Indonesia ‘ghi điểm’ với quy định bảo vệ người tiêu dùng trong lĩnh vực công nghệ tài chính

Các tổ chức tài chính ở Indonesia có nghĩa vụ biên soạn hồ sơ đầy đủ hơn khi cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ thông qua các kênh giao tiếp cá nhân. (Nguồn: Reuters)

Phù hợp với mục tiêu của chính phủ là xây dựng một khu vực tài chính vững mạnh, gần đây, Cơ quan Dịch vụ tài chính Indonesia (OJK) đã ban hành quy định Bảo vệ người tiêu dùng và công chúng trong lĩnh vực Dịch vụ tài chính (POJK 6/2022).

POJK có hiệu lực từ ngày 18/4/2022, nhưng các tổ chức tài chính vi mô được miễn áp dụng trong 5 năm tiếp theo.

Trên East Asia Forum, các tác giả Raissa Richka Jonah và Trigaya Ahimsa thuộc Đại học Indonesia (Universitas Indonesia) nhận định, việc ban hành POJK mới nhằm hiện thực hóa mục tiêu của OJK là duy trì khu vực tài chính ổn định và minh bạch, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng và xã hội.

Quy định mới hướng tới bảo vệ người tiêu dùng

Bảo vệ lợi ích cộng đồng là mối quan tâm dẫn đến việc thành lập OJK vào năm 2012, vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi một trong những quy định đầu tiên do cơ quan này ban hành liên quan bảo vệ người tiêu dùng.

OJK đang thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính (Fintech) và kỹ thuật số - lĩnh vực đã thu hút 102 tỷ USD đầu tư toàn cầu vào năm 2021.

Sự tăng trưởng chưa từng có trong lĩnh vực Fintech và kỹ thuật số trong vài năm qua có nghĩa là các dịch vụ tài chính được cung cấp bởi cả ngân hàng và các tổ chức tài chính phi ngân hàng thường không bị hạn chế bởi các quy định hiện hành.

Vì vậy, OJK đã hỗ trợ những công nghệ mới này trong lĩnh vực tài chính, bằng cách ban hành các quy định như Thỏa thuận cho vay dựa trên Công nghệ thông tin năm 2016 điều chỉnh hoạt động cho vay ngang hàng.

Trong lịch sử, các quy định của OJK hướng tới việc giảm thiểu rủi ro tài chính nhiều hơn thay vì đề cao bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, OJK hiện đang chú ý nhiều hơn đến việc bảo vệ người tiêu dùng mặc dù họ đã nỗ lực hết sức để thích ứng với sự phát triển của Fintech và kỹ thuật số để tránh bị ở bên lề, với tư cách là một chủ thể đầu tư.

POJK mới được ban hành cung cấp một khuôn khổ pháp lý toàn diện để bảo vệ người tiêu dùng bằng cách tính đến vòng đời của sản phẩm tài chính - bao gồm các khía cạnh như tiện ích, dịch vụ, thông tin tiếp thị, các thỏa thuận và nghĩa vụ của các bên.

Tổ chức tài chính có nhiều nghĩa vụ hơn

Cách tiếp cận mới này có nghĩa là các tổ chức tài chính có thể phải đối mặt với các yêu cầu và nghĩa vụ pháp lý bổ sung khi tiến hành hoạt động kinh doanh. Một trong những điều khoản thú vị nhất là các công ty có trách nhiệm đưa ra quy trình thiết kế trước khi tung các sản phẩm tài chính mới ra thị trường.

Các tổ chức tài chính hiện được yêu cầu phải tính đến nhu cầu của người tiêu dùng cũng như các tính năng, rủi ro và giá thành sản phẩm. Điều này cho thấy OJK hướng tới việc giám sát toàn diện hơn đối với việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ tài chính.

Nhưng POJK mới chỉ yêu cầu các tổ chức tài chính ghi lại quy trình thiết kế thay vì cung cấp báo cáo chính thức cho OJK.

Quy định trên đặt ra câu hỏi, liệu OJK có giám sát toàn bộ quá trình thiết kế hay không và các tổ chức tài chính có được yêu cầu nộp báo cáo thiết kế sản phẩm hoặc dịch vụ trước khi ra mắt chính thức hay không.

Do đó, cơ chế giám sát quá trình thiết kế có thể cần được tăng cường hơn nữa, bằng các quy định bổ sung để giải quyết vấn đề bất cập này.

POJK 6/2022 thể hiện cam kết của Indonesia trong việc hỗ trợ sự phát triển lĩnh vực Fintech và kỹ thuật số, đồng thời tăng cường niềm tin của người tiêu dùng vào lĩnh vực này. (Nguồn: Business Insider)

Một thay đổi lớn khác được POJK thực hiện là các tổ chức tài chính có nghĩa vụ biên soạn hồ sơ đầy đủ hơn khi cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ thông qua các kênh giao tiếp cá nhân. Cả nhà cung cấp và người tiêu dùng sẽ cần phải ghi chép đầy đủ các cuộc thảo luận để ngăn chặn việc chia sẻ thông tin sai lệch về các sản phẩm hoặc dịch vụ được cung cấp.

Lưu trữ hồ sơ đúng cách là một thay đổi lớn so với tiền lệ khi khách hàng tiềm năng không nhận thức đầy đủ về các tính năng và rủi ro có trong sản phẩm.

Gói bảo hiểm liên kết đơn vị - sản phẩm vừa cho nhà đầu tư bảo hiểm vừa đầu tư theo một phương án duy nhất - là một trong nhiều sản phẩm gây tranh chấp do khách hàng không hiểu biết về tài chính hoặc do đại lý bảo hiểm cố tình thông tin sai lệch.

OJK đã hợp lý khi yêu cầu các tổ chức tài chính cung cấp toàn bộ thông tin về sản phẩm và xác nhận rằng, khách hàng được thông báo đầy đủ về những gì họ đang mua.

Hồ sơ thông tin này sẽ có giá trị đáng kể để làm bằng chứng trong các tranh chấp pháp lý. Các tổ chức tài chính cũng phải đảm bảo rằng, họ có đủ năng lực pháp lý và hạ tầng kỹ thuật để tuân thủ đầy đủ các quy định.

POJK tái khẳng định thẩm quyền của OJK trong việc khởi kiện các tổ chức tài chính và công ty, một quyền lực đã được quy định bởi luật trước đây - nhưng chưa bao giờ được thực thi.

Mặc dù người tiêu dùng chỉ có thể nộp đơn kiện theo quyết định của OJK chứ không phải theo nhu cầu của họ, nhưng các vụ kiện này vẫn có lợi cho người tiêu dùng khi họ muốn được bồi thường cho những mất mát và thiệt hại.

Bất chấp việc yêu cầu thực hiện nhiều quy định tài chính hơn và cung cấp cơ chế chính sách tốt hơn để bảo vệ người tiêu dùng, POJK 6/2022 thể hiện cam kết của Indonesia trong việc hỗ trợ sự phát triển lĩnh vực Fintech và kỹ thuật số, đồng thời tăng cường niềm tin của người tiêu dùng vào lĩnh vực này.

Indonesia: GDP phục hồi vững chắc, rủi ro tiềm ẩn có đáng lo? Indonesia đang bước những bước vững chắc trên con đường phục hồi kinh tế hậu Covid-19, nhưng trước mắt vẫn còn nhiều chướng ngại vật ...

Phục hồi du lịch Đông Nam Á: Những ‘điểm sáng’ đầu tiên Sáu tháng đầu năm 2022, lượng du khách quốc tế đến một số quốc gia Đông Nam Á gia tăng mạnh mẽ. Tuy nhiên, con ...