Mỹ rút quân khỏi Afghanistan: Nỗi lòng ‘người trong cuộc’

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo Tổng thống Ashraf Ghani, việc Mỹ rút quân là bước ngoặt lịch sử, tạo cơ hội thách thức đan xen cho Afghanistan nói riêng và khu vực nói chung.

“Tâm thư” của Tổng thống Ashraf Ghani đăng tải trên Foreign Affairs hai tuần sau khi Tổng thống Mỹ Joe quyết rút quân khỏi Afghanistan trước tháng 9/2021, cho thấy tầm nhìn của nhà lãnh đạo này về tương lai vắng Mỹ của quốc gia Nam Á.

Đó là sự lạc quan về cơ hội mới, dù kèm theo đó là hoài nghi trước vô vàn thách thức.

(05.09) Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani. (Nguồn: Reuters)
Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani. (Nguồn: Reuters)

Lạc quan về cơ hội

Trước hết, việc Mỹ rút quân tạo ra nhiều cơ hội mới đối với quốc gia Nam Á này.

Đầu tiên, đó là dịp để Kabul tái khẳng định cam kết hòa bình với Taliban năm 2018, thúc đẩy quá trình đàm phán hòa bình, xây dựng cơ cấu quyền lực phù hợp với Hiến pháp Afghanistan và Tuyên ngôn quốc tế về quyền con người của Liên hợp quốc.

Thứ hai, với Afghanistan, việc Mỹ tuyên bố rút quân là bước ngoặt trong quan hệ song phương. Kể từ khi ông Ghani lần đầu nhậm chức năm 2014, Mỹ và NATO đã rút 130.000 quân, trao lại quyền kiểm soát an ninh và các thể chế khác cho Kabul.

Từ đó đến nay, Lực lượng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Afghanistan (ANDSF) đã bảo vệ và duy trì nền cộng hòa qua hai cuộc bầu cử. Hiện nay, ANDSF đã lớn mạnh và sẽ tiếp tục phục vụ, bảo vệ người dân của mình sau khi quân đội Mỹ rời đi.

Thứ ba, việc Mỹ rút quân tạo cơ hội cho người dân Afghanistan có chủ quyền thực sự. Trong 20 năm qua, 40 quốc gia đã triển khai lực lượng quân sự đến Afghanistan.

Tuy nhiên, giờ đây, tất cả các quyết định về cách tiếp cận với Taliban và các nhóm khủng bố khác sẽ do chính quyền Kabul đảm nhiệm. Khi Mỹ rút, lời ngụy biện của Taliban rằng tiến hành thánh chiến để chống lại thế lực bên ngoài sẽ không còn nữa.

Thứ tư, quyết định rút quân của Mỹ đã khiến cho Taliban và những thế lực bảo trợ bất ngờ và phải sớm đưa ra lựa chọn. Liệu họ có thể trở thành đối tác đáng tin cậy, hay chỉ “đổ thêm dầu vào lửa” cho tình trạng hỗn loạn, bạo lực tại nơi đây? Từ chối thương lượng, Taliban sẽ bị đánh bại. Song nếu đàm phán, liệu Taliban có thể chấp nhận kết quả bầu cử, đảm bảo quyền con người, bao gồm các dân tộc thiểu số không?

“Khi Mỹ rút, lời ngụy biện của Taliban rằng tiến hành thánh chiến để chống lại thế lực bên ngoài sẽ không còn nữa.” – Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani.

Vững lòng trước thách thức

Giải pháp chính trị với sự tham gia của Taliban là con đường duy nhất. Tuy nhiên, nó đang phải đối mặt với nhiều thách thức để mang lại hòa bình bền vững mà người dân Afghanistan, đặc biệt là cá nhân ông Ashraf Ghani, hằng mong muốn.

Thách thức đầu tiên không gì khác chính là Taliban. Hiện chưa rõ lực lượng này thực sự muốn gì. Thứ họ từng yêu cầu, một hệ thống Hồi giáo, đã tồn tại từ lâu. Để bất kỳ cuộc đàm phán nào thành công, Taliban cần trình bày rõ tầm nhìn của mình.

Thứ hai, một giải pháp chính trị bền vững đòi hỏi sự hiện diện các tổ chức quốc tế. Các cuộc đàm phán cần một người hòa giải trung lập, đáng tin. Vòng đàm phán tại Doha giữa chính phủ Afghanistan và Taliban là minh chứng rõ nét đó.

Liên hợp quốc là ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí này, trên cương vị trung gian hòa giải cũng như với tư cách giám sát các bên thực thi các lệnh ngừng bắn theo thỏa thuận.

Thứ ba, một chính quyền chuyển tiếp trước bầu cử sẽ phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Liệu Taliban có thể cắt đứt liên hệ với lực lượng bảo trợ tại Pakistan, tổ chức Al-Qaeda hay Nhà nước Hồi giáo (ISIS) hay không? Liệu tiếng nói của Taliban có được Ioya jirga, hội lãnh đạo cộng đồng các tỉnh chấp thuận?

Câu trả lời còn bỏ ngỏ.

Mỹ bước đầu thực hiện kế hoạch rút toàn bộ quân khỏi Afghanistan. (Nguồn: CNN)
Việc Mỹ rút quân mang tới nhiều cơ hội và thách thức cho chính quyền Afghanistan của ông Ashraf Ghani. (Nguồn: CNN)

Tuy nhiên, chắc chắn rằng ban lãnh đạo chuyển tiếp cần tiếp tục vận hành đất nước trước khi cuộc bầu cử có thể diễn ra. Hàn gắn vết thương chiến tranh là ưu tiên, nhưng không vì thế mà các hoạt động tái thiết bị đình trệ. Quá trình này cần phải diễn ra, dù ông Ghani có thể ở trong ban lãnh đạo chuyển tiếp. Ông nhấn mạnh sẽ không ra tranh cử và sẵn sàng từ chức nếu người kế nhiệm có thể mang lại hòa bình.

Bên cạnh đó, chính quyền chuyển tiếp này cần tuân thủ thỏa thuận, tìm kiếm giải pháp cho việc tái hòa nhập cộng đồng của những người tị nạn, thậm chí xem xét khả năng cam kết trung lập vĩnh viễn để giảm thiểu nguy cơ xung đột tại khu vực.

Thứ tư, đó là rủi ro đến từ môi trường chính trị bất ổn tại Afghanistan và khu vực. Người dân Afghanistan đã dần mất niềm tin vào hòa bình. Chiến dịch rút quân của Mỹ cùng một thỏa thuận thất bại, có thể dẫn đến khủng hoảng tị nạn như năm 2015.

Thêm vào đó, một giai đoạn chuyển tiếp bị gián đoạn có thể khiến cho tình hình an ninh của Afghanistan một lần nữa bị đe dọa. Điều này đòi hỏi một quá trình chuyển giao quyền hạn có trật tự, với Mỹ và NATO thực hiện cam kết tài trợ ANDSF.

Ngoài ra, không loại trừ khả năng các nhân tố trên chính trường Afghanistan từ chối tuân thủ quy trình chuyển giao trật tự. Trong bối cảnh đó, quá trình chuyển giao cần mang tính toàn diện, bao trùm đối với các nhân tố trong và ngoài nước.

“Thứ mà người dân hằng ao ước là một quốc gia Afghanistan độc lập, thống nhất, trung lập và kết nối” (Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani)

Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất là từ Taliban. Nghĩ rằng đã chiến thắng Mỹ và NATO, lực lượng này có thể đẩy mạnh tấn công, thay vì đàm phán, tìm kiếm hòa bình cho đất nước. Khi ấy, điều đón đợi Taliban sẽ là những thất bại về quân sự trước ANDSF.

Cuối cùng, lựa chọn của Pakistan có vai trò quan trọng tại Afghanistan: Một chính sách tích cực của Islamabad sẽ củng cố hòa bình, kết nối và thịnh vượng trong quan hệ song phương và khu vực. Tuy nhiên, nếu ủng hộ Taliban chiến đấu, Pakistan sẽ đánh mất tiềm năng hợp tác lớn về chính trị, kinh tế với Afghanistan thời gian tới.

Khi ấy, nắm cơ hội, vượt thách thức, hiện thực hóa tầm nhìn một đất nước Hồi giáo Afghanistan độc lập, thống nhất, trung lập và kết nối không còn là nghĩa vụ của riêng ông Ghani và người Afghanistan, mà đã trở thành trách nhiệm của cả cộng đồng quốc tế yêu chuộng hòa bình.

TIN LIÊN QUAN
NÓNG! Nổ gần trường học ở Afghanistan, ít nhất 10 người thiệt mạng
Phụ nữ Afghanistan và những mối lo sợ thường trực
NATO và Mỹ rút quân, Afghanistan phản công, lực lượng Taliban tổn thất nặng
Mỹ, EU hối thúc nối lại hòa đàm nhanh chóng, 'không có điều kiện tiên quyết' tại Afghanistan
Lầu Năm Góc nói về tác động của các vụ tấn công tới quá trình Mỹ rút quân khỏi Afghanistan
(theo Foreign Affairs)

Bài viết cùng chủ đề

Tình hình Afghanistan

Đọc thêm

Tối nay (25/6), chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, ai sẽ lên ngôi?

Tối nay (25/6), chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, ai sẽ lên ngôi?

Baoquocte.vn. Ngọc Châu, Hoàng Phương, Thủy Tiên, Thảo Nhi Lê… là những thí sinh được dự đoán có nhiều cơ hội giành vương miện Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022.
Những lưu ý khi tắm đêm, tắm lạnh vào những ngày nắng nóng

Những lưu ý khi tắm đêm, tắm lạnh vào những ngày nắng nóng

Baoquocte.vn. Nắng nóng cao điểm, kéo dài, công việc căng thẳng hoặc đặc thù phải làm việc đêm dẫn đến tắm muộn, một số trường hợp đã bị đột quỵ.
Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp thăm Việt Nam và Malaysia

Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp thăm Việt Nam và Malaysia

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp lên đường thăm Việt Nam và Malaysia. Đây là chuyến công du thứ hai đến Đông Nam Á từ khi bà nhậm ...
Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chỉ trích phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ tước bỏ quyền phá thai là thách thức quyền tự do của phụ ...
HLV Park Hang Seo vẫn muốn ‘phục thù’ Thái Lan tại AFF Cup 2022

HLV Park Hang Seo vẫn muốn ‘phục thù’ Thái Lan tại AFF Cup 2022

Baoquocte.vn. Tại AFF Cup 2020, HLV Park Hang Seo tiếc nuối khi thua Thái Lan. Vậy tuyển Việt Nam làm sao để có cái kết ngọt ngào ở giải đấu cuối ...
Titanic ra rạp trở lại sau 25 năm, có gì khác lạ?

Titanic ra rạp trở lại sau 25 năm, có gì khác lạ?

Baoquocte.vn. Bộ phim điện ảnh Titanic sẽ ra rạp trở lại, lần tái xuất này có gì khác lạ?
55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia: Những mốc son lịch sử

55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia: Những mốc son lịch sử

Baoquocte.vn. Mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam-Campuchia là tài sản vô giá mà lãnh đạo và nhân dân hai nước đang gìn giữ và vun đắp.
Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Campuchia

Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Campuchia

Baoquocte.vn. Dù trải qua nhiều thử thách và thăng trầm, nhưng tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Campuchia đã không ngừng được củng cố và phát triển.
Hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4

Hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4

Baoquocte.vn. Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn việc tiêm vaccine phòng Covid-19, trong đó quy định cụ thể những trường hợp cần tiêm mũi bổ sung, mũi 3, mũi ...
Chỉ ra những thách thức, báo Pháp nói Quang Hải có thể tạo ra tầm ảnh hưởng

Chỉ ra những thách thức, báo Pháp nói Quang Hải có thể tạo ra tầm ảnh hưởng

Baoquocte.vn. Quang Hải đã hoàn tất thủ tục xin visa lao động sang Pháp, tờ So Foot (Pháp) đã có bình luận về cơ hội tỏa sáng của cầu thủ này ...
Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp thăm Việt Nam và Malaysia

Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp thăm Việt Nam và Malaysia

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp lên đường thăm Việt Nam và Malaysia. Đây là chuyến công du thứ hai đến Đông Nam Á từ khi bà nhậm chức.
Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chỉ trích phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ tước bỏ quyền phá thai là thách thức quyền tự do của phụ nữ.
FOM: 80% người Nga ủng hộ Tổng thống Putin

FOM: 80% người Nga ủng hộ Tổng thống Putin

Baoquocte.vn. Tổ chức ý kiến công chúng của Nga (FOM) công bố kết quả thăm dò cho thấy 80% người Nga tin tưởng các hành động của Tổng thống Vladimir Putin.
EU khẳng định hiệu quả gói thứ 6 trừng phạt Nga, kêu gọi các nước ứng viên ‘đồng lòng’

EU khẳng định hiệu quả gói thứ 6 trừng phạt Nga, kêu gọi các nước ứng viên ‘đồng lòng’

Baoquocte.vn. Hội đồng châu Âu kêu gọi tất cả các nước đang tìm kiếm tư cách thành viên EU tham gia các biện pháp trừng phạt chống lại Nga.
Ngoại trưởng Nga nói gì về việc EU trao cho Moldova và Ukraine quy chế ứng viên liên minh?

Ngoại trưởng Nga nói gì về việc EU trao cho Moldova và Ukraine quy chế ứng viên liên minh?

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov bày tỏ quan điểm về quyết định trao cho Moldova và Ukraine quy chế ứng viên kết nạp vào EU.
Tổng thống Nga chỉ ra nguyên nhân của khủng hoảng lương thực toàn cầu

Tổng thống Nga chỉ ra nguyên nhân của khủng hoảng lương thực toàn cầu

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, phương Tây ngăn chặn hoạt động xuất khẩu ngũ cốc Nga gây nên khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Hai điểm nhấn tại Đối thoại Shangri-La

Hai điểm nhấn tại Đối thoại Shangri-La

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Thủ tướng Nhật Bản và khả năng về cuộc gặp bộ trưởng quốc phòng Mỹ-Trung sẽ là điểm nhấn nổi bật tại Đối thoại Shangri-La năm 2022.
Bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Đức

Bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Đức

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đã mang đến nhiều thay đổi cơ bản trong chính sách đối ngoại của nước Đức trong năm đầu tiên kỷ nguyên hậu Merkel.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Baoquocte.vn. Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh đang ngày một khốc liệt, trong bối cảnh các cường quốc quân sự liên tục thử nghiệm các loại vũ khí mới và hiện đại.
Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Baoquocte.vn. Phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa tới tỉnh Kaliningrad của Nga, Lithuania đang đối mặt với nhiều hậu quả khó lường.
Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Baoquocte.vn. Trường hợp NATO triển khai máy bay không người lái tại Ukraine được dự báo sẽ đẩy xung đột Nga-Ukraine lên mức đỉnh điểm.
Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Baoquocte.vn. Hội nghị đặc biệt Ngoại trưởng ASEAN-Ấn Độ đã góp phần nâng cấp quan hệ hai bên lên tầm cao mới.
ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

Baoquocte.vn. Ấn Độ và ASEAN đều nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế để giải quyết các thách thức toàn cầu.
Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Baoquocte.vn. Trung Quốc đang đặt nền móng cho một căn cứ quân sự ở quần đảo Solomon và có thể hiện thực hóa nó bất kỳ lúc nào.
Món quà EU gửi Ukraine từ Brussels: 'Niềm vui ngắn chẳng tày gang'?

Món quà EU gửi Ukraine từ Brussels: 'Niềm vui ngắn chẳng tày gang'?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu đang 'rục rịch' xem xét công nhận tư cách ứng cử viên gia nhập EU của Ukraine.
Phiên bản di động