Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Minh Vương
Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Biên giới Belarus - Ba Lan đã trở thành tâm điểm của châu Âu những ngày vừa qua, sau khi hàng chục nghìn người di cư Trung Đông mắc kẹt tại khu vực này. Họ đối mặt với tình trạng thiếu thốn lương thực, thuốc men, nơi ở và tính mạng thường xuyên bị đe dọa.

Tuy nhiên, Liên minh châu Âu (EU) chưa thể tìm ra câu trả lời cho bài toán cấp bách này. Tại sao lại như vậy?

(11.18) Câu chuyện biên giới Belarus-Ba Lan đang là vấn đề nhức nhối với EU. (Nguồn: AP)
Câu chuyện người di cư tại biên giới Belarus-Ba Lan đang là vấn đề nhức nhối với EU. (Nguồn: AP)

Hai kịch bản

Trước hết, Ba Lan, Lithuania và Latvia cùng EU cáo buộc Belarus đã đưa người di cư tới khu vực biên giới nhằm gây ra một cuộc khủng hoảng di cư mới, đáp trả lệnh trừng phạt của EU với chính quyền Tổng thống Alexander Lukashenko.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula Von Der Leyen nhận định cùng với lời đe dọa về cắt giảm năng lượng tới châu Âu, Minsk đang triển khai “chiến tranh hỗn hợp” với EU. Đâu là câu trả lời của EU?

Đầu tiên, trong trường hợp EU quyết định tiếp nhận người di cư, khối có thể đối mặt với phản ứng mạnh từ phía Ba Lan và các nước Đông Âu, vốn có lập trường cứng rắn trong vấn đề này.

Ngay sau khi số lượng người tại biên giới với Belarus tăng đột biến, Warsaw đã nhanh chóng điều động 20.000 binh sĩ và cảnh sát tới đây, ban bố tình trạng khẩn cấp để ngăn người di cư tràn vào lãnh thổ. Thậm chí, ngày 15/11, Bộ Nội vụ Ba Lan tuyên bố sẽ chi 407 triệu USD để xây dựng bức tường dài 180 km dọc biên giới để ngăn dòng người di cư, dự kiến hoàn tất vào đầu năm sau.

Ngày 15/11, Latvia, thành viên khác của EU, triển khai 3.000 binh sĩ tập trận gần biên giới với Belarus từ ngày 13/11-12/12. Phát biểu với truyền thông, Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Artis Pabriks nói: “Chúng tôi không loại trừ khả năng một phần của những nhóm (di cư) này sẽ di chuyển xa hơn về phía Bắc và có thể đến biên giới Latvia. Chúng tôi đã sẵn sàng cho điều đó”.

Ba Lan đã nhiều lần phản đối hạn ngạch phân bổ người di cư của EU, thậm chí còn đóng cửa biên giới và từ chối tiếp nhận, đối xử với người di cư theo quy chuẩn chung của khối. Động thái cứng rắn của nước này trước dòng người di cư cho thấy quan hệ giữa Warsaw và phần còn lại của khối sẽ rạn nứt nghiêm trọng. Thậm chí, nếu EU buộc Ba Lan nhận người di cư, Polexit có thể xảy ra.

Đây là điều EU không hề mong muốn bởi nó sẽ gây tổn hại nghiêm trọng tới đoàn kết nội khối, vốn chịu ảnh hưởng không nhỏ từ sự kiện Brexit và chia rẽ về lợi ích giữa các nước thành viên, trong bối cảnh nhà lãnh đạo hàng đầu châu Âu, Thủ tướng Đức Angela Merkel, chuẩn bị từ giã chính trường Berlin và châu Âu.

Trong trường hợp EU quyết định tiếp nhận người di cư, khối có thể đối mặt với phản ứng mạnh từ phía Ba Lan và các nước Đông Âu, vốn có lập trường cứng rắn về vấn đề này.

Thêm vào đó, kịch bản này có thể tác động tiêu cực tới vị thế của EU trong quan hệ với Belarus, đặc biệt sau khi khối vừa áp đặt thêm một đợt trừng phạt với hàng loạt quan chức và công ty thuộc chính quyền Tổng thống Alexander Lukashenko. Từ đó, Minsk sẽ coi sự thỏa hiệp của châu Âu là một chiến thắng và có thể triển khai thêm các chính sách gây áp lực để dỡ bỏ trừng phạt hiện nay.

Đáng ngại hơn, nó có thể để lại tiền lệ xấu cho các quốc gia láng giềng khác mong muốn tìm kiếm lợi ích từ EU thông qua sự nhượng bộ của khối trong vấn đề người di cư.

Tuy nhiên, kịch bản từ chối tiếp nhận người di cư ở biên giới Belarus - Ba Lan cũng để lại nhiều hệ quả không mong muốn với EU. Quyết định này có thể phù hợp với xu thế chung tại nhiều nước châu Âu trong vấn đề người di cư.

Song mặt khác, nó sẽ tác động tiêu cực tới hình ảnh EU, đi ngược lại giá trị về quyền con người phương Tây nói chung và châu Âu nói riêng hằng theo đuổi.

Một lối ra

Trong bối cảnh đó, giải pháp được châu Âu nói riêng và các bên nói chung lựa chọn là cố gắng đưa người di cư hồi hương. Hiện phương án này được coi là biện pháp khả thi nhất với sự vào cuộc của Iraq, quê hương của phần lớn người di cư đang mắc kẹt tại biên giới Belarus - Ba Lan.

Theo Bộ Ngoại giao Iraq, ngày 18/11, Baghdad sẽ điều chuyến bay đầu tiên tới biên giới Belarus - Ba Lan để hồi hương công dân tìm cách vào châu Âu. Tuần qua, nước này đã tạm dừng các chuyến bay thẳng tới Belarus liên quan đến khủng hoảng người di cư. Đại sứ quán Iraq tại Moscow và Warsaw đang phối hợp hồi hương công dân ở biên giới Belarus - Ba Lan có nguyện vọng về nước.

(11.18) Iraq dự kiến sẽ triển khai chuyến bay đầu tiên tới Belarus trong ngày 18/11 để hồi hương các công dân có nguyện vọng. (Nguồn: ShutterstocK)
Iraq dự kiến triển khai chuyến bay đầu tiên tới Belarus trong ngày 18/11 để hồi hương các công dân có nguyện vọng. (Nguồn: Shutterstock)

Hiện đề xuất này vẫn nhận được sự ủng hộ của Belarus. Ngày 11/11, trả lời về khả năng Belarus đàm phán vấn đề hồi hương người di cư với EU và Liên hợp quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Belarus Anatoly Glaz nêu rõ: “Chúng tôi đã nhiều lần tuyên bố sẵn sàng đối thoại trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau để giải quyết bất kỳ vấn đề nào, kể cả vấn đề nhạy cảm. Nếu cần, chúng tôi sẵn sàng nhắc lại quan điểm này một lần nữa”.

Tuy nhiên, theo Warsaw, dù nhiều người di cư đã tình nguyện hồi hương, song còn tới 4.000 người, hầu hết mắc nợ vì vay tiền sang châu Âu, vẫn tập trung ở biên giới để tới Ba Lan. Kết quả của lựa chọn trên cũng phụ thuộc vào quá trình triển khai và sự phối hợp bất đắc dĩ giữa Belarus và EU, vốn chưa bao giờ êm đềm.

Khủng hoảng di cư biên giới Belarus - Ba Lan, vì thế vẫn là bài toán nan giải với EU thời gian tới.

Đức thừa nhận vai trò của Tổng thống Belarus trong tiến trình hỗ trợ nhân đạo cho người di cư

Đức thừa nhận vai trò của Tổng thống Belarus trong tiến trình hỗ trợ nhân đạo cho người di cư

Chính phủ Đức không công nhận tính hợp pháp của ông Alexander Lukashenko trên cương vị là Tổng thống Belarus, song nhìn nhận tầm quan ...

Tin thế giới 16/11: Đức báo tin cực buồn với Dòng chảy phương Bắc 2; liệu có tiến triển sau Thượng đỉnh Mỹ-Trung? Mỹ định trừng phạt Nga?

Tin thế giới 16/11: Đức báo tin cực buồn với Dòng chảy phương Bắc 2; liệu có tiến triển sau Thượng đỉnh Mỹ-Trung? Mỹ định trừng phạt Nga?

Dòng chảy phương Bắc 2, Khủng hoảng di cư ở châu Âu và căng thẳng EU-Belarus, quan hệ Nga-Mỹ, Iran-Mỹ, biên giới Nga-Ukraine "nóng", Thượng ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động