Mỹ-Nhật sẽ ‘chơi’ như thế nào trên ‘bàn cờ RCEP’, nơi Trung Quốc đang có lợi thế?

Hoàng Nam
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trung Quốc có lợi thế trong RCEP, gia tăng ảnh hưởng của nước này đối với trật tự kinh tế châu Á. Trong bối cảnh đó, Mỹ và Nhật Bản cần phải đưa ra những ý tưởng mới như thế nào?
Nhật Bản và Mỹ cần làm gì khi RCEP đang mang lại lợi thế toàn cầu cho Trung Quốc?
Mỹ-Nhật sẽ ‘chơi’ như thế nào trên ‘bàn cờ RCEP’, nơi Trung Quốc đang có lợi thế? (Nguồn: Global Times)

Theo tờ Nikkei Asia, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), hiệp định thương mại lớn nhất thế giới bao trùm 30% nền kinh tế toàn cầu, dự kiến sẽ có hiệu lực trong năm nay.

RCEP bao gồm 10 quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cùng Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand.

“Bàn cờ” lớn ở châu Á-Thái Bình Dương

Ông Zbigniew Brzezinski, Cố vấn An ninh Quốc gia dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, từng gọi Lục địa Á-Âu (Eurasia) là "bàn cờ lớn" để Liên Xô chống lại phương Tây. Giờ đây, một bàn cờ lớn khác đang phát triển ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, với cuộc chiến kinh tế giữa Trung Quốc và thế giới tự do ngày càng trở nên gay gắt.

Dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, Mỹ nỗ lực khởi động Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) như một công cụ để kiềm chế ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc. Tuy nhiên, chiến lược đó đã sụp đổ khi cựu Tổng thống Donald Trump rút nước này ra khỏi TPP vào năm 2017.

Nhật Bản đã nỗ lực cứu vãn TPP bằng cách thúc đẩy một thỏa thuận gồm 11 thành viên được gọi là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Tuy nhiên, không có Mỹ, CPTPP trở thành một thỏa thuận có quy mô khiêm tốn hơn khi chỉ chiếm hơn 10% kinh tế toàn cầu. Điều này tạo cơ hội cho Trung Quốc "phản công" thông qua RCEP.

Tin liên quan
Căng thẳng Mỹ-Trung: Ông Biden đắc lợi, Bắc Kinh bất cần và 3 lý do để dự đoán mối quan hệ tay đôi Căng thẳng Mỹ-Trung: Ông Biden đắc lợi, Bắc Kinh bất cần và 3 lý do để dự đoán mối quan hệ tay đôi

Với RCEP, các quốc gia thành viên sẽ xóa bỏ thuế đối với 91% danh mục hàng hóa, thấp hơn ngưỡng 99% trong TPP. Bằng cách hạ thấp tiêu chuẩn này, Trung Quốc nhấn mạnh vào việc cho phép càng nhiều quốc gia tham gia càng tốt, do đó nắm quyền chủ động trong thỏa thuận.

Việc Ấn Độ quyết định không tham gia RCEP là một yếu tố bất lợi cho Nhật Bản. Tokyo đã từng kỳ vọng rằng quốc gia Nam Á sẽ đóng vai trò như đối trọng với ảnh hưởng quá lớn của Trung Quốc. Tuy nhiên, do lo ngại hàng hóa Trung Quốc tràn ngập thị trường Ấn Độ, New Delhi đã quyết định không tham gia RCEP.

Một cuộc tranh luận gay gắt đã diễn ra trong chính phủ Nhật Bản về việc có nên ủng hộ một RCEP do Trung Quốc lãnh đạo hay không. Nhưng quan ngại về một trật tự kinh tế mới hình thành mà không có sự tham gia của Nhật Bản cuối cùng đã chiến thắng.

Dù vậy, bước tiếp theo khá nan giải. Nhật Bản vẫn tiếp tục vận động Ấn Độ tham gia RCEP, nhưng đó là vấn đề khó khăn. Đề cập Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, một quan chức cấp cao của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản nói: "Tôi cảm thấy không có sự nhiệt tình nào từ chính quyền ông Modi".

Trong khi đó, tại Mỹ, Tổng thống Joe Biden đang theo đuổi "chính sách đối ngoại vì tầng lớp trung lưu", trong đó ưu tiên các lợi ích của dân thường và người lao động.

Tổng thống Biden cho biết, ông sẽ không ký bất kỳ thỏa thuận thương mại lớn nào mà không có sự ủng hộ của người dân Mỹ, nhấn mạnh ông sẽ chỉ ký kết những thỏa thuận mà công đoàn và các bên liên quan tham gia vào quá trình ra quyết định.

Điều này cho thấy Tổng thống Biden đang phải đối mặt với một trở ngại lớn trong việc gia nhập CPTPP, vốn bị chỉ trích vì tạo thuận lợi cho các tập đoàn lớn.

Tuy nhiên, Nhật Bản và các quốc gia châu Á khác theo chủ nghĩa tự do kinh tế và dân chủ không muốn một trật tự kinh tế mà trong đó, Trung Quốc có ảnh hưởng lớn.

Mỹ và Nhật sẽ ‘chơi’ như thế nào?

Để ngăn chặn hậu quả này, Mỹ cần phải can dự vào khu vực về mặt kinh tế và phải tìm ra cách nào đó để tăng cường sự phối hợp giữa các đồng minh và các quốc gia thân thiện. Có hai điều có thể hoàn thành trong ngắn hạn:

Điều thứ nhất là xây dựng một hiệp định kinh tế đa phương dựa trên một khái niệm mới.

Các hiệp định thương mại thông thường, bao gồm cả TPP, được soạn thảo tập trung vào hàng hóa và có xu hướng làm trầm trọng thêm xung đột lợi ích giữa các quốc gia và các ngành.

Mặc dù các hiệp định như vậy giúp tự do hóa thương mại và thúc đẩy cải cách kinh tế trong dài hạn, nhưng trong hiện tại, khi mà sự kình địch giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng, sẽ là thực tế nếu bắt đầu từ những lĩnh vực mà tất cả các bên có thể dễ dàng chấp thuận.

Jake Sullivan, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ và đồng kiến trúc sư của "chính sách đối ngoại vì tầng lớp trung lưu", ủng hộ việc từ bỏ chính sách ngoại giao kinh tế thiên về thương mại trong ngành sản xuất và nhấn mạnh tầm quan trọng của ngành dịch vụ. Chuyên gia Sullivan nói rằng vẫn còn dư địa để xem xét một loại hiệp định khác.

Matthew Goodman, Phó Chủ tịch Cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (ISIS), chỉ ra khả năng Mỹ có thể tập hợp các quốc gia cùng chí hướng để tạo ra các quy tắc bao trùm công nghệ kỹ thuật số, dữ liệu và thương mại điện tử.

Các quy định như vậy vẫn đang được Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) xây dựng, và những nỗ lực này có thể chuyển thành một thỏa thuận toàn diện.

Một thỏa thuận điều chỉnh không gian kỹ thuật số sẽ hạn chế căng thẳng về cách phân chia "chiếc bánh" có hạn. Đưa ra các quy tắc cho kỷ nguyên mới cũng sẽ đóng vai trò là chất xúc tác cho việc chuyển đổi nền kinh tế.

Ngoại giao kinh tế: Linh hoạt trong bối cảnh mới

Ngoại giao kinh tế: Linh hoạt trong bối cảnh mới

Điều thứ hai là một biện pháp khác để kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc, trước mắt là tăng cường quan hệ kinh tế giữa các quốc gia trong nhóm Bộ tứ (gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia). Đối thoại An ninh Bộ tứ là một khuôn khổ làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa các thành viên của thế giới tự do.

Tuy nhiên, cho đến nay, Bộ tứ vẫn chủ yếu nghiêng về lĩnh vực an ninh, chẳng hạn như tiến hành các cuộc tập trận chung Malabar ở Vịnh Bengal và Biển Arab vào tháng 11 năm ngoái.

Nếu các hoạt động của Bộ tứ mở rộng sang lĩnh vực kinh tế, cách tiếp cận này có thể trở thành công cụ hiệu quả để khuyến khích các nền kinh tế tự do "bám rễ" vững chắc ở châu Á, bao gồm cả các quốc gia nhỏ hơn trong khu vực.

Bốn quốc gia này đã bắt đầu hợp tác về cơ sở hạ tầng quan trọng, chẳng hạn như truyền thông dữ liệu và năng lượng, thông qua các cơ quan liên quan.

Các nhà lãnh đạo của Bộ tứ đã xác nhận rằng họ sẽ làm sâu sắc hơn đối thoại về các chuỗi cung ứng công nghệ cao quan trọng tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên vào tháng 3/2021.

Nếu các nỗ lực tạo ra chuỗi cung ứng "không có Trung Quốc" được đẩy nhanh, Ấn Độ dự kiến sẽ tự đảm nhận một phần nỗ lực này. Các nước châu Âu cũng đang thể hiện sự quan tâm ngày càng tăng đối với Bộ tứ.

Ở giai đoạn này của trò chơi, cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc chỉ là những cuộc giao tranh cục bộ. Nhưng trong tương lai, bàn cờ sẽ nhanh chóng mở rộng.

Để thách thức Trung Quốc, khối cần một chiến lược lớn. Khối này sẽ cần phải sắp xếp các quân cờ một cách cẩn trọng nhưng vẫn sáng tạo, với tầm nhìn vào nhiều quốc gia cũng như các khuôn khổ kinh tế và an ninh của khu vực.

TIN LIÊN QUAN
Mỹ 'nóng lòng' gặp Trung Quốc để đánh giá thỏa thuận thương mại giai đoạn 1
Nhân lực ngành sản xuất thiếu hụt, kinh tế Mỹ có thể bị 'cuốn trôi' 1.000 tỷ USD
Hiệp ước Bầu trời Mở: Khó cứu vãn, chính phủ Nga hoàn thiện những bước cuối 'tống tiễn' thỏa thuận
Căng thẳng Mỹ-Trung: Ông Biden đắc lợi, Bắc Kinh bất cần và 3 lý do để dự đoán mối quan hệ tay đôi
RCEP không chỉ có những điều ‘kỳ diệu’
Thêm một thành viên thông qua Hiệp định RCEP
Cùng góp mặt trong 2 'siêu Hiệp định' CPTPP và RCEP, Mỹ-Trung Quốc sẽ được và mất gì?
Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (16-22/4): Mỹ có đối tác hàng đầu khác, Trung Quốc bị ‘thay thế’ trong chuỗi cung ứng mới, IMF phân bổ quyền rút vốn
Quốc gia mới nhất chính thức hoàn tất tiến trình thông qua RCEP
(theo Nikkei Asia)

Đọc thêm

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi điện chúc mừng Tổng thống Iran Ebrahim Raisi

Baoquocte.vn. Nhân dịp Ngài Ebrahim Raisi được bầu làm Tổng thống nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, ngày 21/6, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gửi điện chúc mừng.
XSMT 22/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMN 22/6 - KQXSMN

XSMT 22/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMN 22/6 - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMT 22/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày22/6/2021. XSMT thứ 3. SXMT 22/6. KQXSMT.

Cơ duyên với các dự án công nghệ của Trần Duy Cường

Baoquocte.vn. Tình cờ biết đến đầu tư như một cái “duyên” và gắn bó gần 5 năm, Trần Duy Cường không chỉ tạo ra những cơ hội cho bản thân mà ...
Kết quả bầu cử tổng thống Iran: Trung Quốc chúc mừng, Nga nói tích cực, Nhật Bản gửi gắm hy vọng

Kết quả bầu cử tổng thống Iran: Trung Quốc chúc mừng, Nga nói tích cực, Nhật Bản gửi gắm hy vọng

Baoquocte.vn. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gửi điện mừng tới ông Ebrahim Raisi sau khi ông đắc cử tổng thống Iran.
Đội tuyển Việt Nam: Báo Trung Quốc e ngại và tránh vết xe đổ của Thái Lan như thế nào

Đội tuyển Việt Nam: Báo Trung Quốc e ngại và tránh vết xe đổ của Thái Lan như thế nào

Baoquocte.vn. Tờ Sohu đã phân tích điểm mạnh và điểm yếu của đội tuyển Việt Nam trước thềm vòng loại World Cup 2022 và có nhiều bài học từ Thái Lan ...
Nguyễn Thế Vinh chia sẻ về kinh nghiệm Start-up trong lĩnh vực công nghệ

Nguyễn Thế Vinh chia sẻ về kinh nghiệm Start-up trong lĩnh vực công nghệ

Baoquocte.vn. Tuy còn trẻ tuổi, Nguyễn Thế Vinh đã đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực công nghệ nhờ sự thông minh, nhanh nhạy, quyết đoán và dám nghĩ dám ...
Đức bắt giữ một nhà khoa học Nga, EU gia hạn trừng phạt Moscow

Đức bắt giữ một nhà khoa học Nga, EU gia hạn trừng phạt Moscow

Baoquocte.vn. Hội đồng EU thông báo gia hạn thêm 1 năm các biện pháp trừng phạt mà khối này áp đặt đối với Nga.
Việt Nam-Singapore hướng tới phục hồi và phát triển bền vững sau đại dịch

Việt Nam-Singapore hướng tới phục hồi và phát triển bền vững sau đại dịch

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Singapore khẳng định cần triển khai hiệu quả Hiệp định kết nối Kinh tế hai nước và có các sáng kiến hợp tác cụ thể.
Covid-19 ở Đà Nẵng: Thêm 3 bệnh nhân và khởi tố giám đốc thẩm mỹ viện AMIDA vì hành vi làm lây lan dịch

Covid-19 ở Đà Nẵng: Thêm 3 bệnh nhân và khởi tố giám đốc thẩm mỹ viện AMIDA vì hành vi làm lây lan dịch

Baoquocte.vn. Ngày 21/6, Đà Nẵng ghi nhận thêm 3 bệnh nhân Covid-19 và khởi tố Giám đốc Công ty AMIDA, tổ chức họp trên 30 nhân viên, không đeo khẩu
Thị trường chứng khoán ngày 21/6 : Sắc đỏ chiếm ưu thế lớn

Thị trường chứng khoán ngày 21/6 : Sắc đỏ chiếm ưu thế lớn

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Sắp diễn ra Hội nghị trực tuyến quảng bá bông Brazil tại Việt Nam

Sắp diễn ra Hội nghị trực tuyến quảng bá bông Brazil tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị trực tuyến quảng bá bông Brazil tại Việt Nam sẽ được tổ chức vào 9h sáng ngày 22/6 tại Hà Nội.
Gói hỗ trợ Covid-19: Cần ‘để mắt’ tới những ‘mắt xích’ quan trọng của nền kinh tế

Gói hỗ trợ Covid-19: Cần ‘để mắt’ tới những ‘mắt xích’ quan trọng của nền kinh tế

Baoquocte.vn. Các gói hỗ trợ Covid-19 của Chính phủ cần chú ý tới các 'mắt xích' quan trọng này để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2021.
Báo chí hỗ trợ doanh nghiệp 'khám phá' FTA

Báo chí hỗ trợ doanh nghiệp 'khám phá' FTA

Baoquocte.vn. Thông tin về hội nhập, quá trình đàm phán, ký kết, thực thi mỗi FTA của Việt Nam được đăng trên báo chí là kênh hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp khám phá FTA.
Xuất khẩu ngày 19-21/6: Hai mặt hàng cán mốc 20 tỷ USD, thép Việt đi EU tăng gấp 5 lần, gạo ST24 xuất khẩu tăng 'phi mã'

Xuất khẩu ngày 19-21/6: Hai mặt hàng cán mốc 20 tỷ USD, thép Việt đi EU tăng gấp 5 lần, gạo ST24 xuất khẩu tăng 'phi mã'

Baoquocte.vn. Thép Việt Nam đi EU tăng gấp 5 lần; điện thoại và máy vi tính cùng cán mốc 20 tỷ USDlà những tin chính trong bản tin xuất khẩu ngày 19-21/6.
Giá tiêu hôm nay 21/6: Tiếp tục tăng, cao nhất 74.500đ/kg; còn nhiều lo ngại để bước vào vụ trồng hồ tiêu mới

Giá tiêu hôm nay 21/6: Tiếp tục tăng, cao nhất 74.500đ/kg; còn nhiều lo ngại để bước vào vụ trồng hồ tiêu mới

Baoquocte.vn. Từ tháng 4-6 năm nay, giá tiêu tăng liên tục, hiện giá trung bình trên 70.000/kg đã thôi thúc người nông dân gầy dựng lại cây hồ tiêu.
Giá cao su hôm nay 21/6: Trung Quốc 'vung tiền' mua lượng cao su khổng lồ, nguồn cung thiếu hụt

Giá cao su hôm nay 21/6: Trung Quốc 'vung tiền' mua lượng cao su khổng lồ, nguồn cung thiếu hụt

Baoquocte.vn. Nguồn cung cao su toàn cầu chuyển sang thiếu hụt do Trung Quốc tăng cường mua vào. Tại Việt Nam, giá cao su giữ đà tăng, xuất khẩu thuận lợi.
Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Baoquocte.vn. Mặt bằng phố cổ Hà Nội ế dài chờ khách thuê, đất nền khó hạ giá; 3 áp lực lớn với thị trường địa ốc… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chiêu kích giá bằng căn hộ siêu sang; yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai

Bất động sản mới nhất: Chiêu kích giá bằng căn hộ siêu sang; yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai

Baoquocte.vn. Yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai; TP. Hồ Chí Minh đề nghị xử lý tin đồn... là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Baoquocte.vn. Nhà phố chịu ‘cú đấm thép’; nơi đất nền giảm sâu nhất; thông tin về quy hoạch đô thị vệ tinh Hòa Lạc… là những tin bất động sản mới nhất.
Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Baoquocte.vn. Thời gian gần đây, thị trường bất động sản đã chứng kiến nhiều biền động, trong đó các cơn sốt giá ảo, những dự án 'ma'.
Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, HoSE: NVL) công bố bằng văn bản về việc sẽ tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng lần thứ hai.
Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Baoquocte.vn. Theo báo cáo mới nhất của tập đoàn nghiên cứu bất động sản toàn cầu Savills, giá thuê văn phòng tại TP. HCM và Hà Nội có sự khác biệt rõ rệt.
Thị trường chứng khoán ngày 21/6 : Sắc đỏ chiếm ưu thế lớn

Thị trường chứng khoán ngày 21/6 : Sắc đỏ chiếm ưu thế lớn

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Tiền gửi ngân hàng tăng chậm lại, thanh khoản chưa đáng lo

Tiền gửi ngân hàng tăng chậm lại, thanh khoản chưa đáng lo

Baoquocte.vn. Tiền gửi dân cư vào ngân hàng tăng chậm lại. NHNN bơm ròng tiền trở lại thông qua nghiệp vụ thị trường mở sau gần 4 tháng không phát sinh giao dịch.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 21/6 - Khi nào VN-Index đạt mốc 1.400 điểm?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 21/6 - Khi nào VN-Index đạt mốc 1.400 điểm?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 18/6: Khi đà tăng trở lại

Thị trường chứng khoán ngày 18/6: Khi đà tăng trở lại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Ngân hàng ACB ủng hộ 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine Covid-19

Ngân hàng ACB ủng hộ 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. ACB đóng góp 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine phòng chống Covid-19 của Chính phủ và trình kế hoạch mua 100.000 liều vaccine cho nhân viên và gia đình.
Cổ phiếu ngành mía đường đồng loạt 'dậy sóng'

Cổ phiếu ngành mía đường đồng loạt 'dậy sóng'

Baoquocte.vn. Bất chấp sự giằng co của thị trường, nhóm cổ phiếu ngành mía đường vẫn tiếp tục hút dòng tiền trong phiên giao dịch ngày 17/6.
Phiên bản di động