Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Kazantzakis Nikos (1883-1957) là một nhà văn sáng tạo ra văn học Hy Lạp hiện đại, là một chính khách tiến bộ và nhà triết học. Tác phẩm chính: Alexis Zorba (1946, tiểu thuyết); Chúa Kitô bị đóng đinh câu rút lần nữa (1954, tiểu thuyết); Odyssey (1938, thiên anh hùng ca); Chúa Kitô bị cám dỗ lần cuối cùng.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Alexis Zorba là cuốn tiểu thuyết khiến cho Kazantzakis nổi tiếng, đặc biệt là trong các nước nói tiếng Anh (được dịch sang tiếng Anh năm 1952). Bác Zorba điển hình cho tính cách người dân Hy Lạp (đảo K’rê-tê), sống một cuộc sống mãnh liệt, bản năng, tự do, hào hiệp, không để ý đến đạo lý thường tình, tiền nong. Tính cách Zorba đối lập với tính cách người kể chuyện, một trí thức mọt sách, suy nghĩ liên miên hơn là sống thực. Chuyện kể một thanh niên thị dân nảy ra ý khai thác một mỏ than nâu, với sự cộng tác của bác Zorba mà chàng gặp một cách tình cờ. Việc kinh doanh thất bại vì thiếu tiền, thiếu kinh nghiệm. Zorba lại sống quá phóng túng. Ghép vào cốt chuyện chính là một sự việc phụ làm rõ tính cách của Zorba. Zorba dan díu với một thiếu phụ Pháp sống lưu lạc ở một làng lân cận, một bà góa bị nghi oan là giết một thiếu niên.

Chúa Kitô bị đóng đinh câu rút lần nữa là tiểu thuyết điển hình cho phong cách của nhà văn Hy Lạp mới. Kazantzakis sử dụng huyền thoại lẫn cổ tích dân gian để đưa ra một thông điệp hiện đại, mang tính phổ biến. Câu chuyện này xảy ra năm 1922 ở một làng Hy Lạp, lên án bọn giàu có bạc đãi những người đồng hương, làm trái với lời Chúa dạy. Theo phong tục, cứ bảy năm một lần, dân một làng diễn lại tích “Khổ nạn Chúa Kitô”. Năm ấy, một bác chăn cừu được chọn đóng vai Chúa, bốn người khác sẽ đóng vai tông đồ. Trong thời gian tập kịch, một số dân Hy Lạp vùng lân cận bị bọn cai trị Thổ Nhĩ Kỳ đuổi, phải tạm trú ở làng. Họ bị dân làng giàu có bạc đãi, nên phản ứng bằng hành động đốt phá. Bác chăn chiên và các bạn đứng về phía người nghèo đi lánh nạn. Bác cầm đầu bọn họ và bị cha xứ Chính giáo giết ngay trong nhà thờ vào ngày lễ Chúa Giáng sinh.

Odyssey là thiên anh hùng ca Hy Lạp mới, kể lại chuyện phiêu lưu trong thiên anh hùng ca Hy Lạp cổ về nhân vật Odysseus của Homeros. Tác phẩm gồm 24 tập, 33.333 câu thơ, viết đi viết lại bảy lần từ năm 1925. Tác giả định tâm gửi gắm vào đây tất cả tư duy triết học của mình. Ông sử dụng những thành ngữ và nhịp điệu các bài ca dân gian, vốn cổ tích dân gian, lời ăn tiếng nói của những người chăn chiên và dân chài. Phần mở đầu và kết thúc gồm những lời khấn mặt trời; lửa và ánh sáng làm nền cho thiên anh hùng ca. Những chuyến đi của Odysseus tượng trưng cho cuộc đấu tranh đau khổ và nhiệt tâm vì tự do và sự thuần khiết của tinh thần. Theo tác giả, tác phẩm của ông là một cố gắng mới hùng dũng và sôi nổi của con người hiện đại để đi tìm giải thoát qua tất cả những giai đoạn lo âu hiện đại, theo đuổi những hoài bão táo bạo nhất.

Chúa Kitô bị cám dỗ lần cuối cùng là tiểu thuyết đề cập đến một chủ đề quan trọng trong trong sáng tác của Kazantzakis: cuộc đấu tranh bất tận giữa tinh thần và xác thịt (do quan điểm tôn giáo tự do, Kazantzakis đã bị rút phép thông công). Tác phẩm mô tả trong khoảng thời gian trên cây thập tự. Chúa Jésus bỗng cảm thấy loáng lên một sự cám dỗ: Chúa muốn sống thật những thử thách của con người. Chúa thấy mình lấy vợ, có con, sống một cuộc đời đơn giản, sung sướng, chứ không phải một cuộc sống sôi động, khổ hạnh để trở thành vị Cứu thế. Nhưng rồi, những hình ảnh ấy tiêu tan: Chúa lại thấy mình bị đóng đinh câu rút, như vậy là Chúa đã hoàn thành nhiệm vụ cứu vớt nhân loại. Chúa Cứu thế không mang lại sấm sét, tàn phá, mà hiện thân của sự chịu đựng cao cả nêu trên, các tông đồ và đồ đệ của Chúa Kitô ban đầu bán tín bán nghi, mãi cho đến khi đóng đinh câu rút, một số mới hiểu rõ sứ mạng của Chúa. Tác phẩm này bị Giáo Hoàng ra lệnh cấm (1954), bộ phim quay dựa vào tác phẩm bị phe Công giáo cực đoan (Intégristes) phản đối khi chiếu ở Paris (đốt rạp chiếu vào năm 1988).

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người phương Tây nghĩ gì? (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người phương Tây nghĩ gì? (Kỳ 2)

TGVN. Phương pháp tư duy nội quan, suy niệm về Thượng đế bằng nhận thức trực giác, đã ảnh hưởng nhiều đến trào lưu triết học ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người Mỹ nghĩ gì? (Kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người Mỹ nghĩ gì? (Kỳ 4)

TGVN. Người Mỹ trải qua lịch sử của họ như thể lịch sử đã được vạch ra từ trước và tương lai chỉ là một ...

Đọc thêm

Hòa nhạc trực tuyến gắn kết năm châu vì một Việt Nam khỏe mạnh

Hòa nhạc trực tuyến gắn kết năm châu vì một Việt Nam khỏe mạnh

Baoquocte.vn. Đêm hòa nhạc giao hưởng quốc tế trực tuyến kết nối Việt Nam với thế giới sẽ được tổ chức nhằm kêu gọi ủng hộ Quỹ vaccine phòng chống Covid-19.
Triển lãm ảnh 'Gia đình - Tổ ấm yêu thương'

Triển lãm ảnh 'Gia đình - Tổ ấm yêu thương'

Baoquocte.vn. Triển lãm do Trung tâm Triển lãm VHNT phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ tổ chức nhằm tôn vinh những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.
Xe chiến đấu của Nga được Mỹ gọi là loại vũ khí của tương lai

Xe chiến đấu của Nga được Mỹ gọi là loại vũ khí của tương lai

Baoquocte.vn. Đó là xe chiến đấu bộ binh bánh lốp Boomerang, được Nga trưng bày tại Triển lãm quốc tế về vũ khí và thiết bị quân sự MILEX-2021.
Tác động tiêu cực của khủng hoảng di cư đối với châu Phi

Tác động tiêu cực của khủng hoảng di cư đối với châu Phi

Baoquocte.vn. Kyle Hiebert, cựu Phó Tổng biên tập của Africa Conflict Monitor cho thấy thực trạng và giải pháp về vấn đề di cư của người dân lục địa này tới ...
Các nhà nghiên cứu Ấn Độ cảnh báo tình trạng lạm phát

Các nhà nghiên cứu Ấn Độ cảnh báo tình trạng lạm phát

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu kinh tế cảnh báo, đã đến thời điểm Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI, ngân hàng trung ương) chuyển sự chú ý sang vấn đề ...
Covid-19 ở Việt Nam trưa 25/6: 112 ca mắc mới, TP. Hồ Chí Minh chiếm gần nửa; Công bố hai ca tử vong 73 và 74

Covid-19 ở Việt Nam trưa 25/6: 112 ca mắc mới, TP. Hồ Chí Minh chiếm gần nửa; Công bố hai ca tử vong 73 và 74

Baoquocte.vn. Có thêm 109 ca Covid-19 ghi nhận trong nước, trong đó nhiều nhất tại TP. Hồ Chí Minh, Long An, Bắc Giang và Bình Dương.
Bộ tài liệu ‘Kỹ năng phòng, chống ma túy’ và những trăn trở của các bậc cha mẹ

Bộ tài liệu ‘Kỹ năng phòng, chống ma túy’ và những trăn trở của các bậc cha mẹ

Baoquocte.vn. Bộ tài liệu chính thống về phòng, chống ma túy ra đời như một giải pháp hữu hiệu, khiến các bậc phụ huynh vơi bớt nỗi lo và trăn trở.
Khai mạc Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ hai nước

Khai mạc Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ hai nước

Baoquocte.vn. Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan với chủ đề 'Hương vị Việt Nam' đã khai mạc tại Trung tâm thương mại Central tỉnh Udon Thani.
Cập nhật Covid-19 ngày 25/6: Biến thể Delta thành 'cơn ác mộng' với nhiều nước; nguy cơ lây nhiễm từ các cổ động viên EURO; 'Marathon tiêm chủng'

Cập nhật Covid-19 ngày 25/6: Biến thể Delta thành 'cơn ác mộng' với nhiều nước; nguy cơ lây nhiễm từ các cổ động viên EURO; 'Marathon tiêm chủng'

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có gần 180,8 triệu ca nhiễm Covid-19, hơn 3,91 triệu ca tử vong và xấp xỉ 165,4 triệu bệnh nhân bình phục.
UNICEF: Hơn 3 triệu trẻ em ở CHDC Congo phải sơ tán lánh nạn bạo lực

UNICEF: Hơn 3 triệu trẻ em ở CHDC Congo phải sơ tán lánh nạn bạo lực

Baoquocte.vn. UNICEF cho biết, hơn 3 triệu trẻ em đã phải sơ tán lánh nạn bạo lực do các nhóm vũ trang gây ra ở miền Đông CHDC Congo.
Ngây ngất trước vẻ đẹp của cánh đồng hoa oải hương ở Tân Cương, Trung Quốc

Ngây ngất trước vẻ đẹp của cánh đồng hoa oải hương ở Tân Cương, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Bất chấp dịch Covid-19, những cánh đồng hoa oải hương ở Tân Cương (Trung Quốc) vẫn thu hút hàng trăm nghìn người tới tham quan, chụp ảnh.
Phố cổ Hội An lọt top 10 điểm du lịch không có ô tô đẹp nhất thế giới

Phố cổ Hội An lọt top 10 điểm du lịch không có ô tô đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Phố cổ Hội An cùng một số điểm du lịch nổi tiếng ở Italy, Hy Lạp, Croatia, Mỹ được bình chọn là 10 điểm du lịch không có ô tô đẹp nhất thế giới.
Mở cửa du lịch nội tỉnh, Quảng Ninh đón gần 30.000 lượt du khách

Mở cửa du lịch nội tỉnh, Quảng Ninh đón gần 30.000 lượt du khách

Baoquocte.vn. Chỉ trong 2 ngày cuối tuần 19 - 20/6, các điểm du lịch, di tích, danh thắng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đón gần 10.000 lượt khách.
Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Baoquocte.vn. Nhiều quốc gia đang từng bước mở lại hoạt động đi lại, du lịch, giao thương thông qua chứng nhận sức khỏe.
Choáng ngợp với cảnh sắc bao la, xanh ngát của những đồi chè ở Long Cốc, Phú Thọ

Choáng ngợp với cảnh sắc bao la, xanh ngát của những đồi chè ở Long Cốc, Phú Thọ

Baoquocte.vn. Những quả đồi hình bát úp tròn mịn ở xã Long Cốc (Tân Sơn, Phú Thọ) như những kì quan thiên nhiên đem lại vẻ đẹp ngoạn mục cho đất chè vùng trung du.
Thiên đường du lịch Maldives chật vật bịt 'lỗ hổng' trong dịch Covid-19

Thiên đường du lịch Maldives chật vật bịt 'lỗ hổng' trong dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Quốc đảo Maldives đã mở cửa các khu nghỉ dưỡng để thu hút du khách, nhưng làn sóng đại dịch Covid-19 gia tăng gần đây lại làm lộ lỗ hổng y tế ở nước này.
Bài học cuộc sống từ 'Seneca – Những bức thư đạo đức'

Bài học cuộc sống từ 'Seneca – Những bức thư đạo đức'

Baoquocte.vn. Dù được viết từ gần 2.000 năm trước nhưng những vấn đề mà cuốn sách 'Seneca – Những bức thư đạo đức' đề cập được đánh giá vẫn còn nguyên giá trị.
‘Người hùng mang ngàn gương mặt’: Đầu sách kinh điển về văn hóa, văn học ở Mỹ

‘Người hùng mang ngàn gương mặt’: Đầu sách kinh điển về văn hóa, văn học ở Mỹ

Baoquocte.vn. 'Người hùng mang ngàn gương mặt' là công trình độc lập đầu tiên khởi đầu cho sự nghiệp cả một đời nghiên cứu thần thoại của tác giả Joseph Campbell.
Phụ huynh Việt tại Mỹ phát hành sách song ngữ quảng bá văn hóa truyền thống

Phụ huynh Việt tại Mỹ phát hành sách song ngữ quảng bá văn hóa truyền thống

Baoquocte.vn. TinyWrist - một nhóm phụ huynh Việt tại Mỹ vừa phát hành hai cuốn sách song ngữ Việt-Anh dành cho thiếu nhi.
'Nguồn gốc dịch bệnh': Cuốn tiểu thuyết trinh thám đặc biệt về khoa học

'Nguồn gốc dịch bệnh': Cuốn tiểu thuyết trinh thám đặc biệt về khoa học

Baoquocte.vn. Cuốn sách 'Nguồn gốc dịch bệnh' đến nay vẫn hấp dẫn với những dự cảm và khai phá thú vị được các nhà khoa học ghi chép lại.
'Câu chuyện từ trái tim': Lăng kính đa màu của một bác sĩ kiêm đại biểu Quốc hội

'Câu chuyện từ trái tim': Lăng kính đa màu của một bác sĩ kiêm đại biểu Quốc hội

Baoquocte.vn. 'Câu chuyện từ trái tim' của PGS. TS Nguyễn Lân Hiếu chứa đựng những câu chuyện về bác sĩ cùng những bài phân tích về y tế, giáo dục, môi trường...
Huấn luyện viên và đại kiện tướng quốc tế viết sách hướng dẫn chơi cờ vua

Huấn luyện viên và đại kiện tướng quốc tế viết sách hướng dẫn chơi cờ vua

Baoquocte.vn. 'Nhà vô địch' là bộ sách được viết bởi huấn luyện viên cờ vua Nguyễn Hữu Huấn và đại kiện tướng quốc tế Lê Thanh Tú, vừa được phát hành trong mùa Hè này.
Phiên bản di động