Nghệ thuật chữa lành ở khu định cư Bidi Bidi

Hoàng Trung Hiếu
Tại vùng đất khô cằn bên ngoài thị trấn Yumbe của Uganda, nơi gần 200.000 người tị nạn sinh sống trong khu định cư Bidi Bidi, các kiến trúc sư đang xây dựng một không gian biểu diễn và nghệ thuật đầu tiên thuộc loại này...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bidi Bidi đem tới các chương trình âm nhạc và nghệ thuật, tạo không gian cộng đồng để người tị nạn giao lưu văn hóa. (Nguồn: CNN)
Bidi Bidi đem tới các chương trình âm nhạc và nghệ thuật, tạo không gian cộng đồng để người tị nạn giao lưu văn hóa. (Nguồn: CNN)

Kể từ tháng 12/2013, khi khủng hoảng chính trị và bạo lực xảy ra ở Nam Sudan, không kể hơn 2 triệu người dân nước này phải lánh nạn ở khắp các địa phương thì có 2 triệu người khác phải tị nạn ở các nước láng giềng như Uganda, Ethiopia và Kenya.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Uganda tiếp nhận số người tị nạn lớn thứ ba thế giới, sau Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, trong đó, gần 86% là phụ nữ và trẻ em. Những người tị nạn phải đối mặt với tình trạng thiếu viện trợ nên phải dựa vào các hoạt động nông nghiệp, tự cung tự cấp để duy trì cuộc sống.

Công cụ có sức mạnh hòa bình và yêu thương

Theo CNN, trong bảy năm qua, Bidi Bidi trở thành một trong những khu định cư tị nạn lớn nhất thế giới, chủ yếu là những người tị nạn chạy trốn cuộc nội chiến ở Nam Sudan. Điều đáng nói, nơi đây đang chuẩn bị ra đời Trung tâm Âm nhạc & nghệ thuật Bidi Bidi - không gian biểu diễn nghệ thuật đầu tiên dành cho những người tị nạn.

Do công ty kiến trúc Hassell và LocalWorks (trụ sở tại thủ đô Kampala của Uganda) thiết kế, đây là dự án kiến trúc tiên phong, hiếm có dành riêng để phục vụ nghệ thuật cho cộng đồng người tị nạn. Công trình hiện đang được xây dựng và dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay.

Theo bản vẽ, nhà hát Bidi Bidi sẽ có hình tròn, tràn ngập ánh sáng, có phòng thu âm acoustic và lớp học nhạc. Mái thép bóng loáng của nhà hát có công năng hứng nước mưa để tái sử dụng. Một vườn ươm cây và vườn rau đang được trồng bên ngoài.

Ông Xavier De Kestelier, giám đốc thiết kế của công ty Hassell, cho biết, một tổ chức có tên là To.org đã khảo sát các cư dân Bidi Bidi về nhu cầu tinh thần mà họ mong muốn. Câu trả lời là “một nơi dành cho khiêu vũ, âm nhạc và biểu diễn”.

Ông Nachson Mimran, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành của To.org nêu vấn đề: “Tại sao hàng triệu người trên toàn thế giới lại không thể tiếp cận các không gian sáng tạo chỉ vì họ đã phải di tản do xung đột, biến đổi khí hậu hoặc vì bất kỳ lý do nào khác?”.

Cho rằng “câu trả lời là không nên”, ông Nachson Mimran lập luận rằng, trên thực tế, “âm nhạc, nghệ thuật, khiêu vũ và sân khấu chính là những hình thức trị liệu có ý nghĩa đối với những người mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD), căn bệnh đặc hữu ở Bidi Bidi cũng như ở các khu tị nạn khác”.

Theo anh Mawa Zacharia Erezenio, người sống ở khu định cư từ những ngày đầu thành lập (năm 2016), phần lớn cư dân ở Bidi Bidi dưới 18 tuổi và đều có nhu cầu lớn về một không gian văn hóa chung. “Cuộc sống tại khu định cư không hề dễ dàng”, anh tâm sự.

Kể từ khi đến đây, Erezenio đã đồng sáng lập Sina Loketa, một tổ chức chuyên dàn dựng các chương trình biểu diễn âm nhạc cho trung tâm. Đây là tổ chức phi lợi nhuận chuyên hỗ trợ nỗ lực sáng tạo và kinh doanh của những người tị nạn trẻ tuổi.

Erezenio chia sẻ, một trong những khó khăn mà anh phải đối mặt khi lần đầu bắt tay vào việc, là sự căng thẳng âm ỉ giữa các thành viên của các bộ tộc khác nhau, cùng sống trong trại tị nạn. Chính vì thế, việc gắn kết cư dân lại với nhau thông qua nghệ thuật “có thể giúp họ nghĩ về tương lai thay vì tranh đấu với nhau”.

“Chúng tôi mời thành viên của các bộ tộc biểu diễn cùng nhau, giao lưu trao đổi các điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa… Chúng tôi coi đây là một công cụ có sức mạnh, mang lại hòa bình và tình yêu thương”.

So sánh năm 2023 với năm 2016 và năm 2017, theo Erezenio, “có một sự khác biệt lớn”. Những hoạt động của tổ chức Sina Loketa giúp giảm bớt “chủ nghĩa cá nhân” mà anh tin rằng gây bất lợi cho cộng đồng.

Nghệ thuật chữa lành ở khu định cư Bidi Bidi
Trung tâm Âm nhạc & nghệ thuật ở khu định cư Bidi Bidi dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay. (Nguồn: CNN)

Thân thiện môi trường

Theo ông De Kestelier, ngoài vai trò là một nơi tụ tập của những người tị nạn, công trình kiến trúc mới cần phải hoạt động hiệu quả nhất có thể. Cơ sở hạ tầng phục vụ cho dân số đông đúc ở Bidi Bidi hiện còn nghèo nàn, thiếu nước sạch và nguồn cấp điện ổn định.

Để giảm việc sử dụng điện, các kiến trúc sư tính toán để tận dụng ánh sáng mặt trời chiếu xuyên vào tòa nhà thông qua các lỗ hở trên tường và các giếng trời. Việc cung cấp nước cho tòa nhà không cần đến máy bơm mà thay vào đó là nước mưa, nước giếng do các tổ chức nhân đạo tài trợ, chảy qua hệ thống ống nước tự động, cung cấp nguồn nước sạch cho người định cư.

Ông De Kestelier cho biết: “Nước mưa chảy xuống theo mái dốc và được thu, chứa vào một bể lớn, nơi mọi người có thể lấy để sử dụng vì nước sạch thực sự là vấn đề lớn. Chúng tôi muốn đảm bảo rằng khi xây dựng mái của nhà hát thì sẽ hứng được nhiều nước mưa”.

Theo ông, đội ngũ xây dựng tránh sử dụng những vật liệu có thể gây ảnh hưởng đến môi trường. Họ chọn mái nhà bằng thép đúc sẵn, sản xuất tại Kampala, để tránh phụ thuộc vào nguồn gỗ địa phương. Họ chọn gạch ép thủ công làm từ đất của địa phương thay vì gạch nung từ lò đốt bằng củi gỗ.

Ngoài những công năng mang tính tiện ích, tiết kiệm và bền vững, De Kestelier muốn cư dân Bidi Bidi có một nhà hát của riêng họ. Ông hồ hởi nói: “Mọi người ở đây gọi nó là Cây nấm, điều này thật tuyệt vời. Khi người ta đặt cho công trình một cái tên, họ gắn bó, gần gũi với nó nhiều hơn”.

Anh Erezenio hy vọng Bidi Bidi và các khu định cư khác sẽ có thêm nhiều dự án giúp người tị nạn có những “công cụ để thành công” bên cạnh những nhu cầu về nơi ăn ở, sinh hoạt.

“Chiến tranh đã hủy hoại tất cả ước mơ, đam mê của họ”, anh nói, “nếu nhận được nhiều sự giúp đỡ và nhiều nguồn tài trợ hơn, chúng tôi có thể tạo ra nhiều sự thay đổi”.

Bầu cử Slovakia: Kết quả đã an bài, lãnh đạo đảng khẳng định ưu tiên hàng đầu

Bầu cử Slovakia: Kết quả đã an bài, lãnh đạo đảng khẳng định ưu tiên hàng đầu

Với kết quả kiểm phiếu gần như hoàn toàn ngày 1/10, Đảng Dân chủ xã hội (Smer-SD) đối lập của cựu Thủ tướng Robert Fico ...

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Công Duy trở thành Giáo sư danh dự của trường Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Công Duy trở thành Giáo sư danh dự của trường Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

Đại học Nghệ thuật Quốc gia Kazakhstan đã tổ chức lễ trao học hàm Giáo sư danh dự cho một số nghệ sĩ ưu tú ...

Tác phẩm của nghệ sĩ gốc Việt tỏa sáng tại triển lãm nghệ thuật tầm cỡ thế giới

Tác phẩm của nghệ sĩ gốc Việt tỏa sáng tại triển lãm nghệ thuật tầm cỡ thế giới

Nhà thiết kế thời trang người Đức gốc Việt mang đến triển lãm BIENALSUR tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ "văn hóa đi ...

Lan toả nghệ thuật ẩm thực cung đình Huế, quảng bá tiếng Việt tại Brunei

Lan toả nghệ thuật ẩm thực cung đình Huế, quảng bá tiếng Việt tại Brunei

Nhằm đẩy mạnh các hoạt động quảng bá Việt Nam và khuyến khích giảng dạy, học tập tiếng Việt, Đại sứ quán Việt Nam tại ...

TS. Cù Văn Trung: Không ít người trẻ chưa thấu hiểu, 'định vị' được bản thân khi chọn nghề

TS. Cù Văn Trung: Không ít người trẻ chưa thấu hiểu, 'định vị' được bản thân khi chọn nghề

Chia sẻ với Báo TG&VN, TS. Cù Văn Trung, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty Cổ phần Tư vấn và đào tạo giáo ...

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Đọc thêm

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia

Nhân dịp tham dự Đối thoại Shangri-La, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bộ trưởng Cao cấp, Cố vấn Cấp cao Đảng Hành động Nhân dân Singapore, nguyên Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bộ trưởng Cao cấp, Cố vấn Cấp cao Đảng Hành động Nhân dân Singapore, nguyên Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp, trao đổi với Bộ trưởng cao cấp, Cố vấn cấp cao của Đảng Hành động Nhân dân Singapore, nguyên Thủ ...
Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ tiếp Phó Chủ tịch Khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc.

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ tiếp Phó Chủ tịch Khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc.

Ngày 30/5, đồng chí Nguyễn Minh Vũ, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao đã tiếp đồng chí Lư Tân Ninh, Ủy viên Ban Thường ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Bên lề Hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc trả lời phỏng vấn chính thức với ...
Trung Quốc siết chặt kiểm soát 'bếp ma' trong dịch vụ giao đồ ăn

Trung Quốc siết chặt kiểm soát 'bếp ma' trong dịch vụ giao đồ ăn

Chính phủ Trung Quốc sẽ tăng cường kiểm soát các nền tảng giao đồ ăn từ tháng 6 năm 2026, thông qua các cuộc kiểm tra đột xuất nhằm loại ...
Giá vàng hôm nay 31/5/2026 bật tăng từ đáy, khoảng cách với giá trong nước thu hẹp bất ngờ, triển vọng đi lên của vàng trong thời gian tới?

Giá vàng hôm nay 31/5/2026 bật tăng từ đáy, khoảng cách với giá trong nước thu hẹp bất ngờ, triển vọng đi lên của vàng trong thời gian tới?

Giá vàng hôm nay 31/5/2026 bật tăng từ đáy, bất ngờ thu hẹp khoảng cách với giá trong nước, triển vọng đi lên trong thời gian tới?
Gần 10.000 phạm nhân được đặc xá

Gần 10.000 phạm nhân được đặc xá

Chủ tịch nước quyết định đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù có đủ điều kiện được hưởng đặc xá năm 2026.
Bảo vệ quan điểm của Đảng trên lĩnh vực tôn giáo, dân tộc góp phần bảo đảm an ninh toàn diện trong kỷ nguyên phát triển mới

Bảo vệ quan điểm của Đảng trên lĩnh vực tôn giáo, dân tộc góp phần bảo đảm an ninh toàn diện trong kỷ nguyên phát triển mới

Hội thảo ‘Bảo vệ quan điểm của Đảng trên lĩnh vực tôn giáo, dân tộc góp phần bảo đảm an ninh toàn diện trong kỷ nguyên phát triển mới’ thành công tốt đẹp.
Ireland hỗ trợ cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu tại Quảng Trị

Ireland hỗ trợ cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu tại Quảng Trị

Chương trình “Tiến về phía trước” là sáng kiến hợp tác hỗ trợ các cộng đồng dễ bị tổn thương nâng cao khả năng thích ứng và phục hồi trước biến đổi khí hậu.
Hơn 3.000 tăng ni, phật tử và người dân dự đại lễ Phật đản tại chùa Bái Đính

Hơn 3.000 tăng ni, phật tử và người dân dự đại lễ Phật đản tại chùa Bái Đính

Hơn 3.000 tăng ni, phật tử và người dân đã tham dự đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - dương lịch 2026 diễn ra ngày 24/5 tại Chùa Bái Đính.
Bảo đảm việc làm bền vững nhìn từ trách nhiệm của công ty đa quốc gia

Bảo đảm việc làm bền vững nhìn từ trách nhiệm của công ty đa quốc gia

Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý về lao động để thúc đẩy việc làm bền vững và nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đa quốc gia.
Happy Vietnam 2026 tìm kiếm những hình ảnh chân thực, bình dị về quyền con người

Happy Vietnam 2026 tìm kiếm những hình ảnh chân thực, bình dị về quyền con người

Bước sang mùa thứ tư, Happy Vietnam 2026 tiếp tục tìm kiếm những tác phẩm chân thực về đời sống xã hội và quyền con người ở Việt Nam.
Mạng xã hội và thách thức bảo vệ trẻ em thời số hóa

Mạng xã hội và thách thức bảo vệ trẻ em thời số hóa

Tại Việt Nam, các nền tảng như Facebook và TikTok có ảnh hưởng lớn đến cách mọi người nhìn nhận và phản ứng trước các vụ bạo hành trẻ em.
Tuổi thơ không thể lớn lên cùng bạo hành

Tuổi thơ không thể lớn lên cùng bạo hành

Bạo hành và bỏ bê không chỉ khiến trẻ em tổn thương về thể xác mà còn âm thầm làm biến đổi não bộ, phá vỡ cảm giác an toàn và niềm tin vào cuộc ...
Quyền tiếp cận công lý cho phụ nữ và trẻ em gái

Quyền tiếp cận công lý cho phụ nữ và trẻ em gái

Quyền tiếp cận công lý ngày càng được khẳng định như một điều kiện thiết yếu, mang tính nền tảng để các quyền con người được hiện thực hóa trong thực tiễn.
Cơ chế khuyến khích công dân số và yêu cầu bảo đảm quyền con người

Cơ chế khuyến khích công dân số và yêu cầu bảo đảm quyền con người

'Hệ thống điểm công dân số' là cơ chế lượng hóa hành vi trên môi trường số làm căn cứ cho các chính sách khuyến khích và phân bổ lợi ích công. ​​​​​​​
Quyền con người trong Văn kiện Đại hội Đảng XIV: Nhận thức mới và những vấn đề đặt ra

Quyền con người trong Văn kiện Đại hội Đảng XIV: Nhận thức mới và những vấn đề đặt ra

Điểm mới của Đại hội XIV là việc đưa quyền con người thành thước đo của phát triển, của chất lượng cầm quyền và của hiệu quả tổ chức thực hiện.
Hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên số

Hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, yêu cầu bảo đảm an ninh mạng gắn với bảo vệ quyền con người đặt ra ngày càng cấp thiết
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động