75 năm Hiệp định sơ bộ 6/3 (1946-2021)

Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên (Kỳ cuối)

Đại sứ HOÀNG VĨNH THÀNH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh.
hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Hiệp định sơ bộ 6/3: Kỳ tích khởi đầu lịch sử đấu tranh ngoại giao của nước Việt Nam mới (Kỳ I)

5 nội dung chính

Hiệp định sơ bộ Việt Nam - Pháp ngày 6/3/1946 gồm 5 nội dung chính: Thứ nhất, nước Pháp công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có chính phủ, có nghị viện, có quân đội, có tài chính của mình, ở trong Liên bang Đông Dương và khối Liên hiệp Pháp.

Thứ hai, chính phủ Pháp cam kết sẽ thừa nhận những quyết định của cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất ba kỳ. Thứ ba, nước Việt Nam thuận để 15.000 quân Pháp vào miền Bắc Việt Nam làm nhiệm vụ thay thế quân đội Trung Hoa giải giáp quân Nhật. Số quân Pháp này sẽ phải rút hết trong thời hạn 5 năm, mỗi năm sẽ rút 1/5.

Thứ tư, hai bên đình chiến để mở một cuộc đàm phán chính thức. Trong khi đàm phán, quân hai bên ở đâu vẫn cứ đóng ở đấy.

Cuối cùng, cuộc đàm phán chính thức sẽ tiến hành tại Hà Nội, Sài Gòn hoặc Paris với nội dung: quan hệ ngoại giao của Việt Nam với nước ngoài, quy chế của Đông Dương, những quyền lợi kinh tế và văn hóa của nước Pháp ở Việt Nam. Kèm theo Hiệp định là các phụ khoản về các vấn đề quân sự.

Sau lễ ký kết Hiệp định, Sainteny nâng cốc chúc mừng Hồ Chủ tịch, ngỏ ý vui mừng vì bóng ma của một cuộc xung đột vũ trang đã bị đẩy lùi. Hồ Chủ tịch bình tĩnh trả lời: “Cảm ơn ông. Nhưng thực ra, tôi chưa vừa lòng. Ông biết đấy, tôi muốn nhiều hơn, tôi muốn nước tôi độc lập, và chắc chắn nước tôi sẽ được độc lập”.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 là bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên mà Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết với nước ngoài. Cuối thế kỷ XIX, bằng hai Hòa ước Harmand (1883) và Patenôtre (1884) ký với triều đình nhà Nguyễn, nước Pháp đã áp đặt ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân lên toàn bộ đất nước ta, mọi quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam, kể cả quyền ngoại giao đã bị tước đoạt.

Hơn 60 năm sau, ngày 6/3/1946, trước ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc, sức đấu tranh quật cường, anh dũng của toàn thể dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính phủ Pháp đã buộc phải công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do, phải thừa nhận chủ quyền đày đủ của ta về nội trị, những điều mà thâm tâm họ không mong muốn.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Hồ Chủ tịch và Jean Sainteny cùng các vị dự lễ ký Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 tai 38 Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh tư liệu)

Bài học chiến lược và nghệ thuật đàm phán

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã tạo nên sự thay đổi so sánh lực lượng quan trọng giữa ta và đối phương theo hướng có lợi cho ta. Với việc ký Hiệp định sơ bộ, Hồ Chủ tịch và Chính phủ ta đã biến điều khoản thay quân trong Hiệp định song phương Trùng Khánh giữa Pháp và Tưởng Giới Thạch thành thỏa thuận ba bên, gạt nhanh và không tốn sức 180.000 quân Tưởng cùng bè lũ tay sai của chúng ra khỏi Việt Nam, tránh cho nhân dân ta phải cùng một lúc chống hai kẻ thù hung ác.

Hiệp định cũng thể hiện chủ quyền của ta với việc quy định rõ nước Pháp chỉ được đưa ra Bắc Việt Nam 15.000 quân thay thế quân Tưởng và phải rút hết trong vòng 5 năm. Vào thời điểm này ở miền Nam Việt Nam, quân Pháp có hai sư đoàn bộ binh thuộc địa số 3 và số 9 và một sư đoàn thiết giáp. Việc phải đưa sư đoàn bộ binh thuộc địa số 9 và sư đoàn thiết giáp ra Bắc Việt Nam đã tạm thời làm mỏng bớt lực lượng quân sự của Pháp ở Nam Bộ, tạo điều kiện cho quân và dân miền Nam có thêm điều kiện để củng cố, tăng cường lực lượng tiếp tục kháng chiến.

Có thể nói, căn cứ vào tương quan lực lượng giữa ta và đối phương lúc bấy giờ, Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã chứa đựng những điều khoản có lợi nhất mà phía Việt Nam có thể đạt được.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Tòa nhà 38 Lý Thái Tổ - nơi ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946. (Ảnh tư liệu)

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 mở đầu thời kỳ tạm hòa hoãn giữa ta và Pháp. Một loạt hoạt động ngoại giao quan trọng do đích thân Hồ Chủ tịch và các vị lãnh đạo Việt Nam tiến hành với chính phủ Pháp trong năm 1946 cho tới trước ngày toàn quốc kháng chiến 19/12/1946 như: cuộc gặp của Hồ Chủ tịch với Cao ủy D'Argenlieu trên Vịnh Hạ Long ngày 24/3/1946, Hội nghị trù bị tại Đà Lạt tháng 4-5/1946, Phái đoàn Quốc hội Việt Nam thăm thiện chí Pháp tháng 4-5/1946, Hội nghị Fontainebleau tháng 7 – 9/1946 và chuyến thăm lịch sử của Hồ Chủ tịch tới Pháp từ đầu tháng 6 tới giữa tháng 9/1946 với việc ký kết Tạm ước 14/9/1946…

Các hoạt động ngoại giao nói trên đã khẳng định và nêu bật lập trường chính nghĩa, thiện chí mong muốn hòa bình, hữu nghị của Chính phủ và nhân dân ta, đồng thời vạch trần dã tâm xâm lược, lật lọng, hiếu chiến lỗi thời của chính quyền thực dân Pháp. Với Hiệp định sơ bộ 6/3/1946, Chính phủ và nhân dân ta có thêm một thời gian rất cần thiết để củng cố, tăng cường lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp, điều mà Đảng và Hồ Chủ tịch biết chắc là không tránh khỏi.

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, thể hiện rõ bản lĩnh cách mạng vững vàng, tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật đàm phán có nguyên tắc và sách lược linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng ta trong những tháng ngày đầu tiên đầy khó khăn, gian khổ của chính quyền cách mạng, vừa phải chống cả thù trong lẫn giặc ngoài để giữ vững nền độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo vệ những thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 cũng để lại cho chúng ta những bài học sâu sắc về những vấn đề chiến lược, sách lược như nhân nhượng có nguyên tắc, giành thắng lợi từng bước, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù và tận dụng đúng thời cơ. Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946 có thể được xem như là một sự vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm kinh điển của Lê Nin và Đảng Bolsevich Nga trong việc ký kết hiệp định Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô-Viết với nước Đức đế quốc tháng 3/1918.

Đánh giá ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại giao của Đảng và Nhà nước ta sau ngày Tuyên bố Độc lập (2/9/1945) tới khi ký Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946, năm 1970, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã nói:

“Lúc thì tạm hòa hoãn với Tưởng để rảnh tay đối phó với thực dân Pháp, lúc thì tạm thời hòa hoãn với Pháp để đuổi cổ quân Tưởng và quét sạch bọn phản động tay sai của Tưởng, giành thời gian củng cố lực lượng, chuẩn bị toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, điều mà Đảng ta biết chắc là không thể nào tránh khỏi. Những biện pháp cực kỳ sáng suốt đó đã được ghi vào lịch sử cách mạng nước ta như một mẫu mực tuyệt vời của sách lược Lêninnít về lợi dụng những mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ địch và về sự nhân nhượng có nguyên tắc”.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

TGVN. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã thắng lợi chiến dịch ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Không còn sự lựa chọn nào khác (kỳ cuối)

TGVN. Sau cuộc xung đột vũ trang tại Hải Phòng tháng 11/1946, quân Pháp tiếp tục những hành động gây hấn nghiêm trọng ở Hà ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Đàm phán Ngoại giao ngay trên hè phố

Trong những ngày đầu Xuân năm 1947, khi chiến sự còn đang ác liệt trong lòng Hà Nội, một cuộc đàm phán ngoại giao đặc ...

Đại sứ Hoàng Vĩnh Thành

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

'Nguồn gốc dịch bệnh': Cuốn tiểu thuyết trinh thám đặc biệt về khoa học

'Nguồn gốc dịch bệnh': Cuốn tiểu thuyết trinh thám đặc biệt về khoa học

Baoquocte.vn. Cuốn sách 'Nguồn gốc dịch bệnh' đến nay vẫn hấp dẫn với những dự cảm và khai phá thú vị được các nhà khoa học ghi chép lại.
Hai khó khăn đón chờ tân Thủ tướng Israel Naftali Bennett

Hai khó khăn đón chờ tân Thủ tướng Israel Naftali Bennett

Baoquocte.vn. Ông Benjamin Netanyahu không còn lãnh đạo Israel, nhưng hai bài toán khó mà ông để lại cho Thủ tướng Israel Naftali Bennett vẫn còn đó.
Hàn Quốc đem quân đến quần đảo tranh chấp, Nhật Bản đơn phương hủy bỏ cuộc gặp Moon-Suga

Hàn Quốc đem quân đến quần đảo tranh chấp, Nhật Bản đơn phương hủy bỏ cuộc gặp Moon-Suga

Baoquocte.vn. Hàn Quốc có kế hoạch đưa quân đến quần đảo Dokdo mà Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền và gọi là Takeshima để tổ chức cuộc tập trận thường ...
Trung Quốc giận dữ trước cáo buộc của G7

Trung Quốc giận dữ trước cáo buộc của G7

Baoquocte.vn. Trung Quốc đã lên tiếng về các chỉ trích của Nhóm G7 sau Hội nghị thượng đỉnh vừa diễn ra tại Anh.
Nghệ nhân Tám Châu chia sẻ bí quyết trồng lan

Nghệ nhân Tám Châu chia sẻ bí quyết trồng lan

Baoquocte.vn. Tám Châu được nhiều người biết đến là chủ một vườn lan trăm loài mà còn là người sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trồng loài hoa vương giả này..
Chung kết DAV Startup 2021 mùa đầu tiên: Chiến thắng 'gọi tên' đội thi phát triển ý tưởng chia sẻ tri thức

Chung kết DAV Startup 2021 mùa đầu tiên: Chiến thắng 'gọi tên' đội thi phát triển ý tưởng chia sẻ tri thức

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, Học viện Ngoại giao đã được tổ chức trực tuyến thành công vòng Chung kết cuộc thi DAV Startup 2021 với những dự án ấn tượng.
Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Chốt Jadon Sancho; Arsenal 'thương' Van de Beek dự bị; đua ký Saul Niguez

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Chốt Jadon Sancho; Arsenal 'thương' Van de Beek dự bị; đua ký Saul Niguez

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ của Man Utd diễn ra trong 24h qua được cập nhật thường xuyên trên báo Thế giới và Việt Nam.
Ngắm nhan sắc tuổi 23 của á hậu Phương Anh, chuẩn bị thi Miss International 2021

Ngắm nhan sắc tuổi 23 của á hậu Phương Anh, chuẩn bị thi Miss International 2021

Baoquocte.vn. Á hậu Phương Anh theo đuổi phong cách nhẹ nhàng, thanh lịch trong bộ ảnh mới mừng tuổi 23.
Các lệnh trừng phạt 'chống Nga' của Mỹ chính thức có hiệu lực

Các lệnh trừng phạt 'chống Nga' của Mỹ chính thức có hiệu lực

Baoquocte.vn. Các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với một số giao dịch nợ công của Nga đã chính thức có hiệu lực trong ngày 14/6.
Thương chiến Mỹ-Trung: Đào sâu thêm rạn nứt, mải mê trả đũa đến khi nào?

Thương chiến Mỹ-Trung: Đào sâu thêm rạn nứt, mải mê trả đũa đến khi nào?

Baoquocte.vn. Trước việc Mỹ ban hành sắc lệnh trừng phạt mới, Trung Quốc tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ doanh nghiệp nước này.
Chung kết DAV Startup 2021 mùa đầu tiên: Chiến thắng 'gọi tên' đội thi phát triển ý tưởng chia sẻ tri thức

Chung kết DAV Startup 2021 mùa đầu tiên: Chiến thắng 'gọi tên' đội thi phát triển ý tưởng chia sẻ tri thức

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, Học viện Ngoại giao đã được tổ chức trực tuyến thành công vòng Chung kết cuộc thi DAV Startup 2021 với những dự án ấn tượng.
Việt Nam chia sẻ quan điểm tại Hội thảo của WTO về kinh tế tuần hoàn và hỗ trợ thương mại

Việt Nam chia sẻ quan điểm tại Hội thảo của WTO về kinh tế tuần hoàn và hỗ trợ thương mại

Baoquocte.vn. Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ thương mại giai đoạn 2020-2022 thuộc Ủy ban Thương mại và Phát triển của WTO.
Công đoàn Bộ Ngoại giao phát động cuộc thi ảnh Phòng, chống Covid-19

Công đoàn Bộ Ngoại giao phát động cuộc thi ảnh Phòng, chống Covid-19

Baoquocte.vn. Công đoàn Bộ Ngoại giao phát động cuộc thi ảnh Phòng, chống Covid-19 với giải thưởng hấp dẫn lên đến 10 triệu đồng.
Các tỉnh của Lào hỗ trợ địa phương Việt Nam phòng, chống dịch Covid-19

Các tỉnh của Lào hỗ trợ địa phương Việt Nam phòng, chống dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Nhiều tỉnh của Lào đã ủng hộ tiền nhằm chung tay cùng Chính phủ và nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến chống lại đại dịch Covid-19.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Texas phát động ủng hộ Quỹ vaccine phòng Covid 19

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Texas phát động ủng hộ Quỹ vaccine phòng Covid 19

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự Nguyễn Trắc Bá nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của việc thành lập Quỹ vaccine phòng Covid-19.
Đảng ủy Bộ Ngoại giao dự Hội nghị trực tuyến học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 05-CT/TW

Đảng ủy Bộ Ngoại giao dự Hội nghị trực tuyến học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 05-CT/TW

Baoquocte.vn. Hội nghị kết nối đường truyền với Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Đại sứ quán Việt Nam cảnh báo tình trạng lừa người Việt sang các sòng bài Campuchia

Đại sứ quán Việt Nam cảnh báo tình trạng lừa người Việt sang các sòng bài Campuchia

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia khuyến cáo về việc người Việt bị lừa sang làm cho các cơ sở đánh bạc trực tuyến bất hợp pháp ở sở tại.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel thăm sinh viên gần Dải Gaza

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel thăm sinh viên gần Dải Gaza

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, Đại sứ Đỗ Minh Hùng cùng đoàn cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đến thăm Trung tâm Sderod gần Dải Gaza, nơi có sinh viên Việt Nam theo học.
Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ thông tin về việc người Việt được giải cứu trên biển khi vượt biên sang Anh

Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ thông tin về việc người Việt được giải cứu trên biển khi vượt biên sang Anh

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ đang liên hệ chặt chẽ với chính quyền sở tại để nắm bắt thông tin về số người được giải cứu và thực hiện bảo hộ công dân.
Người Việt tại Israel phát huy đoàn kết, bản lĩnh kiên cường giữa 'chảo lửa' Trung Đông

Người Việt tại Israel phát huy đoàn kết, bản lĩnh kiên cường giữa 'chảo lửa' Trung Đông

Baoquocte.vn. Căng thẳng Israel-Palestine leo thang, cộng đồng người Việt tại Israel vẫn giữ vững tinh thần, phát huy bản lĩnh kiên cường trong mọi hoàn cảnh.
Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan bảo hộ 5 ngư dân gặp nạn tại tỉnh Rayong

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan bảo hộ 5 ngư dân gặp nạn tại tỉnh Rayong

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan phối hợp với cơ quan chức năng sở tại xác minh công dân và giải quyết vụ việc.
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tham tán Nguyễn Duy Quận cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào đã tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để bảo hộ công dân.
Những điều cần biết về quyền ưu đãi, miễn trừ tại cơ quan đại diện

Những điều cần biết về quyền ưu đãi, miễn trừ tại cơ quan đại diện

Baoquocte.vn. Cơ quan đại diện và thành viên hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ theo quy định của nước tiếp nhận trên cơ sở Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao.
Những điều cần biết về Cơ quan đại diện ngoại giao

Những điều cần biết về Cơ quan đại diện ngoại giao

Baoquocte.vn. Thành viên Cơ quan đại diện bao gồm những ai? Chức vụ được sắp xếp như thế nào? Trụ sở của Cơ quan đại diện ngoại giao là gì?
Tổng Lãnh sự nhận và kết thúc nhiệm vụ như thế nào?

Tổng Lãnh sự nhận và kết thúc nhiệm vụ như thế nào?

Baoquocte.vn. Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự hay còn gọi là Tổng Lãnh sự khi nhận nhiệm vụ và kết thúc nhiệm vụ ở nước tiếp nhận phải tuân theo quy định.
Đại sứ chào xã giao, thăm địa phương cần lưu ý những gì?

Đại sứ chào xã giao, thăm địa phương cần lưu ý những gì?

Baoquocte.vn. Sau khi trình Quốc thư, Đại sứ tiến hành các cuộc chào xã giao (courtesy calls) lãnh đạo nước tiếp nhận và Đại sứ các nước có nhiều quan hệ.
Cách thức treo cờ trong một số hoạt động đối ngoại của cơ quan đại diện

Cách thức treo cờ trong một số hoạt động đối ngoại của cơ quan đại diện

Baoquocte.vn. Trong các hoạt động đối ngoại của cơ quan đại diện, Quốc kỳ Việt Nam treo cùng với cờ của nước, tổ chức quốc tế tiếp nhận, cần phải tuân thủ những nguyên tắc gì?
Treo cờ hai nước hoặc Quốc kỳ Việt Nam và cờ của tổ chức quốc tế như thế nào?

Treo cờ hai nước hoặc Quốc kỳ Việt Nam và cờ của tổ chức quốc tế như thế nào?

Baoquocte.vn. Treo cờ hai nước hoặc Quốc kỳ Việt Nam và cờ của tổ chức quốc tế phải tuân thủ quy định của từng quốc gia, tổ chức quốc tế và thông lệ quốc tế.
Phiên bản di động