Nghệ thuật chữa lành ở khu định cư Bidi Bidi

Hoàng Trung Hiếu
Tại vùng đất khô cằn bên ngoài thị trấn Yumbe của Uganda, nơi gần 200.000 người tị nạn sinh sống trong khu định cư Bidi Bidi, các kiến trúc sư đang xây dựng một không gian biểu diễn và nghệ thuật đầu tiên thuộc loại này...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bidi Bidi đem tới các chương trình âm nhạc và nghệ thuật, tạo không gian cộng đồng để người tị nạn giao lưu văn hóa. (Nguồn: CNN)
Bidi Bidi đem tới các chương trình âm nhạc và nghệ thuật, tạo không gian cộng đồng để người tị nạn giao lưu văn hóa. (Nguồn: CNN)

Kể từ tháng 12/2013, khi khủng hoảng chính trị và bạo lực xảy ra ở Nam Sudan, không kể hơn 2 triệu người dân nước này phải lánh nạn ở khắp các địa phương thì có 2 triệu người khác phải tị nạn ở các nước láng giềng như Uganda, Ethiopia và Kenya.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Uganda tiếp nhận số người tị nạn lớn thứ ba thế giới, sau Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, trong đó, gần 86% là phụ nữ và trẻ em. Những người tị nạn phải đối mặt với tình trạng thiếu viện trợ nên phải dựa vào các hoạt động nông nghiệp, tự cung tự cấp để duy trì cuộc sống.

Công cụ có sức mạnh hòa bình và yêu thương

Theo CNN, trong bảy năm qua, Bidi Bidi trở thành một trong những khu định cư tị nạn lớn nhất thế giới, chủ yếu là những người tị nạn chạy trốn cuộc nội chiến ở Nam Sudan. Điều đáng nói, nơi đây đang chuẩn bị ra đời Trung tâm Âm nhạc & nghệ thuật Bidi Bidi - không gian biểu diễn nghệ thuật đầu tiên dành cho những người tị nạn.

Do công ty kiến trúc Hassell và LocalWorks (trụ sở tại thủ đô Kampala của Uganda) thiết kế, đây là dự án kiến trúc tiên phong, hiếm có dành riêng để phục vụ nghệ thuật cho cộng đồng người tị nạn. Công trình hiện đang được xây dựng và dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay.

Theo bản vẽ, nhà hát Bidi Bidi sẽ có hình tròn, tràn ngập ánh sáng, có phòng thu âm acoustic và lớp học nhạc. Mái thép bóng loáng của nhà hát có công năng hứng nước mưa để tái sử dụng. Một vườn ươm cây và vườn rau đang được trồng bên ngoài.

Ông Xavier De Kestelier, giám đốc thiết kế của công ty Hassell, cho biết, một tổ chức có tên là To.org đã khảo sát các cư dân Bidi Bidi về nhu cầu tinh thần mà họ mong muốn. Câu trả lời là “một nơi dành cho khiêu vũ, âm nhạc và biểu diễn”.

Ông Nachson Mimran, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành của To.org nêu vấn đề: “Tại sao hàng triệu người trên toàn thế giới lại không thể tiếp cận các không gian sáng tạo chỉ vì họ đã phải di tản do xung đột, biến đổi khí hậu hoặc vì bất kỳ lý do nào khác?”.

Cho rằng “câu trả lời là không nên”, ông Nachson Mimran lập luận rằng, trên thực tế, “âm nhạc, nghệ thuật, khiêu vũ và sân khấu chính là những hình thức trị liệu có ý nghĩa đối với những người mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD), căn bệnh đặc hữu ở Bidi Bidi cũng như ở các khu tị nạn khác”.

Theo anh Mawa Zacharia Erezenio, người sống ở khu định cư từ những ngày đầu thành lập (năm 2016), phần lớn cư dân ở Bidi Bidi dưới 18 tuổi và đều có nhu cầu lớn về một không gian văn hóa chung. “Cuộc sống tại khu định cư không hề dễ dàng”, anh tâm sự.

Kể từ khi đến đây, Erezenio đã đồng sáng lập Sina Loketa, một tổ chức chuyên dàn dựng các chương trình biểu diễn âm nhạc cho trung tâm. Đây là tổ chức phi lợi nhuận chuyên hỗ trợ nỗ lực sáng tạo và kinh doanh của những người tị nạn trẻ tuổi.

Erezenio chia sẻ, một trong những khó khăn mà anh phải đối mặt khi lần đầu bắt tay vào việc, là sự căng thẳng âm ỉ giữa các thành viên của các bộ tộc khác nhau, cùng sống trong trại tị nạn. Chính vì thế, việc gắn kết cư dân lại với nhau thông qua nghệ thuật “có thể giúp họ nghĩ về tương lai thay vì tranh đấu với nhau”.

“Chúng tôi mời thành viên của các bộ tộc biểu diễn cùng nhau, giao lưu trao đổi các điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa… Chúng tôi coi đây là một công cụ có sức mạnh, mang lại hòa bình và tình yêu thương”.

So sánh năm 2023 với năm 2016 và năm 2017, theo Erezenio, “có một sự khác biệt lớn”. Những hoạt động của tổ chức Sina Loketa giúp giảm bớt “chủ nghĩa cá nhân” mà anh tin rằng gây bất lợi cho cộng đồng.

Nghệ thuật chữa lành ở khu định cư Bidi Bidi
Trung tâm Âm nhạc & nghệ thuật ở khu định cư Bidi Bidi dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay. (Nguồn: CNN)

Thân thiện môi trường

Theo ông De Kestelier, ngoài vai trò là một nơi tụ tập của những người tị nạn, công trình kiến trúc mới cần phải hoạt động hiệu quả nhất có thể. Cơ sở hạ tầng phục vụ cho dân số đông đúc ở Bidi Bidi hiện còn nghèo nàn, thiếu nước sạch và nguồn cấp điện ổn định.

Để giảm việc sử dụng điện, các kiến trúc sư tính toán để tận dụng ánh sáng mặt trời chiếu xuyên vào tòa nhà thông qua các lỗ hở trên tường và các giếng trời. Việc cung cấp nước cho tòa nhà không cần đến máy bơm mà thay vào đó là nước mưa, nước giếng do các tổ chức nhân đạo tài trợ, chảy qua hệ thống ống nước tự động, cung cấp nguồn nước sạch cho người định cư.

Ông De Kestelier cho biết: “Nước mưa chảy xuống theo mái dốc và được thu, chứa vào một bể lớn, nơi mọi người có thể lấy để sử dụng vì nước sạch thực sự là vấn đề lớn. Chúng tôi muốn đảm bảo rằng khi xây dựng mái của nhà hát thì sẽ hứng được nhiều nước mưa”.

Theo ông, đội ngũ xây dựng tránh sử dụng những vật liệu có thể gây ảnh hưởng đến môi trường. Họ chọn mái nhà bằng thép đúc sẵn, sản xuất tại Kampala, để tránh phụ thuộc vào nguồn gỗ địa phương. Họ chọn gạch ép thủ công làm từ đất của địa phương thay vì gạch nung từ lò đốt bằng củi gỗ.

Ngoài những công năng mang tính tiện ích, tiết kiệm và bền vững, De Kestelier muốn cư dân Bidi Bidi có một nhà hát của riêng họ. Ông hồ hởi nói: “Mọi người ở đây gọi nó là Cây nấm, điều này thật tuyệt vời. Khi người ta đặt cho công trình một cái tên, họ gắn bó, gần gũi với nó nhiều hơn”.

Anh Erezenio hy vọng Bidi Bidi và các khu định cư khác sẽ có thêm nhiều dự án giúp người tị nạn có những “công cụ để thành công” bên cạnh những nhu cầu về nơi ăn ở, sinh hoạt.

“Chiến tranh đã hủy hoại tất cả ước mơ, đam mê của họ”, anh nói, “nếu nhận được nhiều sự giúp đỡ và nhiều nguồn tài trợ hơn, chúng tôi có thể tạo ra nhiều sự thay đổi”.

Bầu cử Slovakia: Kết quả đã an bài, lãnh đạo đảng khẳng định ưu tiên hàng đầu

Bầu cử Slovakia: Kết quả đã an bài, lãnh đạo đảng khẳng định ưu tiên hàng đầu

Với kết quả kiểm phiếu gần như hoàn toàn ngày 1/10, Đảng Dân chủ xã hội (Smer-SD) đối lập của cựu Thủ tướng Robert Fico ...

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Công Duy trở thành Giáo sư danh dự của trường Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Công Duy trở thành Giáo sư danh dự của trường Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

Đại học Nghệ thuật Quốc gia Kazakhstan đã tổ chức lễ trao học hàm Giáo sư danh dự cho một số nghệ sĩ ưu tú ...

Tác phẩm của nghệ sĩ gốc Việt tỏa sáng tại triển lãm nghệ thuật tầm cỡ thế giới

Tác phẩm của nghệ sĩ gốc Việt tỏa sáng tại triển lãm nghệ thuật tầm cỡ thế giới

Nhà thiết kế thời trang người Đức gốc Việt mang đến triển lãm BIENALSUR tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ "văn hóa đi ...

Lan toả nghệ thuật ẩm thực cung đình Huế, quảng bá tiếng Việt tại Brunei

Lan toả nghệ thuật ẩm thực cung đình Huế, quảng bá tiếng Việt tại Brunei

Nhằm đẩy mạnh các hoạt động quảng bá Việt Nam và khuyến khích giảng dạy, học tập tiếng Việt, Đại sứ quán Việt Nam tại ...

TS. Cù Văn Trung: Không ít người trẻ chưa thấu hiểu, 'định vị' được bản thân khi chọn nghề

TS. Cù Văn Trung: Không ít người trẻ chưa thấu hiểu, 'định vị' được bản thân khi chọn nghề

Chia sẻ với Báo TG&VN, TS. Cù Văn Trung, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty Cổ phần Tư vấn và đào tạo giáo ...

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 15/4/2026: Nhân Mã tình cảm êm đềm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 15/4/2026: Nhân Mã tình cảm êm đềm

Tử vi hôm nay 15/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 15/4/2026: Tuổi Sửu tránh đầu tư mạo hiểm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 15/4/2026: Tuổi Sửu tránh đầu tư mạo hiểm

Xem tử vi 15/4 - tử vi 12 con giáp hôm nay 15/4/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 15/4/2026, Lịch vạn niên ngày 15 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 15/4/2026, Lịch vạn niên ngày 15 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 15/4. Lịch âm hôm nay 15/4/2026? Âm lịch hôm nay 15/4. Lịch vạn niên 15/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Lan tỏa văn hóa đọc - Gìn giữ bản sắc Kinh Bắc, phát triển con người Bắc Ninh

Lan tỏa văn hóa đọc - Gìn giữ bản sắc Kinh Bắc, phát triển con người Bắc Ninh

Việc tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh để gắn kết văn hóa đọc với gìn giữ, phát huy giá ...
Giá vàng hôm nay 15/4/2026 tăng 'bất thường', có điều gì đó không ổn? Giá bạc tăng phi mã trở lại, tiến lên mặt bằng mới

Giá vàng hôm nay 15/4/2026 tăng 'bất thường', có điều gì đó không ổn? Giá bạc tăng phi mã trở lại, tiến lên mặt bằng mới

Giá vàng hôm nay 15/4/2026 tăng 'bất thường', có điều gì đó không ổn? Giá bạc tăng phi mã trở lại, tiến lên mặt bằng mới...
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc

Báo TG&VN trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc ngày 14/4.
Nhật Bản siết chặt nhập cư, số người cư trú quá hạn giảm liên tiếp

Nhật Bản siết chặt nhập cư, số người cư trú quá hạn giảm liên tiếp

Nhật Bản ghi nhận số người nước ngoài cư trú bất hợp pháp tiếp tục giảm trong năm qua nhờ các biện pháp kiểm soát nhập cư được tăng cường.
Hơn 80 người di cư mất tích sau vụ lật thuyền ngoài khơi Libya

Hơn 80 người di cư mất tích sau vụ lật thuyền ngoài khơi Libya

Một vụ lật thuyền ngoài khơi Libya khiến hơn 80 người di cư mất tích, tiếp tục gióng lên cảnh báo về mức độ nguy hiểm trên tuyến Địa Trung Hải.
Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Ra mắt Ứng dụng Dinh dưỡng Việt

Viện Dinh dưỡng giới thiệu VNeNUTRITION, ứng dụng thông minh cung cấp dữ liệu dinh dưỡng chính thống, giúp nâng cao nhận thức và chăm sóc sức khỏe.
Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân trên cả nước

Lần đầu tiên, Ngày Sức khỏe toàn dân được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Thúc đẩy hợp tác về Sáng kiến Một sức khỏe và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng

Thúc đẩy hợp tác về Sáng kiến Một sức khỏe và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng

Đại sứ Nhật Bản, IOM và FAO đã kết thúc chuyến làm việc chung nhằm rà soát tiến độ triển khai dự án Tăng cường năng lực thực hiện Sáng kiến Một sức khỏe.
Thúc đẩy bình đẳng giới và xóa bỏ mọi hình thức bạo lực trên cơ sở giới

Thúc đẩy bình đẳng giới và xóa bỏ mọi hình thức bạo lực trên cơ sở giới

Sở Y tế tỉnh Hà Tĩnh đã khởi động dự án “Nhân rộng mô hình phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Hà Tĩnh, giai đoạn ...
​​​​​​​Quản trị khủng hoảng truyền thông tôn giáo từ góc độ quyền con người trong bối cảnh chuyển đổi số

​​​​​​​Quản trị khủng hoảng truyền thông tôn giáo từ góc độ quyền con người trong bối cảnh chuyển đổi số

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, các hoạt động về truyền thông tôn giáo ngày càng mở rộng về quy mô, phương thức và mức độ tác động xã hội.
​​​​​​​Khủng hoảng truyền thông tôn giáo trong kỷ nguyên số: Những tác động đến quyền con người

​​​​​​​Khủng hoảng truyền thông tôn giáo trong kỷ nguyên số: Những tác động đến quyền con người

Sự dịch chuyển từ không gian sinh hoạt tôn giáo truyền thống sang môi trường số làm gia tăng nguy cơ phát sinh các cuộc khủng hoảng truyền thông
Bảo đảm, thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam: Minh chứng từ thực tiễn

Bảo đảm, thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam: Minh chứng từ thực tiễn

Tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm và thúc đẩy quyền con người là mục tiêu phấn đấu xuyên suốt của công cuộc đổi mới, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN.
Truyền thông về quyền con người: Những chuyển động từ phát huy 'thế trận lòng dân'

Truyền thông về quyền con người: Những chuyển động từ phát huy 'thế trận lòng dân'

Những năm gần đây, truyền thông về quyền con người ở Việt Nam đã có những chuyển động đáng chú ý theo hướng đổi mới tư duy và phương thức tiếp cận.
Để mỗi nạn nhân của bạo lực giới được tôn trọng và 'thoát khỏi nỗi đau'

Để mỗi nạn nhân của bạo lực giới được tôn trọng và 'thoát khỏi nỗi đau'

PGS. Tiến sỹ Trần Thu Hương đã chia sẻ về những ưu điểm và thực trạng áp dụng TIC trong giải quyết bạo lực giới hiện nay.
Kinh tế thế giới 2026: Thích ứng với bất định và rủi ro

Kinh tế thế giới 2026: Thích ứng với bất định và rủi ro

Nền kinh tế toàn cầu tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi trước nhiều thách thức.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Hướng dẫn triển khai thực hiện Quyết định đặc xá đợt 2 năm 2025

Hướng dẫn triển khai thực hiện Quyết định đặc xá đợt 2 năm 2025

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá vừa ký Hướng dẫn triển khai thực hiện Quyết định đặc xá năm 2025 (đợt 2).
Phiên bản di động