75 năm Hiệp định sơ bộ 6/3 (1946-2021)

Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên (Kỳ cuối)

Đại sứ HOÀNG VĨNH THÀNH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh.
hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Hiệp định sơ bộ 6/3: Kỳ tích khởi đầu lịch sử đấu tranh ngoại giao của nước Việt Nam mới (Kỳ I)

5 nội dung chính

Hiệp định sơ bộ Việt Nam - Pháp ngày 6/3/1946 gồm 5 nội dung chính: Thứ nhất, nước Pháp công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có chính phủ, có nghị viện, có quân đội, có tài chính của mình, ở trong Liên bang Đông Dương và khối Liên hiệp Pháp.

Thứ hai, chính phủ Pháp cam kết sẽ thừa nhận những quyết định của cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất ba kỳ. Thứ ba, nước Việt Nam thuận để 15.000 quân Pháp vào miền Bắc Việt Nam làm nhiệm vụ thay thế quân đội Trung Hoa giải giáp quân Nhật. Số quân Pháp này sẽ phải rút hết trong thời hạn 5 năm, mỗi năm sẽ rút 1/5.

Thứ tư, hai bên đình chiến để mở một cuộc đàm phán chính thức. Trong khi đàm phán, quân hai bên ở đâu vẫn cứ đóng ở đấy.

Cuối cùng, cuộc đàm phán chính thức sẽ tiến hành tại Hà Nội, Sài Gòn hoặc Paris với nội dung: quan hệ ngoại giao của Việt Nam với nước ngoài, quy chế của Đông Dương, những quyền lợi kinh tế và văn hóa của nước Pháp ở Việt Nam. Kèm theo Hiệp định là các phụ khoản về các vấn đề quân sự.

Sau lễ ký kết Hiệp định, Sainteny nâng cốc chúc mừng Hồ Chủ tịch, ngỏ ý vui mừng vì bóng ma của một cuộc xung đột vũ trang đã bị đẩy lùi. Hồ Chủ tịch bình tĩnh trả lời: “Cảm ơn ông. Nhưng thực ra, tôi chưa vừa lòng. Ông biết đấy, tôi muốn nhiều hơn, tôi muốn nước tôi độc lập, và chắc chắn nước tôi sẽ được độc lập”.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 là bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên mà Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết với nước ngoài. Cuối thế kỷ XIX, bằng hai Hòa ước Harmand (1883) và Patenôtre (1884) ký với triều đình nhà Nguyễn, nước Pháp đã áp đặt ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân lên toàn bộ đất nước ta, mọi quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam, kể cả quyền ngoại giao đã bị tước đoạt.

Hơn 60 năm sau, ngày 6/3/1946, trước ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc, sức đấu tranh quật cường, anh dũng của toàn thể dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính phủ Pháp đã buộc phải công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do, phải thừa nhận chủ quyền đày đủ của ta về nội trị, những điều mà thâm tâm họ không mong muốn.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Hồ Chủ tịch và Jean Sainteny cùng các vị dự lễ ký Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 tai 38 Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh tư liệu)

Bài học chiến lược và nghệ thuật đàm phán

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã tạo nên sự thay đổi so sánh lực lượng quan trọng giữa ta và đối phương theo hướng có lợi cho ta. Với việc ký Hiệp định sơ bộ, Hồ Chủ tịch và Chính phủ ta đã biến điều khoản thay quân trong Hiệp định song phương Trùng Khánh giữa Pháp và Tưởng Giới Thạch thành thỏa thuận ba bên, gạt nhanh và không tốn sức 180.000 quân Tưởng cùng bè lũ tay sai của chúng ra khỏi Việt Nam, tránh cho nhân dân ta phải cùng một lúc chống hai kẻ thù hung ác.

Hiệp định cũng thể hiện chủ quyền của ta với việc quy định rõ nước Pháp chỉ được đưa ra Bắc Việt Nam 15.000 quân thay thế quân Tưởng và phải rút hết trong vòng 5 năm. Vào thời điểm này ở miền Nam Việt Nam, quân Pháp có hai sư đoàn bộ binh thuộc địa số 3 và số 9 và một sư đoàn thiết giáp. Việc phải đưa sư đoàn bộ binh thuộc địa số 9 và sư đoàn thiết giáp ra Bắc Việt Nam đã tạm thời làm mỏng bớt lực lượng quân sự của Pháp ở Nam Bộ, tạo điều kiện cho quân và dân miền Nam có thêm điều kiện để củng cố, tăng cường lực lượng tiếp tục kháng chiến.

Có thể nói, căn cứ vào tương quan lực lượng giữa ta và đối phương lúc bấy giờ, Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã chứa đựng những điều khoản có lợi nhất mà phía Việt Nam có thể đạt được.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Tòa nhà 38 Lý Thái Tổ - nơi ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946. (Ảnh tư liệu)

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 mở đầu thời kỳ tạm hòa hoãn giữa ta và Pháp. Một loạt hoạt động ngoại giao quan trọng do đích thân Hồ Chủ tịch và các vị lãnh đạo Việt Nam tiến hành với chính phủ Pháp trong năm 1946 cho tới trước ngày toàn quốc kháng chiến 19/12/1946 như: cuộc gặp của Hồ Chủ tịch với Cao ủy D'Argenlieu trên Vịnh Hạ Long ngày 24/3/1946, Hội nghị trù bị tại Đà Lạt tháng 4-5/1946, Phái đoàn Quốc hội Việt Nam thăm thiện chí Pháp tháng 4-5/1946, Hội nghị Fontainebleau tháng 7 – 9/1946 và chuyến thăm lịch sử của Hồ Chủ tịch tới Pháp từ đầu tháng 6 tới giữa tháng 9/1946 với việc ký kết Tạm ước 14/9/1946…

Các hoạt động ngoại giao nói trên đã khẳng định và nêu bật lập trường chính nghĩa, thiện chí mong muốn hòa bình, hữu nghị của Chính phủ và nhân dân ta, đồng thời vạch trần dã tâm xâm lược, lật lọng, hiếu chiến lỗi thời của chính quyền thực dân Pháp. Với Hiệp định sơ bộ 6/3/1946, Chính phủ và nhân dân ta có thêm một thời gian rất cần thiết để củng cố, tăng cường lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp, điều mà Đảng và Hồ Chủ tịch biết chắc là không tránh khỏi.

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, thể hiện rõ bản lĩnh cách mạng vững vàng, tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật đàm phán có nguyên tắc và sách lược linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng ta trong những tháng ngày đầu tiên đầy khó khăn, gian khổ của chính quyền cách mạng, vừa phải chống cả thù trong lẫn giặc ngoài để giữ vững nền độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo vệ những thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 cũng để lại cho chúng ta những bài học sâu sắc về những vấn đề chiến lược, sách lược như nhân nhượng có nguyên tắc, giành thắng lợi từng bước, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù và tận dụng đúng thời cơ. Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946 có thể được xem như là một sự vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm kinh điển của Lê Nin và Đảng Bolsevich Nga trong việc ký kết hiệp định Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô-Viết với nước Đức đế quốc tháng 3/1918.

Đánh giá ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại giao của Đảng và Nhà nước ta sau ngày Tuyên bố Độc lập (2/9/1945) tới khi ký Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946, năm 1970, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã nói:

“Lúc thì tạm hòa hoãn với Tưởng để rảnh tay đối phó với thực dân Pháp, lúc thì tạm thời hòa hoãn với Pháp để đuổi cổ quân Tưởng và quét sạch bọn phản động tay sai của Tưởng, giành thời gian củng cố lực lượng, chuẩn bị toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, điều mà Đảng ta biết chắc là không thể nào tránh khỏi. Những biện pháp cực kỳ sáng suốt đó đã được ghi vào lịch sử cách mạng nước ta như một mẫu mực tuyệt vời của sách lược Lêninnít về lợi dụng những mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ địch và về sự nhân nhượng có nguyên tắc”.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

TGVN. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã thắng lợi chiến dịch ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Không còn sự lựa chọn nào khác (kỳ cuối)

TGVN. Sau cuộc xung đột vũ trang tại Hải Phòng tháng 11/1946, quân Pháp tiếp tục những hành động gây hấn nghiêm trọng ở Hà ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Đàm phán Ngoại giao ngay trên hè phố

Trong những ngày đầu Xuân năm 1947, khi chiến sự còn đang ác liệt trong lòng Hà Nội, một cuộc đàm phán ngoại giao đặc ...

Đại sứ Hoàng Vĩnh Thành

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Bộ đội Biên phòng An Giang: Thu giữ 2.000 gói thuốc lá nhập lậu

Bộ đội Biên phòng An Giang: Thu giữ 2.000 gói thuốc lá nhập lậu

Baoquocte.vn. Sáng 18/10, Đồn Biên phòng Phú Hữu (Bộ đội Biên phòng An Giang) cho biết, đơn vị vừa mật phục, bắt giữ 1 vụ buôn lậu, thu giữ 1.250 gói ...
Trung Quốc: Một trong những tượng Phật cao nhất thế giới dát 48 kg vàng

Trung Quốc: Một trong những tượng Phật cao nhất thế giới dát 48 kg vàng

Baoquocte.vn. Bức tượng Phật cao 48 m ở chùa Đông Lâm, Trung Quốc được cho là một trong những bức tượng Phật cao nhất thế giới và dát 48 kg vàng.
Ford Ranger 2023 lộ ảnh chạy thử

Ford Ranger 2023 lộ ảnh chạy thử

Baoquocte.vn. Ford Ranger 2023 vừa lộ ảnh chạy thử trên đường với thiết kế phần đầu xe được nhận xét giống với bán tải Ford Maverick.
Đàm phán thành lập chính phủ Đức: Chờ đợi quyết định của 'nhân tố cuối cùng'

Đàm phán thành lập chính phủ Đức: Chờ đợi quyết định của 'nhân tố cuối cùng'

Baoquocte.vn. Đảng Xanh nhất trí tiến hành đàm phán thành lập chính phủ Đức liên minh với đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và đảng Dân chủ Tự do (FDP).
Man Utd: HV Solskjaer tiếp tục được tin dùng; nhiều khả năng Paul Pogba từ chối gia hạn

Man Utd: HV Solskjaer tiếp tục được tin dùng; nhiều khả năng Paul Pogba từ chối gia hạn

Baoquocte.vn. Các sếp Man Utd khẳng định tiếp tục tin tưởng và hài lòng HLV Solskjaer; Paul Pogba nhiều khả năng đến Real Madrid Hè tới theo dạng tự do.
K-pop ‘ăn nên làm ra’ cùng mùa dịch Covid-19

K-pop ‘ăn nên làm ra’ cùng mùa dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Đại dịch Covid-19 đã giáng đòn vào thị trường văn hóa, riêng K-pop vẫn có doanh số bán album tăng mạnh nhất trong một thập kỷ.
Lịch âm 19/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Ba ngày 19/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 19/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Ba ngày 19/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 19/10. Âm lịch hôm nay 19/10. Xem âm lịch hôm nay ngày 19/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 19 tháng 10 năm 2021 hôm nay.
Ngày Quốc tế xóa nghèo: Liên hợp quốc với thông điệp 'xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn'

Ngày Quốc tế xóa nghèo: Liên hợp quốc với thông điệp 'xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn'

Baoquocte.vn. Tổng thư ký LHQ kêu gọi các nước trên thế giới thúc đẩy phục hồi mang tính chuyển đổi, toàn diện và bền vững sau đại dịch Covid-19 để xóa ...
Phát hiện mới, bất ngờ về cách sản sinh kháng thể của 3 loại vaccine Covid-19

Phát hiện mới, bất ngờ về cách sản sinh kháng thể của 3 loại vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Cả ba vaccine Covid-19 Pfizer, Moderna và Johnson & Johnson (J&J) đều cho thấy dấu hiệu miễn dịch mạnh mẽ 8 tháng sau tiêm đủ 2 mũi.
Xuất khẩu ngày 16-18/10: Xuất khẩu cá ngừ sang Trung Quốc tăng ấn tượng, xuất siêu tăng dần về cuối năm

Xuất khẩu ngày 16-18/10: Xuất khẩu cá ngừ sang Trung Quốc tăng ấn tượng, xuất siêu tăng dần về cuối năm

Baoquocte.vn. Báo TG&VN cập nhật những tin mới nhất về thị trường xuất nhập khẩu của Việt Nam từ ngày 16-18/10.
Việt Nam đồng bảo trợ cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về tình hình Haiti

Việt Nam đồng bảo trợ cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về tình hình Haiti

Baoquocte.vn. Chiều ngày 15/10, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã họp theo thể thức Arria về tình hình Haiti.
Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ tại Đà Nẵng

Lễ bàn giao hài cốt quân nhân Hoa Kỳ tại Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Ngày 16/10, tại thành phố Đà Nẵng diễn ra Lễ bàn giao 4 bộ hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam.
Đại sứ Hà Kim Ngọc đánh giá cao sự hỗ trợ của Pfizer đối với Việt Nam

Đại sứ Hà Kim Ngọc đánh giá cao sự hỗ trợ của Pfizer đối với Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Hà Kim Ngọc tham dự buổi làm việc giữa Ủy ban ASEAN với Giám đốc Cấp cao về Chính sách Thương mại của công ty Pfizer.
Tỉnh Vân Nam, Trung Quốc tiếp tục trao tặng vật tư y tế phòng chống dịch Covid-19 cho Việt Nam

Tỉnh Vân Nam, Trung Quốc tiếp tục trao tặng vật tư y tế phòng chống dịch Covid-19 cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Số vật tư y tế trị giá khoảng 2 triệu Nhân dân tệ thể hiện tình cảm hữu nghị và truyền thống giúp đỡ lẫn nhau giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đối thoại với sinh viên, cán bộ ngoại giao trẻ

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đối thoại với sinh viên, cán bộ ngoại giao trẻ

Baoquocte.vn. Ngày 19/10, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ có buổi đối thoại với đoàn viên thanh niên Bộ Ngoại giao.
Hội đồng Bảo an thông qua nghị quyết gia hạn Văn phòng Phối hợp LHQ tại Haiti

Hội đồng Bảo an thông qua nghị quyết gia hạn Văn phòng Phối hợp LHQ tại Haiti

Baoquocte.vn. Hội đồng Bảo an đã biểu quyết thông qua Nghị quyết 2600 gia hạn hoạt động của Phái bộ Hỗ trợ LHQ tại Haiti đến ngày 15/7/2022.
Lần đầu tiên diễn ra Hội nghị Lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài

Lần đầu tiên diễn ra Hội nghị Lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Hội nghị có sự tham dự của 13 Đại sứ, 25 Lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài, 15 ứng viên Lãnh sự danh dự với gần gần 150 điểm cầu ở nước ...
Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ công dân Việt Nam gặp nạn tại Saudi Arabia

Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ công dân Việt Nam gặp nạn tại Saudi Arabia

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng đã thông tin về các biện pháp bảo hộ một công dân Việt Nam gặp nạn tại Saudi Arabia.
Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự quán sẽ sử dụng khoản hỗ trợ này của tỉnh Kiên Giang để mua gạo, các nhu yếu phẩm thiết yếu phục vụ công tác cứu trợ.
Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Baoquocte.vn. Ngày 3/9, chuyến bay của Bamboo Airways từ Saudi Arabia hạ cánh ở Việt Nam, mang theo gần 240 công dân Việt Nam...
Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Lê Huy Hoàng trao đổi với TG&VN về công tác bảo hộ công dân của Đại sứ quán trong hơn một năm qua.
Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk luôn có những chỉ đạo kịp thời để hỗ trợ, làm tốt công tác hỗ trợ NVNONN cũng như việc bảo hộ công dân được chủ động hơn.
Trang phục của phụ nữ trong hoạt động đối ngoại

Trang phục của phụ nữ trong hoạt động đối ngoại

Baoquocte.vn. Ngoài trang phục dân tộc, phụ nữ thường sử dụng âu phục khi đối ngoại như váy công sở với áo sơ mi hay bộ vest nữ lịch sự, trang trọng, nữ tính.
Cách tặng quà, tặng hoa khi đối ngoại

Cách tặng quà, tặng hoa khi đối ngoại

Baoquocte.vn. Quà tặng là thông điệp cuối cùng mà khách sẽ mang về đất nước họ, ảnh hưởng rất lớn đến thành công trong mọi hoạt động đối ngoại.
ASEAN ca được sử dụng như thế nào?

ASEAN ca được sử dụng như thế nào?

Baoquocte.vn. Cách sử dụng ASEAN ca được quy định trong văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca.
Cần chú ý gì về hình thức, kích thước các lá cờ khi treo cùng cờ ASEAN?

Cần chú ý gì về hình thức, kích thước các lá cờ khi treo cùng cờ ASEAN?

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các lá cờ treo cùng cờ ASEAN cần tuân thủ một số quy định về hình thức, kích thước.
9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 2)

9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 2)

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca, có 9 hình thức treo cờ ASEAN cơ bản cần tuân ...
9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 1)

9 hình thức treo cờ ASEAN (phần 1)

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca, có 9 hình thức treo cờ ASEAN cơ bản.
Phiên bản di động