Greenland: Tranh cãi về đất hiếm và vị thế mới ở Bắc Cực

Duyên Thảo Nhi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đảo Greenland, nơi sinh sống của hơn 56.000 người, đang trở thành tâm điểm mới trên trường quốc tế, khi các nước lớn đều muốn tăng cường hiện diện tại đây, và xa hơn nữa là Bắc Cực.
Cuộc bầu cử tại Greenland thu hút sự chú ý của các nước lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. (Nguồn: AFP)
Cuộc bầu cử tại Greenland thu hút sự chú ý của các nước lớn, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. (Nguồn: AFP)

Ngày 6/4, Greenland bắt đầu bầu cử sớm. Điều kỳ lạ là, một hòn đảo nhỏ thuộc Đan Mạch ở Bắc Cực, với dân số chỉ hơn 56.000 người, lại được giới quan sát theo dõi chặt chẽ tình hình chính trị nơi đây.

Lý do là, trong những tháng gần đây, một công ty của Australia và nhà đầu tư Trung Quốc đã khởi xướng dự án khai thác mỏ Kvanefjeld, nằm cách thị trấn phía Nam Narsaq khoảng 10 km. Kvanefjeld được miêu tả là “dự án khai thác đất hiếm lớn thứ hai và khai thác uranium lớn thứ năm trên thế giới”, với 10 triệu tấn đất hiếm và 260.000 tấn uranium.

Dự án thuộc sở hữu của công ty Greenland Minerals từ Australia, đồng thời nhận được nguồn đầu tư từ Shenghe Resources, một “đại gia” đất hiếm tại Trung Quốc. Dự án này đã gây ra nhiều tranh cãi trong chính giới ở Greenland, khiến chính quyền liên minh sụp đổ và mở đường cho cuộc bầu cử lần này.

Tranh cãi về đất hiếm

Cuộc bầu cử ban đầu dự kiến được tổ chức vào tháng 6/2021, tuy nhiên, vào tháng Hai, tranh cãi liên quan tới dự án mỏ Kvanefjeld đã khiến khủng hoảng chính trị nổ ra. Một đảng nhỏ quyết định từ bỏ chính phủ liên minh, do đó cuộc bầu cử buộc phải đẩy lên ngày ngày 6/4.

Đợt bầu cử này là cuộc chạy đua giữa hai đảng lớn nhất là đảng cầm quyền Dân chủ xã hội Siumut và đảng đối lập Inuit Ataqatigiit (IA).

Quan điểm của hai đảng về dự án mỏ Kvanefjeld hoàn toàn trái ngược nhau. Lãnh đạo đảng Siumut, ông Erik Jensen, nhận định dự án này sẽ “vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế của Greenland”.

Đảng Siumut cho rằng việc khai thác sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội việc làm và hàng trăm triệu USD mỗi năm, giúp Greenland có thể giảm bớt sự phụ thuộc vào “mẫu quốc” Đan Mạch trong nỗ lực tiến tới tự trị.

Mặc dù không phản đối hoàn toàn việc khai thác, tuy nhiên đảng IA có mối quan tâm đặc biệt về môi trường. IA đã kêu gọi tạm dừng dự án Kvanefjeld do lo ngại về tình trạng ô nhiễm phóng xạ hoặc chất thải độc hại. Dự án được cho là có thể làm tăng 45% lượng khí CO2 ở Greenland.

Trong các cuộc thăm dò gần ngày bầu cử, đảng Siumut - tổ chức chính trị lớn nhất trên hòn đảo, cầm quyền từ khi Greenland giành được quyền tự trị vào năm 1979 bị tụt lại phía sau đảng đối lập IA.

Theo kết quả công bố hôm 7/4, đảng cánh tả IA đã chiến thắng với 37% số phiếu bầu, so với chỉ 29% của đảng Siumut. Như vậy, chiến thắng này sẽ mở đường cho lãnh đạo đảng IA Mute Egede thành lập chính phủ liên minh.

Tầm quan trọng chiến lược

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới với diện tích khoảng hơn 2,1 triệu km², 80% bị băng tuyết bao phủ.

Về vị trí địa lý, Greenland gần châu Mỹ hơn, nhưng lịch sử và chính trị quốc gia này lại chịu ảnh hưởng bởi châu Âu. Hòn đảo này còn nổi tiếng với nguồn tài nguyên thiên nhiên vô tận như than và uranium.

Trung Quốc bắt đầu sự hiện diện chiến lược của mình tại Greenland sau khi thông qua Đạo luật tự trị năm 2008. Đạo luật này mang lại cho Greenland một mức độ tự chủ ngày càng tăng, bao gồm khả năng ký kết các thỏa thuận với nước ngoài.

Đối với Trung Quốc, mục đích hiện diện ở Greenland là nghiên cứu địa cực, tài nguyên thiên nhiên và cơ sở hạ tầng, cũng như để đẩy mạnh Chiến lược Bắc Cực được công bố lần đầu năm 2018.

Ở phía bên kia bờ Đại Tây Dương, tầm quan trọng chiến lược của Greenland đã được công nhận một cách mạnh mẽ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Năm 2019, ông Trump từng ngỏ ý muốn mua lại vùng lãnh thổ này từ phía Đan Mạch, tuy nhiên kế hoạch thất bại và ông bị dư luận chỉ trích là “thiếu tinh tế”.

Tháng 6/2020, Mỹ chính thức mở lại Lãnh sứ quán ở Greenland, như một phần trong nỗ lực của Nhà Trắng nhằm mở rộng sự hiện diện của Mỹ ở Bắc Cực nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc. Động thái này nhận được sự ủng hộ từ người kế nhiệm, Tổng thống Joe Biden.

Trên thực tế, Trung Quốc đã có các hợp đồng khai thác mỏ với Greenland, trong khi Mỹ - quốc gia có căn cứ không quân Thule nằm trong hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo tại Greenland - đã viện trợ hàng triệu USD cho hòn đảo này.

Bản thân “mẫu quốc” Đan Mạch cũng thừa nhận tầm quan trọng của vùng lãnh thổ tự trị này khi lần đầu tiên vào năm 2019, chính phủ nước này đặt Greenland lên vị trí ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự về an ninh quốc gia.

Một ngày sau khi kết quả bầu cử ở Greenland được công bố, ông Huo Jianguo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Tổ chức Thương mại Thế giới của Trung Quốc cho rằng Greenland đang bị “dư luận phương Tây dẫn dắt”, và họ nên tin tưởng vào kinh nghiệm khai thác đất hiếm của Trung Quốc sẽ không làm nguy hại đến môi trường.

Bắc Kinh hiện là nhà khai thác đất hiếm lớn nhất thế giới, chiếm đến 90% sản lượng toàn cầu.

Theo Học viện Clingendael (Hà Lan), các mỏ khoáng sản đã biến Greenland “từ bị bỏ rơi bỗng trở thành tâm điểm”.

Với vị thế chiến lược và tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành chiến trường nóng bỏng giữa các “ông lớn” muốn khẳng định vị thế và tầm ảnh hưởng ở Bắc Cực, trong đó không thể thiếu vắng bộ đôi Mỹ và Trung Quốc.

TIN LIÊN QUAN
Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Nắm 'quân át chủ bài', tại sao Bắc Kinh không 'chơi tất tay'?
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Bộ tứ thắt chặt hợp tác về đất hiếm nhằm đối phó với ảnh hưởng của Bắc Kinh
Trung Quốc lại tung 'chiêu bài' đất hiếm để 'dằn mặt' Mỹ
Căng thẳng Mỹ-Trung: Trung Quốc tăng cường kiểm soát đất hiếm
Reuters: Quân đội Mỹ tài trợ cho các nhà máy đất hiếm để phát triển vũ khí
Duyên Thảo Nhi (theo Reuters/BBC)

Đọc thêm

XSMT 19/10/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 19/10/2021. SXMT 19/10

XSMT 19/10/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 19/10/2021. SXMT 19/10

Baoquocte.vn. XSMT 19/10. xổ số hôm nay. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 19/10/2021. XSMT thứ 3. SXMT 19/10.
Covid-19: Phát hiện siêu kháng thể cực mạnh, vô hiệu hóa toàn bộ biến thể gồm cả Delta

Covid-19: Phát hiện siêu kháng thể cực mạnh, vô hiệu hóa toàn bộ biến thể gồm cả Delta

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Thụy Sỹ đã phát hiện ra một kháng thể đơn dòng cực mạnh, có thể vô hiệu hóa tất cả biến thể của virus SARS-CoV-2 gây ...
Hậu AUKUS, Malaysia và Philippines thống nhất quan điểm về tàu ngầm hạt nhân Australia

Hậu AUKUS, Malaysia và Philippines thống nhất quan điểm về tàu ngầm hạt nhân Australia

Baoquocte.vn. Malaysia và Indonesia bày tỏ quan ngại về tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Australia nếu được triển khai theo thỏa thuận AUKUS.
Dàn Hoa hậu Việt Nam... thon gọn, quyến rũ sau thời gian dài giãn cách xã hội

Dàn Hoa hậu Việt Nam... thon gọn, quyến rũ sau thời gian dài giãn cách xã hội

Baoquocte.vn. Dàn Hoa hậu Việt Nam: Ngọc Hân, Đỗ Mỹ Linh và các Á hậu, Hoàng Anh, Tú Anh... xinh đẹp, giữ vóc dáng thon gọn sau nhiều tháng ở nhà ...
Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu đối thoại với thanh niên Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài

Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu đối thoại với thanh niên Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu - Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đã có buổi gặp mặt, lắng nghe nguyện vọng của cán ...
Ngoại trưởng Latvia 'hiến kế' EU chơi chiêu mới với Belarus

Ngoại trưởng Latvia 'hiến kế' EU chơi chiêu mới với Belarus

Baoquocte.vn. Ngày 18/10, Ngoại trưởng Latvia Edgars Rinkevics đã kêu gọi kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt hãng hàng không quốc gia Belarus.
Thị trường chứng khoán ngày 18/10 - Phiên đi ngang thứ 5 liên tiếp

Thị trường chứng khoán ngày 18/10 - Phiên đi ngang thứ 5 liên tiếp

Baoquocte.vn. Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và ...
Chứng khoán Bảo Việt vào Top 100 thương hiệu mạnh Việt Nam

Chứng khoán Bảo Việt vào Top 100 thương hiệu mạnh Việt Nam

Baoquocte.vn. Baoquocte.vn.Lễ công bố & vinh danh Thương hiệu mạnh Việt Nam 2020-2021 với chủ đề “Vượt thách thức”. Chứng khoán Bảo Việt năm thứ 7 liên tiếp nằm trong Top ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 19/10/2021: Bạch Dương chia tay người yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 19/10/2021: Bạch Dương chia tay người yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 19/10/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Chuẩn bị tốt nhất cho Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XV

Chuẩn bị tốt nhất cho Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XV

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội làm việc với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan về việc chuẩn bị các điều kiện tổ chức Kỳ họp thứ hai, ...
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được EU công bố gần như trùng khớp thời gian với AUKUS. Chiến lược này có gì đặc biệt? Báo TG&VN phân tích.
Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Baoquocte.vn. Điều khiến thiên hạ bất ngờ và có phần sửng sốt ở AUKUS là việc Mỹ chia sẻ công nghệ chế tạo tầu ngầm hạt nhân cho Australia. Phân tích của TG&VN.
Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán. Lý do và những nhân tố nào chi phối? TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Nga-Mỹ diễn ra trong không khí không thù địch nhau nhưng cũng không thân thiện. Họ phấn đấu đạt được cái tối thiểu. TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ là cuộc gặp đầu tiên của ông Biden với ông Putin trên cương vị Tổng thống. Sự kiện được dư luận đặc biệt quan tâm. TG&VN phân tích.
Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông, với diễn biến chiến sự ác liệt giữa Israel và Hamas, gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách đối ngoại của ông Biden? Phân tích.
Quan hệ Mỹ-Nhật Bản-Hàn Quốc và 'vũ điệu tango' do Washington 'biên đạo'

Quan hệ Mỹ-Nhật Bản-Hàn Quốc và 'vũ điệu tango' do Washington 'biên đạo'

Baoquocte.vn. Chuyên gia Hàn Quốc đã phân tích cơ sở lý luận mà Mỹ xác định trong quan hệ với Hàn Quốc, Nhật Bản.
Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Baoquocte.vn. Một chiến lược hạt nhân theo chủ nghĩa thực tế phòng thủ sẽ là cách tốt nhất để kết hợp các chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng thống Joe Biden.
Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh G20 về Afghanistan phản ánh sự đồng thuận cũng như một số khác biệt giữa các bên về cách giải quyết khủng hoảng tại đất nước Nam Á.
Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Baoquocte.vn. Không có nhiều lý do để kỳ vọng thay đổi trong quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Olaf Scholz và đảng Dân chủ xã hội (SPD).
Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Baoquocte.vn. Tờ Korea Times đăng bài bình luận của Giáo sư Yang Moo-jin về bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc của Tổng thống Moon Jae-in.
Đàm phán Mỹ-Iran là 'tiệc cafe' không hồi kết, các nước Trung Đông tìm 'lối rẽ' riêng

Đàm phán Mỹ-Iran là 'tiệc cafe' không hồi kết, các nước Trung Đông tìm 'lối rẽ' riêng

Baoquocte.vn. Các kế hoạch của Mỹ nhằm khôi phục đàm phán hạt nhân với Iran được đưa ra tương đối muộn và cho thấy kém hiệu quả.
Phiên bản di động