Nhiều cha mẹ “đánh cắp” tính tự chủ của con?

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Học sinh Singapore đứng đầu bài kiểm tra toàn cầu về Toán và Khoa học
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Làm đẹp hồ sơ tuyển sinh - vấn đề trong giáo dục Đại học Mỹ

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?

Bao con từ A đến Z

Nói về thực trạng phụ huynh lấy đi tính tự chủ của con, PGS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng Ban Đào tạo – Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: Anh bạn tôi năm nay ngoài 60 tuổi rồi mà vẫn được các cụ xấp xỉ 100 tuổi quan tâm, lo lắng, nhắc nhở như trẻ nhỏ: nhớ mặc ấm, đi đường cẩn thận kẻo tai nạn... Đó là sự quan tâm, lo lắng của bậc cha mẹ từ thời còn đầy gian khổ, thiếu cái ăn cái mặc, nên con cái luôn được ưu tiên.

Nhưng ngày nay, lo cho con cái nhiều quá lại có tác dụng ngược, làm đứa trẻ không lớn lên được, không tự chủ và ỷ lại thành thói quen xấu, nếu không đáp ứng đòi hỏi, chúng có thể làm thương tổn tình cảm gia đình.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con
Bao bọc quá đà, thương hay kìm hãm sự phát triển của con? (nguồn ảnh: Tuổi Trẻ).

Cách giáo dục của các bậc cha mẹ lâu nay khiến con cái trở nên thụ động, khó có thể khẳng định mình. Lúc bé, trẻ được bế ẵm. Lớn lên, các em được nuông chiều như hoàng tử, công chúa, chuyện xin tiền cha mẹ với các em hiển nhiên “như ngày thường ở huyện”. Đi học, các em được cha mẹ chọn trường, tìm lớp, chọn ngành nghề cho. Ra trường, các em lại được cha mẹ lo luôn cho “tấm vé” việc làm.

Từ đó, PGS Nguyễn Văn Nhã khẳng định, đây không còn là tình thương mà là kìm hãm sự trưởng thành, phát triển của cả một con người. Trẻ cần phải có những trải nghiệm không vui vẻ, gặp khó khăn, thất bại mới có thể trưởng thành. Nếu kèm cặp con quá mức sẽ tạo áp lực và trẻ sẽ mất đi khả năng tư duy, tự chủ của bản thân.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Khánh Trung (Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục - IRED) nhận định, trong xã hội ta hiện nay, có nhiều “cậu ấm cô chiêu” chỉ biết ăn học. Ông dẫn chứng câu nói của một bà mẹ về đứa con trai đang là sinh viên của mình: “Làm sao nó biết làm việc nhà, bởi vì thức dậy thì đã có người giúp việc của gia đình sắp xếp chăn màn, dọn phòng. Nó chỉ biết ăn rồi đi học?”.

TS. Nguyễn Khánh Trung cho rằng nhiều cha mẹ đang  “đánh cắp” sự trưởng thành của con mà không hề hay biết. Thực tế, trong nhiều gia đình, cha mẹ Việt “bao” con từ A đến Z: đi học trường nào có cha mẹ lo, học xong làm việc gì có cha mẹ chạy, thậm chí cưới vợ gả chồng, xây nhà, sinh con cũng được cha mẹ lo hết. “Cha mẹ nuôi con, thương con kiểu đó chẳng khác nào biến con thành gánh nặng cho những người thân và xã hội”,  TS. Nguyễn Khánh Trung phân tích.

Đừng mãi bồng bế con

Nói về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự chủ cho trẻ, PGS. Nguyễn Văn Nhã cho rằng đến tuổi trẻ đi học, người lớn nên chú trọng vào việc hướng dẫn và giải thích chứ không làm bài tập hộ trẻ, hãy để trẻ tự làm mọi việc như thay quần áo, tắm rửa, xới cơm... Không thể cha mẹ cứ mãi làm thay, bao cấp con kẻo lại luẩn quẩn rơi vào kiểu “chăm lo cho thế hệ trẻ” là cực kỳ nguy hiểm. Mãi “bồng bế” con sẽ khiến đứa trẻ không chủ động thay đổi tư duy, không tự làm mọi việc, và khó có thể tự quyết định được tương lai của chính mình.

Bằng kinh nghiệm và qua nghiên cứu, TS. Nguyễn Khánh Trung khẳng định việc xây dựng tính tự chủ cho con cái cực kỳ quan trọng. Đó là khả năng trẻ tự biết lo cho bản thân, tự chủ về đời sống tinh thần, tư duy độc lập, có khả năng hội nhập vào xã hội. Ông dẫn chứng trẻ em Pháp, ngoài thời gian học ở trường và làm bài tập ở nhà, thường được phân việc gia đình. Sau 14 tuổi, trẻ được khuyến khích đi làm thêm vào dịp hè để tự thực hiện các “dự án” của riêng mình như mua sắm các vật dụng mong muốn, thực hiện các chuyến đi…

Từ đó, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh, thay vì chạy theo thành tích, chúng ta cần giáo dục tính tự chủ cho trẻ, để trẻ có thể sinh tồn, có thể đứng trên đôi chân của chính mình và bước đi. Và khi tự mình bước đi được rồi thì mới có thể chạy nhảy vui chơi với đời, mới có thể trèo lên cao và có khả năng để góp sức mình với xã hội. “Cũng như mọi loài khác, con người trước tiên muốn tồn tại phải có khả năng tự lo. Nếu không thể đi trên đôi chân của mình thì sẽ phải làm sao?”,  TS. Trung băn khoăn.

Có lẽ vì thế, vợ chồng Tổng thống Barack Obama đã cho con đi làm thêm, tỉ phú Bill Gates hiến hầu hết tài sản của mình làm từ thiện. Không phải họ không thương con, mà đang tạo cho con bối cảnh cần thiết để con không dựa dẫm, cho phép con sống cuộc sống của chính mình, bằng đôi bàn tay và khối óc của mình.

Giáo dục gia đình hay giáo dục nhà trường nếu không góp phần tạo nên những cá nhân trưởng thành, được khai minh khai trí, làm chủ những gì được học và có thể thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì đó là sự giáo dục thất bại. “Một quốc gia tự chủ phát triển khi có những công dân tự chủ. Chính vì vậy, lúc này chúng ta đừng chỉ dạy con biết nghe lời, đừng chú trọng đến điểm số nữa mà phải đặt lại câu hỏi: Liệu các bậc cha mẹ đã giáo dục và xây dựng tính tự chủ cho con đúng và đủ chưa?”, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con GS. Trần Văn Nhung: “Nên tham khảo mô hình giáo dục quốc tế tốt”

"Mục đích của giáo dục hiện đại là tạo ra thế hệ mới phát triển toàn diện, hài hòa, có đạo đức, đậm nét nhân ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Các trường ĐH phải chủ động vươn lên với tinh thần quyết tâm, đột phá

Sáng nay 12/11, trường ĐH Kinh tế quốc dân đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường và đón nhận ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Biểu tình bạo lực ở Indonesia: Giáo dục thất bại là nguyên nhân?

Trong một xã hội đa dạng về văn hóa, tôn giáo… hệ thống giáo dục không đi đúng hướng sẽ tạo ra những vấn đề ...

 

 

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya ngày 17/7 thông báo phát hiện một mỏ dầu mới với trữ lượng ước tính khoảng 195 triệu thùng.
Sầu riêng miền Nam Thái Lan gặp khó khăn vì một lý do

Sầu riêng miền Nam Thái Lan gặp khó khăn vì một lý do

Ngành sầu riêng miền Nam Thái Lan đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong vòng 7 năm qua do dư cung.
Cột mốc 10 năm mở ra chặng đường phát triển tiếp theo của Khánh Hòa Nutrition

Cột mốc 10 năm mở ra chặng đường phát triển tiếp theo của Khánh Hòa Nutrition

Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập là dịp để Khánh Hòa Nutrition nhìn lại hành trình phát triển, tri ân đội ngũ đồng hành và chia sẻ chiến lược ...
Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Chương trình 'Gặp gỡ – giao lưu hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản' diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của các cơ sở giáo dục và ...
Căng thẳng Nga-Ukraine nóng lên, các cơ sở hậu cần tiếp tục chịu thiệt hại về người và của

Căng thẳng Nga-Ukraine nóng lên, các cơ sở hậu cần tiếp tục chịu thiệt hại về người và của

Nga cho biết, các vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái do Ukraine thực hiện đã khiến 8 người thiệt mạng và gần 50 người bị thương.
Giá vàng hôm nay 19/7/2026 tăng vào phút chót, thêm một tuần 'thất bại', nhà đầu tư Phố Wall bi quan nhất trong nhiều tuần

Giá vàng hôm nay 19/7/2026 tăng vào phút chót, thêm một tuần 'thất bại', nhà đầu tư Phố Wall bi quan nhất trong nhiều tuần

Giá vàng hôm nay 19/7/2026 tăng vào phút chót, thêm một tuần 'thất bại', nhà đầu tư Phố Wall bi quan nhất trong nhiều tuần. Dự báo giá vàng tuần ...
Phường Quy Nhơn: Khát vọng vươn lên từ nền tảng mới

Phường Quy Nhơn: Khát vọng vươn lên từ nền tảng mới

Hội tụ đầy đủ lợi thế về vị trí, văn hóa và con người, phường Quy Nhơn đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, trở thành phường kiểu mẫu của Gia Lai.
Thành phố Moscow tăng cường thu hút du khách Việt Nam

Thành phố Moscow tăng cường thu hút du khách Việt Nam

Thủ đô của nước Nga vừa chính thức ra mắt phiên bản tiếng Việt của "Discover Moscow" – hệ sinh thái thông tin du lịch chính thức của thành phố.
Concert - điểm hẹn hấp dẫn của văn hóa Hà Nội

Concert - điểm hẹn hấp dẫn của văn hóa Hà Nội

Hà Nội đang chứng kiến một không gian văn hóa mới, nơi âm nhạc trở thành động lực thúc đẩy du lịch, kinh tế sáng tạo và quảng bá hình ảnh Thủ đô.
Quảng Ninh chuyển hoá 'kho báu' di sản, văn hoá thành nguồn lực phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh chuyển hoá 'kho báu' di sản, văn hoá thành nguồn lực phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh đang đẩy mạnh khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên để tạo động lực phát triển du lịch bền vững.
Giá heo hơi hôm nay 13/7: Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên khởi sắc, cả nước dao động trong khoảng 61.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/7: Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên khởi sắc, cả nước dao động trong khoảng 61.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/7, miền Bắc và miền Trung - Tây Nguyên khởi sắc với nhiều tín hiệu phục hồi, miền Nam chưa ghi nhận biến động mới.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia sẻ mất mát trong vụ tai nạn tại Phú Quốc, tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn cho khách du lịch

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia sẻ mất mát trong vụ tai nạn tại Phú Quốc, tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn cho khách du lịch

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chia buồn sâu sắc tới gia đình các nạn nhân, gửi lời thăm hỏi tới những người bị thương và mong các nạn nhân sớm bình phục.
Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Những chương trình thực cảnh liên tiếp ra đời trong vài năm gần đây cho thấy một tín hiệu đáng mừng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịvừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
Đánh thức ký ức về một nền văn minh

Đánh thức ký ức về một nền văn minh

Hơn 80 năm kể từ cuộc khai quật đầu tiên của các nhà khảo cổ học, mỗi lần lòng đất Óc Eo mở ra lại mang đến thêm những phát hiện mới.
‘Theo bước di sản cộng đồng 2026’: Khai mở tiềm năng sáng tạo từ di sản Việt

‘Theo bước di sản cộng đồng 2026’: Khai mở tiềm năng sáng tạo từ di sản Việt

Ngày 17/7 tại Hà Nội, cuộc thi ‘Theo bước di sản cộng đồng 2026’ chính thức được phát động.
Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B ‘Thanh xuân gửi lại’ - Tái hiện ký ức của một thời hoa lửa

Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B ‘Thanh xuân gửi lại’ - Tái hiện ký ức của một thời hoa lửa

Ngày 17/7, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ đã khai mạc Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B ‘Thanh xuân gửi lại’.
Dự án kết nối nghệ thuật sơn mài Việt Nam và Nhật Bản

Dự án kết nối nghệ thuật sơn mài Việt Nam và Nhật Bản

Hanoi Grapevine vừa chính thức khởi động Dự án Con đường Sơn mài Việt – Nhật, hợp tác cùng TAKI Corporation (Tokyo, Nhật Bản).
Văn Miếu - Quốc Tử Giám nghiên cứu mở rộng không gian tiếp cận di sản bằng công nghệ số

Văn Miếu - Quốc Tử Giám nghiên cứu mở rộng không gian tiếp cận di sản bằng công nghệ số

Tọa đàm "Số hóa di sản ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Cuộc đối thoại liên ngành, nhìn từ dự án Tầm chân" vừa được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
An Giang chuẩn bị đón đoàn ICOMOS thẩm định hồ sơ Di sản thế giới Óc Eo - Ba Thê

An Giang chuẩn bị đón đoàn ICOMOS thẩm định hồ sơ Di sản thế giới Óc Eo - Ba Thê

Đoàn chuyên gia Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế đến khảo sát, thẩm định hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê trình UNESCO ghi danh ...
Phiên bản di động