Hoạt động tự do hàng hải của Mỹ tại Biển Đông năm 2022: Nối tiếp thực tiễn hay thay đổi chiến thuật?

Đỗ Hoàng
Theo dõi TGVN trên
Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao
Baoquocte.vn. Chuỗi hoạt động tự do hàng hải của Mỹ tại Biển Đông thời gian gần đây hé lộ những thay đổi gì trong chiến lược và chiến thuật của Mỹ tại khu vực?
Hoạt động tự do hàng hải đầu năm 2022 của Mỹ tại Biển Đông: Nối tiếp thực tiễn hay thay đổi chiến thuật?
Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Benfold (DDG 65), thuộc Hạm đội 7 hải quân Mỹ, tiến hành các hoạt động tự do hàng hải ở Biển Đông, ngày 20/1/2022. (Nguồn: Reuters)

Vừa qua, Hạm đội 7 hải quân Mỹ thông báo, tàu khu trục USS Benfold đã tiến hành 2 hoạt động tự do hàng hải (FONOP) gần quần đảo Hoàng Sa (20/1) và Trường Sa (18/1). Nhìn tổng thể, các động thái của Mỹ tại Biển Đông trong thời gian gần đây, hoạt động này có 3 điểm đáng chú ý.

Mỹ “nói được làm được”

Đây là chuỗi FONOP Biển Đông đầu tiên trong năm 2022 của Mỹ, lần đầu kể từ tháng 9/2021, sau một quãng thời gian vắng bóng.

Các FONOP cũng được tiến hành khoảng một tuần sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ ra báo cáo "Các Giới hạn trên Biển" số 150 (12/1). Văn bản này thách thức 4 nhóm yêu sách của Trung Quốc tại Biển Đông, trong đó có yêu cầu khai báo trước khi thực hiện quyền “qua lại vô hại” trong lãnh hải, mục tiêu trực tiếp của các FONOP Mỹ.

Ngoài ra, các FONOP cũng diễn ra một vài ngày sau khi Mỹ hoàn tất tập trận đầu tiên của năm tại Biển Đông với Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Carl Vinson và Nhóm sẵn sàng đổ bộ USS Essex (16/1).

Trước đó, có nhiều ý kiến quan ngại về khả năng Mỹ giảm ưu tiên tại Biển Đông để dồn sức cho các điểm nóng tại châu Âu hay Đài Loan (Trung Quốc). Các ý kiến này chỉ ra rằng, số FONOP Biển Đông năm 2021 (5 cuộc) giảm 50% so với năm 2020 (10 cuộc), gián đoạn xu hướng tăng cường FONOP Mỹ từ năm 2015.

Tuy nhiên, các FONOP lần này và các động thái quan trọng đi kèm liên tiếp đã ngầm gửi thông điệp Mỹ vẫn hiện diện tại Biển Đông, không chỉ bằng lời nói mà cả bằng hành động thực địa.

Thay đổi chiến thuật?

Đây là lần FONOP Biển Đông lần thứ 4 liên tiếp Mỹ sử dụng tàu USS Benfold. Việc sử dụng cùng một tàu để tiến hành một loạt FONOP liên tiếp như vậy khá hiếm.

Trước đó, Washington chỉ một lần dùng tàu John McCain để tiến hành 4 FONOP liên tiếp trong khoảng thời gian 5 tháng, từ tháng 10/2020-2/2021. Chuỗi 4 FONOP đầu tiên của chính quyền Tổng thống Biden cũng được tiến hành bởi 4 tàu khác nhau.

Có khả năng đây là dấu hiệu cho thấy thay đổi chiến thuật của Mỹ trong bối cảnh các tàu Trung Quốc thường áp sát các tàu Mỹ thực hiện FONOP (vì FONOP thường được tiến hành gần các thực thể biển, trong vùng cách thực thể 12 hải lý) và có thể dễ thu thập thông tin tác chiến của các tàu này.

Để khiến hoạt động của Mỹ khó đoán hơn, nước này có thể ít thay đổi tàu thực hiện FONOP thay vì luân phiên như trước kia, hạn chế số tàu mà Trung Quốc có thể tiếp cận được.

Điều này cũng phù hợp với xu hướng tác chiến trên thực địa Mỹ đang theo đuổi gần đây.

Trong năm 2021, nhiều học giả đã chỉ ra rằng, Mỹ đang muốn giảm năng lực “chống tiếp cận - chống xâm nhập” (A2/AD) của Trung Quốc bằng cách thay đổi phương thức hành động, khiến hoạt động của Mỹ khó đoán định hơn.

Ví dụ, tàu Mỹ trước kia thường vào Biển Đông qua eo biển Ba Sĩ giữa Đài Loan (Trung Quốc) và Philippines nhưng hải trình qua vệ tinh cho thấy các tàu Mỹ năm 2021 tiến vào Biển Đông theo nhiều hướng khác nhau, trong đó có eo Balabac và những vùng biển hẹp giữa các đảo của Philippines.

Tuy nhiên, cũng không nên loại trừ khả năng lựa chọn một tàu liên tiếp là do phân bố lực lượng. Do Hạm đội 7 phải dàn trải khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tàu nào ở vị trí thuận tiện nhất sẽ được chọn tiến hành FONOP.

Hoạt động tự do hàng hải đầu năm 2022 của Mỹ tại Biển Đông: Nối tiếp thực tiễn hay thay đổi chiến thuật?
Tàu USS Benfold hoạt động FONOP tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, ngày 14/6/2018. (Nguồn: Reuters)

Tiếp tục xu hướng minh bạch hóa?

Theo Hạm đội 7, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam bộ của quân đội Trung Quốc đã tuyên bố “đuổi” tàu USS Benfold tại Hoàng Sa. Đáp lại, Trung úy Mark Langford, người phát ngôn Hạm đội cho biết, tuyên bố của Trung Quốc là sai sự thật.

Từ năm 2017, khi Mỹ tăng tần suất các FONOP tại Biển Đông, thì Trung Quốc bắt đầu tuyên bố tàu nước mình đã “đuổi” hoặc “trục xuất” tàu Mỹ. Trước năm 2021, Mỹ thường ít công khai đáp trả hoặc chỉ đáp trả sau tuyên bố của Trung Quốc một thời gian.

Tuy nhiên, với các FONOP từ 2021 tới nay, Washington thường đáp trả trong cùng một ngày với tuyên bố “đuổi tàu” của Bắc Kinh. Động thái này nhằm 2 mục đích: Giúp minh bạch các hoạt động của Mỹ hơn và hạn chế khả năng định hình dư luận của Trung Quốc.

Tuy nhiên, một chi tiết đáng nói là FONOP ngày 18/1 không được truyền thông rộng rãi. Hoạt động của FONOP lần này cũng không được đăng trên trang của Hạm đội 7 mà chỉ được thông báo qua kênh CNN. Điều này có thể lý giải rằng Mỹ muốn đợi FONOP ngày 20/1 để công bố cùng một lúc.

FONOP Mỹ tại Biển Đông luôn là một vấn đề đáng theo dõi. Hoạt động không chỉ cho thấy cam kết của nước này với Luật Biển quốc tế mà còn có thể là chỉ dấu hé lộ những thay đổi trong chiến lược và chiến thuật của Washington tại khu vực.


* Bài viết phản ánh quan điểm riêng của tác giả.

Máy bay chiến đấu Mỹ gặp sự cố ở Biển Đông, 7 người bị thương

Máy bay chiến đấu Mỹ gặp sự cố ở Biển Đông, 7 người bị thương

Hải quân Mỹ xác nhận 7 thủy thủ của lực lượng này bị thương trong vụ một chiếc máy bay chiến đấu F-35C gặp “trục ...

Mỹ-Nhật Bản nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc thay đổi hiện trạng ở Biển Đông

Mỹ-Nhật Bản nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc thay đổi hiện trạng ở Biển Đông

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã đồng ý đẩy lùi các nỗ lực của Trung Quốc nhằm thay ...

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị kìm hãm bởi lạm phát và lãi suất cao

Tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị kìm hãm bởi lạm phát và lãi suất cao

Baoquocte.vn. Tăng trưởng kinh tế ở Mỹ và các nền kinh tế toàn cầu chậm lại trong tháng 5 do lạm phát cao và lãi suất tăng đã tác động đến ...
Cận cảnh chi tiết BMW X4 2022 tại Việt Nam, giá hơn 3 tỷ đồng

Cận cảnh chi tiết BMW X4 2022 tại Việt Nam, giá hơn 3 tỷ đồng

Baoquocte.vn. BMW X4 2022 tại Việt Nam chỉ có một phiên bản xDrive 20i M-Sport, sử dụng động cơ xăng I4 2.0L tăng áp công suất 184 mã lực, giá bán ...
Sau thỏa thuận với Solomon, Ngoại trưởng Trung Quốc chuẩn bị công du Nam Thái Bình Dương, New Zealand vội lên tiếng

Sau thỏa thuận với Solomon, Ngoại trưởng Trung Quốc chuẩn bị công du Nam Thái Bình Dương, New Zealand vội lên tiếng

Baoquocte.vn. Thủ tướng New Zealand hối thúc Trung Quốc tăng cường tính minh bạch về chuyến công tác Nam Thái Bình Dương sắp tới của ông Vương Nghị.
Vụ phóng thử tên lửa Triều Tiên: Quan chức an ninh Mỹ-Hàn trao đổi gấp, quyết tác động lên Hội đồng Bảo an

Vụ phóng thử tên lửa Triều Tiên: Quan chức an ninh Mỹ-Hàn trao đổi gấp, quyết tác động lên Hội đồng Bảo an

Baoquocte.vn. Các quan chức Mỹ và Hàn Quốc đã liên tục điện đàm cho nhau liên quan vụ Triều Tiên vừa phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía ...
Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV: Cần khuyến khích về mặt lợi ích cho các đối tượng thực hành tiết kiệm

Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV: Cần khuyến khích về mặt lợi ích cho các đối tượng thực hành tiết kiệm

Baoquocte.vn. Sáng 25/5, thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội cho rằng cần khuyến khích về mặt lợi ích cho các đối tượng thực hành tiết kiệm.
Sắp diễn ra phiên tư vấn xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Phi

Sắp diễn ra phiên tư vấn xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Phi

Baoquocte.vn. Ngày mai (26/5), phiên tư vấn xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Phi sẽ được tổ chức trực tiếp tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Lý do tân Ngoại trưởng Australia vội vã thăm Fiji

Lý do tân Ngoại trưởng Australia vội vã thăm Fiji

Baoquocte.vn. Tân Ngoại trưởng Australia Penny Wong sẽ đến Fiji vào ngày mai – chuyến thăm song phương nước ngoài đầu tiên trên cương vị mới.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 26/5/2022: Tuổi Sửu công việc nhiều may mắn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 26/5/2022: Tuổi Sửu công việc nhiều may mắn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 26/5/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 26/5, âm lịch hôm nay Thứ Năm ngày 26/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 26/5/2022

Lịch âm 26/5, âm lịch hôm nay Thứ Năm ngày 26/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 26/5/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 26/5. âm lịch hôm nay 26/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 26/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 26 tháng 5 năm 2022 hôm nay.
Đến thời xe điện ‘lên ngôi’, tồn kho cạn dần, người Mỹ mỏi mắt đợi hàng về tay

Đến thời xe điện ‘lên ngôi’, tồn kho cạn dần, người Mỹ mỏi mắt đợi hàng về tay

Baoquocte.vn. Lượng xe có sẵn thấp, bao gồm cả xe điện, một phần do các vấn đề về chuỗi cung ứng khiến các nhà sản xuất ô tô ngừng hoạt động.
Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine chưa có hồi kết, Tổng thống Mỹ Joe Biden thực hiện chuyến công du ba ngày đến Đông Bắc Á thăm Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Baoquocte.vn. Hàng loạt vụ đánh bom đã xảy ra tại Afghanistan, hàng trăm dân thường thiệt mạng. Nhà nước Hồi giáo Khorasan đã nhận trách nhiệm trong một số vụ việc.
Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Baoquocte.vn. Những khác biệt lớn không chỉ giữa Nga và Ukraine mà còn giữa nội bộ mỗi bên khiến cho hy vọng đàm phán hòa bình trở nên mong manh...
Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Baoquocte.vn. Việc quần đảo Solomon ký hiệp ước an ninh với Trung Quốc đang làm khu vực Nam Thái Bình Dương nổi sóng.
Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết. Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt.
Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Baoquocte.vn. Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, không chỉ với Ukraine, Nga...
Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ diễn ra trong bối cảnh phức tạp của tình hình thế giới.
Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ hy vọng chuyến công du châu Á lần này sẽ củng cố niềm tin của ông rằng tình hữu nghị lâu năm có thể đem lại những kết quả xứng đáng.
Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng Anthony Albanese đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử để trở thành Thủ tướng thứ 31 của Australia.
Trả hay không trả bằng đồng Ruble? EU vẫn 'đau đầu' chuyện thanh toán khí đốt Nga

Trả hay không trả bằng đồng Ruble? EU vẫn 'đau đầu' chuyện thanh toán khí đốt Nga

Baoquocte.vn. Hai tháng từ sắc lệnh thanh toán khí đốt Nga bằng đồng Ruble, nhiều quốc gia EU vẫn chưa thể quyết định phương thức để nhập khẩu năng lượng này.
Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Qua Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ, Tổng thống Joe Biden nỗ lực mở rộng quan hệ với Đông Nam Á, trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Tổng thống Biden công du Đông Á, Triều Tiên sẽ phóng tên lửa để 'đón'?

Tổng thống Biden công du Đông Á, Triều Tiên sẽ phóng tên lửa để 'đón'?

Baoquocte.vn. Rất có khả năng Triều Tiên sẽ có những hành động khiêu khích khi Tổng thống Biden có chuyến công du quan trọng đến Đông Á.