Nhiều cha mẹ “đánh cắp” tính tự chủ của con?

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Học sinh Singapore đứng đầu bài kiểm tra toàn cầu về Toán và Khoa học
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Làm đẹp hồ sơ tuyển sinh - vấn đề trong giáo dục Đại học Mỹ

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?

Bao con từ A đến Z

Nói về thực trạng phụ huynh lấy đi tính tự chủ của con, PGS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng Ban Đào tạo – Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: Anh bạn tôi năm nay ngoài 60 tuổi rồi mà vẫn được các cụ xấp xỉ 100 tuổi quan tâm, lo lắng, nhắc nhở như trẻ nhỏ: nhớ mặc ấm, đi đường cẩn thận kẻo tai nạn... Đó là sự quan tâm, lo lắng của bậc cha mẹ từ thời còn đầy gian khổ, thiếu cái ăn cái mặc, nên con cái luôn được ưu tiên.

Nhưng ngày nay, lo cho con cái nhiều quá lại có tác dụng ngược, làm đứa trẻ không lớn lên được, không tự chủ và ỷ lại thành thói quen xấu, nếu không đáp ứng đòi hỏi, chúng có thể làm thương tổn tình cảm gia đình.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con
Bao bọc quá đà, thương hay kìm hãm sự phát triển của con? (nguồn ảnh: Tuổi Trẻ).

Cách giáo dục của các bậc cha mẹ lâu nay khiến con cái trở nên thụ động, khó có thể khẳng định mình. Lúc bé, trẻ được bế ẵm. Lớn lên, các em được nuông chiều như hoàng tử, công chúa, chuyện xin tiền cha mẹ với các em hiển nhiên “như ngày thường ở huyện”. Đi học, các em được cha mẹ chọn trường, tìm lớp, chọn ngành nghề cho. Ra trường, các em lại được cha mẹ lo luôn cho “tấm vé” việc làm.

Từ đó, PGS Nguyễn Văn Nhã khẳng định, đây không còn là tình thương mà là kìm hãm sự trưởng thành, phát triển của cả một con người. Trẻ cần phải có những trải nghiệm không vui vẻ, gặp khó khăn, thất bại mới có thể trưởng thành. Nếu kèm cặp con quá mức sẽ tạo áp lực và trẻ sẽ mất đi khả năng tư duy, tự chủ của bản thân.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Khánh Trung (Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục - IRED) nhận định, trong xã hội ta hiện nay, có nhiều “cậu ấm cô chiêu” chỉ biết ăn học. Ông dẫn chứng câu nói của một bà mẹ về đứa con trai đang là sinh viên của mình: “Làm sao nó biết làm việc nhà, bởi vì thức dậy thì đã có người giúp việc của gia đình sắp xếp chăn màn, dọn phòng. Nó chỉ biết ăn rồi đi học?”.

TS. Nguyễn Khánh Trung cho rằng nhiều cha mẹ đang  “đánh cắp” sự trưởng thành của con mà không hề hay biết. Thực tế, trong nhiều gia đình, cha mẹ Việt “bao” con từ A đến Z: đi học trường nào có cha mẹ lo, học xong làm việc gì có cha mẹ chạy, thậm chí cưới vợ gả chồng, xây nhà, sinh con cũng được cha mẹ lo hết. “Cha mẹ nuôi con, thương con kiểu đó chẳng khác nào biến con thành gánh nặng cho những người thân và xã hội”,  TS. Nguyễn Khánh Trung phân tích.

Đừng mãi bồng bế con

Nói về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự chủ cho trẻ, PGS. Nguyễn Văn Nhã cho rằng đến tuổi trẻ đi học, người lớn nên chú trọng vào việc hướng dẫn và giải thích chứ không làm bài tập hộ trẻ, hãy để trẻ tự làm mọi việc như thay quần áo, tắm rửa, xới cơm... Không thể cha mẹ cứ mãi làm thay, bao cấp con kẻo lại luẩn quẩn rơi vào kiểu “chăm lo cho thế hệ trẻ” là cực kỳ nguy hiểm. Mãi “bồng bế” con sẽ khiến đứa trẻ không chủ động thay đổi tư duy, không tự làm mọi việc, và khó có thể tự quyết định được tương lai của chính mình.

Bằng kinh nghiệm và qua nghiên cứu, TS. Nguyễn Khánh Trung khẳng định việc xây dựng tính tự chủ cho con cái cực kỳ quan trọng. Đó là khả năng trẻ tự biết lo cho bản thân, tự chủ về đời sống tinh thần, tư duy độc lập, có khả năng hội nhập vào xã hội. Ông dẫn chứng trẻ em Pháp, ngoài thời gian học ở trường và làm bài tập ở nhà, thường được phân việc gia đình. Sau 14 tuổi, trẻ được khuyến khích đi làm thêm vào dịp hè để tự thực hiện các “dự án” của riêng mình như mua sắm các vật dụng mong muốn, thực hiện các chuyến đi…

Từ đó, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh, thay vì chạy theo thành tích, chúng ta cần giáo dục tính tự chủ cho trẻ, để trẻ có thể sinh tồn, có thể đứng trên đôi chân của chính mình và bước đi. Và khi tự mình bước đi được rồi thì mới có thể chạy nhảy vui chơi với đời, mới có thể trèo lên cao và có khả năng để góp sức mình với xã hội. “Cũng như mọi loài khác, con người trước tiên muốn tồn tại phải có khả năng tự lo. Nếu không thể đi trên đôi chân của mình thì sẽ phải làm sao?”,  TS. Trung băn khoăn.

Có lẽ vì thế, vợ chồng Tổng thống Barack Obama đã cho con đi làm thêm, tỉ phú Bill Gates hiến hầu hết tài sản của mình làm từ thiện. Không phải họ không thương con, mà đang tạo cho con bối cảnh cần thiết để con không dựa dẫm, cho phép con sống cuộc sống của chính mình, bằng đôi bàn tay và khối óc của mình.

Giáo dục gia đình hay giáo dục nhà trường nếu không góp phần tạo nên những cá nhân trưởng thành, được khai minh khai trí, làm chủ những gì được học và có thể thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì đó là sự giáo dục thất bại. “Một quốc gia tự chủ phát triển khi có những công dân tự chủ. Chính vì vậy, lúc này chúng ta đừng chỉ dạy con biết nghe lời, đừng chú trọng đến điểm số nữa mà phải đặt lại câu hỏi: Liệu các bậc cha mẹ đã giáo dục và xây dựng tính tự chủ cho con đúng và đủ chưa?”, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con GS. Trần Văn Nhung: “Nên tham khảo mô hình giáo dục quốc tế tốt”

"Mục đích của giáo dục hiện đại là tạo ra thế hệ mới phát triển toàn diện, hài hòa, có đạo đức, đậm nét nhân ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Các trường ĐH phải chủ động vươn lên với tinh thần quyết tâm, đột phá

Sáng nay 12/11, trường ĐH Kinh tế quốc dân đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường và đón nhận ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Biểu tình bạo lực ở Indonesia: Giáo dục thất bại là nguyên nhân?

Trong một xã hội đa dạng về văn hóa, tôn giáo… hệ thống giáo dục không đi đúng hướng sẽ tạo ra những vấn đề ...

 

 

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Khởi động chiến dịch 'Chung vị Tết Việt – Gắn kết muôn miền'

Khởi động chiến dịch 'Chung vị Tết Việt – Gắn kết muôn miền'

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Tư lệnh Biên phòng phối hợp cùng SABECO vừa khởi động chiến dịch 'Chung vị Tết Việt – Gắn ...
Nhà vô địch thế giới Nguyễn Đình Toàn: Một thập kỷ 'trồng người' và khát vọng nâng tầm Taekwondo Việt

Nhà vô địch thế giới Nguyễn Đình Toàn: Một thập kỷ 'trồng người' và khát vọng nâng tầm Taekwondo Việt

Không chỉ được biết đến với biệt danh 'Hoàng tử quyền', HLV Nguyễn Đình Toàn còn được nhắc đến như một người 'thuyền trưởng' kiên định của Taekwondo Việt Nam.
Tân Tổng lãnh sự Việt Nam tại Côn Minh Nghiêm Việt Chung gặp đại diện Bộ Ngoại giao và Ban Liên lạc đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc

Tân Tổng lãnh sự Việt Nam tại Côn Minh Nghiêm Việt Chung gặp đại diện Bộ Ngoại giao và Ban Liên lạc đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc

Tân Tổng lãnh sự Việt Nam tại Côn Minh Nghiêm Việt Chung có chuyến công tác tại Bắc Kinh, ngay sau khi nhận nhiệm vụ tại địa bàn.
Truyền thông Lào: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển

Truyền thông Lào: Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển

Ngày 19/1, nhiều cơ quan báo chí và truyền thông chính thống của Lào đã đưa tin đậm nét về Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Giá vàng hôm nay 20/1/2026 bứt phá lên đỉnh mới, nhu cầu của giới đầu tư tăng cao, xuất hiện sự bất định mới trong thương mại

Giá vàng hôm nay 20/1/2026 bứt phá lên đỉnh mới, nhu cầu của giới đầu tư tăng cao, xuất hiện sự bất định mới trong thương mại

Giá vàng hôm nay 20/1/2026 và giá bạc bứt phá lên đỉnh mới, nhu cầu của giới đầu tư tăng cao, xuất hiện sự bất định mới trong thương mại.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tiếp các Đại sứ đặc mệnh toàn quyền không thường trú vào dự Đại hội Đảng lần thứ XIV

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tiếp các Đại sứ đặc mệnh toàn quyền không thường trú vào dự Đại hội Đảng lần thứ XIV

Ngày 19/1 Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng tiếp các Đại sứ đặc mệnh toàn quyền không thường trú nhân dịp sang Việt Nam tham dự Đại hội đại biểu ...
10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

10 điểm đến lý tưởng nhất châu Âu cho kỳ nghỉ Xuân

Châu Âu vào mùa Xuân, từ tháng 3-5, khoác lên mình một vẻ đẹp rực rỡ, làm say đắm biết bao du khách.
Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quý, hòn đảo mang vẻ đẹp điện ảnh, được Khaosod Thái Lan đưa vào danh sách 10 điểm đến yên tĩnh và nguyên sơ nhất Đông Nam Á.
Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly tại Hải Phòng khoe sắc, du khách thích thú đến tham quan, chụp ảnh

Cánh đồng hoa ly cách Hà Nội 70km đang vào mùa nở rộ, thu hút du khách từ nhiều nơi đến tham quan và chụp ảnh.
Những điểm dừng chân không thể bỏ qua khi du lịch Hồ Tràm

Những điểm dừng chân không thể bỏ qua khi du lịch Hồ Tràm

Không ồn ào như Vũng Tàu, Hồ Tràm mang một nét hoang sơ, mộc mạc nhưng vẫn đủ tiện nghi để du khách có thể tận hưởng trọn vẹn chuyến nghỉ ngơi ngắn ngày.
Những tuyến tàu đáng mong đợi nhất năm 2026

Những tuyến tàu đáng mong đợi nhất năm 2026

Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm đặc biệt hấp dẫn của những chuyến tàu, vừa tiện lợi, vừa đầy trải nghiệm.
Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Mùa Xuân là một trong những thời điểm tuyệt vời nhất để khám phá Tây Ban Nha.
Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Chương trình “Tết Việt-Nhật 2026” với chủ đề “Tân xuân: Gắn kết và giao thoa” được Trường Đại học Việt Nhật tổ chức tại cơ sở Hòa Lạc trong ngày 17/1.
Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Cuốn sách 'Con người Việt Nam vào kỷ nguyên mới' của PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh chạm trúng một vấn đề cốt lõi, có tính thời.
Một hành trình dài cùng Việt Nam

Một hành trình dài cùng Việt Nam

Thomas Bo Pedersen là một trong số ít người nước ngoài có mối gắn bó bền bỉ, sâu sắc với Việt Nam suốt hơn bốn thập kỷ.
Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Sáng 11/1, tại Hà Nội, tác phẩm sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo đã chính thức ra mắt công chúng.
Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Những bộ phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam… dù được ca ngợi về giá trị sáng tạo nhưng lại thường rơi vào tình trạng thất bại doanh thu phòng vé.
Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Nhà thơ, cây bút trẻ, bè bạn quốc tế cùng chuyến tàu yêu thương cùng lan tỏa thông điệp 'Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai'.
Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm chủ biên là nhịp cầu đưa độc giả khám phá vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa ...
Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới.
Bảo tàng Phở, nơi ký ức bát phở Việt tìm được chốn dừng chân

Bảo tàng Phở, nơi ký ức bát phở Việt tìm được chốn dừng chân

Có những món ăn không chỉ để no lòng, mà còn để nhớ. Với người Việt, Phở là ký ức chung mùi khói bếp sớm mai, tiếng rao quen nơi đầu ngõ, là bát nước ...
'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Chuỗi hoạt động văn hoá với chủ đề “Tết bản làng” tái hiện sinh động không gian đón Tết cổ truyền của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Ngày 14/1, tại Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về xác lập ranh giới khu vực đề cử.
Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Ngày 12/1, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao.
Phiên bản di động