Năm 2026, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam chuyển dịch mạnh mẽ từ ‘ứng phó bị động’ sang ‘chủ động phòng ngừa’ trước thiên tai, thảm họa

Ngày 24/4, tại Hà Nội, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã tổ chức Hội nghị Phòng ngừa, ứng phó thảm họa năm 2026 nhằm tổng kết, đánh giá toàn diện công tác năm 2025; phân tích bối cảnh, dự báo tình hình và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Bước sang năm 2026, theo dự báo, là giai đoạn chuyển pha ENSO, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất.

Đồng bằng sông Cửu Long chủ động thích ứng biến đổi khí hậu 560 triệu USD hỗ trợ ĐBSCL thích ứng biến đổi khí hậu Tăng cường khả năng thích ứng biến đổi khí hậu

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Vũ Thanh Lưu phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: Nguyễn Loan)

Hội nghị được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, với sự tham dự của khoảng 200 đại biểu là đại diện các bộ, ngành Trung ương; cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, doanh nghiệp và Hội Chữ thập đỏ các tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

Hội nghị đồng thời công bố triển khai dự án “Tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu” do Hội Chữ thập đỏ Anh viện trợ; phát động hưởng ứng Tuần lễ quốc gia phòng, chống thiên tai (tháng 5/2026) và kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam (22/5/1946 – 22/5/2026).

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Vũ Thanh Lưu cho biết, năm 2025, với phương châm “đặt tính mạng và sức khỏe người dân lên trên hết”, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác phòng ngừa, ứng phó thảm họa, đạt được nhiều kết quả toàn diện từ chỉ đạo chiến lược đến triển khai thực tiễn.

Năm 2025, thiên tai diễn biến cực đoan dưới tác động rõ nét của biến đổi khí hậu. Theo báo cáo chính thức, thiên tai đã làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương, tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 104.733 tỷ đồng, tăng 16% so với năm 2024. Những con số này cho thấy mức độ nghiêm trọng ngày càng gia tăng của thiên tai, đồng thời phản ánh rõ ràng xu thế biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và cường độ các hiện tượng cực đoan.

Trong bối cảnh đó, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác nhân đạo, chủ động triển khai đồng bộ các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Tổng giá trị hoạt động trong lĩnh vực quản lý thảm họa năm 2025 đạt trên 1.234 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 513.000 lượt người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa và các sự cố nghiêm trọng.

Bước sang năm 2026, theo dự báo, là giai đoạn chuyển pha ENSO, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất. Trước bối cảnh đó, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam xác định chuyển dịch mạnh mẽ từ “ứng phó bị động” sang “chủ động phòng ngừa”, lấy hành động sớm và chuyển đổi số làm định hướng xuyên suốt.

Toàn hệ thống Hội, đặc biệt là 34 tỉnh, thành phố, chủ động xây dựng phương án ứng phó phù hợp với thực tiễn, đồng thời lồng ghép công tác phòng ngừa thảm họa vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Công tác điều hành tiếp tục được tăng cường theo hướng linh hoạt, thông suốt 24/7 thông qua các lực lượng ứng phó thảm họa các cấp; quy trình cứu trợ được chuẩn hóa với việc ban hành hướng dẫn về nguyên tắc cứu trợ trong tình huống khẩn cấp.

Đại diện Ban Truyền thông đối ngoại, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam thông tin tại Hội nghị. (Ảnh: Nguyễn Loan)

Trọng tâm năm 2026 là mở rộng triển khai các mô hình hỗ trợ tài chính dựa vào dự báo, hợp nhất các khung ứng phó sớm với bão, lũ và nắng nóng thành hệ thống đồng bộ, cho phép kích hoạt hỗ trợ ngay khi đạt ngưỡng kích hoạt.

Hội đồng thời tăng cường hợp tác với các bộ, ngành và đối tác quốc tế, đặc biệt là Hội Chữ thập đỏ Anh và Cơ quan Phát triển Vương quốc Anh, trong đánh giá rủi ro khí hậu, xây dựng Khung, Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu đến năm 2030, phân tích lợi ích đầu tư các hoạt động nhân đạo,lồng ghép can thiệp xanh hóa giảm thiểu rủi ro thiên tai dựa vào tự nhiên vào các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, xây dựng năng lực tiếp cận các quỹ khí hậu và hỗn hợp.

Nguồn lực dự phòng và năng lực ứng phó tại chỗ tiếp tục được củng cố, với yêu cầu mỗi tỉnh, thành Hội duy trì quỹ dự phòng tối thiểu 300 triệu đồng. Trong năm 2026, Hội dự kiến triển khai gói mua sắm hàng hóa cứu trợ trị giá gần 10 tỷ đồng từ nguồn hỗ trợ quốc tế và trong nước, đồng thời kiện toàn lực lượng ứng phó thảm họa các cấp.

Công tác vận động nguồn lực và truyền thông được đổi mới theo hướng hiện đại, minh bạch thông qua các nền tảng số; tăng cường tuyên truyền kỹ năng phòng ngừa, cảnh báo sớm rủi ro gắn với thực tiễn địa phương. Các hoạt động ứng phó và hỗ trợ phục hồi tiếp tục được triển khai linh hoạt, đa dạng, gắn với phương châm “4 tại chỗ”, góp phần giúp người dân sớm ổn định cuộc sống sau thiên tai.

Bên cạnh đó, Hội tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, chủ động tham gia các diễn đàn toàn cầu về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và chia sẻ, tiếp nhận các mô hình, sáng kiến tiên tiến, qua đó nâng cao năng lực ứng phó và thích ứng với biến đổi khí hậu trong toàn hệ thống.