Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay'

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Ý nghĩa, dư chấn của mỗi sự kiện quốc tế phụ thuộc vào giá trị đích thực, chủ thể và bối cảnh của sự kiện. Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga lần đầu tiên cũng vậy. Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.

Hai bên chính thức xác nhận Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga lần đầu tiên dưới thời Tổng thống Joe Biden sẽ diễn ra vào ngày 16/6 ở Geneva, Thụy Sỹ. Còn gần ba tuần nữa, nhưng sự kiện quan trọng này đã thu hút nhiều quan tâm của quốc tế. Cố vấn, quan chức cấp cao hai bên đang nỗ lực thống nhất chương trình hội đàm và công tác chuẩn bị.

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga, trông chờ nhưng không kỳ vọng nhiều
Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Putin sẽ có cuộc chạm trán tại Geneva, Thụy Sỹ vào ngày 16/6 tới. (Nguồn: Getty Images/MCT)

Tâm điểm của thế giới

Từ thời Chiến tranh Lạnh đến nay, mỗi đời lãnh đạo cấp cao Nga (Liên Xô trước đây) và Mỹ, có ít nhất 1 lần tổ chức Hội nghị thượng đỉnh. Trong 18 năm cầm quyền, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã gặp gỡ chính thức với các Tổng thống Mỹ Bill Clinton, George W. Bush và Donald Trump.

Các hội nghị trước đây đã thảo luận nhiều vấn đề song phương, quốc tế quan trọng, có thành công và không thành công. Thậm chí, từng xảy ra sự cố hi hữu.

Cuộc hội kiến giữa Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Barack Obama tháng 8/2013 bên lề Thượng đỉnh G20 tại St-Petersbourg bị hủy bỏ do nhiều bất đồng, trong đó có việc Nga cấp giấy tị nạn tạm thời cho cựu nhân viên tư vấn an ninh Edward Snowden mà Mỹ yêu cầu dẫn độ.

Vì sao Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga lần này được quốc tế chú ý như vậy?

Thứ nhất, quan hệ giữa hai cường quốc đang ở mức thấp nhất kể từ thời Chiến tranh Lạnh. Các đòn trừng phạt kinh tế, ngoại giao liên tiếp; cùng với những cáo buộc can thiệp bầu cử, can thiệp nội bộ, tấn công mạng, vi phạm nhân quyền, tự do báo chí; xung đột Ukraine, vấn đề Bắc cực, kiểm soát vũ khí hạt nhân và mới nhất là vụ không chế máy bay bắt giữ nhân vật đối lập của Belarus...

Hai bên công khai thừa nhận tồn tại nhiều mâu thuẫn, “sự khác biệt nghiêm trọng”... Tổng thống Joe Biden đánh giá Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh nghiêm trọng nhất”, nhưng sự căng thẳng, đối đầu trong quan hệ với Nga là vấn đề địa chính trị gắn với an ninh, xung đột vũ trang.

Thứ hai, mâu thuẫn, đối đầu căng thẳng Mỹ và Nga vượt qua khuôn khổ quan hệ song phương, chi phối, tác động đến ổn định chiến lược của thế giới, khu vực, quan hệ đồng minh, đối tác. Đó là xung đột ở Ukraine, chiến tranh ở Syria, sự hiện diện quân sự ở Biển Đen, là việc chế tạo và triển khai vũ khí hạt nhân, vũ khí chiến lược trên lãnh thổ đồng minh, đối tác, nhắm vào lãnh thổ của nhau.

Mỹ có kế hoạch thảo luận với đồng minh trong Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Brussels, Bỉ về định hình quan hệ với Nga, trước khi tiến hành Hội nghị thượng đỉnh. Nga cũng sẽ hội đàm, điện đàm với một số đồng minh, đối tác trước ngày 16/6. Nga, Trung Quốc và Iran gia tăng liên thủ với nhau trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.

Thứ ba, những phát ngôn cứng rắn nhưng vẫn để lối mở, với nhiều ẩn ý, gây tranh cãi, buộc dư luận phải quan tâm giải mã. Moscow tuyên bố “vả gãy răng” bất cứ kẻ nào cắn xé lãnh thổ Nga, nhưng sẵn sàng thảo luận bất cứ vấn đề gì.

Tổng thống Mỹ nói sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Nga gây tổn hại lợi ích của Mỹ và đồng minh, đối tác, nhưng mong muốn xây dựng quan hệ “ổn định và có thể đoán được”.

Có thể nói, Hội nghị thượng đỉnh lần này đụng đến “toàn bộ những vấn đề cấp bách” nhất của hai nước và quốc tế. Nếu để quan hệ Mỹ-Nga tụt đáy, chưa biết sẽ xảy ra biến cố gì? Và như vậy, quốc tế quan tâm là chuyện đương nhiên.

Nhiều tài liệu trên bàn nghị sự

Hội nghị thượng đỉnh rõ ràng là cơ hội để hai bên trao đổi trực tiếp, thẳng thắn về thông điệp, mối quan ngại sâu sắc, các bất đồng, thách thức, vấn đề nóng của quốc tế; tìm kiếm lĩnh vực hợp tác...

Nga quan tâm thảo luận “thực trạng và triển vọng tương lai” quan hệ song phương.

Mỹ sẽ đề cập về xây dựng quan hệ “ổn định và có thể đoán được”. Các học giả cho rằng nội hàm của Mỹ là giữ ổn định quan hệ, ổn định chiến lược trên cơ sở trật tự hiện hành, không có hành động đột biến, gây tổn hại cho Mỹ và đồng minh…

Điều cốt lõi, quan hệ, hợp tác với Nga phải phù hợp lợi ích quốc gia của Mỹ và Mỹ có thể kiểm soát được quan hệ đó.

Cả hai bên sẽ trao đổi về “ổn định chiến lược”, trong đó có kiểm soát vũ khí chiến lược, an ninh, xung đột khu vực. Moscow quan ngại việc Mỹ và NATO triển khai lực lượng, vũ khí chiến lược trong không gian hậu Xô viết, áp sát biên giới Nga, hệ thống đánh chặn tên lửa nhằm vào Nga.

Washington lo ngại việc Nga triển khai binh lực ở Bắc cực, gần biên giới Ukraine… Đặc biệt là Nga triển khai vũ khí chiến lược (máy bay ném bom chiến lược hạng nặng, tên lửa hành trình tầm xa…) ở Khmeimim, Syria, có khả năng hoạt động trên toàn bộ không gian phía Nam của Mỹ, NATO, Địa Trung Hải và một phần Đại Tây Dương, vượt qua mọi hệ thống phòng thủ tên lửa…

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga, trông chờ nhưng không kỳ vọng nhiều
Hội nghị thượng đỉnh là cơ hội để hai bên trao đổi trực tiếp, thẳng thắn về thông điệp, mối quan ngại sâu sắc, các bất đồng, thách thức, vấn đề nóng của quốc tế.. (Nguồn: Getty Images)

Trông chờ và mâu thuẫn

Dư luận dường như đang mâu thuẫn, vừa quan tâm, trông chờ Hội nghị thượng đỉnh, vừa rào đón đừng quá kỳ vọng! Quan chức Mỹ nói không đặt nhiều kỳ vọng vào Hội nghị thượng đỉnh. Tương tự, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov dự báo “Sự kiện quan trọng song không nên kỳ vọng quá mức vào kết quả…” và không dự kiến ký kết bất cứ văn kiện nào.

Điều đó cũng không khó hiểu, bởi có quá nhiều “hồ sơ”, quá nhiều mâu thuẫn trong hiện trạng và tính toán của hai bên, cả trong quan hệ song phương, đa phương và trong nội bộ.

Điều cốt lõi, quan hệ, hợp tác với Nga phải phù hợp lợi ích quốc gia của Mỹ và Mỹ có thể kiểm soát được quan hệ đó.

Tổng thống Joe Biden không giấu diếm ý đồ chủ động gặp gỡ, “giành thế chủ động dẫn dắt quan hệ (với Nga) phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ”; muốn thể hiện, chứng tỏ Mỹ giành thắng lợi ngoại giao trước Nga, bác bỏ ý kiến Nhà Trắng “nhượng bộ”, “tặng quà” cho Điện Kremlin.

Nga mong muốn cải thiện quan hệ với Mỹ, hợp tác bình đẳng, dỡ bỏ lệnh trừng phạt, nhưng không bao giờ chịu khuất phục và đủ lực để bảo vệ lợi ích của mình.

Từ đó, có thể dự báo Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên sẽ không tạo ra một bước đột phá nào trong quan hệ Mỹ-Nga. Hai bên sẽ không thể giải quyết các vấn đề cơ bản mang tính nền tảng cho quan hệ song phương.

Nhưng có thể tìm kiếm những vấn đề mà hai bên cần và buộc phải hợp tác, như chống biến đổi khí hậu, đại dịch Covid-19 và có thể là kiểm soát vũ khí chiến lược… Đầu năm 2021, hai bên đã thảo luận, nhất trí hợp tác lâm nghiệp, năng lượng hạt nhân, Bắc cực và cam kết trong Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu do Mỹ chủ trì ngày 22-23/4.

Đó có thể là những hành động mang tính bắc cầu.

Dẫu không đặt nhiều kỳ vọng, nhưng cả hai nhà lãnh đạo cũng không muốn trắng tay trong Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên. Quan trọng hơn, cả hai bên đều thừa nhận vai trò quan trọng không thể thiếu của nhau, trong việc duy trì hòa bình, an ninh quốc tế và giải quyết xung đột.

Thủ tướng Đức Angela Merkel nói “chính sách ngoại giao chỉ mang lại hiệu quả khi các bên đồng ý đối thoại với nhau”. Rộng ra, khi hai bên chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán nghĩa là nguy cơ xung đột đang tạm lùi phía sau, đồng nghĩa với việc mở ra một cơ hội.

Đó là ý nghĩa quan trọng của Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga.

Dù không kỳ vọng nhiều, nhưng vẫn chứng tỏ Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga lần đầu tiên là sự kiên rất quan trọng và có ích cho cả hai nước và cho thế giới, khu vực. Như vậy, dư luận không tự mâu thuẫn khi vừa quan tâm vừa quan ngại.

Chúng ta hãy chờ xem.

TIN LIÊN QUAN
Nga nói gì việc Mỹ không quay lại Hiệp ước Bầu trời Mở?
Thượng đỉnh Mỹ-Nga ở Geneva: Cơ hội mở dần các 'nút thắt'?
Thời điểm chính xác diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ
Hội nghị Thượng đỉnh EU: Nghị sự loạt vấn đề nóng, chuẩn bị công bố báo cáo về quan hệ với Nga
Đua tranh ở Bắc Cực hứa hẹn cuộc 'chạm trán' nảy lửa Nga-Mỹ
Ngoại trưởng Mỹ-Nga chạm trán: Tìm quỹ đạo mới

Bài viết cùng chủ đề

Thượng đỉnh Mỹ-Nga

Đọc thêm

EURO 2020: Nghi vấn tuyển thủ Đức cắn vai Paul Pogba

EURO 2020: Nghi vấn tuyển thủ Đức cắn vai Paul Pogba

Baoquocte.vn. Giật mình và có vẻ đau, tiền vệ tuyển Pháp Paul Pogba phàn nàn với trọng tài rằng anh bị hậu vệ tuyển Đức Antonio Rudiger cắn tối 15/6.
Bầu cử Quốc hội khóa XV: Tinh thần mới, khí thế mới, chất lượng mới, đáp ứng thời kỳ phát triển mới của đất nước

Bầu cử Quốc hội khóa XV: Tinh thần mới, khí thế mới, chất lượng mới, đáp ứng thời kỳ phát triển mới của đất nước

Baoquocte.vn. Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV minh chứng sinh động, thuyết phục của sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của lòng dân tin Đảng, hướng ...
Nga-Trung Quốc: Bạn thân… ai nấy lo?

Nga-Trung Quốc: Bạn thân… ai nấy lo?

Baoquocte.vn. Hai đối thủ hàng đầu của Mỹ là Nga-Trung Quốc ngày càng khăng khít sẽ là thách thức với Wasshington. Tuy nhiên, sự thật có chỉ đơn giản như thế?
Súng phóng lựu chống tăng của tương lai do Nga thiết kế lợi hại như thế nào?

Súng phóng lựu chống tăng của tương lai do Nga thiết kế lợi hại như thế nào?

Baoquocte.vn. Trưởng phòng thiết kế của NPO Basalt Nikolai Sereda nói về các tính năng của súng phóng lựu chống tăng.
Covid-19 ở Việt Nam trưa 16/6: 176 ca mắc mới, riêng Bắc Giang 128 ca

Covid-19 ở Việt Nam trưa 16/6: 176 ca mắc mới, riêng Bắc Giang 128 ca

Baoquocte.vn. Theo Bản tin 12h của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng dịch Covid-19, tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 176 ca mắc mới, riêng Bắc Giang 128 ca.
Cập nhật Covid-19 ngày 16/6: 343 ca tử vong ở Mỹ mỗi ngày; Malaysia thoát 'thảm họa y tế'; ca mắc cao kỷ lục ở Cuba

Cập nhật Covid-19 ngày 16/6: 343 ca tử vong ở Mỹ mỗi ngày; Malaysia thoát 'thảm họa y tế'; ca mắc cao kỷ lục ở Cuba

Baoquocte.vn. Đến nay, toàn cầu ghi nhận hơn 177,4 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có gần 3,84 triệu ca tử vong và hơn 161,8 triệu bệnh nhân bình phục.
Nga phòng thủ chống máy bay không người lái ở Bắc Cực như thế nào?

Nga phòng thủ chống máy bay không người lái ở Bắc Cực như thế nào?

Baoquocte.vn. Vùng Bắc Cực của Nga được bảo vệ khỏi máy bay không người lái tàng hình nhờ hàng rào radar không thể xuyên thủng.
Nhóm nhạc lừng danh Maroon 5 gây thất vọng sau 4 năm chờ đợi?

Nhóm nhạc lừng danh Maroon 5 gây thất vọng sau 4 năm chờ đợi?

Baoquocte.vn. Đã qua rồi cái thời phát hành bài nào cũng thành hit, album mới mang tên Jordi của Maroon 5 đang được khán giả đón nhận khá hờ hững.
Người Việt khắp thế giới lan tỏa chiến dịch '10.000 liều vaccine cho Việt Nam'

Người Việt khắp thế giới lan tỏa chiến dịch '10.000 liều vaccine cho Việt Nam'

Baoquocte.vn. Chiến dịch đang được cộng đồng người Việt tại Pháp, Mỹ, Canada... hưởng ứng tích cực với tấm lòng và sự chia sẻ hướng về quê hương.
Tiền vẫn ào ào đổ vào ngân hàng, xuất hiện nỗi lo bong bóng chứng khoán

Tiền vẫn ào ào đổ vào ngân hàng, xuất hiện nỗi lo bong bóng chứng khoán

Baoquocte.vn. Bất chấp dòng tiền đổ vào thị trường chứng khoán, huy động vốn của các ngân hàng từ đầu năm đến nay vẫn tăng mạnh.
Cập nhật Covid-19 ngày 16/6: 343 ca tử vong ở Mỹ mỗi ngày; Malaysia thoát 'thảm họa y tế'; ca mắc cao kỷ lục ở Cuba

Cập nhật Covid-19 ngày 16/6: 343 ca tử vong ở Mỹ mỗi ngày; Malaysia thoát 'thảm họa y tế'; ca mắc cao kỷ lục ở Cuba

Baoquocte.vn. Đến nay, toàn cầu ghi nhận hơn 177,4 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có gần 3,84 triệu ca tử vong và hơn 161,8 triệu bệnh nhân bình phục.
Hết G7 rồi NATO, đến lượt Mỹ-EU khiến Trung Quốc nổi nóng

Hết G7 rồi NATO, đến lượt Mỹ-EU khiến Trung Quốc nổi nóng

Baoquocte.vn. Trung Quốc phản đối tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo EU và Mỹ, cho rằng điều này 'rời xa' các quy tắc phát triển quan hệ song phương.
Sự kiện chủ chốt của đảng Lao động Triều Tiên khai mạc, dư luận quốc tế trông chờ

Sự kiện chủ chốt của đảng Lao động Triều Tiên khai mạc, dư luận quốc tế trông chờ

Baoquocte.vn. Nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã khai mạc Hội nghị toàn thể lần thứ ba của BCH TW đảng Lao động Triều Tiên khóa 8.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đề cử hàng loạt Đại sứ ở NATO, Israel và các nước

Tổng thống Mỹ Joe Biden đề cử hàng loạt Đại sứ ở NATO, Israel và các nước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo các ứng cử viên cho vị trí Đại sứ Mỹ tại Israel, Mexico, NATO và loạt quốc gia.
Tổng thống Putin khen quan hệ Nga-Trung Quốc, Bắc Kinh 'đồng thanh tương ứng'

Tổng thống Putin khen quan hệ Nga-Trung Quốc, Bắc Kinh 'đồng thanh tương ứng'

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói, nước này đánh giá cao những bình luận tích cực của Tổng thống Putin về quan hệ Nga-Trung Quốc.
Người nhập cư Trung Đông tràn vào, quốc gia EU đổ tội cho Belarus

Người nhập cư Trung Đông tràn vào, quốc gia EU đổ tội cho Belarus

Baoquocte.vn. Thủ tướng Lithuania cáo buộc Belarus đứng sau tình trạng gia tăng nhập cư trái phép từ Trung Đông vào quốc gia thuộc EU này.
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tổng thống Vladimir Putin thực sự muốn gì ở ông Joe Biden?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tổng thống Vladimir Putin thực sự muốn gì ở ông Joe Biden?

Baoquocte.vn. Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Nga tại Geneva, Thụy Sỹ hôm nay (16/6) sẽ không phải là một cuộc gặp gỡ giao lưu 'hữu nghị'.
Tập trận quy mô lớn, ông Putin muốn 'khoe cơ bắp' trước thềm Thượng đỉnh Nga-Mỹ?

Tập trận quy mô lớn, ông Putin muốn 'khoe cơ bắp' trước thềm Thượng đỉnh Nga-Mỹ?

Baoquocte.vn. Trước thềm Thượng đỉnh Nga-Mỹ ngày 16/6, Tổng thống Putin cho rằng quan hệ Nga-Mỹ đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Điểm danh 3 vấn đề nổi cộm 'không thể ngó lơ'*

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ sắp tới, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden sẽ thảo luận những vấn đề gì?
Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Thượng đỉnh G7: 'Hội nhà giàu' bắt tay xuất chiêu mới đối chọi Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tại hội nghị thượng đỉnh, G7 đang chứng minh rằng những nền dân chủ giàu có nhất thế giới có thể 'đối trọng' với tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.
Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia Scott Morrison đến Cornwall, Vương quốc Anh, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 năm 2021 với vai trò khách mời đặc biệt.
Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Joe Biden sẽ phải thuyết phục một châu Âu đầy thận trọng hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ để đối phó với Trung Quốc.
Phiên bản di động