Hải quân Ấn Độ và chính sách “hướng Tây”

Để đảm bảo lợi ích chiến lược và ngăn cản Trung Quốc “chen chân” vào những vùng ảnh hưởng trong khu vực Ấn Độ Dương, Chính quyền New Delhi đang gia tăng sự hiện diện hải quân tại vùng biển trọng yếu này.
Một tàu Hải quân Ấn Độ. (Nguồn: Reuters)

Đó là nhận định của ông Abhijit Singh, chuyên gia nghiên cứu Viện Phân tích và Nghiên cứu quốc phòng Ấn Độ trong bài viết đăng tải trên The Diplomat. Báo TG&VN xin lược dịch bài viết.

Dấu hiệu chuyển dịch chính sách

Khi nói đến ngoại giao hàng hải của Ấn Độ, chúng ta liên tưởng ngay tới việc mở rộng lực lượng hải quân của nước này về phía khu vực Đông Á. Trong những năm gần đây, việc tăng cường tàu hải quân đến khu vực Đông Nam Á được giới truyền thông cho là thể hiện tham vọng ảnh hưởng tới vùng biển Thái Bình Dương của Chính quyền New Delhi. Từ đó khẳng định, vùng biển Đông Á vẫn là đích đến cuối cùng trong nỗ lực ngoại giao hải quân của Ấn Độ và vùng biển Ấn Độ Dương có vị trí khá khiêm tốn trong chính sách của cường quốc châu Á này dù cho New Delhi đã có những đóng góp đáng kể trong việc giữ gìn an ninh đường biển và hoạt động tích cực nhằm đối phó với nạn cướp biển ở ngoài khơi bờ biển Somalia.

Tuy nhiên, dường như “gió đã đổi chiều”. Những diễn biến mới của Hải quân Ấn Độ trong những tháng vừa qua thể hiện Ấn Độ đang tích cực quan tâm đến Ấn Độ Dương. Điển hình là chuyến thăm Sri-lanka, Seychelles và Mauritius trong đầu năm nay của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, trong đó khẳng định vùng bờ biển Ấn Độ Dương vẫn là ưu tiên hàng đầu của Ấn Độ và nước này sẽ vẫn tích cực duy trì mối quan hệ hàng hải tốt đẹp với các nước láng giềng. New Delhi cho biết, sau khi cải thiện các mối quan hệ ngoại giao, Ấn Độ sẽ cố gắng thực hiện các dự án phát triển cũng như tăng cường an ninh hàng hải với SriLanka và Malpes thông qua Seychelles.

Tháng Tư vừa qua, Hải quân Ấn Độ đã đạt được thành công vang dội, góp phần vào thành công ngoại giao khi tiến hành sơ tán hơn 4.000 công dân nước này và 900 người nước ngoài ra khỏi khu vực chiến loạn ở Yemen. Hoạt động mang tên Operation Rahat của nước này được xem là một minh hoạ đáng tin cậy cho vai trò gìn giữ hoà bình và tiềm năng hàng hải của Ấn Độ, bởi nó được tiến hành trong bối cảnh một thảm hoạ nhân đạo thực sự đang diễn ra.

Một dấu hiệu nữa cho thấy Ấn Độ quan tâm hơn tới Ấn Độ Dương là việc Chính quyền của ông Modi đang bắt tay vào chương trình hợp tác an ninh và xây dựng năng lực bền vững với các quốc gia vùng Vịnh. Mới đây, 4 tàu hải quân Ấn Độ là Trishul, Tabar, Deepak và Delhi đã triển khai tới Vịnh Ả rập. Đoàn tàu được tách thành 2 nhóm: Nhóm đầu tiên gồm tàu Delhi và Trishul khởi hành đến Al-Jubail (Saudi Arabia) và Doha (Qatar) để tham gia cuộc diễn tập phối hợp với hải quân nước chủ nhà; Nhóm thứ hai gồm tàu Tabar và Deepak sẽ ghé thăm Kuwait, sau đó tới Doha, tập hợp với hai tàu còn lại và di chuyển đến Muscat - điểm dừng chân cuối cùng trước khi trở lại Mumbai.

Nỗ lực dài hạn

Thực tế, New Delhi đã tiếp cận chính sách “hướng Tây” trước khi quay sang chính sách “hướng Đông”. Cụ thể, từ năm 2008, hải quân Ấn Độ đã tích cực hỗ trợ, tham gia huấn luyện lực lượng hải quân của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), cũng như hợp tác với lực lượng hàng hải trong khu vực để chống cướp biển. Các biên bản ghi nhớ cũng như các ủy ban hợp tác quốc phòng cho thấy, Hải quân Ấn Độ đã tăng cường đáng kể sức mạnh tổng hợp với lực lượng hải quân các nước vùng Vịnh.

Hơn nữa, các hoạt động hải quân của Ấn Độ với Oman cũng rất đáng chú ý. Từ năm 1993 đến nay, hình thức diễn tập chung Naseem Al-Bahr (2 năm một lần) vẫn được duy trì giữa hải quân hai nước. Năm 2008, Ấn Độ và Oman đã thiết lập lập quan hệ Đối tác chiến lược, trong đó có đề cập tới việc Ấn Độ hỗ trợ đào tạo hải quân thủy văn cho Oman. Thông qua cung cấp các bến đỗ và bổ sung cơ sở hạ tầng cho các tàu hải quân Ấn Độ, Oman đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì an ninh vùng Vịnh Aden. Bên cạnh Oman, Ấn Độ vẫn duy trì mối quan hệ hàng hải với Iran. Một tuần trước chuyến đi đến các nước vùng Vịnh, hai tàu hải quân của Ấn Độ là Betwa và Beas đã ghé thăm cảng Bandar-e-Abbas của Iran.

Nhu cầu cấp thiết

Ấn Độ quan tâm nhiều hơn tới khu vực Ấn Độ Dương bởi các tuyến đường biển ở phía Bắc Ấn Độ Dương là những tuyến đường quan trọng nhất trên thế giới, tạo thuận lợi cho việc xuất khẩu một khối lượng lớn hàng hóa, đặc biệt là dầu và khí tự nhiên. Ấn Độ là nước được hưởng lợi từ các giao dịch thương mại và năng lượng qua vùng ven biển Tây Á. Ngoài ra, khu vực Trung Đông là quê hương của gần 7 triệu người Ấn Độ, những người có đóng góp đáng kể cho nền kinh tế nước này. Như vậy, sức nặng tuyệt đối của sự tương tác thị trường và trao đổi thương mại với khu vực Vịnh Ả rập đang tạo ra một nhu cầu cấp thiết cho sự hiện diện lớn hơn của hải quân Ấn Độ trong khu vực.

Trong những năm vừa qua, mức độ ảnh hưởng địa chính trị của Ấn Độ trong khu vực Ấn Độ Dương đã bị thu hẹp lại, trong khi Trung Quốc vẫn duy trì nỗ lực ảnh hưởng của mình. Theo báo cáo của lực lượng hải quân Trung Quốc tại Cộng hòa Djibouti, phía Đông châu Phi, việc tăng cường tàu ngầm và các hoạt động hàng hải của Bắc Kinh tại phía Tây Ấn Độ Dương đã tạo ra mối lo ngại lớn cho Ấn Độ. Do vậy, hơn bao giờ hết New Delhi cần có những biện pháp chiến lược nhằm giữ vững vai trò an ninh tại Ấn Độ Dương.

Trong khi mối quan hệ chính trị giữa Ấn Độ và các nước khu vực Ấn Độ Dương, đặc biệt là các nước vùng Vịnh đang phát triển, Chính quyền của ông Modi nên thể hiện sức mạnh hải quân như một chính sách đối ngoại hiệu quả. Sự hiện diện của lực lượng Hải quân Ấn Độ không những thể hiện được năng lực bảo vệ quyền lợi của New Delhi nói riêng và khu vực nói chung tại Ấn Độ Dương mà còn thể hiện tầm nhìn quốc tế sâu sắc, nhạy bén của cường quốc châu Á này.

Thanh Thảo (theo The Diplomat)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 2/10: Giá vàng thế giới tăng mạnh vượt ngưỡng 1.900 USD kéo vàng SJC qua 56 triệu, giới đầu tư lại đặt cược

Giá vàng hôm nay 2/10: Giá vàng thế giới tăng mạnh vượt ngưỡng 1.900 USD kéo vàng SJC qua 56 triệu, giới đầu tư lại đặt cược

Giá vàng thế giới tăng mạnh mẽ, có khả năng định hình một nấc thang mới, vượt ngưỡng 1.900 USD/ounce.
XSMN 2/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - KQXSMN 2/10/2020

XSMN 2/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - KQXSMN 2/10/2020

XSMN 2/10. KQXS 2/10. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 2 tháng 10 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
XSMB 2/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - KQXSMB 2/10/2020

XSMB 2/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - KQXSMB 2/10/2020

XSMB 2/10. KQXS 2/10. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 2 tháng 10 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
Quảng Ngãi: Phấn đấu hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu phát triển KT-XH

Quảng Ngãi: Phấn đấu hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu phát triển KT-XH

UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo các ngành, các cấp bám sát chủ đề năm 2019.
Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhóm Nghị sỹ Liên đảng trong Quốc hội Anh đối thoại trực tuyến

Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhóm Nghị sỹ Liên đảng trong Quốc hội Anh đối thoại trực tuyến

Hai bên đánh giá cao kết quả Đối thoại trực tuyến, cho rằng đây là một hình thức sáng tạo để tăng cường quan hệ kênh đảng giữa Việt Nam ...
Trẻ em gốc Việt tại Preah Sihanouk, Campuchia đón Tết Trung thu ý nghĩa

Trẻ em gốc Việt tại Preah Sihanouk, Campuchia đón Tết Trung thu ý nghĩa

Trẻ em gốc Việt tại Preah Sihanouk đã được đón Tết Trung thu ý nghĩa tại trụ sở Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tỉnh Preah Sihanouk.
Điện chia buồn Quốc vương Nhà nước Kuwait từ trần

Điện chia buồn Quốc vương Nhà nước Kuwait từ trần

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ đã gửi điện chia buồn khi được tin Ngài Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Quốc vương Nhà nước Kuwait từ trần.
Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài làm việc tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Minh Khôi dẫn đầu đoàn các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2020-2023 làm việc với lãnh đạo Bộ ...
Tin thế giới 1/10: Armenia-Azerbaijan vừa đấu súng vừa đấu khẩu; Hậu chuyện tranh luận Bầu cử Mỹ 2020; Ấn Độ triển khai tên lửa 'dằn mặt' Trung Quốc

Tin thế giới 1/10: Armenia-Azerbaijan vừa đấu súng vừa đấu khẩu; Hậu chuyện tranh luận Bầu cử Mỹ 2020; Ấn Độ triển khai tên lửa 'dằn mặt' Trung Quốc

Xung đột Armenia-Azerbaijan tiếp tục căng thẳng, Bầu cử Mỹ 2020, Mỹ-Trung Quốc, Ấn Độ-Trung Quốc... là những tin thế giới nổi bật 24h qua.
Indonesia 'sốt ruột' nhìn nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Trung Quốc sang Đông Nam Á

Indonesia 'sốt ruột' nhìn nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Trung Quốc sang Đông Nam Á

Việt Nam thuộc số ít các nước có khả năng sẽ nhận được lợi thế trong bối cảnh các nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Trung Quốc.
Tin thế giới 1/10: Armenia-Azerbaijan vừa đấu súng vừa đấu khẩu; Hậu chuyện tranh luận Bầu cử Mỹ 2020; Ấn Độ triển khai tên lửa 'dằn mặt' Trung Quốc

Tin thế giới 1/10: Armenia-Azerbaijan vừa đấu súng vừa đấu khẩu; Hậu chuyện tranh luận Bầu cử Mỹ 2020; Ấn Độ triển khai tên lửa 'dằn mặt' Trung Quốc

Xung đột Armenia-Azerbaijan tiếp tục căng thẳng, Bầu cử Mỹ 2020, Mỹ-Trung Quốc, Ấn Độ-Trung Quốc... là những tin thế giới nổi bật 24h qua.
Vụ chính trị gia đối lập Nga: Ông Navalny cáo buộc Tổng thống Putin đứng sau vụ đầu độc, Hạ viện 'lật bài'

Vụ chính trị gia đối lập Nga: Ông Navalny cáo buộc Tổng thống Putin đứng sau vụ đầu độc, Hạ viện 'lật bài'

Chính trị gia đối lập Nga tuyên bố sẽ trở về nước ngay sau khi bình phục hoàn toàn.
Tình hình Belarus: Thủ lĩnh đối lập có thể đối thoại với Tổng thống Nga, Moscow tin Minsk giữ lời, Mỹ đình chỉ trừng phạt

Tình hình Belarus: Thủ lĩnh đối lập có thể đối thoại với Tổng thống Nga, Moscow tin Minsk giữ lời, Mỹ đình chỉ trừng phạt

Theo Tổng thống Pháp, Thủ lĩnh đối lập Sviatlana Tsikhanouskaya để ngỏ khả năng đối thoại với Tổng thống Nga về tình hình Belarus.
Tranh luận Trump-Biden: Sẽ có quy định mới đảm bảo 'trật tự' sau trận đầu hỗn loạn

Tranh luận Trump-Biden: Sẽ có quy định mới đảm bảo 'trật tự' sau trận đầu hỗn loạn

Mỹ sẽ bổ sung quy định nhằm bảo đảm các cuộc tranh luận trực tiếp giữa 2 ứng cử viên Trump-Biden sắp tới sẽ diễn ra 'trật tự hơn'.
Indonesia 'sốt ruột' nhìn nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Trung Quốc sang Đông Nam Á

Indonesia 'sốt ruột' nhìn nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Trung Quốc sang Đông Nam Á

Việt Nam thuộc số ít các nước có khả năng sẽ nhận được lợi thế trong bối cảnh các nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Trung Quốc.
Bầu cử Mỹ: 90 phút đấu khẩu 'kinh hoàng', ứng cử viên chưa hả hê, cử tri thất vọng

Bầu cử Mỹ: 90 phút đấu khẩu 'kinh hoàng', ứng cử viên chưa hả hê, cử tri thất vọng

Sau cuộc tranh luận bão táp giữa hai ứng cử viên tổng thống Mỹ, cử tri đa phần có phản ứng tiêu cực khi thứ họ thấy đơn giản chỉ là một màn đấu khẩu ...
Chuyên gia Mỹ dự báo: Triều Tiên sẽ có chính sách gì sau bầu cử Mỹ ?

Chuyên gia Mỹ dự báo: Triều Tiên sẽ có chính sách gì sau bầu cử Mỹ ?

Chính sách bên miệng hố chiến tranh của Triều Tiên có thể leo thang sau bầu cử Mỹ, theo học giả Mỹ Marcus Noland.
Bầu cử Mỹ: Hai ứng viên Donald Trump và Joe Biden, ai đang thắng thế?

Bầu cử Mỹ: Hai ứng viên Donald Trump và Joe Biden, ai đang thắng thế?

Nhìn vào những gì đã thể hiện, ông Donald Trump dường như không đạt được gì, còn ông Joe Biden đã khiến những cử tri dao động có thêm lý do để ủng hộ mình.
Phiên bản di động