Không thể đo lường đứa trẻ bằng điểm số qua kỳ thi

TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh
Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Giáo dục cần phải tập trung vào việc bồi dưỡng và vun trồng nhân cách hơn là đo lường đứa trẻ bằng điểm số sau mỗi kỳ thi...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Không thể đo lường đứa trẻ bằng điểm số sau mỗi kỳ thi
TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh cho rằng, không thể đo lường đứa trẻ bằng điểm số sau mỗi kỳ thi. (Ảnh: NVCC)

Để con được nếm trải thất bại

Hồi cấp 1, con trai lớn nhà tôi đi thi chọn đội tuyển học sinh giỏi trường, bị trượt. Con về nhà, cười toe toét khoe với mẹ: “Con bị trượt đội tuyển rồi mẹ ạ”. Thời đó, con chẳng hiểu thế nào là học sinh giỏi, là đội tuyển, chả thấy có gì buồn tủi.

Hè năm lớp 5, lúc tôi đi Mỹ về thì cũng là lúc con đã trượt hết các trường cấp 2. Nhưng con vẫn vui vẻ vô tư, chẳng thấy buồn tủi gì. Con khoe trường con thi đông, con làm được bài nhưng mà bị sai, kéo tụt điểm xuống.

Lớp 7, lớp 8 là thời kỳ khủng hoảng chồng lên khủng hoảng. Covid-19 khiến cho con buộc phải cố thủ trong nhà, học online có lúc tới 8-9 tiếng mỗi ngày. Tôi có thêm em bé, con đến tuổi dậy thì, cả nhà như một con thuyền trong cơn bão. Con cáu kỉnh, bực bội, “đá thúng đụng nia” và nghiện game, học hành chểnh mảng. Kết quả học tập của con lao dốc một cách thê thảm. Tôi không biết phải làm thế nào mỗi lần cô giáo nhắn tin phản ánh về việc học của con.

Lên lớp 9 là thời kỳ ôn thi căng thẳng, cũng là lúc con bắt đầu cảm nhận được áp lực học hành, cảm nhận được vị đắng chát của thất bại và bắt đầu nỗ lực. Một tia hy vọng vừa mới nhen lên chưa lâu, thì một thất bại lại ập xuống. Tôi đọc được sự mặc cảm và thất vọng, thậm chí phẫn uất trong con. Nhưng tôi cũng không còn cách nào khác, ngoài việc để con tự nếm trải thất bại...

Trưởng thành sau mỗi kỳ thi

Nhưng khi con đối mặt với thách thức, tôi bắt đầu nhận ra trong con những phẩm tính của một chàng trai trưởng thành, sự trung thực, lòng tự trọng, tính trách nhiệm, sự quyết tâm và nội lực vượt khó.

"Không thể nói một đứa trẻ 10 điểm sẽ đáng giá hơn một đứa trẻ 2 điểm. Thế nên, nếu chỉ đo toàn bộ sự trưởng thành của trẻ bằng những điểm số của thi cử, thì thực sự phiến diện, nông cạn và mù quáng".

Tôi vui mừng nhận ra con người bên trong con đã dần hiện lên, ngày một rõ nét, vững vàng. Tôi đã cảm nhận được con người bên trong đó trong suốt hành trình nuôi con, cũng không ngừng chăm sóc, nuôi lớn cho “cái cây nhân cách” đó, nhưng cũng không biết bao lần đã hoài nghi, băn khoăn, thất vọng, thậm chí bế tắc.

Thế nhưng giờ đây, sau một kỳ thi, tôi đã thực sự tin tưởng vào con. Không phải vì những thành tích mà con đạt được, mà vì bản lĩnh và nội lực mà con tự mình khai phá khi đương đầu với thất bại và thách thức.

Tôi không chỉ nhìn thấy kết quả của 9 năm học dựa trên điểm số mà con có được. Con được điểm cao tất nhiên là vui, tất nhiên là tự hào. Con bị điểm thấp và thi trượt, tất nhiên là buồn. Nhưng không thể chỉ đo kết quả của 9 năm học bằng điểm số.

Thế còn sự trưởng thành về thể chất, về cảm xúc, về nhân cách của con thì sao? Giá trị sống, lý tưởng sống của con thì sao? Còn biết bao nhiêu thành tích khác đã không thể hiển lộ qua những con số sơ giản. Còn bao nhiêu trải nghiệm, bài học mà con đã không ngừng học được trong cuộc đời của mình - những cái không đo được bằng điểm số.

"Với một đứa trẻ được đặt lên người quá nhiều kỳ vọng, thì không đỗ được một ngôi trường 'khó như lên trời' đã bị coi là thất bại. Đằng sau những thứ chúng ta định nghĩa là thành công hay thất bại, là rất nhiều những định kiến xã hội mà nếu không tỉnh táo, ta sẽ bị nó nhấn chìm".

Còn bao nhiêu niềm vui và những việc tốt lành mà con từng mang lại cho người khác, cũng không đo lường được bằng các con số. Không thể nói một đứa trẻ 10 điểm sẽ đáng giá hơn một đứa trẻ 2 điểm.

Thế nên, nếu chỉ đo toàn bộ sự trưởng thành của trẻ bằng những điểm số của thi cử, thì thực sự phiến diện, nông cạn và mù quáng.

Hãy vững vàng trước “cơn bão” thi cử

Thất bại hay thành công trong cuộc sống chẳng qua chỉ là một quy ước. Với một đứa trẻ được đặt lên người quá nhiều kỳ vọng, thì không đỗ được một ngôi trường "khó như lên trời" đã bị coi là thất bại. Đằng sau những thứ chúng ta định nghĩa là thành công hay thất bại, là rất nhiều những định kiến xã hội mà nếu không tỉnh táo, ta sẽ bị nó nhấn chìm.

Nếu chẳng may con có kết quả chưa như ý vào thời điểm này, lẽ dĩ nhiên phụ huynh có thể buồn bã, thất vọng và giận dữ, trách móc và tiếc nuối.

Nhưng cũng chính vào thời điểm này, cha mẹ có thể dừng lại một chút để tự hỏi: Con mình đã học được những bài học gì trong suốt những năm đi học? Con đã trưởng thành ra sao? Những phẩm tính tốt đẹp nào đã hình thành trong con? Tiềm năng nào trong con chưa được phát huy hết sức? Làm thế nào để phát huy nó trong những giai đoạn tiếp theo? Con cần thêm những hỗ trợ gì?

Kết quả thi cử không quan trọng, nhưng nó sẽ là một dữ liệu tốt để bạn phân tích và trả lời những câu hỏi này. Khi đặt ra những câu hỏi đó, bạn sẽ nhìn mọi việc theo một cách khác, lạc quan hơn và điềm tĩnh hơn. Và đó chính là lúc cha mẹ có thể cùng ngồi xuống để chuyện trò với con, như những người lớn.

Tôi luôn cho rằng, giáo dục cần phải tập trung vào việc bồi dưỡng và vun trồng nhân cách hơn là đo lường đứa trẻ bằng điểm số. Và nếu ý thức được điều này, chúng ta sẽ có đủ điềm tĩnh và vững vàng trước “cơn bão” thi cử, để có thể bước những bước thảnh thơi trên hành trình làm cha mẹ.

TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh: 'Tôi cũng từng rơi vào trầm cảm...'

TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh: 'Tôi cũng từng rơi vào trầm cảm...'

TS. Nguyễn Thị Ngọc Minh chia sẻ, 'thứ cứu vớt tôi vào những thời điểm mong manh và đen tối, đó là suy nghĩ: tôi ...

Trường chuyên, tấm lưới an toàn và cơ hội nhìn thấy con trưởng thành qua chuỗi ngày thi cử

Trường chuyên, tấm lưới an toàn và cơ hội nhìn thấy con trưởng thành qua chuỗi ngày thi cử

Khi con có nguyện vọng thi vào trường chuyên, tôi đã rất ủng hộ. Tôi luôn cho con một “tấm lưới” đủ an toàn để ...

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: Cần giáo dục thế hệ trẻ khát vọng làm chủ khoa học trong thời đại số

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: Cần giáo dục thế hệ trẻ khát vọng làm chủ khoa học trong thời đại số

Phải coi việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, liên ...

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Để công nghệ trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ phục vụ loài người…

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Để công nghệ trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ phục vụ loài người…

TS. Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng, điều quan trọng nhất hiện nay là xây dựng một khuôn khổ pháp luật quốc tế về công nghệ ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố?

Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố?

Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố như thế nào? Quy định về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự như thế nào?
Hoàn thiện thể chế, đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống

Hoàn thiện thể chế, đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống

Nghị quyết 66-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện công tác xây dựng và thi hành pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi, thúc đẩy văn hóa...
Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh

Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh

Từ đầu năm 2026 đến nay, Hà Nội đã vận hành thêm 568 xe buýt điện trên 34 tuyến. Hiện toàn thành phố có 1.051 xe buýt điện và năng lượng xanh.
Thời tiết miền Bắc chuyển lạnh từ ngày 18/11, vùng núi có nơi rét

Thời tiết miền Bắc chuyển lạnh từ ngày 18/11, vùng núi có nơi rét

Sau những ngày nắng ấm, miền Bắc dự báo đón một đợt không khí lạnh mới từ khoảng ngày 18/11.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Nụ cười có song hành hạnh phúc?

Nụ cười có song hành hạnh phúc?

Một nghiên cứu cho thấy, việc cố gắng mỉm cười liên tục, đặc biệt dưới áp lực công việc, có thể làm giảm cảm giác hạnh phúc thay vì cải thiện tâm trạng.
6 thực phẩm thuần chay giàu canxi giúp xương chắc khỏe

6 thực phẩm thuần chay giàu canxi giúp xương chắc khỏe

Hạt mè, đậu phụ, hạt chia hay đậu trắng... là những thực phẩm có nguồn gốc thực vật rất giàu canxi, được khuyên nên thêm vào chế độ ăn.
Quy chế loại trừ bệnh sởi: Chìa khóa cho nước Mỹ

Quy chế loại trừ bệnh sởi: Chìa khóa cho nước Mỹ

Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) thu hồi quy chế loại trừ bệnh sởi của Mỹ trong bối cảnh dịch bùng phát trở lại tại nước này trong năm nay.
Phiên bản di động