Nghệ thuật chữa lành ở khu định cư Bidi Bidi

Hoàng Trung Hiếu
Tại vùng đất khô cằn bên ngoài thị trấn Yumbe của Uganda, nơi gần 200.000 người tị nạn sinh sống trong khu định cư Bidi Bidi, các kiến trúc sư đang xây dựng một không gian biểu diễn và nghệ thuật đầu tiên thuộc loại này...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bidi Bidi đem tới các chương trình âm nhạc và nghệ thuật, tạo không gian cộng đồng để người tị nạn giao lưu văn hóa. (Nguồn: CNN)
Bidi Bidi đem tới các chương trình âm nhạc và nghệ thuật, tạo không gian cộng đồng để người tị nạn giao lưu văn hóa. (Nguồn: CNN)

Kể từ tháng 12/2013, khi khủng hoảng chính trị và bạo lực xảy ra ở Nam Sudan, không kể hơn 2 triệu người dân nước này phải lánh nạn ở khắp các địa phương thì có 2 triệu người khác phải tị nạn ở các nước láng giềng như Uganda, Ethiopia và Kenya.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Uganda tiếp nhận số người tị nạn lớn thứ ba thế giới, sau Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, trong đó, gần 86% là phụ nữ và trẻ em. Những người tị nạn phải đối mặt với tình trạng thiếu viện trợ nên phải dựa vào các hoạt động nông nghiệp, tự cung tự cấp để duy trì cuộc sống.

Công cụ có sức mạnh hòa bình và yêu thương

Theo CNN, trong bảy năm qua, Bidi Bidi trở thành một trong những khu định cư tị nạn lớn nhất thế giới, chủ yếu là những người tị nạn chạy trốn cuộc nội chiến ở Nam Sudan. Điều đáng nói, nơi đây đang chuẩn bị ra đời Trung tâm Âm nhạc & nghệ thuật Bidi Bidi - không gian biểu diễn nghệ thuật đầu tiên dành cho những người tị nạn.

Do công ty kiến trúc Hassell và LocalWorks (trụ sở tại thủ đô Kampala của Uganda) thiết kế, đây là dự án kiến trúc tiên phong, hiếm có dành riêng để phục vụ nghệ thuật cho cộng đồng người tị nạn. Công trình hiện đang được xây dựng và dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay.

Theo bản vẽ, nhà hát Bidi Bidi sẽ có hình tròn, tràn ngập ánh sáng, có phòng thu âm acoustic và lớp học nhạc. Mái thép bóng loáng của nhà hát có công năng hứng nước mưa để tái sử dụng. Một vườn ươm cây và vườn rau đang được trồng bên ngoài.

Ông Xavier De Kestelier, giám đốc thiết kế của công ty Hassell, cho biết, một tổ chức có tên là To.org đã khảo sát các cư dân Bidi Bidi về nhu cầu tinh thần mà họ mong muốn. Câu trả lời là “một nơi dành cho khiêu vũ, âm nhạc và biểu diễn”.

Ông Nachson Mimran, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành của To.org nêu vấn đề: “Tại sao hàng triệu người trên toàn thế giới lại không thể tiếp cận các không gian sáng tạo chỉ vì họ đã phải di tản do xung đột, biến đổi khí hậu hoặc vì bất kỳ lý do nào khác?”.

Cho rằng “câu trả lời là không nên”, ông Nachson Mimran lập luận rằng, trên thực tế, “âm nhạc, nghệ thuật, khiêu vũ và sân khấu chính là những hình thức trị liệu có ý nghĩa đối với những người mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD), căn bệnh đặc hữu ở Bidi Bidi cũng như ở các khu tị nạn khác”.

Theo anh Mawa Zacharia Erezenio, người sống ở khu định cư từ những ngày đầu thành lập (năm 2016), phần lớn cư dân ở Bidi Bidi dưới 18 tuổi và đều có nhu cầu lớn về một không gian văn hóa chung. “Cuộc sống tại khu định cư không hề dễ dàng”, anh tâm sự.

Kể từ khi đến đây, Erezenio đã đồng sáng lập Sina Loketa, một tổ chức chuyên dàn dựng các chương trình biểu diễn âm nhạc cho trung tâm. Đây là tổ chức phi lợi nhuận chuyên hỗ trợ nỗ lực sáng tạo và kinh doanh của những người tị nạn trẻ tuổi.

Erezenio chia sẻ, một trong những khó khăn mà anh phải đối mặt khi lần đầu bắt tay vào việc, là sự căng thẳng âm ỉ giữa các thành viên của các bộ tộc khác nhau, cùng sống trong trại tị nạn. Chính vì thế, việc gắn kết cư dân lại với nhau thông qua nghệ thuật “có thể giúp họ nghĩ về tương lai thay vì tranh đấu với nhau”.

“Chúng tôi mời thành viên của các bộ tộc biểu diễn cùng nhau, giao lưu trao đổi các điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa… Chúng tôi coi đây là một công cụ có sức mạnh, mang lại hòa bình và tình yêu thương”.

So sánh năm 2023 với năm 2016 và năm 2017, theo Erezenio, “có một sự khác biệt lớn”. Những hoạt động của tổ chức Sina Loketa giúp giảm bớt “chủ nghĩa cá nhân” mà anh tin rằng gây bất lợi cho cộng đồng.

Nghệ thuật chữa lành ở khu định cư Bidi Bidi
Trung tâm Âm nhạc & nghệ thuật ở khu định cư Bidi Bidi dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay. (Nguồn: CNN)

Thân thiện môi trường

Theo ông De Kestelier, ngoài vai trò là một nơi tụ tập của những người tị nạn, công trình kiến trúc mới cần phải hoạt động hiệu quả nhất có thể. Cơ sở hạ tầng phục vụ cho dân số đông đúc ở Bidi Bidi hiện còn nghèo nàn, thiếu nước sạch và nguồn cấp điện ổn định.

Để giảm việc sử dụng điện, các kiến trúc sư tính toán để tận dụng ánh sáng mặt trời chiếu xuyên vào tòa nhà thông qua các lỗ hở trên tường và các giếng trời. Việc cung cấp nước cho tòa nhà không cần đến máy bơm mà thay vào đó là nước mưa, nước giếng do các tổ chức nhân đạo tài trợ, chảy qua hệ thống ống nước tự động, cung cấp nguồn nước sạch cho người định cư.

Ông De Kestelier cho biết: “Nước mưa chảy xuống theo mái dốc và được thu, chứa vào một bể lớn, nơi mọi người có thể lấy để sử dụng vì nước sạch thực sự là vấn đề lớn. Chúng tôi muốn đảm bảo rằng khi xây dựng mái của nhà hát thì sẽ hứng được nhiều nước mưa”.

Theo ông, đội ngũ xây dựng tránh sử dụng những vật liệu có thể gây ảnh hưởng đến môi trường. Họ chọn mái nhà bằng thép đúc sẵn, sản xuất tại Kampala, để tránh phụ thuộc vào nguồn gỗ địa phương. Họ chọn gạch ép thủ công làm từ đất của địa phương thay vì gạch nung từ lò đốt bằng củi gỗ.

Ngoài những công năng mang tính tiện ích, tiết kiệm và bền vững, De Kestelier muốn cư dân Bidi Bidi có một nhà hát của riêng họ. Ông hồ hởi nói: “Mọi người ở đây gọi nó là Cây nấm, điều này thật tuyệt vời. Khi người ta đặt cho công trình một cái tên, họ gắn bó, gần gũi với nó nhiều hơn”.

Anh Erezenio hy vọng Bidi Bidi và các khu định cư khác sẽ có thêm nhiều dự án giúp người tị nạn có những “công cụ để thành công” bên cạnh những nhu cầu về nơi ăn ở, sinh hoạt.

“Chiến tranh đã hủy hoại tất cả ước mơ, đam mê của họ”, anh nói, “nếu nhận được nhiều sự giúp đỡ và nhiều nguồn tài trợ hơn, chúng tôi có thể tạo ra nhiều sự thay đổi”.

Bầu cử Slovakia: Kết quả đã an bài, lãnh đạo đảng khẳng định ưu tiên hàng đầu

Bầu cử Slovakia: Kết quả đã an bài, lãnh đạo đảng khẳng định ưu tiên hàng đầu

Với kết quả kiểm phiếu gần như hoàn toàn ngày 1/10, Đảng Dân chủ xã hội (Smer-SD) đối lập của cựu Thủ tướng Robert Fico ...

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Công Duy trở thành Giáo sư danh dự của trường Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

Nghệ sĩ ưu tú Bùi Công Duy trở thành Giáo sư danh dự của trường Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

Đại học Nghệ thuật Quốc gia Kazakhstan đã tổ chức lễ trao học hàm Giáo sư danh dự cho một số nghệ sĩ ưu tú ...

Tác phẩm của nghệ sĩ gốc Việt tỏa sáng tại triển lãm nghệ thuật tầm cỡ thế giới

Tác phẩm của nghệ sĩ gốc Việt tỏa sáng tại triển lãm nghệ thuật tầm cỡ thế giới

Nhà thiết kế thời trang người Đức gốc Việt mang đến triển lãm BIENALSUR tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ "văn hóa đi ...

Lan toả nghệ thuật ẩm thực cung đình Huế, quảng bá tiếng Việt tại Brunei

Lan toả nghệ thuật ẩm thực cung đình Huế, quảng bá tiếng Việt tại Brunei

Nhằm đẩy mạnh các hoạt động quảng bá Việt Nam và khuyến khích giảng dạy, học tập tiếng Việt, Đại sứ quán Việt Nam tại ...

TS. Cù Văn Trung: Không ít người trẻ chưa thấu hiểu, 'định vị' được bản thân khi chọn nghề

TS. Cù Văn Trung: Không ít người trẻ chưa thấu hiểu, 'định vị' được bản thân khi chọn nghề

Chia sẻ với Báo TG&VN, TS. Cù Văn Trung, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty Cổ phần Tư vấn và đào tạo giáo ...

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Đọc thêm

Ba người con nghệ sĩ Phú Quang gìn giữ di sản âm nhạc của cha qua ‘Còn mãi một tình yêu’

Ba người con nghệ sĩ Phú Quang gìn giữ di sản âm nhạc của cha qua ‘Còn mãi một tình yêu’

Chương trình âm nhạc đặc biệt ‘Phú Quang - Còn mãi một tình yêu’ sẽ diễn ra vào lúc 20h ngày 12/10 tại Nhà hát Hồ Gươm.
Nhận định, dự đoán trận đấu Arsenal vs Chelsea: Đại chiến không khoan nhượng

Nhận định, dự đoán trận đấu Arsenal vs Chelsea: Đại chiến không khoan nhượng

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Arsenal vs Chelsea tại vòng 3 giải Ngoại hạng Anh được diễn ra vào lúc 22h30 ngày 6/9.
EU loay hoay tìm nguồn tiền cho ngân sách 2.000 tỷ Euro

EU loay hoay tìm nguồn tiền cho ngân sách 2.000 tỷ Euro

Các quan chức EU tiếp tục kêu gọi xây dựng nguồn thu mới để bảo đảm ngân sách dài hạn 2.000 tỷ Euro giai đoạn 2028-2034.
Giá nông sản hôm nay 5/9/2026: Giá cà phê thoát chuỗi giảm, Giá tiêu có xu hướng tích cực; Thỏa thuận dầu mỏ Mỹ-Venezuela có gì đáng chú ý?

Giá nông sản hôm nay 5/9/2026: Giá cà phê thoát chuỗi giảm, Giá tiêu có xu hướng tích cực; Thỏa thuận dầu mỏ Mỹ-Venezuela có gì đáng chú ý?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 5/9/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Giáo dục phải đáp ứng tốt hơn yêu cầu ‘đức - trí - thể - mỹ’

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Giáo dục phải đáp ứng tốt hơn yêu cầu ‘đức - trí - thể - mỹ’

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển mạnh từ hoàn thiện chính sách sang tổ chức thực hiện, tạo kết quả cụ thể trong giáo dục.
Giá lương thực thế giới ‘nóng’ trở lại, chạm mức cao nhất gần 4 năm

Giá lương thực thế giới ‘nóng’ trở lại, chạm mức cao nhất gần 4 năm

Giá lương thực thế giới tháng 8/2026 tăng lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2022 do thời tiết bất lợi, xung đột và gián đoạn vận chuyển.
EU bác bỏ kế hoạch di dời ở Gaza, khẳng định tương lai thuộc về nhà nước Palestine

EU bác bỏ kế hoạch di dời ở Gaza, khẳng định tương lai thuộc về nhà nước Palestine

EU bác bỏ mọi nỗ lực thay đổi nhân khẩu, lãnh thổ tại Gaza, khẳng định dải đất này là một phần của nhà nước Palestine trong tương lai.
Sudan: Không kích xé nát 50 tấn lương thực cứu trợ, WFP cảnh báo đỏ hoạt động nhân đạo

Sudan: Không kích xé nát 50 tấn lương thực cứu trợ, WFP cảnh báo đỏ hoạt động nhân đạo

WFP lên án vụ không kích nhằm vào hai xe chở hàng cứu trợ tại Sudan, khiến hơn 50 tấn lương thực bị phá hủy, ảnh hưởng tới hoạt động nhân đạo.
Một triệu người Gaza thiếu nước ngày thứ hai, Liên hợp quốc gióng hồi chuông cảnh báo

Một triệu người Gaza thiếu nước ngày thứ hai, Liên hợp quốc gióng hồi chuông cảnh báo

Liên hợp quốc cảnh báo khoảng 1 triệu người tại Gaza tiếp tục chịu tình trạng thiếu nước ngày thứ hai, trong khi nguồn cung bằng xe bồn chưa đủ bù đắp.
Israel vẫn ‘nung nấu’ kế hoạch đẩy người Palestine khỏi Gaza, chỉ chờ tín hiệu từ Washington

Israel vẫn ‘nung nấu’ kế hoạch đẩy người Palestine khỏi Gaza, chỉ chờ tín hiệu từ Washington

Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết, Tel Aviv vẫn theo đuổi ý tưởng đưa người Palestine khỏi Gaza, dù kế hoạch này chưa được Mỹ từ bỏ hay triển khai.
UNHCR lo ngại kế hoạch đưa người Myanmar trở về nước

UNHCR lo ngại kế hoạch đưa người Myanmar trở về nước

Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cảnh báo tình hình xung đột tại Myanmar hiện chưa đáp ứng điều kiện để bảo đảm việc hồi hương diễn ra an toàn.
Thượng phụ Công giáo Jerusalem: Bờ Tây đã trở thành ‘vùng đất vô luật lệ’

Thượng phụ Công giáo Jerusalem: Bờ Tây đã trở thành ‘vùng đất vô luật lệ’

Thượng phụ Latin Jerusalem cảnh báo, tình trạng bạo lực tại Bờ Tây ngày càng nghiêm trọng, đồng thời kêu gọi tăng cường nỗ lực ngoại giao.
Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Trong hơn một thế kỷ qua, quyền công dân (citizenship) là một trong những nền tảng của trật tự quốc tế.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách lao động, an sinh xã hội trước yêu cầu mới của thị trường

Nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách lao động, an sinh xã hội trước yêu cầu mới của thị trường

Ngày 22/6, IPS phối hợp với ILO tại Việt Nam tổ chức chương trình tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về an sinh xã hội và tiền lương tại Việt Nam.
Bảo vệ trẻ em trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng

Bảo vệ trẻ em trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng

Bài viết của Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam ​​​về những nguy cơ đối với trẻ em trong một thế giới thay đổi nhanh chóng.
Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, Phật giáo bám rễ sâu sắc, hòa quyện vào huyết mạch của đời sống văn hóa, xã hội Việt Nam.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động