Nhiều cha mẹ “đánh cắp” tính tự chủ của con?

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Học sinh Singapore đứng đầu bài kiểm tra toàn cầu về Toán và Khoa học
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Làm đẹp hồ sơ tuyển sinh - vấn đề trong giáo dục Đại học Mỹ

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?

Bao con từ A đến Z

Nói về thực trạng phụ huynh lấy đi tính tự chủ của con, PGS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng Ban Đào tạo – Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: Anh bạn tôi năm nay ngoài 60 tuổi rồi mà vẫn được các cụ xấp xỉ 100 tuổi quan tâm, lo lắng, nhắc nhở như trẻ nhỏ: nhớ mặc ấm, đi đường cẩn thận kẻo tai nạn... Đó là sự quan tâm, lo lắng của bậc cha mẹ từ thời còn đầy gian khổ, thiếu cái ăn cái mặc, nên con cái luôn được ưu tiên.

Nhưng ngày nay, lo cho con cái nhiều quá lại có tác dụng ngược, làm đứa trẻ không lớn lên được, không tự chủ và ỷ lại thành thói quen xấu, nếu không đáp ứng đòi hỏi, chúng có thể làm thương tổn tình cảm gia đình.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con
Bao bọc quá đà, thương hay kìm hãm sự phát triển của con? (nguồn ảnh: Tuổi Trẻ).

Cách giáo dục của các bậc cha mẹ lâu nay khiến con cái trở nên thụ động, khó có thể khẳng định mình. Lúc bé, trẻ được bế ẵm. Lớn lên, các em được nuông chiều như hoàng tử, công chúa, chuyện xin tiền cha mẹ với các em hiển nhiên “như ngày thường ở huyện”. Đi học, các em được cha mẹ chọn trường, tìm lớp, chọn ngành nghề cho. Ra trường, các em lại được cha mẹ lo luôn cho “tấm vé” việc làm.

Từ đó, PGS Nguyễn Văn Nhã khẳng định, đây không còn là tình thương mà là kìm hãm sự trưởng thành, phát triển của cả một con người. Trẻ cần phải có những trải nghiệm không vui vẻ, gặp khó khăn, thất bại mới có thể trưởng thành. Nếu kèm cặp con quá mức sẽ tạo áp lực và trẻ sẽ mất đi khả năng tư duy, tự chủ của bản thân.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Khánh Trung (Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục - IRED) nhận định, trong xã hội ta hiện nay, có nhiều “cậu ấm cô chiêu” chỉ biết ăn học. Ông dẫn chứng câu nói của một bà mẹ về đứa con trai đang là sinh viên của mình: “Làm sao nó biết làm việc nhà, bởi vì thức dậy thì đã có người giúp việc của gia đình sắp xếp chăn màn, dọn phòng. Nó chỉ biết ăn rồi đi học?”.

TS. Nguyễn Khánh Trung cho rằng nhiều cha mẹ đang  “đánh cắp” sự trưởng thành của con mà không hề hay biết. Thực tế, trong nhiều gia đình, cha mẹ Việt “bao” con từ A đến Z: đi học trường nào có cha mẹ lo, học xong làm việc gì có cha mẹ chạy, thậm chí cưới vợ gả chồng, xây nhà, sinh con cũng được cha mẹ lo hết. “Cha mẹ nuôi con, thương con kiểu đó chẳng khác nào biến con thành gánh nặng cho những người thân và xã hội”,  TS. Nguyễn Khánh Trung phân tích.

Đừng mãi bồng bế con

Nói về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự chủ cho trẻ, PGS. Nguyễn Văn Nhã cho rằng đến tuổi trẻ đi học, người lớn nên chú trọng vào việc hướng dẫn và giải thích chứ không làm bài tập hộ trẻ, hãy để trẻ tự làm mọi việc như thay quần áo, tắm rửa, xới cơm... Không thể cha mẹ cứ mãi làm thay, bao cấp con kẻo lại luẩn quẩn rơi vào kiểu “chăm lo cho thế hệ trẻ” là cực kỳ nguy hiểm. Mãi “bồng bế” con sẽ khiến đứa trẻ không chủ động thay đổi tư duy, không tự làm mọi việc, và khó có thể tự quyết định được tương lai của chính mình.

Bằng kinh nghiệm và qua nghiên cứu, TS. Nguyễn Khánh Trung khẳng định việc xây dựng tính tự chủ cho con cái cực kỳ quan trọng. Đó là khả năng trẻ tự biết lo cho bản thân, tự chủ về đời sống tinh thần, tư duy độc lập, có khả năng hội nhập vào xã hội. Ông dẫn chứng trẻ em Pháp, ngoài thời gian học ở trường và làm bài tập ở nhà, thường được phân việc gia đình. Sau 14 tuổi, trẻ được khuyến khích đi làm thêm vào dịp hè để tự thực hiện các “dự án” của riêng mình như mua sắm các vật dụng mong muốn, thực hiện các chuyến đi…

Từ đó, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh, thay vì chạy theo thành tích, chúng ta cần giáo dục tính tự chủ cho trẻ, để trẻ có thể sinh tồn, có thể đứng trên đôi chân của chính mình và bước đi. Và khi tự mình bước đi được rồi thì mới có thể chạy nhảy vui chơi với đời, mới có thể trèo lên cao và có khả năng để góp sức mình với xã hội. “Cũng như mọi loài khác, con người trước tiên muốn tồn tại phải có khả năng tự lo. Nếu không thể đi trên đôi chân của mình thì sẽ phải làm sao?”,  TS. Trung băn khoăn.

Có lẽ vì thế, vợ chồng Tổng thống Barack Obama đã cho con đi làm thêm, tỉ phú Bill Gates hiến hầu hết tài sản của mình làm từ thiện. Không phải họ không thương con, mà đang tạo cho con bối cảnh cần thiết để con không dựa dẫm, cho phép con sống cuộc sống của chính mình, bằng đôi bàn tay và khối óc của mình.

Giáo dục gia đình hay giáo dục nhà trường nếu không góp phần tạo nên những cá nhân trưởng thành, được khai minh khai trí, làm chủ những gì được học và có thể thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì đó là sự giáo dục thất bại. “Một quốc gia tự chủ phát triển khi có những công dân tự chủ. Chính vì vậy, lúc này chúng ta đừng chỉ dạy con biết nghe lời, đừng chú trọng đến điểm số nữa mà phải đặt lại câu hỏi: Liệu các bậc cha mẹ đã giáo dục và xây dựng tính tự chủ cho con đúng và đủ chưa?”, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con GS. Trần Văn Nhung: “Nên tham khảo mô hình giáo dục quốc tế tốt”

"Mục đích của giáo dục hiện đại là tạo ra thế hệ mới phát triển toàn diện, hài hòa, có đạo đức, đậm nét nhân ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Các trường ĐH phải chủ động vươn lên với tinh thần quyết tâm, đột phá

Sáng nay 12/11, trường ĐH Kinh tế quốc dân đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường và đón nhận ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Biểu tình bạo lực ở Indonesia: Giáo dục thất bại là nguyên nhân?

Trong một xã hội đa dạng về văn hóa, tôn giáo… hệ thống giáo dục không đi đúng hướng sẽ tạo ra những vấn đề ...

 

 

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Australia đẩy mạnh công nghệ giám sát cá mập sau loạt vụ tấn công

Australia đẩy mạnh công nghệ giám sát cá mập sau loạt vụ tấn công

Chính quyền bang New South Wales (NSW), Australia sẽ triển khai lực lượng máy bay không người lái (drone) tuần tra quanh năm tại 70 bãi biển.
Liên hợp quốc công bố đánh giá ban đầu về động đất Venezuela, gần 6,8 triệu người bị ảnh hưởng

Liên hợp quốc công bố đánh giá ban đầu về động đất Venezuela, gần 6,8 triệu người bị ảnh hưởng

Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) ước tính hai trận động đất mạnh xảy ra tại Venezuela ngày 25/6 có thể ảnh hưởng tới khoảng 6,76 triệu người.
Tòa án Mỹ bác bỏ đề nghị nới lỏng quy định về ô nhiễm bụi mịn

Tòa án Mỹ bác bỏ đề nghị nới lỏng quy định về ô nhiễm bụi mịn

Tòa phúc thẩm Mỹ hủy bỏ các tiêu chuẩn thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden đối với ô nhiễm bụi mịn từ các nhà máy nhiệt điện than ...
Minh tinh Kiều Chinh trở về Việt Nam dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026, kỳ vọng kết nối điện ảnh Việt với thế giới

Minh tinh Kiều Chinh trở về Việt Nam dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026, kỳ vọng kết nối điện ảnh Việt với thế giới

Từ Mỹ trở về Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 (DANAFF IV), diễn viên Kiều Chinh gây chú ý bởi sự trẻ ...
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh được gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất đến cuối năm 2026

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh được gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất đến cuối năm 2026

Chính phủ vừa ban hành Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê ...
Eva Green gặp chấn thương khi quay 'Wednesday' phần 3, đoàn phim Netflix tạm dừng ghi hình

Eva Green gặp chấn thương khi quay 'Wednesday' phần 3, đoàn phim Netflix tạm dừng ghi hình

Nữ diễn viên người Pháp Eva Green bị thương ở chân trong quá trình quay phần 3 của series đình đám “Wednesday” tại ngoại ô Dublin (Ireland).
Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Trung tâm văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp tổ chức Triển lãm Webtoon Hàn Quốc (K-COMICS Origin Vietnam) từ ngày 30/6-28/8.
Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Việc đăng cai Miss Brand Vietnam 2026 - Hoa hậu Thương hiệu Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá văn hóa, du lịch địa phương.
Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Tạp chí Fortune (Mỹ) nhận định Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á nhờ tốc độ tăng trưởng khách quốc tế ấn tượng.
Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Hàn Quốc tái định hình văn hóa đại chúng toàn cầu thông qua điện ảnh và phim truyền hình, trong đó nhiều tác phẩm được quay ở các địa điểm của Seoul.
Doanh thu du lịch tăng trưởng mạnh, Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số

Doanh thu du lịch tăng trưởng mạnh, Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên đón trên 5,25 triệu lượt khách, trong đó có hơn 178 nghìn lượt khách quốc, doanh thu từ đạt 7.352 tỷ đồng.
Gia Lai chào Hè 2026 bằng 'bữa tiệc' âm nhạc nhiều cảm xúc

Gia Lai chào Hè 2026 bằng 'bữa tiệc' âm nhạc nhiều cảm xúc

Gia Lai không chỉ là niềm tự hào của một vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mà còn là biểu tượng của tinh thần đổi mới và khát vọng.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

Cuốn sách ‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh– 52 sai lầm cần tránh trong đời’ của nhà văn, doanh nhân người Thụy Sỹ Rolf Dobelli mang đến một góc nhìn mới.
Những ngày phim Belarus tại Việt Nam 2026 giới thiệu 6 tác phẩm điện ảnh đặc sắc

Những ngày phim Belarus tại Việt Nam 2026 giới thiệu 6 tác phẩm điện ảnh đặc sắc

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
Việt Nam, điểm gặp của những miền nhớ

Việt Nam, điểm gặp của những miền nhớ

Hơn hai thập niên lịch sử đất nước Việt Nam hiện lên qua ống kính của ba nhiếp ảnh gia Pháp Daniel Roussel, Gilbert Bertrand và Lily Franey.
Phong vị Kinh Kỳ: Kết nối những ký ức xưa của phố cổ Hà Nội qua góc nhìn của thế hệ trẻ

Phong vị Kinh Kỳ: Kết nối những ký ức xưa của phố cổ Hà Nội qua góc nhìn của thế hệ trẻ

Dự án Phong vị Kinh Kỳ ra đời mở ra một cách tiếp cận mới để gen Z chạm vào văn hoá theo cách mới mẻ.
Triển lãm nghệ thuật ‘Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử’: Tôn vinh đạo học Việt Nam bằng nghệ thuật

Triển lãm nghệ thuật ‘Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử’: Tôn vinh đạo học Việt Nam bằng nghệ thuật

Hướng tới kỷ niệm 950 năm ra đời Văn Miếu - Quốc Tử Giám triển lãm nghệ thuật ‘Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử’ diễn ra từ ngày 27/5 đến 30/6.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Từ ngày 15-18/6, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Mémorial de Caen, Pháp) đã có chuyến làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

chính quyền thành phố cảng Lorient thuộc vùng Bretagne miền Tây Bắc nước Pháp đã phối hợp với các Hiệp hội tổ chức sự kiện Festival Vietnam lần thứ 4.
Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghề truyền thống ở Huế, nơi lưu giữ ký ức và bản sắc văn hóa qua nhiều thế hệ đang đứng trước những đổi thay của đời sống hiện đại.
Phiên bản di động