Người châu Phi đầu tiên đoạt giải thưởng kiến trúc danh giá nhất thế giới

Vân Hà
Lần đầu tiên trong lịch sử hơn 4 thập kỷ từ khi thành lập, giải kiến trúc Pritzker gọi tên một kiến trúc sư đến từ châu Phi.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Diébédo Francis Kéré là người châu Phi đầu tiên đoạt giải thưởng kiến trúc Pritzker. (Nguồn: dw.com)
Diébédo Francis Kéré là người châu Phi đầu tiên đoạt giải thưởng kiến trúc Pritzker. (Nguồn: dw.com)

Diébédo Francis Kéré, 57 tuổi đã vượt qua một chặng đường dài từ ngôi làng Gando ở Burkina Faso đến Technische Universität Berlin, một trong những ngôi trường nổi tiếng của châu Âu, cho đến khi giành được Giải thưởng Kiến trúc Pritzker năm 2022 – giải thưởng danh giá nhất trên thế giới về kiến trúc.

Những bước khởi đầu

Diébédo Francis Kéré giành được học bổng du học Đức năm 1995. Khi đã học thành tài, ông biết mình phải trở về Gando để xây dựng một trường học ở quê nhà. Ông kêu gọi bạn bè đóng góp và tiết kiệm đủ 50.000 USD để trở về.

Khi Kéré nói muốn xây một trường học, người dân nơi đây rất phấn khởi. Nhưng khi ông ấy nói ngôi trường sẽ được xây bằng bùn, họ rất đỗi kinh ngạc. Ngôi trường sẽ ra sao khi gặp mưa và lũ lụt?

Sau nhiều lần nói chuyện và cho họ xem bản thiết kế, Kéré đã thuyết phục được họ. Và công việc bắt đầu với những khối đá được đập nhỏ và nghiền thành bột để làm gạch và lát sàn.

Cộng đồng chung sức với nhau, đập đá và đập sỏi bằng các công cụ thô sơ, cho đến khi kết cấu thô cứng nhường chỗ cho đất sét. Đến năm 2001, ngôi trường được khánh thành.

Năm 2004, dự án đã giành được Giải thưởng Kiến trúc Aga Khan.

Chẳng bao lâu, người ta xây thêm để mở rộng ngôi trường và thư viện. Trong mỗi công việc, Kéré hướng tới cộng đồng, sử dụng đất sét và dùng các vật liệu đời thường như nồi đất để thổi làn gió mới vào các công trình của mình.

Diébédo Francis Kéré tập hợp những người bạn từ thời đại học và thành lập Kéré Foundation, một tổ chức phi chính phủ chuyên xây dựng các dự án ở Gando.

Đến năm 2005, ông mở văn phòng riêng với tên gọi Kéré Architecture, lập ra các chi nhánh ở Đức và Burkina Faso.

Ngôi trường tiểu học ở Gando. (Nguồn: Twitter)
Ngôi trường tiểu học ở Gando. (Nguồn: Twitter)

Cầu nối giữa văn hóa phương Tây và châu Phi

Kéré coi mình là cầu nối giữa các nền văn hóa của phương Tây và châu Phi, và các công trình là công cụ để thực hiện mục tiêu đó

“Trước khi bắt đầu làm việc, tôi đào tạo nhân viên về tầm nhìn của tôi, những gì họ cần phải làm để có thể hướng tới điều đó cũng như lan toả cho những người khác”.

Làm việc giữa những người coi bê tông là biểu tượng của chủ nghĩa hiện đại, vị kiến trúc sư này chọn một con đường riêng dẫu biết khó đi.

Trong tài liệu dự án của mình, Kéré viết: “Mục đích của dự án là mang lại cảm giác thoải mái cho mọi người ở mọi tầng lớp xã hội... Chúng tôi hy vọng sẽ mở ra một không gian yên tĩnh khỏi ồn ào trong thành phố và một lối thoát xanh khỏi khói bụi, với kiến ​​trúc chú trọng đến vật liệu địa phương và phục vụ cho nhiều mục đích sử dụng”.

Khi thực hiện dự án Trường Benga Riverside ở Tete, Mozambique (2018), ông ấy đã tạo ra không gian uyển chuyển trong một tòa nhà hình elip bằng cách sử dụng gỗ bạch đàn cho mặt ngoài và tạo ra bức tường có lỗ thông khí để lấy ánh sáng.

Tại Trung tâm Y tế và phúc lợi xã hội ở Loango, Burkina Faso (2014), ông đã thiết kế các cửa sổ có độ cao khác nhau để tạo ra tầm nhìn linh hoạt.

"Tận trong tâm khảm, Kéré hiểu rằng, kiến trúc không phải là công trình mà là mục tiêu của công trình đó; không phải sản phẩm, mà là quá trình”. (Hội đồng giải thưởng Pritzker)

Ông Kéré thừa nhận ảnh hưởng của kiến ​​trúc sư người Mỹ gốc Đức Mies van der Rohe vì triết lý “càng tối giản càng tốt” và kiến ​​trúc sư người Mỹ gốc Estonia Louis Kahn với niềm tin rằng kiến ​​trúc cải thiện cuộc sống của con người.

Chính việc xem xét các quy tắc văn hóa và ý thức sâu sắc của ông ấy về việc cống hiến cho đất nước và con người đã làm cho các tác phẩm của Kéré trở nên độc đáo.

Các dự án của ông trải dài khắp châu Phi, bao gồm Togo, Kenya, Togo và Sudan và châu Âu như Đan Mạch, Đức, Italy, Thụy Sỹ, Anh và Mỹ.

Công viên quốc gia Mali do Diébédo Francis Kéré xây dựng. (Nguồn: Twitter)
Công viên quốc gia Mali do Diébédo Francis Kéré xây dựng. (Nguồn: Twitter)

Hội đồng giải thưởng Pritzker: Ở Francis Kéré có sự hiện diện của kiến trúc tiên phong, bền vững với trái đất và cư dân, những người có cuộc sống nghèo khó. Ông là kiến trúc sư, cũng là người phục vụ, cải thiện cuộc sống cho vô số cư dân ở những vùng đất tưởng chừng như bị lãng quên…

Thông qua những tòa nhà thể hiện vẻ đẹp, sự khiêm tốn, táo bạo, sáng tạo cũng như bằng sự toàn vẹn của kiến trúc và phong cách riêng của mình, Kéré đã đề cao sứ mệnh của Giải thưởng một cách đầy tinh tế.

Chuyện về nữ kỹ sư Lê Duy Loan, người châu Á đầu tiên được vinh danh nhà nghiên cứu thâm niên tại Mỹ

Chuyện về nữ kỹ sư Lê Duy Loan, người châu Á đầu tiên được vinh danh nhà nghiên cứu thâm niên tại Mỹ

Luôn thôi thúc bản thân làm việc và đạt thành tích vượt trội, kỹ sư Lê Duy Loan mong muốn người Mỹ hiểu rằng người ...

Top 10 sao nam dẫn đầu danh sách 100 gương mặt đẹp nhất thế giới năm 2021

Top 10 sao nam dẫn đầu danh sách 100 gương mặt đẹp nhất thế giới năm 2021

Người mẫu Myanmar Paing Takhon vượt qua 2 mỹ nam của BTS và các tài tử Hollywood như Chris Hemsworth, Henry Cavill và Timothee Chalamet ...

(theo Indian Express)

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm quốc gia châu Âu và Rwanda đang xúc tiến mô hình trung tâm hồi hương mới, hướng tới chuyển người xin tị nạn bị từ chối từ năm 2027.
Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Australia, Canada, Italy và Anh kêu gọi Israel khẩn trương mở đường viện trợ vào Gaza, khi mưa lũ khiến hàng chục nghìn lều bạt hư hại trước mùa Đông.
Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Tình trạng cắt giảm viện trợ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan.
LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

Ngày 11/11, LHQ kêu gọi mở toàn bộ cửa khẩu vào Dải Gaza để đẩy nhanh hoạt động cứu trợ, trong bối cảnh mưa lũ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo.
Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Mưa lớn và gió mạnh khiến hàng chục nghìn lều tạm tại Gaza bị ngập, đẩy 350.000 người Palestine phải ngủ ngoài trời trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Tình hình Nepal: UN Women ước tính 43.000 phụ nữ và trẻ em gái cần hỗ trợ khẩn cấp

Tình hình Nepal: UN Women ước tính 43.000 phụ nữ và trẻ em gái cần hỗ trợ khẩn cấp

Theo UN Women, khoảng 43.000 phụ nữ và trẻ em gái tại Nepal đang cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp sau trận lũ quét xảy ra tại nhiều khu vực của nước này ngày ...
Làn sóng xin quốc tịch Canada từ Mỹ tăng mạnh

Làn sóng xin quốc tịch Canada từ Mỹ tăng mạnh

Hồ sơ tồn đọng lên khoảng 120.000 khi hàng nghìn người Mỹ tìm cách chứng minh quyền được nhập quốc tịch Canada theo diện thừa kế quốc tịch.
Từ khủng hoảng di cư Tây Ban Nha, đi tìm lời giải cho bài toán bảo vệ những người dễ bị tổn thương

Từ khủng hoảng di cư Tây Ban Nha, đi tìm lời giải cho bài toán bảo vệ những người dễ bị tổn thương

Vấn đề di cư đã trở thành một trong những vấn đề nhân đạo và chính trị quan trọng nhất hiện nay.
Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trong bối cảnh hiện nay, hợp tác quốc tế về thúc đẩy quyền năng của phụ nữ và phát triển bao trùm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Trung Quốc ra tuyên bố chung về khả năng tiếp cận AI tại Liên hợp quốc

Trung Quốc ra tuyên bố chung về khả năng tiếp cận AI tại Liên hợp quốc

Trung Quốc kêu gọi các bên tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thúc đẩy khả năng tiếp cận cho mọi người và hiện thực hóa đầy đủ các quyền con người.
Làng Tre (Đồng Nai) đón những người bạn đến từ Nhật Bản, lan tỏa yêu thương đến trẻ em mồ côi

Làng Tre (Đồng Nai) đón những người bạn đến từ Nhật Bản, lan tỏa yêu thương đến trẻ em mồ côi

105 trẻ em tại Trung tâm Nhân đạo Làng Tre (Đồng Nai) tham gia chương trình giao lưu, nhận nhu yếu phẩm và trải nghiệm văn hóa cùng đoàn Nhật Bản.
Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

ActionAid xác định địa phương là chủ thể của bài toán phát triển, tổ chức đóng vai trò kết nối nguồn lực và đồng hành tìm giải pháp phù hợp.
Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Mở những cánh cửa để trẻ em gái chạm tới ước mơ

Từ những rào cản với trẻ em gái đến cách mở rộng cơ hội, Plan International thúc đẩy tiếng nói và sự tham gia của thế hệ trẻ trong định hình tương lai.
Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco-EU: Tìm lời giải bền vững cho bài toán di cư

Morocco và EU đang định hình lại quan hệ về vấn đề di cư, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhằm xử lý khủng hoảng sang một quan hệ đối tác chiến lược rộng ...
Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Quyền công dân trong thế giới đầy chia rẽ

Trong hơn một thế kỷ qua, quyền công dân (citizenship) là một trong những nền tảng của trật tự quốc tế.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Phiên bản di động