Nhiều cha mẹ “đánh cắp” tính tự chủ của con?

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Học sinh Singapore đứng đầu bài kiểm tra toàn cầu về Toán và Khoa học
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Làm đẹp hồ sơ tuyển sinh - vấn đề trong giáo dục Đại học Mỹ

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?

Bao con từ A đến Z

Nói về thực trạng phụ huynh lấy đi tính tự chủ của con, PGS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng Ban Đào tạo – Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: Anh bạn tôi năm nay ngoài 60 tuổi rồi mà vẫn được các cụ xấp xỉ 100 tuổi quan tâm, lo lắng, nhắc nhở như trẻ nhỏ: nhớ mặc ấm, đi đường cẩn thận kẻo tai nạn... Đó là sự quan tâm, lo lắng của bậc cha mẹ từ thời còn đầy gian khổ, thiếu cái ăn cái mặc, nên con cái luôn được ưu tiên.

Nhưng ngày nay, lo cho con cái nhiều quá lại có tác dụng ngược, làm đứa trẻ không lớn lên được, không tự chủ và ỷ lại thành thói quen xấu, nếu không đáp ứng đòi hỏi, chúng có thể làm thương tổn tình cảm gia đình.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con
Bao bọc quá đà, thương hay kìm hãm sự phát triển của con? (nguồn ảnh: Tuổi Trẻ).

Cách giáo dục của các bậc cha mẹ lâu nay khiến con cái trở nên thụ động, khó có thể khẳng định mình. Lúc bé, trẻ được bế ẵm. Lớn lên, các em được nuông chiều như hoàng tử, công chúa, chuyện xin tiền cha mẹ với các em hiển nhiên “như ngày thường ở huyện”. Đi học, các em được cha mẹ chọn trường, tìm lớp, chọn ngành nghề cho. Ra trường, các em lại được cha mẹ lo luôn cho “tấm vé” việc làm.

Từ đó, PGS Nguyễn Văn Nhã khẳng định, đây không còn là tình thương mà là kìm hãm sự trưởng thành, phát triển của cả một con người. Trẻ cần phải có những trải nghiệm không vui vẻ, gặp khó khăn, thất bại mới có thể trưởng thành. Nếu kèm cặp con quá mức sẽ tạo áp lực và trẻ sẽ mất đi khả năng tư duy, tự chủ của bản thân.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Khánh Trung (Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục - IRED) nhận định, trong xã hội ta hiện nay, có nhiều “cậu ấm cô chiêu” chỉ biết ăn học. Ông dẫn chứng câu nói của một bà mẹ về đứa con trai đang là sinh viên của mình: “Làm sao nó biết làm việc nhà, bởi vì thức dậy thì đã có người giúp việc của gia đình sắp xếp chăn màn, dọn phòng. Nó chỉ biết ăn rồi đi học?”.

TS. Nguyễn Khánh Trung cho rằng nhiều cha mẹ đang  “đánh cắp” sự trưởng thành của con mà không hề hay biết. Thực tế, trong nhiều gia đình, cha mẹ Việt “bao” con từ A đến Z: đi học trường nào có cha mẹ lo, học xong làm việc gì có cha mẹ chạy, thậm chí cưới vợ gả chồng, xây nhà, sinh con cũng được cha mẹ lo hết. “Cha mẹ nuôi con, thương con kiểu đó chẳng khác nào biến con thành gánh nặng cho những người thân và xã hội”,  TS. Nguyễn Khánh Trung phân tích.

Đừng mãi bồng bế con

Nói về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự chủ cho trẻ, PGS. Nguyễn Văn Nhã cho rằng đến tuổi trẻ đi học, người lớn nên chú trọng vào việc hướng dẫn và giải thích chứ không làm bài tập hộ trẻ, hãy để trẻ tự làm mọi việc như thay quần áo, tắm rửa, xới cơm... Không thể cha mẹ cứ mãi làm thay, bao cấp con kẻo lại luẩn quẩn rơi vào kiểu “chăm lo cho thế hệ trẻ” là cực kỳ nguy hiểm. Mãi “bồng bế” con sẽ khiến đứa trẻ không chủ động thay đổi tư duy, không tự làm mọi việc, và khó có thể tự quyết định được tương lai của chính mình.

Bằng kinh nghiệm và qua nghiên cứu, TS. Nguyễn Khánh Trung khẳng định việc xây dựng tính tự chủ cho con cái cực kỳ quan trọng. Đó là khả năng trẻ tự biết lo cho bản thân, tự chủ về đời sống tinh thần, tư duy độc lập, có khả năng hội nhập vào xã hội. Ông dẫn chứng trẻ em Pháp, ngoài thời gian học ở trường và làm bài tập ở nhà, thường được phân việc gia đình. Sau 14 tuổi, trẻ được khuyến khích đi làm thêm vào dịp hè để tự thực hiện các “dự án” của riêng mình như mua sắm các vật dụng mong muốn, thực hiện các chuyến đi…

Từ đó, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh, thay vì chạy theo thành tích, chúng ta cần giáo dục tính tự chủ cho trẻ, để trẻ có thể sinh tồn, có thể đứng trên đôi chân của chính mình và bước đi. Và khi tự mình bước đi được rồi thì mới có thể chạy nhảy vui chơi với đời, mới có thể trèo lên cao và có khả năng để góp sức mình với xã hội. “Cũng như mọi loài khác, con người trước tiên muốn tồn tại phải có khả năng tự lo. Nếu không thể đi trên đôi chân của mình thì sẽ phải làm sao?”,  TS. Trung băn khoăn.

Có lẽ vì thế, vợ chồng Tổng thống Barack Obama đã cho con đi làm thêm, tỉ phú Bill Gates hiến hầu hết tài sản của mình làm từ thiện. Không phải họ không thương con, mà đang tạo cho con bối cảnh cần thiết để con không dựa dẫm, cho phép con sống cuộc sống của chính mình, bằng đôi bàn tay và khối óc của mình.

Giáo dục gia đình hay giáo dục nhà trường nếu không góp phần tạo nên những cá nhân trưởng thành, được khai minh khai trí, làm chủ những gì được học và có thể thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì đó là sự giáo dục thất bại. “Một quốc gia tự chủ phát triển khi có những công dân tự chủ. Chính vì vậy, lúc này chúng ta đừng chỉ dạy con biết nghe lời, đừng chú trọng đến điểm số nữa mà phải đặt lại câu hỏi: Liệu các bậc cha mẹ đã giáo dục và xây dựng tính tự chủ cho con đúng và đủ chưa?”, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con GS. Trần Văn Nhung: “Nên tham khảo mô hình giáo dục quốc tế tốt”

"Mục đích của giáo dục hiện đại là tạo ra thế hệ mới phát triển toàn diện, hài hòa, có đạo đức, đậm nét nhân ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Các trường ĐH phải chủ động vươn lên với tinh thần quyết tâm, đột phá

Sáng nay 12/11, trường ĐH Kinh tế quốc dân đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường và đón nhận ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Biểu tình bạo lực ở Indonesia: Giáo dục thất bại là nguyên nhân?

Trong một xã hội đa dạng về văn hóa, tôn giáo… hệ thống giáo dục không đi đúng hướng sẽ tạo ra những vấn đề ...

 

 

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 18/10/2026 mất đà, nhà đầu tư bi quan, chiến lược phân bổ tài sản 'chắc thắng'?

Giá vàng hôm nay 18/10/2026 mất đà, nhà đầu tư bi quan, chiến lược phân bổ tài sản 'chắc thắng'?

Giá vàng hôm nay 18/10/2026 mất đà, nhà đầu tư nghiêng về bi quan vào tuần tới, chiến lược phân bổ tài sản 'chắc thắng'?
Phu nhân lãnh đạo Việt Nam và Thụy Sỹ cùng làm gối chườm từ các loại thảo dược truyền thống

Phu nhân lãnh đạo Việt Nam và Thụy Sỹ cùng làm gối chườm từ các loại thảo dược truyền thống

Hai phu nhân lãnh đạo Việt Nam và Thuỵ Sỹ cùng trải nghiệm làm gối chườm từ các loại thảo dược truyền thống.
Việt Nam – Thụy Sĩ mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư và khoa học – công nghệ

Việt Nam – Thụy Sĩ mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư và khoa học – công nghệ

Chiều 17/10, tại Hà Nội, sau Lễ đón chính thức trọng thể, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin.
Khởi động giải bóng đá quốc tế ISA 7s World Cup 2026: 20 đội tuyển quy tụ tranh tài ngay tại Hà Nội

Khởi động giải bóng đá quốc tế ISA 7s World Cup 2026: 20 đội tuyển quy tụ tranh tài ngay tại Hà Nội

Giải bóng đá 7 người quốc tế ISA 7s World Cup - Hanoi 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 31/10 đến 1/11, với sự góp mặt của ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thước đo thành công của luật là tạo thuận lợi và giảm chi phí cho xã hội

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thước đo thành công của luật là tạo thuận lợi và giảm chi phí cho xã hội

Sáng 17/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại Tổ cho ý kiến đối với Dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và Dự án Luật sửa đổi của Luật ...
Trung Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay giảm thiểu nguy cơ xung đột hạt nhân

Trung Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay giảm thiểu nguy cơ xung đột hạt nhân

Trung Quốc ngày 16/10 kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hợp tác nhằm giảm thiểu nguy cơ chạy đua vũ trang và chiến tranh hạt nhân.
Chuyến tàu Việt Nam ghi điểm trên bảng xếp hạng quốc tế

Chuyến tàu Việt Nam ghi điểm trên bảng xếp hạng quốc tế

Hai tuyến tàu Vietnam Central Heritage Connection và The Vietage by Anantara vừa được bình chọn vào danh sách 20 chuyến tàu đẹp nhất thế giới năm 2026.
Định hình tương lai ngành du lịch MICE với các giải pháp thực tiễn cho thị trường toàn cầu

Định hình tương lai ngành du lịch MICE với các giải pháp thực tiễn cho thị trường toàn cầu

Hội nghị Thượng đỉnh MICE Toàn cầu lần thứ tư dự kiến thu hút hơn 3.000 đại biểu và khách tham quan chuyên ngành đến từ hơn 40 quốc gia.
Sức hút mới đến từ những món quà lưu niệm bản địa

Sức hút mới đến từ những món quà lưu niệm bản địa

Những món đồ bình dị mang dấu ấn bản địa như túi vải của siêu thị hay chiếc mũ in tên khách sạn ngày càng được du khách săn tìm để làm kỷ niệm.
Khách quốc tế đến Khánh Hoà đạt hơn 7,1 triệu lượt

Khách quốc tế đến Khánh Hoà đạt hơn 7,1 triệu lượt

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, 9 tháng năm 2026, ngành văn hóa, thể thao và du lịch Khánh Hòa tăng trưởng tích cực.
Hai năm liên tiếp đạt ‘Best Integrated Resort’ tại TTG Travel Awards, The Grand Ho Tram tiếp tục được cộng đồng du lịch khu vực ghi nhận

Hai năm liên tiếp đạt ‘Best Integrated Resort’ tại TTG Travel Awards, The Grand Ho Tram tiếp tục được cộng đồng du lịch khu vực ghi nhận

The Grand Ho Tram khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ du lịch quốc tế khi năm thứ hai liên tiếp được vinh danh tại hạng mục ‘Best Integrated Resort’.
Đảo ngọc Việt Nam được độc giả quốc tế yêu thích nhất châu Á

Đảo ngọc Việt Nam được độc giả quốc tế yêu thích nhất châu Á

Đứng đầu bảng xếp hạng những hòn đảo được yêu thích nhất châu Á, Phú Quốc tiếp tục khẳng định sức hút của du lịch biển đảo Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Họa sĩ Đặng Ái Việt: Lưu giữ chân dung những người Mẹ Việt Nam Anh hùng qua nét vẽ thời gian

Họa sĩ Đặng Ái Việt: Lưu giữ chân dung những người Mẹ Việt Nam Anh hùng qua nét vẽ thời gian

Từ chiếc xe Chaly cũ, họa sĩ Đặng Ái Việt đã đi hơn 200.000 km qua nhiều vùng miền, ký họa hơn 3.600 chân dung Mẹ Việt Nam anh hùng.
Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Không gian tri thức số đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đến 40 xã, phường và hệ thống trường học tại Huế, tạo nền tảng để đưa nguồn tri thức đến cộng đồng.
Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Tại Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin lần thứ 20, âm nhạc Việt Nam hiện diện qua những sáng tác của Giáo sư, Nghệ sĩ Đặng Ngọc Long.
Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Từ giảng đường đến màn ảnh rộng, những thước phim sinh viên cần được chắp cánh bằng môi trường sáng tạo, sự đồng hành của người làm nghề.
'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

Hội thảo quốc tế "‘Thẻ danh thiếp văn hóa’ - Công cụ trong chính sách văn hóa và giáo dục quốc tế" được tổ chức tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
15 năm CLB Văn nghệ Tháng Mười: Không ngừng lan tỏa văn hóa Việt Nam tại Đức

15 năm CLB Văn nghệ Tháng Mười: Không ngừng lan tỏa văn hóa Việt Nam tại Đức

CLB Văn nghệ Tháng Mười tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm thành lập, đánh dấu chặng đường bền bỉ gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, quảng bá hình ảnh Việt Nam tại ...
Những người kể chuyện văn hoá Việt nơi xa xứ

Những người kể chuyện văn hoá Việt nơi xa xứ

Hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW, người Việt Nam ở nước ngoài có nhiều sáng kiến kể câu chuyện quê hương sinh động, gần gũi với bạn bè sở tại.
Khai hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên

Khai hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 khai mạc các hoạt động văn hóa, triển lãm, thể thao và du lịch tại Điện Biên, quy tụ đại diện 11 tỉnh.
Phiên bản di động