GS. Nguyễn Lân Dũng: Mong ngành giáo dục không ngừng sáng tạo để vượt qua giai đoạn khó khăn

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Ai cũng biết giáo dục là một lĩnh vực khó, liên quan đến mọi gia đình, mọi thế hệ trong xã hội, vì dễ so sánh với các nước trên thế giới...
GS. Nguyễn Lân Dũng
GS. Nguyễn Lân Dũng cho rằng, giáo dục Việt Nam đã có những bước tiến rõ rệt từ khi thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện. (Nguồn: VTC)

Bức tranh giáo dục Việt Nam có thể hình dung cả hai phía, phía sáng và phía tối, nói cách khác là cả thành tựu và tồn tại.

Về thành tựu, không thể phủ nhận những bước tiến của sự nghiệp giáo dục từ khi thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết 29-NQ/TW.

Về giáo dục mầm non, đến năm 2017, 63/63 tỉnh, thành phố đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi. Tháng 8/2018, đã thực hiện chính sách miễn học phí đối với trẻ em mầm non 5 tuổi và hỗ trợ đóng học phí cơ sở ngoài công lập đối với trẻ em diện phổ cập.

Về giáo dục phổ thông, đã có trên 67% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ giáo dục trung học phổ thông và tương đương. Kỳ thi tốt nghiệp THPT đã đổi mới theo hướng tổ chức kỳ thi THPT quốc gia để xét công nhận tốt nghiệp THPT và là căn cứ xét tuyển đại học, cao đẳng.

Đồng thời, đã dần khắc phục tình trạng học lệch, học tủ ở trường phổ thông và hiện tượng luyện thi tràn lan. Thành tích của các đội tuyển quốc gia Việt Nam dự thi Olympic quốc tế và khu vực liên tục duy trì ở mức cao.

Về giáo dục đại học, đến năm 2018 có 5 cơ sở giáo dục đại học nằm trong nhóm 400 trong bảng xếp hạng đại học châu Á của QS World Rating.

Lần đầu tiên Việt Nam có tên trong bảng xếp hạng đại học quốc tế, hai Đại học Quốc gia nằm trong nhóm 1.000 trường hàng đầu thế giới theo bảng xếp hạng đại học QS World (thế giới có hơn 21.000 trường đại học).

Ngoài ra, cũng đã có 3 trường đại học khác đạt mức 3 sao, 1 trường đạt mức 4 sao theo chuẩn gắn sao đại học thế giới. Trong đó, hai Đại học Quốc gia nằm trong nhóm 150 trường tốt nhất châu Á (châu Á có 6.000 trường đại học).

Về giáo dục thường xuyên, đã có 100% đơn vị cấp tỉnh, huyện và 99,9% đơn vị cấp xã đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1 và 80,3% đơn vị cấp xã được công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.

Cái khó nhất đối với ngành giáo dục chính là tìm cách khắc phục các yếu kém còn tồn tại trong ngành giáo dục. Đó là nội dung chương trình giáo dục phổ thông hiện hành còn nặng, chưa quan tâm đúng mức tới giáo dục kỹ năng sống; đổi mới phương pháp dạy học có nhiều cải tiến nhưng chưa thật ổn định; một số vấn đề như dạy thêm học thêm, lạm thu... chưa được giải quyết triệt để.

Tiến độ triển khai chương trình, sách giáo khoa mới chưa đảm bảo tiến độ theo Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội. Chất lượng sách giáo khoa mới chưa đáp ứng được mong muốn của xã hội.

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên ở một số cơ sở giáo dục còn chưa đạt yêu cầu. Chưa có chính sách đủ mạnh để thu hút được sinh viên giỏi vào ngành sư phạm.

Chính sách tiền lương đối với nhà giáo chưa thực hiện theo tinh thần Nghị quyết số 29. Chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp còn chênh lệch và nhiều nơi chưa đạt yêu cầu. Việc dạy ngoại ngữ cho học sinh, sinh viên không đạt yêu cầu mong muốn.

Rất nhiều câu hỏi được đặt ra rằng muốn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu thì cần phải có chiến lược thế nào? Chính sách thu hút hiền tài ra sao? Làm sao để xây dựng chính sách để giáo dục thực sự là quốc sách hàng đầu cũng như nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai?

Ở vấn đề này, tôi đồng ý với Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khi ông phát biểu: Đổi mới để chuyển mạnh từ trang bị kiến thức, truyền thụ bị động, sang tăng cường sự sáng tạo, năng động của cả thầy và trò, từ đó phát triển năng lực, phẩm chất, kỹ năng của người học. Lấy mục tiêu ưu tiên số 1 của giáo dục phổ thông là dạy người, dạy thái độ sống, kỹ năng sống, trách nhiệm xã hội, năng lực tự học, đi cùng với các năng lực khác về nhận thức, về tư duy…, làm nền tảng để tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là điều cần phải kiên định, kiên trì, xuyên suốt…

Tôi muốn nhắc lại phần giáo dục và đào tạo mà Đại hội Đảng lần thứ XIII đã xác định: Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có sức khỏe, năng lực, trình độ, có ý thức, trách nhiệm cao đối với bản thân, gia đình, xã hội và Tổ quốc. Đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế. Đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp theo hướng mở, linh hoạt; bảo đảm thống nhất với chủ trương đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo… Nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học ngoại ngữ, coi trọng dạy, học và sử dụng tiếng Anh. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực.

Đường lối đã rõ ràng, chỉ cần có quyết tâm thực hiện, có biện pháp thiết thực để triển khai có hiệu quả các mục tiêu đã được xác định.

Bước sang năm mới, tôi rất tin tưởng vào sự đổi mới của sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Tôi muốn có một đóng góp cụ thể, dù nhỏ bé vào sự đổi mới này. Qua truyền hình, tôi được biết câu chuyện một nữ sinh đạt giải thưởng Olympic và được Chính phủ tặng Huân chương Lao động.

Truyền hình kể lại việc em này được cô giáo bồi dưỡng bằng cách cho đọc thêm một cuốn sách tham khảo. Qua màn hình tôi thấy đó là bản dịch sách Sinh học của Campbell và cộng sự. Một cuốn sách dành cho sinh viên, dày đến 1.277 trang và giá đến 1.750.000 đồng.

Tôi nảy ra ý định viết một cuốn Sinh học - Khoa học về sự sống, đúng chương trình Sinh học ở bậc phổ thông nhưng sâu hơn nhiều. Tôi đã cộng tác với hai giáo viên phổ thông để hoàn thành cuốn sách này.

Sách đã được xuất bản, như vậy là giáo viên Sinh học nào (hoặc các học sinh chuyên ban) đều có thể mua được. Có nội dung cao hơn sách giáo khoa rõ rệt, tôi tin tưởng thầy cô giáo sẽ dạy hay hơn, tốt hơn rất nhiều.

Các em học sinh chuyên ban có điều kiện tốt hơn để ôn tập khi muốn thi vào các trường đại học có tính cạnh trao cao, hay thi Olympic quốc tế. Hồi âm của các giáo viên Sinh học khi sử dụng cuốn sách này làm tôi rất phấn khởi.

Tôi đã gặp Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học - Kỹ thuật Việt Nam và mong Liên hiệp Hội đề nghị với các Hội Khoa học chuyên ngành đều in các cuốn sách tương tự cho tất cả các môn học. Nếu làm được điều này tôi tin sẽ có sự thay đổi rõ rệt cho việc dạy và học ở tất cả các trường phổ thông. Đó có phải là một đóng góp đáng hy vọng hay không?

Đối mặt với đại dịch Covid-19, ngành giáo dục gặp vô vàn khó khăn nhưng đã chuyển mình, thích ứng bằng hình thức học online, để học sinh ngừng đến trường nhưng không ngừng học. Đặc biệt, Việt Nam có chương trình rất nhân đạo là "Sóng và máy tính cho em"...

Mong rằng ngành giáo dục tiếp tục nỗ lực, không ngừng sáng tạo, không ngừng học hỏi, cùng vượt qua giai đoạn khó khăn này, đảm bảo quyền được học tập của trẻ. Đồng thời, cần giảm những áp lực học tập, áp lực thành tích cho học sinh, nhất là trong bối cảnh dạy học trực tuyến.

Vụ bé gái 8 tuổi bị bạo hành: Sử dụng đòn roi để dạy dỗ trẻ là hành vi phi giáo dục

Vụ bé gái 8 tuổi bị bạo hành: Sử dụng đòn roi để dạy dỗ trẻ là hành vi phi giáo dục

Từ vụ bé gái 8 tuổi bị bạo hành, theo chuyên gia tâm lý, việc sử dụng đòn roi để 'dạy dỗ' trẻ là hành ...

GS. Trương Nguyện Thành: Đừng lấy mức lương ra làm thước đo cho sự thành công

GS. Trương Nguyện Thành: Đừng lấy mức lương ra làm thước đo cho sự thành công

Chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam, GS. Trương Nguyện Thành (Đại học Utah, Mỹ) cho rằng, các bạn trẻ cần tích cực, ...

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Triều Tiên phản bác lời kêu gọi của G7: Quyết không chùn bước

Triều Tiên phản bác lời kêu gọi của G7: Quyết không chùn bước

Baoquocte.vn. Triều Tiên cho biết nước này sẽ thực hiện việc tăng cường khả năng quân sự như biện pháp 'tự vệ'.
Đại sứ Ukraine tại Berlin lại có phát biểu 'dậy sóng', Bộ Ngoại giao nói không phản ánh quan điểm của Kiev

Đại sứ Ukraine tại Berlin lại có phát biểu 'dậy sóng', Bộ Ngoại giao nói không phản ánh quan điểm của Kiev

Baoquocte.vn. Vị Đại sứ bộc trực của Ukraine tại Đức Andriy Melnyk đang phải đối mặt với những chỉ trích...
XSLA 2/7, kết quả xổ số Long An hôm nay 2/7/2022 - KQXSLA thứ 7

XSLA 2/7, kết quả xổ số Long An hôm nay 2/7/2022 - KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 2/7. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 2/7/2022. ket qua xo so Long An. KQXSLA
XSHG 2/7, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 2/7/2022. KQXSHG thứ 7

XSHG 2/7, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 2/7/2022. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 2/7. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 2/7/2022. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
Vietlott 2/7, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 2/7/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 2/7, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 2/7/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 2/7. Vietlott Power 2/7. TGVN sẽ cập nhật kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 3/7/2022: Tuổi Thìn chi tiêu tiết kiệm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 3/7/2022: Tuổi Thìn chi tiêu tiết kiệm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 3/7/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 3/7, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 3/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 3/7/2022

Lịch âm 3/7, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 3/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 3/7/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 3/7. âm lịch hôm nay 3/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 3/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 3 tháng 7 năm 2022 hôm nay.
XSBP 2/7, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 2/7/2022 - KQXSBP thứ 7

XSBP 2/7, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 2/7/2022 - KQXSBP thứ 7

Baoquocte.vn. XSBP 2/7. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Phước nhanh nhất hôm nay - XSBP 2/7/2022. Ket qua xo so Binh Phuoc. KQXSBP.
XSHCM 2/7, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 2/7/2022. XSHCM thứ 7

XSHCM 2/7, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 2/7/2022. XSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 2/7. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 2/7/2022. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Baoquocte.vn. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã ký kết Chương trình phối hợp với Bộ Y tế trong thực hiện các hoạt động nhân đạo và tuyên truyền các giá ...
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Baoquocte.vn. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã ký kết Chương trình phối hợp với Bộ Y tế trong thực hiện các hoạt động nhân đạo và tuyên truyền các giá trị nhân đạo.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7) từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia.
Dự báo thời tiết: Bão số 1 tạo vùng nguy hiểm trên Biển Đông, gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên

Dự báo thời tiết: Bão số 1 tạo vùng nguy hiểm trên Biển Đông, gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên

Baoquocte.vn. Dự báo trong 12 giờ tới, bão số 1 di chuyển chủ yếu theo hướng Tây Bắc, mỗi giờ đi được 15-20km và có khả năng mạnh thêm.
Covid-19 ngày 1/7: Số ca khỏi bệnh nhiều gấp 9 lần so với ca mắc mới; tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 1/7: Số ca khỏi bệnh nhiều gấp 9 lần so với ca mắc mới; tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 1/7 của Bộ Y tế cho biết có 927 ca mắc mới Covid-19, 8.345 F0 khỏi, tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (1-2/7): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối cục bộ có mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (1-2/7): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối cục bộ có mưa to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Trung Bộ ngày nắng, chiều tối mưa rào, dông vài nơi; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa và dông rải rác và mưa to cục bộ.
Cập nhật bão số 1: Chiều tối, đêm 2/7, Đông Bắc Bộ mưa to đến rất to; Bắc Biển Đông biển động dữ dội

Cập nhật bão số 1: Chiều tối, đêm 2/7, Đông Bắc Bộ mưa to đến rất to; Bắc Biển Đông biển động dữ dội

Baoquocte.vn. Trong 24 giờ tới, bão số 1 di chuyển chủ yếu theo hướng Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 15km, khả năng mạnh thêm, vùng tâm bão giật cấp 15.
Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Baoquocte.vn. Phát hiện mới được đánh giá là đặt nền móng cho việc phát triển một phương pháp điều trị hiệu quả tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Đã có kết luận việc thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 tại CDC Đà Nẵng.
Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Baoquocte.vn. Hàn Quốc cấp phép sử dụng vaccine ngừa Covid-19 nội địa đầu tiên do SK Bioscience phối hợp với Đại học Y khoa Washington (Mỹ) phát triển.
Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Baoquocte.vn. Một biến thể phụ của Omicron đang dần chiếm lĩnh thế giới - BA.5. Các nhà khoa học dự đoán, BA.5 sẽ gây ra hầu hết các trường hợp nhiễm Covid-19 mới trong thời gian ...
Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Baoquocte.vn. Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…
Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Baoquocte.vn. Các loại kem chứa retinol thời gian qua được chị em ‘rần rần’ săn đón với khả năng cải thiện làn da đáng kể.
Phiên bản di động