Nhiều cha mẹ “đánh cắp” tính tự chủ của con?

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Học sinh Singapore đứng đầu bài kiểm tra toàn cầu về Toán và Khoa học
nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Làm đẹp hồ sơ tuyển sinh - vấn đề trong giáo dục Đại học Mỹ

Một số cha mẹ đang lạm dụng việc làm thay con, quyết định tương lai của con mà không hề hay biết?

Bao con từ A đến Z

Nói về thực trạng phụ huynh lấy đi tính tự chủ của con, PGS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng Ban Đào tạo – Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: Anh bạn tôi năm nay ngoài 60 tuổi rồi mà vẫn được các cụ xấp xỉ 100 tuổi quan tâm, lo lắng, nhắc nhở như trẻ nhỏ: nhớ mặc ấm, đi đường cẩn thận kẻo tai nạn... Đó là sự quan tâm, lo lắng của bậc cha mẹ từ thời còn đầy gian khổ, thiếu cái ăn cái mặc, nên con cái luôn được ưu tiên.

Nhưng ngày nay, lo cho con cái nhiều quá lại có tác dụng ngược, làm đứa trẻ không lớn lên được, không tự chủ và ỷ lại thành thói quen xấu, nếu không đáp ứng đòi hỏi, chúng có thể làm thương tổn tình cảm gia đình.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con
Bao bọc quá đà, thương hay kìm hãm sự phát triển của con? (nguồn ảnh: Tuổi Trẻ).

Cách giáo dục của các bậc cha mẹ lâu nay khiến con cái trở nên thụ động, khó có thể khẳng định mình. Lúc bé, trẻ được bế ẵm. Lớn lên, các em được nuông chiều như hoàng tử, công chúa, chuyện xin tiền cha mẹ với các em hiển nhiên “như ngày thường ở huyện”. Đi học, các em được cha mẹ chọn trường, tìm lớp, chọn ngành nghề cho. Ra trường, các em lại được cha mẹ lo luôn cho “tấm vé” việc làm.

Từ đó, PGS Nguyễn Văn Nhã khẳng định, đây không còn là tình thương mà là kìm hãm sự trưởng thành, phát triển của cả một con người. Trẻ cần phải có những trải nghiệm không vui vẻ, gặp khó khăn, thất bại mới có thể trưởng thành. Nếu kèm cặp con quá mức sẽ tạo áp lực và trẻ sẽ mất đi khả năng tư duy, tự chủ của bản thân.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Khánh Trung (Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục - IRED) nhận định, trong xã hội ta hiện nay, có nhiều “cậu ấm cô chiêu” chỉ biết ăn học. Ông dẫn chứng câu nói của một bà mẹ về đứa con trai đang là sinh viên của mình: “Làm sao nó biết làm việc nhà, bởi vì thức dậy thì đã có người giúp việc của gia đình sắp xếp chăn màn, dọn phòng. Nó chỉ biết ăn rồi đi học?”.

TS. Nguyễn Khánh Trung cho rằng nhiều cha mẹ đang  “đánh cắp” sự trưởng thành của con mà không hề hay biết. Thực tế, trong nhiều gia đình, cha mẹ Việt “bao” con từ A đến Z: đi học trường nào có cha mẹ lo, học xong làm việc gì có cha mẹ chạy, thậm chí cưới vợ gả chồng, xây nhà, sinh con cũng được cha mẹ lo hết. “Cha mẹ nuôi con, thương con kiểu đó chẳng khác nào biến con thành gánh nặng cho những người thân và xã hội”,  TS. Nguyễn Khánh Trung phân tích.

Đừng mãi bồng bế con

Nói về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự chủ cho trẻ, PGS. Nguyễn Văn Nhã cho rằng đến tuổi trẻ đi học, người lớn nên chú trọng vào việc hướng dẫn và giải thích chứ không làm bài tập hộ trẻ, hãy để trẻ tự làm mọi việc như thay quần áo, tắm rửa, xới cơm... Không thể cha mẹ cứ mãi làm thay, bao cấp con kẻo lại luẩn quẩn rơi vào kiểu “chăm lo cho thế hệ trẻ” là cực kỳ nguy hiểm. Mãi “bồng bế” con sẽ khiến đứa trẻ không chủ động thay đổi tư duy, không tự làm mọi việc, và khó có thể tự quyết định được tương lai của chính mình.

Bằng kinh nghiệm và qua nghiên cứu, TS. Nguyễn Khánh Trung khẳng định việc xây dựng tính tự chủ cho con cái cực kỳ quan trọng. Đó là khả năng trẻ tự biết lo cho bản thân, tự chủ về đời sống tinh thần, tư duy độc lập, có khả năng hội nhập vào xã hội. Ông dẫn chứng trẻ em Pháp, ngoài thời gian học ở trường và làm bài tập ở nhà, thường được phân việc gia đình. Sau 14 tuổi, trẻ được khuyến khích đi làm thêm vào dịp hè để tự thực hiện các “dự án” của riêng mình như mua sắm các vật dụng mong muốn, thực hiện các chuyến đi…

Từ đó, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh, thay vì chạy theo thành tích, chúng ta cần giáo dục tính tự chủ cho trẻ, để trẻ có thể sinh tồn, có thể đứng trên đôi chân của chính mình và bước đi. Và khi tự mình bước đi được rồi thì mới có thể chạy nhảy vui chơi với đời, mới có thể trèo lên cao và có khả năng để góp sức mình với xã hội. “Cũng như mọi loài khác, con người trước tiên muốn tồn tại phải có khả năng tự lo. Nếu không thể đi trên đôi chân của mình thì sẽ phải làm sao?”,  TS. Trung băn khoăn.

Có lẽ vì thế, vợ chồng Tổng thống Barack Obama đã cho con đi làm thêm, tỉ phú Bill Gates hiến hầu hết tài sản của mình làm từ thiện. Không phải họ không thương con, mà đang tạo cho con bối cảnh cần thiết để con không dựa dẫm, cho phép con sống cuộc sống của chính mình, bằng đôi bàn tay và khối óc của mình.

Giáo dục gia đình hay giáo dục nhà trường nếu không góp phần tạo nên những cá nhân trưởng thành, được khai minh khai trí, làm chủ những gì được học và có thể thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì đó là sự giáo dục thất bại. “Một quốc gia tự chủ phát triển khi có những công dân tự chủ. Chính vì vậy, lúc này chúng ta đừng chỉ dạy con biết nghe lời, đừng chú trọng đến điểm số nữa mà phải đặt lại câu hỏi: Liệu các bậc cha mẹ đã giáo dục và xây dựng tính tự chủ cho con đúng và đủ chưa?”, TS. Nguyễn Khánh Trung nhấn mạnh.

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con GS. Trần Văn Nhung: “Nên tham khảo mô hình giáo dục quốc tế tốt”

"Mục đích của giáo dục hiện đại là tạo ra thế hệ mới phát triển toàn diện, hài hòa, có đạo đức, đậm nét nhân ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Các trường ĐH phải chủ động vươn lên với tinh thần quyết tâm, đột phá

Sáng nay 12/11, trường ĐH Kinh tế quốc dân đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường và đón nhận ...

nhieu cha me danh cap tinh tu chu cua con Biểu tình bạo lực ở Indonesia: Giáo dục thất bại là nguyên nhân?

Trong một xã hội đa dạng về văn hóa, tôn giáo… hệ thống giáo dục không đi đúng hướng sẽ tạo ra những vấn đề ...

 

 

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 8/6/2026, Lịch vạn niên ngày 8 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 8/6/2026, Lịch vạn niên ngày 8 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 8/6. Lịch âm hôm nay 8/6/2026? Âm lịch hôm nay 8/6. Lịch vạn niên 8/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Mỹ nhắm đến việc sử dụng tài sản của Iran cho một kế hoạch

Mỹ nhắm đến việc sử dụng tài sản của Iran cho một kế hoạch

Mỹ đang xem xét khả năng chuyển hướng một phần tài sản của Iran để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do các cuộc tấn ...
Tổng thống Hàn Quốc đề cử nữ Thủ tướng mới

Tổng thống Hàn Quốc đề cử nữ Thủ tướng mới

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã đề cử bà Han Seong-sook, đương kim Bộ trưởng Doanh nghiệp vừa và nhỏ, giữ chức Thủ tướng mới của nước này.
Việt Nam  và Lào thúc đẩy hợp tác nâng cao năng lực quản lý tài chính giai đoạn 2026-2030

Việt Nam và Lào thúc đẩy hợp tác nâng cao năng lực quản lý tài chính giai đoạn 2026-2030

Hai Bộ Tài chính Lào và Việt Nam thống nhất triển khai chương trình hợp tác toàn diện trong các lĩnh vực trọng tâm, bao gồm tăng cường năng lực ...
EU thúc đẩy mở rộng sang Tây Balkan giữa những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng

EU thúc đẩy mở rộng sang Tây Balkan giữa những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng

Tại Hội nghị Thượng đỉnh EU-Tây Balkan diễn ra ở Montenegro ngày 6/6, EU tái khẳng định cam kết đẩy nhanh tiến trình kết nạp các quốc gia Tây Balkan.
Số lượng triệu phú tại châu Phi tăng mạnh

Số lượng triệu phú tại châu Phi tăng mạnh

Báo cáo Thịnh vượng Thế giới 2026 cho thấy số người sở hữu tài sản đầu tư từ 1 triệu USD trở lên tại châu Phi đã tăng 4,1% trong ...
Du lịch checklist lên ngôi

Du lịch checklist lên ngôi

Các tour du lịch được xây dựng phục vụ mục đích check - in ngày càng phổ biến, dù là ở Paris hay Bali, bất chấp tình trạng đông đúc và quá tải tại các ...
Điểm đến xanh mát, hoang sơ gần Hà Nội thu hút khách du lịch

Điểm đến xanh mát, hoang sơ gần Hà Nội thu hút khách du lịch

Bãi Pặng thuộc tỉnh Phú Thọ, nổi bật với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn trốn khỏi cái nóng của thành phố.
YouTuber ngoại quốc và tình yêu dành cho Việt Nam

YouTuber ngoại quốc và tình yêu dành cho Việt Nam

Nhiều hình ảnh chân thực về Việt Nam hôm nay đang được lan tỏa bởi chính những người nước ngoài chọn sống, làm việc và gắn bó với dải đất hình chữ S.
Du lịch Hà Nội 6 tháng đầu năm 2026: Đón hơn 18 triệu lượt khách

Du lịch Hà Nội 6 tháng đầu năm 2026: Đón hơn 18 triệu lượt khách

Hà Nội đón hơn 18 triệu lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế tăng gần 27%, khẳng định sức hút của Thủ đô trên bản đồ du lịch.
Ai Cập triển khai tàu điện một ray mới, mở ra kỷ nguyên giao thông thông minh và bền vững

Ai Cập triển khai tàu điện một ray mới, mở ra kỷ nguyên giao thông thông minh và bền vững

Mạng lưới đường sắt một ray mới tại Cairo hứa hẹn sẽ mang đến một kỷ nguyên mới về giao thông thông minh và bền vững cho Ai Cập.
Đầu bếp Hà Nội giành 2 Huy chương Đồng tại đấu trường ẩm thực quốc tế

Đầu bếp Hà Nội giành 2 Huy chương Đồng tại đấu trường ẩm thực quốc tế

Tham dự cuộc thi ẩm thực quốc tế Thailand Ultimate Chef Challenge 2026 tại Bangkok (Thái Lan), Đội tuyển đầu bếp Hà Nội đã xuất sắc giành 2 Huy chương Đồng.
Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Không viết về đất nước bằng những điều lớn lao, những người trẻ trong ‘Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian’ bắt đầu từ những trải nghiệm rất riêng...
Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu nhóm nhạc Ojos tham gia biểu diễn tại Festival Huế 2026 trước khi tiếp tục chuyến lưu diễn qua nhiều thành phố của Việt Nam.
Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho các em nhỏ, minh chứng sống động cho mối quan hệ hợp tác văn hóa.
Người gìn giữ một phần tuổi thơ Việt Nam

Người gìn giữ một phần tuổi thơ Việt Nam

Khi NSND Ngô Mạnh Lân được vinh danh Hiệp sĩ Dế Mèn, nhiều người nhắc lại những bộ phim hoạt hình và nhân vật đã đi cùng bao thế hệ trẻ em Việt Nam.
Những dấu chân không biên giới

Những dấu chân không biên giới

Tập truyện ký ‘Theo dấu chân Người’ tái hiện hành trình 30 năm tìm đường cứu nước của Bác Hồ bằng một lối viết giàu tư liệu, cảm xúc và chiều sâu văn hóa.
Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Chuyến lưu diễn tại Việt Nam của vở múa đương đại nổi tiếng “Duyên ngày nợ đêm” do biên đạo người Pháp gốc Algeria Hervé Koubi dàn dựng.
Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Tối 6/6, tại Hội trường Hải quân Hoàng gia Thái Lan, sự kiện “Con đường lụa Thái vươn ra thế giới lần thứ 15” chính thức khai mạc.
Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Nhiều hoạt động giao lưu, quảng bá văn hóa đặc sắc đã được tổ chức, thu hút sự quan tâm của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, người dân sở tại Czech.
NTK Vũ Thảo Giang kể chuyện di sản qua bộ sưu tập ‘Tứ Bình Phú Quý’ tại Hoa Kỳ

NTK Vũ Thảo Giang kể chuyện di sản qua bộ sưu tập ‘Tứ Bình Phú Quý’ tại Hoa Kỳ

Lấy cảm hứng từ bốn dòng tranh di sản Việt Nam, vừa qua, NTK Vũ Thảo Giang đưa nghệ thuật dân gian bước lên áo dài, lan tỏa bản sắc Việt tại Hoa Kỳ.
Việc UNESCO công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng

Việc UNESCO công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng

Đây là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn về Hồ sơ đề cử Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.
Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Ngày 4/6, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra sự kiện 'Theo dấu chân Người' trong khuôn khổ dự án 'Cháu kể chuyện Bác'.
Việt Nam tích cực tham gia MAB-ICC 38, vận động công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Việt Nam tích cực tham gia MAB-ICC 38, vận động công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Từ ngày 3-6/6, tại Cộng hòa Paraguay sẽ diễn ra Kỳ họp lần thứ 38 Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO (MAB-ICC 38).
Phiên bản di động