75 năm Hiệp định sơ bộ 6/3 (1946-2021)

Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên (Kỳ cuối)

Đại sứ HOÀNG VĨNH THÀNH
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh.
hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Hiệp định sơ bộ 6/3: Kỳ tích khởi đầu lịch sử đấu tranh ngoại giao của nước Việt Nam mới (Kỳ I)

5 nội dung chính

Hiệp định sơ bộ Việt Nam - Pháp ngày 6/3/1946 gồm 5 nội dung chính: Thứ nhất, nước Pháp công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có chính phủ, có nghị viện, có quân đội, có tài chính của mình, ở trong Liên bang Đông Dương và khối Liên hiệp Pháp.

Thứ hai, chính phủ Pháp cam kết sẽ thừa nhận những quyết định của cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất ba kỳ. Thứ ba, nước Việt Nam thuận để 15.000 quân Pháp vào miền Bắc Việt Nam làm nhiệm vụ thay thế quân đội Trung Hoa giải giáp quân Nhật. Số quân Pháp này sẽ phải rút hết trong thời hạn 5 năm, mỗi năm sẽ rút 1/5.

Thứ tư, hai bên đình chiến để mở một cuộc đàm phán chính thức. Trong khi đàm phán, quân hai bên ở đâu vẫn cứ đóng ở đấy.

Cuối cùng, cuộc đàm phán chính thức sẽ tiến hành tại Hà Nội, Sài Gòn hoặc Paris với nội dung: quan hệ ngoại giao của Việt Nam với nước ngoài, quy chế của Đông Dương, những quyền lợi kinh tế và văn hóa của nước Pháp ở Việt Nam. Kèm theo Hiệp định là các phụ khoản về các vấn đề quân sự.

Sau lễ ký kết Hiệp định, Sainteny nâng cốc chúc mừng Hồ Chủ tịch, ngỏ ý vui mừng vì bóng ma của một cuộc xung đột vũ trang đã bị đẩy lùi. Hồ Chủ tịch bình tĩnh trả lời: “Cảm ơn ông. Nhưng thực ra, tôi chưa vừa lòng. Ông biết đấy, tôi muốn nhiều hơn, tôi muốn nước tôi độc lập, và chắc chắn nước tôi sẽ được độc lập”.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 là bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên mà Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết với nước ngoài. Cuối thế kỷ XIX, bằng hai Hòa ước Harmand (1883) và Patenôtre (1884) ký với triều đình nhà Nguyễn, nước Pháp đã áp đặt ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân lên toàn bộ đất nước ta, mọi quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam, kể cả quyền ngoại giao đã bị tước đoạt.

Hơn 60 năm sau, ngày 6/3/1946, trước ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc, sức đấu tranh quật cường, anh dũng của toàn thể dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính phủ Pháp đã buộc phải công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do, phải thừa nhận chủ quyền đày đủ của ta về nội trị, những điều mà thâm tâm họ không mong muốn.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Hồ Chủ tịch và Jean Sainteny cùng các vị dự lễ ký Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 tai 38 Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh tư liệu)

Bài học chiến lược và nghệ thuật đàm phán

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã tạo nên sự thay đổi so sánh lực lượng quan trọng giữa ta và đối phương theo hướng có lợi cho ta. Với việc ký Hiệp định sơ bộ, Hồ Chủ tịch và Chính phủ ta đã biến điều khoản thay quân trong Hiệp định song phương Trùng Khánh giữa Pháp và Tưởng Giới Thạch thành thỏa thuận ba bên, gạt nhanh và không tốn sức 180.000 quân Tưởng cùng bè lũ tay sai của chúng ra khỏi Việt Nam, tránh cho nhân dân ta phải cùng một lúc chống hai kẻ thù hung ác.

Hiệp định cũng thể hiện chủ quyền của ta với việc quy định rõ nước Pháp chỉ được đưa ra Bắc Việt Nam 15.000 quân thay thế quân Tưởng và phải rút hết trong vòng 5 năm. Vào thời điểm này ở miền Nam Việt Nam, quân Pháp có hai sư đoàn bộ binh thuộc địa số 3 và số 9 và một sư đoàn thiết giáp. Việc phải đưa sư đoàn bộ binh thuộc địa số 9 và sư đoàn thiết giáp ra Bắc Việt Nam đã tạm thời làm mỏng bớt lực lượng quân sự của Pháp ở Nam Bộ, tạo điều kiện cho quân và dân miền Nam có thêm điều kiện để củng cố, tăng cường lực lượng tiếp tục kháng chiến.

Có thể nói, căn cứ vào tương quan lực lượng giữa ta và đối phương lúc bấy giờ, Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã chứa đựng những điều khoản có lợi nhất mà phía Việt Nam có thể đạt được.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Tòa nhà 38 Lý Thái Tổ - nơi ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946. (Ảnh tư liệu)

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 mở đầu thời kỳ tạm hòa hoãn giữa ta và Pháp. Một loạt hoạt động ngoại giao quan trọng do đích thân Hồ Chủ tịch và các vị lãnh đạo Việt Nam tiến hành với chính phủ Pháp trong năm 1946 cho tới trước ngày toàn quốc kháng chiến 19/12/1946 như: cuộc gặp của Hồ Chủ tịch với Cao ủy D'Argenlieu trên Vịnh Hạ Long ngày 24/3/1946, Hội nghị trù bị tại Đà Lạt tháng 4-5/1946, Phái đoàn Quốc hội Việt Nam thăm thiện chí Pháp tháng 4-5/1946, Hội nghị Fontainebleau tháng 7 – 9/1946 và chuyến thăm lịch sử của Hồ Chủ tịch tới Pháp từ đầu tháng 6 tới giữa tháng 9/1946 với việc ký kết Tạm ước 14/9/1946…

Các hoạt động ngoại giao nói trên đã khẳng định và nêu bật lập trường chính nghĩa, thiện chí mong muốn hòa bình, hữu nghị của Chính phủ và nhân dân ta, đồng thời vạch trần dã tâm xâm lược, lật lọng, hiếu chiến lỗi thời của chính quyền thực dân Pháp. Với Hiệp định sơ bộ 6/3/1946, Chính phủ và nhân dân ta có thêm một thời gian rất cần thiết để củng cố, tăng cường lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp, điều mà Đảng và Hồ Chủ tịch biết chắc là không tránh khỏi.

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, thể hiện rõ bản lĩnh cách mạng vững vàng, tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật đàm phán có nguyên tắc và sách lược linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng ta trong những tháng ngày đầu tiên đầy khó khăn, gian khổ của chính quyền cách mạng, vừa phải chống cả thù trong lẫn giặc ngoài để giữ vững nền độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo vệ những thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 cũng để lại cho chúng ta những bài học sâu sắc về những vấn đề chiến lược, sách lược như nhân nhượng có nguyên tắc, giành thắng lợi từng bước, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù và tận dụng đúng thời cơ. Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946 có thể được xem như là một sự vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm kinh điển của Lê Nin và Đảng Bolsevich Nga trong việc ký kết hiệp định Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô-Viết với nước Đức đế quốc tháng 3/1918.

Đánh giá ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại giao của Đảng và Nhà nước ta sau ngày Tuyên bố Độc lập (2/9/1945) tới khi ký Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946, năm 1970, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã nói:

“Lúc thì tạm hòa hoãn với Tưởng để rảnh tay đối phó với thực dân Pháp, lúc thì tạm thời hòa hoãn với Pháp để đuổi cổ quân Tưởng và quét sạch bọn phản động tay sai của Tưởng, giành thời gian củng cố lực lượng, chuẩn bị toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, điều mà Đảng ta biết chắc là không thể nào tránh khỏi. Những biện pháp cực kỳ sáng suốt đó đã được ghi vào lịch sử cách mạng nước ta như một mẫu mực tuyệt vời của sách lược Lêninnít về lợi dụng những mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ địch và về sự nhân nhượng có nguyên tắc”.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

TGVN. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã thắng lợi chiến dịch ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Không còn sự lựa chọn nào khác (kỳ cuối)

TGVN. Sau cuộc xung đột vũ trang tại Hải Phòng tháng 11/1946, quân Pháp tiếp tục những hành động gây hấn nghiêm trọng ở Hà ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Đàm phán Ngoại giao ngay trên hè phố

Trong những ngày đầu Xuân năm 1947, khi chiến sự còn đang ác liệt trong lòng Hà Nội, một cuộc đàm phán ngoại giao đặc ...

Đại sứ Hoàng Vĩnh Thành

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Manchester United bất ngờ đánh bại Man City ngay tại thánh địa Etihad

Manchester United bất ngờ đánh bại Man City ngay tại thánh địa Etihad

Bruno Fernandes và Luke Shaw lập công giúp Manchester United giành chiến thắng trước Man City, thu hẹp khoảng cách với đối thủ xuống 11 điểm.
Tìm thấy 'họ hàng nhà chuột Mickey' là chuột nhảy Euchoreutes naso

Tìm thấy 'họ hàng nhà chuột Mickey' là chuột nhảy Euchoreutes naso

Có thể bạn sẽ nghĩ đến voi, nhưng thực tế sinh vật có đôi tai lớn nhất so với kích thước cơ thể của nó lại là chuột nhảy Euchoreutes ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 9/3: Tuổi Tý sự nghiệp thuận lợi, tuổi Dần gặp xui xẻo trong công việc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 9/3: Tuổi Tý sự nghiệp thuận lợi, tuổi Dần gặp xui xẻo trong công việc

Tử vi hôm nay 9/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 9/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 9/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 9/3/2021

Lịch âm 9/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 9/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 9/3/2021

Lịch âm 9/3. Âm lịch hôm nay 9/3. Lich am 9/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 9/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 9 tháng 3 năm 2021 ...
Philippines sẵn sàng sở hữu tên lửa 'cực kỳ sát thương' BrahMos của Ấn Độ?

Philippines sẵn sàng sở hữu tên lửa 'cực kỳ sát thương' BrahMos của Ấn Độ?

Kế hoạch sở hữu tên lửa BrahMos do Ấn Độ sản xuất được cho là sẽ giúp Philippines củng cố khả năng phòng vệ bờ biển.
Xuất khẩu ngày 6-8/3: Xuất khẩu khởi sắc làm 'lu mờ' Covid-19, giá hạt điều lao dốc

Xuất khẩu ngày 6-8/3: Xuất khẩu khởi sắc làm 'lu mờ' Covid-19, giá hạt điều lao dốc

Kim ngạch xuất khẩu 2 tháng tăng 23,2%; giá hạt điều xuất khẩu giảm mạnh... là những tin chính trong bản tin xuất khẩu ngày 6-8/3.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 8/3: Tiếp tục tích lũy ngắn hạn

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 8/3: Tiếp tục tích lũy ngắn hạn

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Tỷ giá USD hôm nay 8/3: Neo ở mức cao nhất 3 tháng

Tỷ giá USD hôm nay 8/3: Neo ở mức cao nhất 3 tháng

Tỷ giá USD neo ở mức mức cao nhất 3 tháng do Chủ tịch Fed không bày tỏ lo ngại nào về hiện tượng trên thị trường trái phiếu kho ...
Barcelona chính thức có chủ tịch mới, khẳng định ưu tiên hàng đầu là giữ chân Messi

Barcelona chính thức có chủ tịch mới, khẳng định ưu tiên hàng đầu là giữ chân Messi

Joan Laporta đã đánh bại hai ứng cử viên để lần thứ hai trở lại chiếc ghế Chủ tịch Barcelona, Messi cũng bỏ phiếu cho vị luật sư 58 tuổi.
Sao Việt tuần qua: Hồ Ngọc Hà nhắn nhủ 'cánh mày râu' ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Bố già của Trấn Thành bất ngờ lập kỷ lục không tưởng

Sao Việt tuần qua: Hồ Ngọc Hà nhắn nhủ 'cánh mày râu' ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Bố già của Trấn Thành bất ngờ lập kỷ lục không tưởng

Tác phẩm điện ảnh đầu tay Bố già của Trấn Thành lập kỷ lục doanh thu, Hồ Ngọc Hà nhắn nhủ 'cánh mày râu' ngày Quốc tế phụ nữ 8/3.
Nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an: Nửa chặng đường nhìn lại và bước tiếp

Nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an: Nửa chặng đường nhìn lại và bước tiếp

Qua nửa chặng đường trong nhiệm kỳ Uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (2020-2021), Việt Nam đã để lại những dấu ấn đậm nét.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận về tình hình ở Myanmar

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận về tình hình ở Myanmar

Ngày 5/3, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã họp về tình hình ở Myanmar.
Ra mắt sách '70 năm chặng đường vẻ vang quan hệ Việt Nam-Nga'

Ra mắt sách '70 năm chặng đường vẻ vang quan hệ Việt Nam-Nga'

Đại sứ quán Việt Nam tại Nga tổ chức lễ ra mắt sách “70 năm chặng đường vẻ vang quan hệ Việt Nam-Nga” của Đại sứ Ngô Đức Mạnh.
Việt Nam tham dự cuộc họp Ủy ban Hợp tác chung ASEAN-Trung Quốc lần thứ 22

Việt Nam tham dự cuộc họp Ủy ban Hợp tác chung ASEAN-Trung Quốc lần thứ 22

Đại sứ Nguyễn Hải Bằng đại diện đoàn Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ 22 Ủy ban Hợp tác chung ASEAN-Trung Quốc diễn ra theo hình thức trực tuyến.
Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch trình Ủy nhiệm thư lên Tổng thống Ukraine

Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch trình Ủy nhiệm thư lên Tổng thống Ukraine

Ngày 4/3 tại Thủ đô Kiyv, Đại sứ Nguyễn Hồng Thạch đã trình Ủy nhiệm thư lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy.
Bí quyết để cán bộ ngoại giao trẻ có nhiệm kỳ đầu tiên thành công

Bí quyết để cán bộ ngoại giao trẻ có nhiệm kỳ đầu tiên thành công

Chiều 4/3, đã diễn ra tọa đàm thanh niên chủ đề “Nhiệm kỳ đầu của tôi” để giúp cán bộ ngoại giao trẻ có những định hướng cho việc đăng ký luân chuyển.
Hai chuyến bay đưa hơn 390 công dân Việt Nam từ Myanmar về nước, hạ cánh tại Đà Nẵng

Hai chuyến bay đưa hơn 390 công dân Việt Nam từ Myanmar về nước, hạ cánh tại Đà Nẵng

Ngày 4/3, các cơ quan chức năng Việt Nam phối hợp thực hiện 2 chuyến bay chở hơn 390 công dân từ Myanmar về Việt Nam.
Bão tuyết ở Texas: Sẵn sàng biện pháp bảo hộ công dân Việt Nam trong trường hợp cần thiết

Bão tuyết ở Texas: Sẵn sàng biện pháp bảo hộ công dân Việt Nam trong trường hợp cần thiết

Phần lớn gia đình người gốc Việt sinh sống và làm việc tại bang Texas đều bị ảnh hưởng như bị cắt điện mất nước.
Dịch Covid-19 ở Campuchia: Thông báo khẩn tới cộng đồng người Việt tại Preah Sihanouk

Dịch Covid-19 ở Campuchia: Thông báo khẩn tới cộng đồng người Việt tại Preah Sihanouk

Trước nguy cơ lây nhiễm dịch Covid-19 tại Campuchia, Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Preah Sihanouk đã ra thông báo khẩn tới cộng đồng người Việt
ĐSQ Việt Nam tại Myanmar đề nghị bà con, doanh nghiệp Việt cung cấp danh sách công dân

ĐSQ Việt Nam tại Myanmar đề nghị bà con, doanh nghiệp Việt cung cấp danh sách công dân

ĐSQ Việt Nam tại Myanmar đề nghị bà con người Việt và doanh nghiệp Việt Nam ở sở tại cung cấp danh sách công dân.
Bảo hộ công dân trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Bảo hộ công dân trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Năm 2020, khi đại dịch Covid-19 chưa có tiền lệ bùng phát trên toàn cầu, yêu cầu về công tác bảo hộ công dân đã được nâng lên một mức cao mới.
Đại sứ quán Việt Nam thăm lãnh sự, chúc Tết ngư dân bị tạm giữ ở Indonesia

Đại sứ quán Việt Nam thăm lãnh sự, chúc Tết ngư dân bị tạm giữ ở Indonesia

Ngày 10/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia đã tổ chức thăm lãnh sự và chúc Tết trực tuyến các ngư dân Việt Nam đang bị tạm giữ Indonesia.
Sắp xếp bàn tiệc sao cho chuẩn, sử dụng dụng cụ ăn tiệc sao cho sang

Sắp xếp bàn tiệc sao cho chuẩn, sử dụng dụng cụ ăn tiệc sao cho sang

Sắp xếp bàn tiệc đúng chuẩn thể hiện sự trọng thị của chủ tiệc và tuân thủ nguyên tắc dùng dụng cụ ăn tiệc cho thấy sự hiểu biết của khách mời.
Các hình thức chiêu đãi ngoại giao

Các hình thức chiêu đãi ngoại giao

Tiệc chiêu đãi là một loại hình hoạt động ngoại giao quan trọng, phổ biến; không những mang tính chất chính trị mà còn thể hiện tính văn hóa.
Những điều cần biết về cơ quan đại diện lãnh sự

Những điều cần biết về cơ quan đại diện lãnh sự

Cơ quan đại diện lãnh sự là bộ phận lãnh thổ của nước tiếp nhận được nước cử và nước tiếp nhận thỏa thuận để thực hiện chức năng lãnh sự.
Quyền ưu đãi miễn trừ tại Cơ quan đại diện ở nước ngoài

Quyền ưu đãi miễn trừ tại Cơ quan đại diện ở nước ngoài

Quyền ưu đãi miễn trừ tại Cơ quan đại diện được quy định tại Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao và Công ước Vienna về quan hệ lãnh sự.
Quốc thư và nghi thức trình Quốc thư

Quốc thư và nghi thức trình Quốc thư

Trước khi đi nhận nhiệm vụ, các Đại sứ sẽ đến Cục Lễ tân để nhận Quốc thư để mang theo. Tùy theo mỗi nước mà nghi lễ trình Quốc thư sẽ khác nhau.
Tết đến Xuân về, tổ chức Tết cộng đồng sao mới đúng chuẩn?

Tết đến Xuân về, tổ chức Tết cộng đồng sao mới đúng chuẩn?

Nhân dịp Tết Nguyên đán, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài thường tổ chức cuộc gặp đầu Xuân, có sự tham dự của bà con cộng đồng và bạn bè quốc tế.
Phiên bản di động