Lạm phát tràn lan định hình kinh tế thế giới năm 2022

Linh Chi
Viễn cảnh ảm đạm bao trùm kinh tế thế giới năm 2022 khi lạm phát tràn lan, Mỹ và các đồng minh châu Âu gia tăng trừng phạt Nga, khủng hoảng năng lượng ngày càng thêm "nóng rẫy"...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Lạm phát tràn lan định hình kinh tế thế giới 2022
Lạm phát năm 2022 tại nhiều nền kinh tế trên thế giới đã tăng vọt và giữ ở mức cao. (Nguồn: VASEP)

Một năm trước, khi các nhà hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đưa ra dự báo kinh tế Mỹ năm 2022, họ có vẻ rất vui vẻ. Sau hai năm hỗn loạn do đại dịch Covid-19 gây ra, Fed đã thấy trước nền kinh tế Mỹ sẽ trở lại gần như bình thường.

Fed kỳ vọng, lạm phát tiêu dùng sẽ đạt 2,6% vào cuối năm 2022. Con số đó chỉ cao hơn mục tiêu 2% hàng năm một chút nhưng không có gì đáng ngại.

Tuy nhiên, các quan chức của Fed đã đánh giá thấp việc tăng lương, viện trợ liên bang, thiếu hụt nguồn cung và chi tiêu dồn nén của người tiêu dùng. Những vấn đề này đã đẩy lạm phát năm 2022 tăng vọt và giữ ở mức cao.

Bên cạnh đó, Fed cũng không lường trước được rằng, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2 năm nay, làm đảo lộn thị trường năng lượng và nông sản thế giới, đồng thời đẩy giá dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và ngũ cốc tăng vọt.

Nhà kinh tế trưởng Mark Zandi tại Moody's Analytics cho biết: "Nếu không có chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, chúng ta sẽ ở một vị trí rất khác".

Nỗi đau lạm phát

Lạm phát của nền kinh tế lớn nhất thế giới đã bùng phát trở lại trong năm nay, đạt mức cao chưa từng thấy kể từ đầu những năm 1980. Giá cả phi mã đã làm giảm mức lương được điều chỉnh theo lạm phát của người Mỹ và khiến người tiêu dùng rơi vào tâm trạng khó chịu.

Giá tăng đột biến buộc Fed phải mạnh tay tăng lãi suất trước nguy cơ đẩy nền kinh tế lớn nhất thế giới vào suy thoái.

Điều này không chỉ xảy ra ở Mỹ. Lạm phát còn tấn công các quốc gia khác trên thế giới. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự kiến, ​​lạm phát trên toàn thế giới sẽ đạt 8,8% trong năm nay. Đó sẽ là tỷ lệ cao nhất kể từ năm 1996.

Trong khi đó, châu Âu đặc biệt bị ảnh hưởng bởi cú sốc năng lượng. Giá tiêu dùng đang tăng với tốc độ hai con số trên khắp lục địa và Vương quốc Anh. Sức mạnh chi tiêu của người tiêu dùng cũng đã bị "nghiền nát". Nhiều chuyên gia coi suy thoái kinh tế ở châu Âu vào năm 2023 là điều gần như chắc chắn.

Tuy nhiên, khi năm 2022 kết thúc, có vẻ như sự cứu trợ có thể sẽ đến - có lẽ là tạm thời - nhưng vẫn có khả năng đang diễn ra.

Lạm phát ở châu Âu và đặc biệt là ở Mỹ đang giảm.

Nhà kinh tế Zandi nói: “Tôi nghĩ chúng ta đã chứng kiến ​​lạm phát đạt đỉnh. Thế giới sẽ thấy con số lạm phát tốt hơn nhiều trong vòng 12 đến 18 tháng tới".

Tuy nhiên, hiện tại, nỗi đau về giá cả cao hơn vẫn tiếp tục gây khó khăn cho người tiêu dùng. Đối với người lao động Mỹ, tiền lương theo giờ được điều chỉnh theo lạm phát đã giảm 1,7% trong tháng 11/2022 so với một năm trước đó. Đây là tháng thứ 20 liên tiếp con số đó giảm so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngoài ra, dù lạm phát tổng thể ở Mỹ đã giảm trong tháng 11 - tháng giảm thứ năm liên tiếp - nhưng giá lương thực vẫn tiếp tục tăng. So với 12 tháng trước đó, giá cà phê đã tăng 15%. Bánh mì tăng 16%, rau đông lạnh 18%, trái cây đóng hộp 21% và trứng tăng 49%.

Tin liên quan

EU

EU 'đốt' hàng tỷ USD cho LNG, bước đi giúp từ bỏ khí đốt Nga hay đẩy thị trường vào ngõ cụt?

Các doanh nghiệp tại nền kinh tế lớn nhất thế giới đang phải vật lộn để kiềm chế chi phí cao hơn và xác định có thể chuyển chi phí cao hơn cho khách hàng hay không.

Anh Wayne Shumar, người sở hữu Nhà hàng Pepperronnies ở Brownsville, Pennsylvania (Mỹ) đã trở nên bực tức với lạm phát đến mức anh phải đăng hóa đơn mua rau và cà chua trên trang Faceook của nhà hàng. Giá rau và cà chua đã tăng gấp đôi trong 6 tháng.

Những sự kiện bất ngờ khiến tình hình thêm tồi tệ

Sự tái xuất hiện bất ngờ và không mong muốn của lạm phát vào năm 2022 không phải là bước ngoặt lớn duy nhất mà nền kinh tế phải đối mặt kể từ đầu năm 2020.

Đầu tiên, Covid-19 khiến hoạt động của nền kinh tế bị đình trệ đột ngột khi các doanh nghiệp buộc phải đóng cửa hoặc giảm giờ làm.

Thời điểm này, tại Mỹ, nền kinh tế suy giảm với tốc độ kỷ lục hơn 30% trong quý II/2020. 2 triệu việc làm đã bị xóa sổ trong tháng 3 và tháng 4 năm 2020 .

Fed và các ngân hàng trung ương khác đã cắt giảm lãi suất và các chính phủ đã đưa ra các biện pháp kích thích kinh tế khổng lồ thông qua các chương trình chi tiêu.

Kết quả là một sự phục hồi đáng kinh ngạc đã diễn ra trên thế giới.

Với sự trợ giúp của chính phủ, người tiêu dùng, đặc biệt là ở Mỹ, vung tiền mua đồ nội thất, thiết bị gia dụng, thiết bị tập thể dục, trò chơi điện tử và các hàng hóa sản xuất khác.

Sự bùng nổ chi tiêu đột ngột gây ra tình trạng thiếu hụt, giao hàng bị trì hoãn và giá cao hơn. Các công ty đã thu hồi nhiều công nhân mà họ đã sa thải vào đầu năm 2020. Tuy nhiên, các công ty này vẫn không thể thuê nhân viên đủ nhanh để đáp ứng các đơn đặt hàng của khách hàng. Nhiều doanh nghiệp phải tăng lương để cố gắng thu hút và giữ chân công nhân.

Giá tiêu dùng bắt đầu tăng vào mùa Xuân năm 2021. Tuy nhiên, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho rằng, lạm phát cao hơn có khả năng là “nhất thời” và sẽ giảm bớt khi tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng toàn cầu được tháo gỡ.

Tuy nhiên, tháng này qua tháng khác, những cú sốc nguồn cung vẫn "không chịu giảm bớt". Song song với đó, những sự kiện bất ngờ đã khiến tình hình thêm tồi tệ.

Đơn cử như một đợt "đóng băng" bất ngờ ở Texas (Mỹ) đã làm tê liệt hoạt động sản xuất hóa dầu. Một con tàu container khổng lồ bị mắc kẹt ở kênh đào Suez đã cắt đứt giao thương giữa châu Á và châu Âu. Hay hạn hán ở Đài Loan (Trung Quốc) làm gián đoạn quá trình sản xuất chất bán dẫn.

Những yếu tố đó kết hợp với nhau đã khiến lạm phát tăng đều đặn lên mức cao nhất trong nhiều thập niên vào năm 2022.

Để giải quyết vấn đề lạm phát, Fed đã tăng lãi suất cơ bản 7 lần trong năm 2022. Các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới cũng "theo chân" Fed.

Dù vậy, trang AP nhận định, cuộc chiến chống lạm phát hầu như không kết thúc. Một số nhà kinh tế lo lắng rằng, tình trạng thiếu lao động sẽ kéo dài, đặc biệt là trong các doanh nghiệp dịch vụ phụ thuộc vào lao động, do đó sẽ gây áp lực tăng lương và giá cả.

Lạm phát đang chuyển dịch từ hàng hóa sang dịch vụ - khu vực thường khó kiểm soát hơn.

Ông Jason Furman, nhà kinh tế học Harvard, từng là cố vấn hàng đầu của Tổng thống Barack Obama khẳng định: "Lạm phát rất có thể đã đạt đỉnh và sẽ thấp hơn vào năm 2023 so với năm 2022. Vấn đề là 'thấp hơn' có thể có nghĩa là 3% hoặc 4%, vẫn là quá cao đối với Fed. Và mức thấp hơn đang xảy ra một phần là do nền kinh tế đang suy yếu".

EU 'đốt' hàng tỷ USD cho LNG, bước đi giúp từ bỏ khí đốt Nga hay đẩy thị trường vào ngõ cụt?

EU 'đốt' hàng tỷ USD cho LNG, bước đi giúp từ bỏ khí đốt Nga hay đẩy thị trường vào ngõ cụt?

Liên minh châu Âu (EU) đang đầu tư hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng trong nỗ lực thay thế nhiên liệu của Nga ...

Thế giới có thể tránh được suy thoái nhờ... châu Á?

Thế giới có thể tránh được suy thoái nhờ... châu Á?

Tăng trưởng toàn cầu sẽ chậm lại trong năm tới nhưng thế giới có thể sẽ tránh được suy thoái nhờ các nền kinh tế ...

Tại sao kinh tế toàn cầu đang chậm lại?

Tại sao kinh tế toàn cầu đang chậm lại?

“Điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến và đối với nhiều người, năm 2023 sẽ giống như một cuộc suy thoái”, IMF nhận định.

Những yếu tố nào sẽ định hình kinh tế thế giới năm 2023?

Những yếu tố nào sẽ định hình kinh tế thế giới năm 2023?

Theo trang mạng abc.net.au, năm 2022 là một năm có nhiều thay đổi lớn, và có thể nói nền kinh tế thế giới đang trải ...

Khủng hoảng giá dầu, 'bóng ma' suy thoái, Trung Quốc 'xoay trục'... kinh tế toàn cầu 2023 sẽ đi về đâu?

Khủng hoảng giá dầu, 'bóng ma' suy thoái, Trung Quốc 'xoay trục'... kinh tế toàn cầu 2023 sẽ đi về đâu?

Khi năm 2022 đầy khó khăn sắp khép lại, không khó để hiểu vì sao các nhà đầu tư toàn cầu bước vào năm 2023 ...

(theo AP)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động