 |
| Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Nguồn: X) |
Ngày 25/1, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula (EC) von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EP) Antonio Costa đã có chuyến công du ba ngày tới New Delhi, dự Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 EU - Ấn Độ. Trong đó, bà von der Leyen là khách mời danh dự tại lễ diễu hành ngày 26/1 kỷ niệm 77 năm nền Cộng hòa Ấn Độ, chỉ dấu cho thấy mối quan hệ ngày càng sâu sắc trong một thế giới đầy biến động.
Song để có được sợi dây liên kết chặt chẽ đó, cả New Delhi và Liên minh châu Âu (EU) cũng phải trải qua không ít sóng gió. Sau khi thiết lập quan hệ đối tác chiến lược năm 2004, đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA), khởi động năm 2007, đã bị đình trệ vào năm 2013 do những bất đồng về thuế quan, tiếp cận thị trường và các vấn đề phi thương mại về nhân quyền. Tuy nhiên, hàng loạt biến động địa chính gần đây, từ xung đột Nga - Ukraine, gián đoạn chuỗi cung ứng và gần nhất, mối đe dọa thuế quan từ chính quyền Mỹ khiến hai bên nhận thức rõ tầm quan trọng của hợp tác. Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của EU năm 2021 và cách tiếp cận “đa liên kết” của Ấn Độ phản ánh lợi ích chung về một trật tự dựa trên luật lệ, thương mại đa chiều và chống lại cưỡng ép kinh tế. Khi ấy, Thượng đỉnh lần này đã tạo khuôn khổ hợp tác vững chắc để mối quan hệ này trở thành hằng số của hợp tác giữa vô vàn biến số toàn cầu.
Mỏ neo của hợp tác
Mong muốn được phản ánh qua sự góp mặt, ý chí chính trị từ các lãnh đạo, quan chức cao nhất của hai phía. Tháp tùng Chủ tịch EC và Chủ tịch EP là Cao ủy EU Kaja Kallas, người có tiếng nói nổi bật về các vấn đề đối ngoại, cùng nhiều các Ủy viên khác phụ trách thương mại, số hóa và biến đổi khí hậu. Về phía chủ nhà, Thủ tướng Narendra Modi, Ngoại trưởng S. Jaishankar, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Piyush Goyal, Bộ trưởng Quốc phòng Rajnath Singh cùng nhiều quan chức cấp cao khác đã dự Thượng đỉnh.
Trong khuôn khổ cuộc gặp, lãnh đạo hai bên đã đánh giá tiến triển của mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, xây dựng nghị trình bao gồm thúc đẩy hợp tác ở 100 lĩnh vực trong 5 năm tới và giải quyết các vấn đề toàn cầu. Trọng tâm của Thượng đỉnh lần này là FTA song phương, hợp tác quốc phòng - an ninh, biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh, quản trị số, kết nối và các vấn đề địa chính trị khác. Điều gì đến cũng phải đến, trong cuộc gặp ngày 27/1, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã tuyên bố khép lại đàm phán về FTA, thỏa thuận “lịch sử” để thúc đẩy thương mại song phương, hiện ở mức 180 tỷ Euro (215,44 tỷ USD) hàng năm, thông qua giảm thuế quan và hàng rào thương mại.
Bên cạnh đó, lãnh đạo hai nước cũng chứng kiến lễ ký kết một thỏa thuận Đối tác an ninh và quốc phòng, được coi là “chương trình hành động mạnh mẽ” trong môi trường chiến lược ẩn chứa nhiều thách thức. Đồng thời, đại diện hai bên đã công bố một số biên bản ghi nhớ liên quan tới thương mại số, an ninh kinh tế, nhập cư lao động có tay nghề và thúc đẩy kết nối trong khuôn khổ dự án Cửa ngõ toàn cầu (Global Gateway) trị giá hơn 300 tỷ Euro của EU được khởi xướng từ năm 2021.
Thay đổi cuộc chơi
Ông Harsh V. Pant, Phó Chủ tịch Quỹ nghiên cứu nhà quan sát về chính sách đối ngoại tại New Delhi (Ấn Độ), cho rằng FTA với EU là “thỏa thuận thương mại lớn nhất cho Ấn Độ, góp phần đa dạng hóa quan hệ giữa những bất định liên quan đến thuế quan từ Mỹ, đồng thời thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu dịch vụ”.
Trong khi đó, chuyên gia Richard Gowan của Quỹ khủng hoảng toàn cầu nhấn mạnh động lực chiến lược từ cả hai phía: “Trong một thế giới khi Mỹ không còn cho thấy sự tin tưởng như trước, EU và Ấn Độ có nhiều lý do để hướng tới một liên kết kinh tế, an ninh sâu sắc hơn, mà không nhằm vào bất kỳ thế lực nào”. Ông cũng cho rằng một thỏa thuận an ninh - quốc phòng song phương sẽ “thay đổi cuộc chơi”.
Tuy nhiên, ông Pant cảnh báo rằng thành công của một FTA giữa EU và Ấn Độ sẽ phụ thuộc vào quá trình triển khai và nỗ lực của chính phủ quốc gia Nam Á nhằm tìm kiếm sự đồng thuận trong nước. Trong khi đó, ông Patryk Pawlak của Viện Nghiên cứu an ninh của EU kêu gọi khối này, bên cạnh thúc đẩy mục tiêu về hợp tác thương mại, tiếp tục “duy trì lập trường về vấn đề nhân quyền và giá trị dân chủ”.
Trong bối cảnh đó, thượng đỉnh tại New Delhi ngày 27/1 là trang đầu tiên trong chương mới về quan hệ châu Âu-Ấn Độ, hướng tới chuyển hóa những lợi ích chiến lược hội tụ thành cam kết dài hạn, qua đó trở thành mỏ neo về hợp tác trên thế giới.
| EU coi trọng quan hệ đối tác với Ấn Độ, tái khởi động đàm phán FTA Ngày 17/6, Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ đã tái khởi động đàm phán để xây dựng một thỏa thuận thương mại tự ... |
| Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ Tiến trình đàm phán thương mại EU-Ấn Độ nhằm củng cố quan hệ kinh tế và thiết lập thỏa thuận thương mại toàn diện chung ... |
| EU khen Ấn Độ, khẳng định quyết tâm kiên định về Ukraine, tranh thủ 'giục' New Delhi tỏ quan điểm Ngày 16/5, Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell gặp Ngoại trưởng ... |
| Chủ tịch EC thăm Ấn Độ: Bước ngoặt là đây Chuyến thăm đặc biệt của lãnh đạo Ủy ban châu Âu (EC) ngày 27-28/2 phản ánh mong muốn mở rộng quan hệ với Ấn Độ, ... |
| Giữa những 'trúc trắc' với Mỹ, EU gọi một quốc gia tỷ dân là 'không thể thiếu' với sự vững mạnh kinh tế của châu Âu Ngày 21/1, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas cho biết, khối này ... |
