã khởi xướng dự án khai thác mỏ Kvanefjeld, nằm cách thị trấn phía Nam Narsaq khoảng 10 km. Kvanefjeld được miêu tả là “dự án khai thác đất hiếm lớn thứ hai và khai thác uranium lớn thứ năm trên thế giới”, với 10 triệu tấn đất hiếm và 260.000 tấn uranium.

Dự án thuộc sở hữu của công ty Greenland Minerals từ Australia, đồng thời nhận được nguồn đầu tư từ Shenghe Resources, một “đại gia” đất hiếm tại Trung Quốc. Dự án này đã gây ra nhiều tranh cãi trong chính giới ở Greenland, khiến chính quyền liên minh sụp đổ và mở đường cho cuộc bầu cử lần này.

Tranh cãi về đất hiếm

Cuộc bầu cử ban đầu dự kiến được tổ chức vào tháng 6/2021, tuy nhiên, vào tháng Hai, tranh cãi liên quan tới dự án mỏ Kvanefjeld đã khiến khủng hoảng chính trị nổ ra. Một đảng nhỏ quyết định từ bỏ chính phủ liên minh, do đó cuộc bầu cử buộc phải đẩy lên ngày ngày 6/4.

Đợt bầu cử này là cuộc chạy đua giữa hai đảng lớn nhất là đảng cầm quyền Dân chủ xã hội Siumut và đảng đối lập Inuit Ataqatigiit (IA).

Quan điểm của hai đảng về dự án mỏ Kvanefjeld hoàn toàn trái ngược nhau. Lãnh đạo đảng Siumut, ông Erik Jensen, nhận định dự án này sẽ “vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế của Greenland”.

Đảng Siumut cho rằng việc khai thác sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội việc làm và hàng trăm triệu USD mỗi năm, giúp Greenland có thể giảm bớt sự phụ thuộc vào “mẫu quốc” Đan Mạch trong nỗ lực tiến tới tự trị.

Mặc dù không phản đối hoàn toàn việc khai thác, tuy nhiên đảng IA có mối quan tâm đặc biệt về môi trường. IA đã kêu gọi tạm dừng dự án Kvanefjeld do lo ngại về tình trạng ô nhiễm phóng xạ hoặc chất thải độc hại. Dự án được cho là có thể làm tăng 45% lượng khí CO2 ở Greenland.

Trong các cuộc thăm dò gần ngày bầu cử, đảng Siumut - tổ chức chính trị lớn nhất trên hòn đảo, cầm quyền từ khi Greenland giành được quyền tự trị vào năm 1979 bị tụt lại phía sau đảng đối lập IA.

Theo kết quả công bố hôm 7/4, đảng cánh tả IA đã chiến thắng với 37% số phiếu bầu, so với chỉ 29% của đảng Siumut. Như vậy, chiến thắng này sẽ mở đường cho lãnh đạo đảng IA Mute Egede thành lập chính phủ liên minh.

Tầm quan trọng chiến lược

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới với diện tích khoảng hơn 2,1 triệu km², 80% bị băng tuyết bao phủ.

Về vị trí địa lý, Greenland gần châu Mỹ hơn, nhưng lịch sử và chính trị quốc gia này lại chịu ảnh hưởng bởi châu Âu. Hòn đảo này còn nổi tiếng với nguồn tài nguyên thiên nhiên vô tận như than và uranium.

Trung Quốc bắt đầu sự hiện diện chiến lược của mình tại Greenland sau khi thông qua Đạo luật tự trị năm 2008. Đạo luật này mang lại cho Greenland một mức độ tự chủ ngày càng tăng, bao gồm khả năng ký kết các thỏa thuận với nước ngoài.

Đối với Trung Quốc, mục đích hiện diện ở Greenland là nghiên cứu địa cực, tài nguyên thiên nhiên và cơ sở hạ tầng, cũng như để đẩy mạnh Chiến lược Bắc Cực được công bố lần đầu năm 2018.

Ở phía bên kia bờ Đại Tây Dương, tầm quan trọng chiến lược của Greenland đã được công nhận một cách mạnh mẽ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Năm 2019, ông Trump từng ngỏ ý muốn mua lại vùng lãnh thổ này từ phía Đan Mạch, tuy nhiên kế hoạch thất bại và ông bị dư luận chỉ trích là “thiếu tinh tế”.

Tháng 6/2020, Mỹ chính thức mở lại Lãnh sứ quán ở Greenland, như một phần trong nỗ lực của Nhà Trắng nhằm mở rộng sự hiện diện của Mỹ ở Bắc Cực nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc. Động thái này nhận được sự ủng hộ từ người kế nhiệm, Tổng thống Joe Biden.

Trên thực tế, Trung Quốc đã có các hợp đồng khai thác mỏ với Greenland, trong khi Mỹ - quốc gia có căn cứ không quân Thule nằm trong hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo tại Greenland - đã viện trợ hàng triệu USD cho hòn đảo này.

Bản thân “mẫu quốc” Đan Mạch cũng thừa nhận tầm quan trọng của vùng lãnh thổ tự trị này khi lần đầu tiên vào năm 2019, chính phủ nước này đặt Greenland lên vị trí ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự về an ninh quốc gia.

Một ngày sau khi kết quả bầu cử ở Greenland được công bố, ông Huo Jianguo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Tổ chức Thương mại Thế giới của Trung Quốc cho rằng Greenland đang bị “dư luận phương Tây dẫn dắt”, và họ nên tin tưởng vào kinh nghiệm khai thác đất hiếm của Trung Quốc sẽ không làm nguy hại đến môi trường.

Bắc Kinh hiện là nhà khai thác đất hiếm lớn nhất thế giới, chiếm đến 90% sản lượng toàn cầu.

Theo Học viện Clingendael (Hà Lan), các mỏ khoáng sản đã biến Greenland “từ bị bỏ rơi bỗng trở thành tâm điểm”.

Với vị thế chiến lược và tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành chiến trường nóng bỏng giữa các “ông lớn” muốn khẳng định vị thế và tầm ảnh hưởng ở Bắc Cực, trong đó không thể thiếu vắng bộ đôi Mỹ và Trung Quốc.

TIN LIÊN QUAN
Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Nắm 'quân át chủ bài', tại sao Bắc Kinh không 'chơi tất tay'?
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Bộ tứ thắt chặt hợp tác về đất hiếm nhằm đối phó với ảnh hưởng của Bắc Kinh
Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ
Căng thẳng Mỹ-Trung: Trung Quốc tăng cường kiểm soát đất hiếm
Reuters: Quân đội Mỹ tài trợ cho các nhà máy đất hiếm để phát triển vũ khí
Duyên Thảo Nhi
(theo Reuters/BBC)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Hải Dương - 'Địa chỉ đỏ' về thu hút FDI khu vực phía Bắc

Hải Dương - 'Địa chỉ đỏ' về thu hút FDI khu vực phía Bắc

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, tỉnh Hải Dương tiếp tục trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư nước ngoài như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore.
Bắc Giang thêm 6 ca Covid-19, trong đó có 3 công nhân ở khu công nghiệp

Bắc Giang thêm 6 ca Covid-19, trong đó có 3 công nhân ở khu công nghiệp

Baoquocte.vn. Sáng 9/5, Bắc Giang ghi nhận thêm 6 ca nhiễm Covid-19, trong đó 3 công nhân ở khu công nghiệp Vân Trung, Việt Yên.
Du lịch Nhật Bản qua những bức ảnh

Du lịch Nhật Bản qua những bức ảnh

Baoquocte.vn. Cuộc thi viết và thi ảnh 'Nhật Bản tôi yêu' do Văn phòng Việt Nam - Cơ quan Xúc tiến du lịch Nhật Bản (JNTO) tổ chức.
Covid-19: Khuyến cáo mới nhất của Hà Nội liên quan đến người trở về từ huyện Thuận Thành, Bắc Ninh

Covid-19: Khuyến cáo mới nhất của Hà Nội liên quan đến người trở về từ huyện Thuận Thành, Bắc Ninh

Baoquocte.vn. Chủ động phòng, chống dịch Covid-19, Hà Nội đưa ra khuyến cáo với tất cả người đi về từ huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh từ ngày 28/4.
Đô đốc Mỹ thăm Nhật Bản để bàn việc kiềm chế Trung Quốc

Đô đốc Mỹ thăm Nhật Bản để bàn việc kiềm chế Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo Kyodo, Đô đốc Mỹ John Aquilino - tân Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (INDOPACOM) sẽ thăm Nhật Bản vào nửa cuối tháng 5.
Covid-19: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ngừng nhận bệnh nhân chuyển tuyến

Covid-19: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ngừng nhận bệnh nhân chuyển tuyến

Baoquocte.vn. Lo ngại Covid-19, Bệnh viện Quân đội 108 vừa ra thông báo ngừng tiếp nhận bệnh nhân chuyển tuyến từ các bệnh viện ở Hà Nội và các tỉnh.
Sáng 9/5, Bệnh viện K thêm bệnh nhân dương tính, Hà Nội thêm 2 ca Covid-19 cộng đồng

Sáng 9/5, Bệnh viện K thêm bệnh nhân dương tính, Hà Nội thêm 2 ca Covid-19 cộng đồng

Baoquocte.vn. Sáng 9/5, Bệnh viện K ghi nhận thêm 1 ca mắc Covid-19 còn CDC Hà Nội báo cáo thêm 2 ca dương tính SARS-CoV-2 trong cộng đồng ở Nhân ...
Hoa hậu Khánh Vân được đánh giá cao có khả năng đăng quang Miss Universe

Hoa hậu Khánh Vân được đánh giá cao có khả năng đăng quang Miss Universe

Baoquocte.vn. Hoa hậu Khánh Vân đã được chuyên trang sắc đẹp Sash Factor dự đoán có khả năng đăng quang cuộc thi Miss Universe sau những dấu ấn đạt được vừa ...
Cập nhật Covid-19 ngày 9/5: Đông Nam Á căng thẳng vì dịch; Ấn Độ cấp phép sử dụng khẩn cấp thuốc mới; EU mua 1,8 tỷ liều vaccine Pfizer

Cập nhật Covid-19 ngày 9/5: Đông Nam Á căng thẳng vì dịch; Ấn Độ cấp phép sử dụng khẩn cấp thuốc mới; EU mua 1,8 tỷ liều vaccine Pfizer

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có hơn 158,3 triệu ca nhiễm Covid-19, gần 3,3 triệu ca tử vong và gần 135,8 triệu bệnh nhân bình phục.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính triệu tập cuộc họp khẩn với 6 tỉnh biên giới Tây Nam, đẩy mạnh phòng chống dịch trong tình hình mới

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính triệu tập cuộc họp khẩn với 6 tỉnh biên giới Tây Nam, đẩy mạnh phòng chống dịch trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính triệu tập cuộc họp trực tuyến khẩn cấp với Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-19 và 6 tỉnh biên giới phía ...
Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Baoquocte.vn. Mâu thuẫn Mỹ-Iran sẽ thế nào dưới thời của Tổng thống Biden? Qua 100 ngày cầm quyền của ông Biden, số phận của JCPOA có triển vọng ra sao? Báo TG&VN phân tích.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu

Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu

Baoquocte.vn. Biến đổi khí hậu được nhận định sẽ là 'mặt trận mới' mà ở đó Mỹ-Trung sẽ vừa hợp tác, vừa đọ sức.
Foreign Policy: Australia sẵn sàng vạch ra 'lằn ranh đỏ' với Trung Quốc

Foreign Policy: Australia sẵn sàng vạch ra 'lằn ranh đỏ' với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Australia đang sẵn sàng tạo ra một lằn ranh đỏ với Trung Quốc sau khi phải chịu những hậu quả về mặt kinh tế.
Hy vọng 'tan băng' trong quan hệ Mỹ-Trung thêm mong manh

Hy vọng 'tan băng' trong quan hệ Mỹ-Trung thêm mong manh

Baoquocte.vn. Hy vọng 'tan băng' trong quan hệ Mỹ-Trung tại thời điểm này dường như đã biến mất ở Washington và Bắc Kinh.
Thế tiến thoái lưỡng nan trong quan hệ Trung Quốc - Mỹ - EU

Thế tiến thoái lưỡng nan trong quan hệ Trung Quốc - Mỹ - EU

Baoquocte.vn. Sự trỗi dậy của Trung Quốc thách thức vai trò của Mỹ đồng thời khiến mối quan hệ Mỹ - EU đứng trước tình thế đôi khi bằng mặt nhưng không bằng lòng.
Ấn Độ thu hẹp khoảng cách công nghệ với Trung Quốc bất chấp dịch Covid-19

Ấn Độ thu hẹp khoảng cách công nghệ với Trung Quốc bất chấp dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Ấn Độ đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc trong cuộc đua kỳ lân công nghệ giữa đại dịch Covid-19.
Ngoại trưởng Mỹ 'hâm nóng không khí' trước trận 'thư hùng' với người đồng cấp Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ 'hâm nóng không khí' trước trận 'thư hùng' với người đồng cấp Trung Quốc

Baoquocte.vn. Trước cuộc họp Liên hợp quốc do Trung Quốc chủ trì, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã có những phát biểu 'hâm nóng' cuộc chạm trán sắp tới.
Phiên bản di động