Mỹ có ‘nhờ vả’ Taliban chống khủng bố ở Afghanistan?

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mỹ có thể cân nhắc công nhận chính quyền Taliban tại Afghanistan nếu lực lượng này hợp tác chống khủng bố và cam kết đảm bảo các quyền con người cơ bản.
Một phút trước nửa đêm, Mỹ hoàn tất rút quân, Taliban tuyên bố độc lập ở Afghanistan. (Nguồn: Getty Images)
Một phút trước nửa đêm ngày 31/8, Mỹ hoàn tất quá trình rút quân khỏi Afghanistan. (Nguồn: Getty Images)

Sau nhiều ngày im ắng kể từ khi Taliban nắm quyền kiểm soát Kabul, cuối tuần qua, Đặc phái viên của Mỹ tại Afghanistan Zalmay Khalilzad đăng loạt tweet ca ngợi cam kết của Taliban về bảo đảm cho người dân Afghanistan rời đất nước, ngay cả khi quân đội Mỹ đã rút quân: “Đây là tuyên bố tích cực. Chúng tôi, cùng đồng minh và cộng đồng quốc tế sẽ chứng kiến những cam kết này của họ.”

Bình luận của ông Khalilzad cho thấy hợp tác kỳ lạ, mong manh và không kém phần căng thẳng giữa Taliban và Mỹ, đồng thời phản ánh sách lược của Washington trong tận dụng “sự công nhận của cộng đồng quốc tế” để gây ảnh hưởng tới lực lượng này.

Hợp tác bất đắc dĩ

Trong vài tuần sau khi chính quyền ông Ashraf Ghani sụp đổ, Mỹ và đồng minh, dù từng đánh giá thấp Taliban, giờ đã phải hợp tác với lực lượng này để bảo đảm cho công dân và hàng chục nghìn đồng minh tại Afghanistan tới sân bay ở Kabul an toàn.

Sự hợp tác bất đắc dĩ này được thể hiện rõ nét khi Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) William Burns tới Kabul tuần trước và gặp gỡ thủ lĩnh Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar. Mối liên hệ này là đã giúp hơn 114.000 người, theo thống kê của Nhà Trắng, rời Kabul hai tuần sau khi Taliban chiếm đóng thành phố.

Một quan chức Ấn Độ tham gia tổ chức các chuyến bay sơ tán cho biết: “Chúng ta cần chấp nhận thực tế là Taliban nắm quyền ngoài sân bay Kabul, từ đó hợp tác với họ để đưa người rời khỏi đây. Đó là ưu tiên của mọi quốc gia ở thời điểm hiện tại”.

Dù khẳng định Mỹ không tin tưởng hay coi Taliban là bạn, song Thư ký báo chí Jen Psaki cũng nhấn mạnh rằng “hợp tác là cần thiết trong nỗ lực sơ tán hiện nay của chúng ta.”

“Chúng ta cần chấp nhận thực tế là Taliban nắm quyền ngoài sân bay Kabul và hợp tác với họ để đưa người rời khỏi đây. Đó là ưu tiên của mọi quốc gia ở thời điểm hiện tại”.

Thêm vào đó, dù giới chức Mỹ khẳng định khó thể tiếp tục duy trì hiện diện ngoại giao tại Afghanistan ngay sau khi Lầu Năm Góc rút quân, một số nhà phân tích cho rằng Washington vẫn sẵn sàng hợp tác chống khủng bố với chính quyền của Taliban.

Ông Rudra Chaudhuri, giảng viên cao cấp Khoa Chiến tranh học tại Đại học King’s College ở London (Anh) nhận định: “Mối quan hệ lâu dài của hai bên trong vài tháng hay vài năm tới sẽ được định hình bởi chính sách chống khủng bố, nhằm bảo đảm rằng lãnh thổ Afghanistan sẽ không trở thành bàn đạp để tấn công Mỹ và phương Tây”.

Ít nhất, đến thời điểm hiện tại, quân đội Mỹ và lãnh đạo Taliban đã cho thấy sự hợp tác ăn ý trong quá trình sơ tán. Trả lời phóng viên vài tiếng sau khi vụ tấn công cảm tử tại sân bay khiến 100 người Afghanistan và 13 binh sỹ Mỹ thiệt mạng, Tướng Kenneth McKenzie, người đứng đầu Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), thừa nhận Washington đã sử dụng Taliban “nhằm bảo vệ cho chúng ta nhiều nhất có thể”.

Mặt khác, Mỹ cũng chia sẻ thông tin với Taliban và thảo luận về mở rộng bán kính an ninh xung quanh sân bay và đóng cửa một số tuyến đường: “Chúng tôi đã hợp tác từ ngày 14/8 và dường như Taliban đã ngăn chặn được một số đợt tấn công lớn…”

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken phát biểu khi thăm Đại học Maryland, ngày 9/8. (Nguồn: Reuters)
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hoài nghi về khả năng hợp tác với Taliban sau khi Mỹ rút quân. (Nguồn: Reuters)

Trông chờ biểu hiện

Tuy nhiên, hợp tác song phương sau khi Mỹ rút quân khỏi Kabul là câu chuyện khác.

Không có quốc gia phương Tây nào công nhận chính quyền của Taliban tại Afghanistan giai đoạn 1996-2001 và lực lượng này chưa từng có đại diện tại Liên hợp quốc.

Theo giới chức Mỹ và quốc gia khác, quan hệ tương lai với Afghanistan thời Taliban sẽ phụ thuộc vào chính phủ mới, dự kiến được công bố tuần này. Ngày 30/8, nhóm G7, tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ đã họp thảo luận tình hình Afghanistan.

Một bài kiểm tra quan trọng khác nằm ở cách Taliban thực hiện cam kết cho công dân nước ngoài và người Afghanistan có nguyện vọng rời Kabul khi Mỹ rút quân.

Cuối cùng, các quốc gia sẽ theo dõi xem liệu Taliban có triển khai thỏa thuận tháng 2/2020 với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump về triệt phá khủng bố trên lãnh thổ Afghanistan và bảo đảm thành tựu về quyền cơ bản và tự do cho phụ nữ hay không.

Phát biểu ngày 29/8, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nhận định: “Chúng tôi chưa hứa hẹn gì với Taliban cả. Quan điểm của Mỹ, cũng như nhiều quốc gia khác về vấn đề này là rõ ràng. Nếu Taliban mong muốn thiết lập quan hệ với phần còn lại của thế giới, lực lượng này cần đáp ứng các kỳ vọng và mong mỏi của cộng đồng quốc tế.”

Tương tự, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan nhận định rằng xét ảnh hưởng của Mỹ với “hệ thống tài chính quốc tế, hệ thống dự trữ và tài nguyên”, Taliban rõ ràng có nhiều động lực để hợp tác với Washington. Tuy nhiên, ông không loại trừ khả năng Mỹ triển khai không kích Taliban một khi công dân nước này bị đe dọa.

“Chúng tôi không hứa hẹn gì với Taliban cả. Quan điểm của Mỹ, cũng như nhiều quốc gia khác về vấn đề này là rõ ràng. Nếu Taliban mong muốn thiết lập quan hệ với phần còn lại của thế giới, lực lượng này cần đáp ứng kỳ vọng và mong mỏi của cộng đồng quốc tế”. (Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken)

Thêm vào đó, vụ đánh bom cảm tử vừa qua tại sân bay Kabul đã đặt ra câu hỏi rằng liệu lãnh đạo Taliban có thực sự mong muốn và có đủ năng lực để ngăn quốc gia này trở thành một trung tâm mới của khủng bố hay không. Năng lực tình báo của Mỹ tại Afghanistan sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng một khi thiếu vắng nhân lực trên mặt đất.

Cuối cùng, ngay cả khi Taliban hợp tác chống khủng bố, Washington cũng sẽ không công nhận ngay chính phủ mới của Afghanistan ở thời điểm hiện tại khi thiếu sự ủng hộ của đồng minh châu Âu, vốn vẫn bất an trước sự trở lại của Taliban tại Kabul.

Ông Rudra Chaudhuri nhận định: “Cộng đồng quốc tế giờ chỉ còn hai lá bài là các gói hỗ trợ phát triển cùng công nhận ngoại giao và họ chắc chắn sẽ không hạ bài sớm”.

Lầu Năm Góc công bố bức ảnh quân nhân Mỹ cuối cùng rời khỏi Afghanistan

Lầu Năm Góc công bố bức ảnh quân nhân Mỹ cuối cùng rời khỏi Afghanistan

Lầu Năm Góc đăng bức ảnh chụp người lính cuối cùng lên máy bay rời khỏi Afghanistan, qua đó đánh dấu chấm hết cho cuộc ...

Ý tưởng vùng an toàn ở Kabul: Nga hoan nghênh, Trung Quốc dường như có thái độ khác

Ý tưởng vùng an toàn ở Kabul: Nga hoan nghênh, Trung Quốc dường như có thái độ khác

Ngày 30/8, Nga và Trung Quốc đưa ra quan điểm khác nhau liên quan ý tưởng thiết lập vùng an toàn ở thủ đô Kabul, ...

(theo Financial Times)

Bài viết cùng chủ đề

Tình hình Afghanistan

Đọc thêm

Xuất siêu 7 tháng vọt lên 1,08 tỷ USD

Xuất siêu 7 tháng vọt lên 1,08 tỷ USD

Baoquocte.vn. Theo Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 7 tháng đạt 433,6 tỷ USD, xuất siêu sau 7 tháng của cả nước vọt lên 1,08 tỷ USD.
Nhiều bạn trẻ giỏi chuyên môn nhưng thất bại ở thị trường quốc tế, vì đâu?

Nhiều bạn trẻ giỏi chuyên môn nhưng thất bại ở thị trường quốc tế, vì đâu?

Baoquocte.vn. Nhiều bạn trẻ rất giỏi về chuyên môn, có thái độ làm việc cầu tiến nhưng lại thất bại khi muốn vươn ra thử sức ở thị trường quốc tế.
UNESCO chính thức khởi động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa

UNESCO chính thức khởi động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa

Baoquocte.vn. UNESCO cùng với Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà chính thức phát động Chương trình Tìm kiếm Ý tưởng sáng tạo vì một đại dương ...
Lạm phát toàn cầu sắp đạt đỉnh?

Lạm phát toàn cầu sắp đạt đỉnh?

Baoquocte.vn. Tìm đỉnh của làn sóng lạm phát hiện nay là một bài tập khó đối với các nhà kinh tế và ngân hàng trung ương.
Samsung ra mắt điện thoại thông minh dạng gập Galaxy Z Flip4 và Z Fold4

Samsung ra mắt điện thoại thông minh dạng gập Galaxy Z Flip4 và Z Fold4

Baoquocte.vn. Samsung Electronics ra mắt điện thoại thông minh dạng gập Galaxy Z Flip4 và Z Fold4 mẫu mới nhưng vẫn giữ nguyên mức giá tương tự như năm ngoái.
Cải tổ nội các, chính phủ Nhật Bản được kỳ vọng sẽ mang lại luồng sinh khí mới

Cải tổ nội các, chính phủ Nhật Bản được kỳ vọng sẽ mang lại luồng sinh khí mới

Baoquocte.vn. Với nhiều gương mặt mới sau khi thay đổi nội các, chính phủ Nhật Bản được kỳ vọng sẽ giúp đưa đất nước vượt qua nhiều khó khăn.
Miss World Vietnam 2022: Điểm danh những thí sinh có bảng thành tích học tập 'đỉnh'

Miss World Vietnam 2022: Điểm danh những thí sinh có bảng thành tích học tập 'đỉnh'

Baoquocte.vn. Những người đẹp có học vấn 'khủng' tại Miss World Vietnam 2022 phải kể đến Huỳnh Nguyễn Mai Phương, Nguyễn Thùy Linh...
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh chọn phong cách công sở khi làm MC thể thao truyền hình

Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh chọn phong cách công sở khi làm MC thể thao truyền hình

Baoquocte.vn. Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh đầu tư nhiều váy áo công sở tôn vòng eo thon và thanh lịch khi dẫn chương trình truyền hình.
61 năm thảm họa chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam: Hồi sinh từ mảnh cầu vồng

61 năm thảm họa chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam: Hồi sinh từ mảnh cầu vồng

Baoquocte.vn. Trung ương Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam đã tổ chức Chương trình giao lưu-nghệ thuật 'Hồi sinh từ mảnh cầu vồng'.
Cải tổ nội các, chính phủ Nhật Bản được kỳ vọng sẽ mang lại luồng sinh khí mới

Cải tổ nội các, chính phủ Nhật Bản được kỳ vọng sẽ mang lại luồng sinh khí mới

Baoquocte.vn. Với nhiều gương mặt mới sau khi thay đổi nội các, chính phủ Nhật Bản được kỳ vọng sẽ giúp đưa đất nước vượt qua nhiều khó khăn.
Ukraine kêu gọi EU và G7 ngừng cấp visa cho công dân Nga, Moscow phản ứng ‘gắt’

Ukraine kêu gọi EU và G7 ngừng cấp visa cho công dân Nga, Moscow phản ứng ‘gắt’

Baoquocte.vn. Ukraine kêu gọi EU và G7 ngừng cấp visa cho công dân Nga, sau khi Đức thừa nhận một biện pháp tương tự đang được châu Âu thảo luận.
Xung đột Nga-Ukraine: Kiev tố Moscow tấn công bằng pháo khiến nhiều dân thường thiệt mạng và sẵn sàng trả đũa tương xứng

Xung đột Nga-Ukraine: Kiev tố Moscow tấn công bằng pháo khiến nhiều dân thường thiệt mạng và sẵn sàng trả đũa tương xứng

Baoquocte.vn. Ngày 10/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết nước này sẽ đáp trả vụ Nga pháo kích nhằm vào một thị trấn ở vùng Dnipropetrovsk.
Hai tuần không ghi nhận ca nhiễm mới, Triều Tiên tuyên bố 'chiến thắng vẻ vang' trước đại dịch Covid-19

Hai tuần không ghi nhận ca nhiễm mới, Triều Tiên tuyên bố 'chiến thắng vẻ vang' trước đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Theo KCNA, ngày 10/8, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tuyên bố, nước này đã đạt được 'chiến thắng vẻ vang' trước đại dịch Covid-19.
Mỹ cáo buộc Iran có kế hoạch ám sát cựu Cố vấn an ninh quốc gia, Tehran nói 'vô căn cứ'

Mỹ cáo buộc Iran có kế hoạch ám sát cựu Cố vấn an ninh quốc gia, Tehran nói 'vô căn cứ'

Baoquocte.vn. Ngày 10/8, Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc một đặc vụ Iran âm mưu sát hại ông John Bolton, cựu Cố vấn an ninh quốc gia dưới quyền cựu Tổng thống Trump.
Tin thế giới 10/8: Mỹ sẽ giúp ‘bảo vệ chủ quyền’ Ukraine, EU nói Nga ‘gây nguy hiểm’, Trung Quốc cứng rắn trong vấn đề Đài Loan

Tin thế giới 10/8: Mỹ sẽ giúp ‘bảo vệ chủ quyền’ Ukraine, EU nói Nga ‘gây nguy hiểm’, Trung Quốc cứng rắn trong vấn đề Đài Loan

Baoquocte.vn. Mỹ sẽ giúp “bảo vệ chủ quyền” Ukraine, EU nói Nga ‘gây nguy hiểm’, Trung Quốc cứng rắn trong vấn đề Đài Loan…là tin thế giới nổi bật ngày 10/8.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động