75 năm Hiệp định sơ bộ 6/3 (1946-2021)

Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên (Kỳ cuối)

Đại sứ HOÀNG VĨNH THÀNH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh.
hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Hiệp định sơ bộ 6/3: Kỳ tích khởi đầu lịch sử đấu tranh ngoại giao của nước Việt Nam mới (Kỳ I)

5 nội dung chính

Hiệp định sơ bộ Việt Nam - Pháp ngày 6/3/1946 gồm 5 nội dung chính: Thứ nhất, nước Pháp công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có chính phủ, có nghị viện, có quân đội, có tài chính của mình, ở trong Liên bang Đông Dương và khối Liên hiệp Pháp.

Thứ hai, chính phủ Pháp cam kết sẽ thừa nhận những quyết định của cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất ba kỳ. Thứ ba, nước Việt Nam thuận để 15.000 quân Pháp vào miền Bắc Việt Nam làm nhiệm vụ thay thế quân đội Trung Hoa giải giáp quân Nhật. Số quân Pháp này sẽ phải rút hết trong thời hạn 5 năm, mỗi năm sẽ rút 1/5.

Thứ tư, hai bên đình chiến để mở một cuộc đàm phán chính thức. Trong khi đàm phán, quân hai bên ở đâu vẫn cứ đóng ở đấy.

Cuối cùng, cuộc đàm phán chính thức sẽ tiến hành tại Hà Nội, Sài Gòn hoặc Paris với nội dung: quan hệ ngoại giao của Việt Nam với nước ngoài, quy chế của Đông Dương, những quyền lợi kinh tế và văn hóa của nước Pháp ở Việt Nam. Kèm theo Hiệp định là các phụ khoản về các vấn đề quân sự.

Sau lễ ký kết Hiệp định, Sainteny nâng cốc chúc mừng Hồ Chủ tịch, ngỏ ý vui mừng vì bóng ma của một cuộc xung đột vũ trang đã bị đẩy lùi. Hồ Chủ tịch bình tĩnh trả lời: “Cảm ơn ông. Nhưng thực ra, tôi chưa vừa lòng. Ông biết đấy, tôi muốn nhiều hơn, tôi muốn nước tôi độc lập, và chắc chắn nước tôi sẽ được độc lập”.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 là bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên mà Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết với nước ngoài. Cuối thế kỷ XIX, bằng hai Hòa ước Harmand (1883) và Patenôtre (1884) ký với triều đình nhà Nguyễn, nước Pháp đã áp đặt ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân lên toàn bộ đất nước ta, mọi quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam, kể cả quyền ngoại giao đã bị tước đoạt.

Hơn 60 năm sau, ngày 6/3/1946, trước ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc, sức đấu tranh quật cường, anh dũng của toàn thể dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính phủ Pháp đã buộc phải công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do, phải thừa nhận chủ quyền đày đủ của ta về nội trị, những điều mà thâm tâm họ không mong muốn.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Hồ Chủ tịch và Jean Sainteny cùng các vị dự lễ ký Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 tai 38 Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh tư liệu)

Bài học chiến lược và nghệ thuật đàm phán

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã tạo nên sự thay đổi so sánh lực lượng quan trọng giữa ta và đối phương theo hướng có lợi cho ta. Với việc ký Hiệp định sơ bộ, Hồ Chủ tịch và Chính phủ ta đã biến điều khoản thay quân trong Hiệp định song phương Trùng Khánh giữa Pháp và Tưởng Giới Thạch thành thỏa thuận ba bên, gạt nhanh và không tốn sức 180.000 quân Tưởng cùng bè lũ tay sai của chúng ra khỏi Việt Nam, tránh cho nhân dân ta phải cùng một lúc chống hai kẻ thù hung ác.

Hiệp định cũng thể hiện chủ quyền của ta với việc quy định rõ nước Pháp chỉ được đưa ra Bắc Việt Nam 15.000 quân thay thế quân Tưởng và phải rút hết trong vòng 5 năm. Vào thời điểm này ở miền Nam Việt Nam, quân Pháp có hai sư đoàn bộ binh thuộc địa số 3 và số 9 và một sư đoàn thiết giáp. Việc phải đưa sư đoàn bộ binh thuộc địa số 9 và sư đoàn thiết giáp ra Bắc Việt Nam đã tạm thời làm mỏng bớt lực lượng quân sự của Pháp ở Nam Bộ, tạo điều kiện cho quân và dân miền Nam có thêm điều kiện để củng cố, tăng cường lực lượng tiếp tục kháng chiến.

Có thể nói, căn cứ vào tương quan lực lượng giữa ta và đối phương lúc bấy giờ, Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã chứa đựng những điều khoản có lợi nhất mà phía Việt Nam có thể đạt được.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Tòa nhà 38 Lý Thái Tổ - nơi ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946. (Ảnh tư liệu)

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 mở đầu thời kỳ tạm hòa hoãn giữa ta và Pháp. Một loạt hoạt động ngoại giao quan trọng do đích thân Hồ Chủ tịch và các vị lãnh đạo Việt Nam tiến hành với chính phủ Pháp trong năm 1946 cho tới trước ngày toàn quốc kháng chiến 19/12/1946 như: cuộc gặp của Hồ Chủ tịch với Cao ủy D'Argenlieu trên Vịnh Hạ Long ngày 24/3/1946, Hội nghị trù bị tại Đà Lạt tháng 4-5/1946, Phái đoàn Quốc hội Việt Nam thăm thiện chí Pháp tháng 4-5/1946, Hội nghị Fontainebleau tháng 7 – 9/1946 và chuyến thăm lịch sử của Hồ Chủ tịch tới Pháp từ đầu tháng 6 tới giữa tháng 9/1946 với việc ký kết Tạm ước 14/9/1946…

Các hoạt động ngoại giao nói trên đã khẳng định và nêu bật lập trường chính nghĩa, thiện chí mong muốn hòa bình, hữu nghị của Chính phủ và nhân dân ta, đồng thời vạch trần dã tâm xâm lược, lật lọng, hiếu chiến lỗi thời của chính quyền thực dân Pháp. Với Hiệp định sơ bộ 6/3/1946, Chính phủ và nhân dân ta có thêm một thời gian rất cần thiết để củng cố, tăng cường lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp, điều mà Đảng và Hồ Chủ tịch biết chắc là không tránh khỏi.

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, thể hiện rõ bản lĩnh cách mạng vững vàng, tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật đàm phán có nguyên tắc và sách lược linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng ta trong những tháng ngày đầu tiên đầy khó khăn, gian khổ của chính quyền cách mạng, vừa phải chống cả thù trong lẫn giặc ngoài để giữ vững nền độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo vệ những thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 cũng để lại cho chúng ta những bài học sâu sắc về những vấn đề chiến lược, sách lược như nhân nhượng có nguyên tắc, giành thắng lợi từng bước, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù và tận dụng đúng thời cơ. Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946 có thể được xem như là một sự vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm kinh điển của Lê Nin và Đảng Bolsevich Nga trong việc ký kết hiệp định Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô-Viết với nước Đức đế quốc tháng 3/1918.

Đánh giá ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại giao của Đảng và Nhà nước ta sau ngày Tuyên bố Độc lập (2/9/1945) tới khi ký Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946, năm 1970, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã nói:

“Lúc thì tạm hòa hoãn với Tưởng để rảnh tay đối phó với thực dân Pháp, lúc thì tạm thời hòa hoãn với Pháp để đuổi cổ quân Tưởng và quét sạch bọn phản động tay sai của Tưởng, giành thời gian củng cố lực lượng, chuẩn bị toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, điều mà Đảng ta biết chắc là không thể nào tránh khỏi. Những biện pháp cực kỳ sáng suốt đó đã được ghi vào lịch sử cách mạng nước ta như một mẫu mực tuyệt vời của sách lược Lêninnít về lợi dụng những mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ địch và về sự nhân nhượng có nguyên tắc”.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

TGVN. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã thắng lợi chiến dịch ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Không còn sự lựa chọn nào khác (kỳ cuối)

TGVN. Sau cuộc xung đột vũ trang tại Hải Phòng tháng 11/1946, quân Pháp tiếp tục những hành động gây hấn nghiêm trọng ở Hà ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Đàm phán Ngoại giao ngay trên hè phố

Trong những ngày đầu Xuân năm 1947, khi chiến sự còn đang ác liệt trong lòng Hà Nội, một cuộc đàm phán ngoại giao đặc ...

Đại sứ Hoàng Vĩnh Thành

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

XSMB 30/11, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 30/11/2022. dự đoán XSMB 30/11/2022

XSMB 30/11, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 30/11/2022. dự đoán XSMB 30/11/2022

Baoquocte.vn. XSMB 30/11 - trực tiếp xổ số miền Bắc 30/11/2022. xổ số hôm nay ngày 30 tháng 11. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay ...
Link xem trực tiếp Xứ Wales vs Anh (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV3

Link xem trực tiếp Xứ Wales vs Anh (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV3

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Xứ Wales vs Anh bảng B World Cup 2022 02h00 ngày 30/11 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Link xem trực tiếp Iran vs Mỹ (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV2

Link xem trực tiếp Iran vs Mỹ (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV2

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Iran vs Mỹ bảng B World Cup 2022 02h00 ngày 30/11 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp

UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp

Baoquocte.vn. Việc UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp khẳng định sự đánh ...
Phật giáo Việt Nam phát huy các giá trị cao đẹp, chung tay xây dựng đất nước

Phật giáo Việt Nam phát huy các giá trị cao đẹp, chung tay xây dựng đất nước

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam sau thành công của Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ ...
Hậu Giang: Từ nỗ lực đến thành quả, hướng đến tỉnh khá vào năm 2025

Hậu Giang: Từ nỗ lực đến thành quả, hướng đến tỉnh khá vào năm 2025

Baoquocte.vn. Nhờ nỗ lực của các cấp chính quyền và nhân dân, Hậu Giang đã đạt những thành quả rất tích cực.
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Baoquocte.vn. Sáng 29/11, tại Hà Nội, Ban Cán sự Đảng Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội nghị Chuyên đề về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN).
Tham vấn chính trị cấp Vụ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam-Phần Lan

Tham vấn chính trị cấp Vụ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam-Phần Lan

Baoquocte.vn. Hai bên tiến hành rà soát tình hình hợp tác và trao đổi về các biện pháp thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Phần Lan phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới.
Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu trao quyết định tiếp nhận và điều động 7 cán bộ lãnh đạo cấp Vụ

Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu trao quyết định tiếp nhận và điều động 7 cán bộ lãnh đạo cấp Vụ

Baoquocte.vn. Chiều 29/11, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu đã trao quyết định tiếp nhận và điều động cho 7 lãnh đạo cấp Vụ.
Chung kết cuộc thi tiếng Hàn lần thứ hai - Phú Thọ 2022

Chung kết cuộc thi tiếng Hàn lần thứ hai - Phú Thọ 2022

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc, ngày 29/11, đã diễn ra vòng chung kết cuộc thi tiếng Hàn lần thứ 2-Phú Thọ 2022.
Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu gửi thư chúc mừng 33 năm ngày Báo Thế giới & Việt Nam ra số đầu tiên

Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu gửi thư chúc mừng 33 năm ngày Báo Thế giới & Việt Nam ra số đầu tiên

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu gửi thư chúc mừng nhân dịp 33 năm ngày Báo Thế giới & Việt Nam ra số đầu tiên (29/11/1989-29/11/2022).
Đẩy mạnh triển khai công tác ngoại giao kinh tế  phục vụ phát triển với các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

Đẩy mạnh triển khai công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển với các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Công tác ngoại giao kinh tế đã trở thành nhiệm vụ trung tâm, xuyên suốt của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Động đất ở Indonesia: Đại sứ quán Việt Nam sẵn sàng các biện pháp bảo hộ công dân khi cần thiết

Động đất ở Indonesia: Đại sứ quán Việt Nam sẵn sàng các biện pháp bảo hộ công dân khi cần thiết

Baoquocte.vn. Đại sứ Tạ Văn Thông cho biết tính đến 18h ngày 21/11, chưa ghi nhận trường hợp người Việt thương vong trong trận động đất tại thị trấn Cijanjur.
Vụ tàu LADY R3 gặp sự cố: Bộ Ngoại giao đang phối hợp triển khai các biện pháp hỗ trợ nhân đạo theo quy định

Vụ tàu LADY R3 gặp sự cố: Bộ Ngoại giao đang phối hợp triển khai các biện pháp hỗ trợ nhân đạo theo quy định

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng trả lời về vụ việc tàu LADY R3 gặp sự cố trên vùng biển gần mũi Vũng Tàu.
Vụ tai nạn tại Seoul: Đã xác định 1 công dân Việt Nam thiệt mạng; thiết lập Nhóm công tác theo dõi sát vụ việc

Vụ tai nạn tại Seoul: Đã xác định 1 công dân Việt Nam thiệt mạng; thiết lập Nhóm công tác theo dõi sát vụ việc

Baoquocte.vn. Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc vừa thông báo đã xác định 1 công dân Việt Nam (sinh năm 2001) thiệt mạng trong vụ tai nạn tại Itaewon, Seoul.
Bộ Ngoại giao thành lập Ban chỉ đạo về công tác bảo hộ công dân Việt Nam ở nước ngoài

Bộ Ngoại giao thành lập Ban chỉ đạo về công tác bảo hộ công dân Việt Nam ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao công bố Quyết định của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao về việc thành lập và ban hành Quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo về công tác bảo hộ công dân ...
Kiên Giang tiếp nhận thêm công dân Việt Nam trở về từ Campuchia

Kiên Giang tiếp nhận thêm công dân Việt Nam trở về từ Campuchia

Baoquocte.vn. Đồn biên phòng Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên đã tiếp nhận 67 công dân Việt Nam từ lực lượng chức năng Campuchia.
Bộ Ngoại giao thông tin về vụ việc một số khách du lịch Việt Nam mất liên lạc khi nhập cảnh vào Hàn Quốc

Bộ Ngoại giao thông tin về vụ việc một số khách du lịch Việt Nam mất liên lạc khi nhập cảnh vào Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng trả lời về vụ việc một số khách du lịch Việt Nam mất liên lạc khi nhập cảnh vào Hàn Quốc.
Khám phá văn hóa giao tiếp ở Qatar - nước chủ nhà World Cup 2022

Khám phá văn hóa giao tiếp ở Qatar - nước chủ nhà World Cup 2022

Baoquocte.vn. Qatar, nước chủ nhà World Cup 2022, được biết đến với văn hóa Hồi giáo. Dưới đây là quy tắc ứng xử mà người hâm mộ bóng đá nên biết.
Những điều cần biết về văn hóa giao tiếp của người Đức (Phần 2)

Những điều cần biết về văn hóa giao tiếp của người Đức (Phần 2)

Baoquocte.vn. Văn hóa ứng xử được người Đức coi như một thước đo để đánh giá. Cùng tìm hiểu văn hoá giao tiếp đặc trưng của người Đức để cư xử cho đúng mực.
Những điều cần biết về văn hóa giao tiếp của người Đức (Phần 1)

Những điều cần biết về văn hóa giao tiếp của người Đức (Phần 1)

Baoquocte.vn. Văn hóa ứng xử của người Đức như một thước đo để đánh giá về chuẩn mực. Cùng tìm hiểu văn hoá giao tiếp đặc trưng của người Đức để cư xử cho đúng.
3 từ mô tả văn hóa giao tiếp Đan Mạch: đơn giản, bình đẳng và trách nhiệm

3 từ mô tả văn hóa giao tiếp Đan Mạch: đơn giản, bình đẳng và trách nhiệm

Baoquocte.vn. Văn hóa và xã hội của Đan Mạch có một lịch sử lâu dài. Ở Đan Mạch, văn hóa giao tiếp có thể gói gọn trong 3 từ: đơn giản, bình đẳng và trách nhiệm.
Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 11?

Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 11?

Baoquocte.vn. Trong tháng 11, có 14 quốc gia kỷ niệm Ngày Quốc khánh, bao gồm Algeria, Panama, Dominica, Campuchia, Angola, Oman, Latvia, Monaco, Barbados...
Đôi nét trong văn hóa giao tiếp của người Trung Quốc (Phần 2)

Đôi nét trong văn hóa giao tiếp của người Trung Quốc (Phần 2)

Baoquocte.vn. Trung Quốc là đất nước chú trọng về cách hành xử và lễ giáo. Vậy văn hóa giao tiếp của Trung Quốc cần lưu ý điều gì?
Phiên bản di động