Những điều ít biết về ‘khủng bố’ ransomware

Mai Thùy Trang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mới đây, Mỹ và Ireland đã bị mã độc tống tiền (ransomware) tấn công. Điều ít ai biết rằng, ransomware đã xuất hiện từ cách đây hơn 30 năm...
Chiếc đĩa mềm chứa mã độc ransomware đầu tiên trên thế giới. (Nguồn: CNN)
Chiếc đĩa mềm chứa mã độc ransomware đầu tiên trên thế giới. (Nguồn: CNN)

Tháng 12/1989, Eddy Willems, nhân viên tại một công ty bảo hiểm ở Bỉ, nhận được một chiếc đĩa mềm từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) gửi qua đường bưu điện cho những người tham dự hội nghị về AIDS tại Stockholm (Thụy Điển). Khi vừa cho chiếc đĩa mềm vào, máy tính của ông đã bị nhiễm virus.

Đáng lẽ, ông Willems phải xem được nội dung nghiên cứu về bệnh AIDS, nhưng không may, ông đã trở thành một trong những nạn nhân đầu tiên của ransomware - loại virus điện tử tống tiền.

Máy tính của Willems bị khóa và hiển thị thông báo yêu cầu ông phải gửi 189 USD đến địa chỉ một bưu điện ở Panama.

Dù vậy, ông Willems đã không trả tiền chuộc, cũng như không đánh mất bất kỳ dữ liệu nào vì ông đã tìm ra cách để đảo ngược tình thế.

Willems là một ví dụ may mắn trong số vô vàn người không may dính phải loại mã độc này. Nhiều người đã mất trắng những dữ liệu quan trọng.

Tháng 1/1990, Virus Bulletin, tạp chí dành cho các chuyên gia bảo mật đã phân tích: “Tuy đây là một ý tưởng khéo léo và ranh ma, nhưng phần mềm được lập trình khá cẩu thả”.

Hơn nữa, với vụ việc này, thế giới lần đầu tiên biết đến khái niệm tống tiền kỹ thuật số.

Nhà sáng lập đơn độc

Khi điều tra về vụ việc tháng 12/1989, các cơ quan thực thi pháp luật nhận thấy những hành động bất thường từ một hòm thư thuộc sở hữu của một nhà sinh học tiến hóa từng tốt nghiệp Đại học Harvard tên Joseph Popp, người đang tiến hành nghiên cứu bệnh AIDS vào thời điểm đó.

Theo trang web tin tức bảo mật CSOnline.com, Popp đã bị bắt vì tội tống tiền và được công nhận là người phát minh phần mềm tống tiền.

Sau khi bị bắt tại sân bay Schiphol ở Amsterdam (Hà Lan), Joseph Popp được dẫn độ về Mỹ và nhận án tù ngay sau đó.

Theo nhiều nguồn tin, Popp nói với nhà chức trách rằng, ông làm như vậy để quyên góp tiền chuộc, nhằm phục vụ nghiên cứu bệnh AIDS.

Các luật sư của ông sau đó cho rằng, Joseph không đủ sức khỏe để hầu tòa. Theo nhà báo Alina Simone, Popp được cho là đã đeo bao cao su vào mũi và cuốn lô vào râu để chứng tỏ tinh thần không ổn định. Một số báo cáo sau đó cho biết, Joseph Popp đã từng nộp đơn xin việc vào WHO nhưng bị từ chối.

Chia sẻ về sự việc này, nạn nhân Willems nói: “Thậm chí đến giờ, không ai thực sự hiểu vì sao ông ấy lại làm vậy. Việc gửi số đĩa mềm chứa mã độc cho nhiều người như vậy chắc chắn sẽ rất tốn tiền và thời gian. Có thể là Popp đã bị một tổ chức đứng đằng sau lôi kéo hoặc điều khiển. Tôi nghi ngờ rằng, một nhà sinh vật học như Popp có đủ khả năng kinh tế để chi trả cho toàn bộ chi phí mua đĩa”.

Giám đốc nghiên cứu của ABI Research, bà Michela Menting cho biết, Popp là một kẻ hành động “đơn thương độc mã”. Trái với một nhóm tội phạm có tổ chức, động cơ gây án của ông mang đậm màu sắc cá nhân, cho thấy một cảm xúc mãnh liệt về AIDS và các nghiên cứu về AIDS.

Joseph Popp là một người khó hiểu. Theo bà Menting, mặc dù không rõ lý do cho việc phạm tội, Popp đã rất nỗ lực để xóa vết nhơ tù tội của mình và cố gắng theo đuổi những mục tiêu có phần tốt đẹp hơn.

Chẳng hạn, Popp đã viết và xuất bản cuốn sách Sự tiến hóa phổ biến, trong đó ông chủ trương nên kết hôn sớm và khuyến khích phụ nữ trẻ tập trung vào việc sinh con.

Trước khi qua đời vào năm 2007, Popp đã thành lập Khu bảo tồn Bướm Joseph L. Popp, Jr. ở ngoại ô New York.

Vấn đề lớn nhất trong các vụ án ransomware là, các nhóm tội phạm công nghệ thường giao dịch bằng tiền điện tử, vì loại tiền này đã được mã hóa và trao đổi ẩn danh.

Chuyện chưa chấm dứt

Tuy xuất hiện từ lâu nhưng thuật ngữ ransomware thực sự thu hút sự chú ý của thế giới vào tháng 5/2017, khi mã độc WannaCry hoành hành trên khắp thế giới.

Trong hơn một thập niên qua, ransomware là một trong những hình thức tấn công phổ biến và gây thiệt hại nhiều nhất. Theo thống kê của chính phủ Mỹ, kiểu tấn công ransomware kể từ 2005 đã vượt xa các hình thức tấn công trực tuyến khác.

Dịch bệnh ransomware không ngừng khủng bố người dân trên toàn cầu. Có thể là trường học, trường đại học, bệnh viện, sở cảnh sát, cơ quan chính phủ và công dân hằng ngày.

Ngày 11/5 vừa qua, tập đoàn xăng dầu Colonial Pipeline cũng đã bất ngờ bị ransomware tấn công, khiến hệ thống cung cấp xăng dầu bị gián đoạn, hơn 1.000 trạm xăng ở bờ biển phía Nam và phía Đông nước Mỹ đã cạn sạch nhiên liệu.

Colonial Pipeline đã phải chi 4,4 triệu USD tiền chuộc cho tin tặc để đổi lấy quyền kiểm soát hệ thống, cho rằng đây là “việc làm cần thiết vì lợi ích quốc gia”.

Gần đây nhất, các tin tặc tiếp tục sử dụng ransomware làm rối loạn hệ thống chăm sóc sức khỏe của Ireland và mạng lưới y tế và khẩn cấp của Mỹ.

Điều này đã dấy lên hồi chuông cảnh tỉnh, đòi hỏi các quốc gia cần nâng cao sự chú ý và đề phòng để không bị nhiễm mã độc nguy hiểm này.

Bộ Tư pháp Mỹ gần đây tiết lộ, năm 2020 là “năm chứng kiến những cuộc tấn công ransomware tồi tệ nhất”.

Các chuyên gia bảo mật tin rằng các cuộc tấn công ransomware chống lại các tập đoàn và cá nhân sẽ tiếp tục tăng vì chúng dễ thực hiện, khó theo dõi và khả năng khai thác tiền chuộc từ nạn nhân là rất cao.

Vấn đề lớn nhất trong các vụ án ransomware là, các nhóm tội phạm công nghệ thường giao dịch bằng tiền điện tử, vì loại tiền này đã được mã hóa và trao đổi ẩn danh.

Do vậy, công tác điều tra và theo dõi tội phạm sẽ gặp nhiều cản trở hơn. Bên cạnh đó, tội phạm hiện nay thường hoạt động theo nhóm, mưu mô và xảo quyệt hơn nhiều so với cách hoạt động đơn độc của Popp.

TIN LIÊN QUAN
Mỹ lo ngại về những lỗ hổng an ninh mạng trong quân đội sau vụ hack Colonial Pipeline
Bị mã độc tấn công, ngành y tế Ireland tê liệt nhưng nhất quyết không trả tiền chuộc
Phát tán mã độc và tấn công ngân hàng quốc tế, ba nhóm tin tặc Triều Tiên bị Mỹ trừng phạt
Lấy độc trị độc, dùng chính AI để phát hiện 'fake news' tạo bằng robot
Mỹ: Tin tặc tấn công hệ thống máy tính của chính quyền Atlanta
Mai Thùy Trang
(theo CNN)

Đọc thêm

Dịch Covid-19: Ca tử vong thứ 59 là bệnh nhân viêm đa khớp ở Bắc Ninh

Dịch Covid-19: Ca tử vong thứ 59 là bệnh nhân viêm đa khớp ở Bắc Ninh

Baoquocte.vn. Trưa 13/6, Tiểu ban điều trị - Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 thông báo ca tử vong số 59 là bệnh nhân nam, 76 tuổi ở ...
Covid-19 tại Việt Nam trưa 13/6: Thêm 98 ca mắc mới, Bắc Giang chiếm 65 ca

Covid-19 tại Việt Nam trưa 13/6: Thêm 98 ca mắc mới, Bắc Giang chiếm 65 ca

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 trưa 13/6 của Bộ Y tế cho biết có thêm 98 ca mắc Covid-19, trong đó 3 ca nhập cảnh, 95 ca trong nước, Bắc Giang ...
Tấn công mạng quy mô lớn - xu hướng mới của các tin tặc

Tấn công mạng quy mô lớn - xu hướng mới của các tin tặc

Baoquocte.vn. Những tháng qua, thế giới đã chứng kiến các cuộc tấn công mạng gia tăng mạnh mẽ, gây thiệt hại nặng nề cũng như làm gián đoạn các dịch vụ ...
Nga phát triển tổ hợp phòng thủ tên lửa Nudol khiến Mỹ dè chừng

Nga phát triển tổ hợp phòng thủ tên lửa Nudol khiến Mỹ dè chừng

Baoquocte.vn. Nga đang hoàn thành chương trình hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược gồm hệ thống phòng thủ tên lửa mới đầy hứa hẹn mang tên ...
Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngày 13/6, Thủ tướng Australia có cuộc gặp lịch sử với Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Anh nhằm thảo luận những thách thức an ninh ở khu vực, trong ...
Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Belarus Vladimir Makei tỏ rõ ngạc nhiên về những tuyên bố mới đây của phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Minsk.
Tái sinh trong vườn Nhật Bản

Tái sinh trong vườn Nhật Bản

Baoquocte.vn. Việc tiếp xúc với các khu vườn tại Nhật Bản để tắm rừng sẽ khiến chúng ta cảm thấy như được phục hồi và tái sinh.
Cựu hoa hậu châu Á nhan sắc tàn phai, nợ nần chồng chất

Cựu hoa hậu châu Á nhan sắc tàn phai, nợ nần chồng chất

Baoquocte.vn. Hàn Quân Đình đăng quang ngôi vị Hoa hậu châu Á năm 1997 và được truyền thông khen ngợi bởi vẻ đẹp lai hài hòa, quyến rũ. Tuy nhiên, cuộc ...
BLV Quang Huy: 'Đội tuyển Việt Nam đủ sức chiến thắng UAE'

BLV Quang Huy: 'Đội tuyển Việt Nam đủ sức chiến thắng UAE'

Baoquocte.vn. Bình luận viên Quang Huy dành lời khen ngợi đoàn quân của HLV Park Hang Seo khi đội tuyển Việt Nam lần lượt vượt qua những đối thủ khó chịu ...
Libya, Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về hợp tác an ninh, chống nhập cư bất hợp pháp

Libya, Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về hợp tác an ninh, chống nhập cư bất hợp pháp

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya Mohamed Menfi đã gặp và thảo luận với một phái đoàn cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ về hợp tác an ninh ...
Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông, với diễn biến chiến sự ác liệt giữa Israel và Hamas, gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách đối ngoại của ông Biden? Phân tích.
Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Baoquocte.vn. Trung Đông lại chứng kiến bùng phát cuộc xung đột Israel-Palestine. Tại sao lại lúc này và rồi triển vọng sẽ thế nào? Báo TG&VN phân tích.
Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Baoquocte.vn. Mâu thuẫn Mỹ-Iran sẽ thế nào dưới thời của Tổng thống Biden? Qua 100 ngày cầm quyền của ông Biden, số phận của JCPOA có triển vọng ra sao? Báo TG&VN phân tích.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Cơ hội cho Australia tại Thượng đỉnh G7: Thời tới cản không nổi!

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia Scott Morrison đến Cornwall, Vương quốc Anh, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 năm 2021 với vai trò khách mời đặc biệt.
Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Tổng thống Joe Biden công du châu Âu: Bài toán 'khó nhằn' khi tập hợp liên minh đối phó Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Joe Biden sẽ phải thuyết phục một châu Âu đầy thận trọng hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ để đối phó với Trung Quốc.
Thượng đỉnh G7: Đoàn kết hơn sau bài học bó đũa?

Thượng đỉnh G7: Đoàn kết hơn sau bài học bó đũa?

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh đại dịch và nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng... hội nghị năm nay là cơ hội để G7 thể hiện sự thống nhất.
Học giả Anh: G7 là cơ hội để các nước thể hiện sự thống nhất giữa vòng vây thách thức

Học giả Anh: G7 là cơ hội để các nước thể hiện sự thống nhất giữa vòng vây thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị Thượng đỉnh G7 là cơ hội ngoại giao để nhóm 7 nước có nền kinh tế công nghiệp hàng đầu thể hiện sự thống nhất giữa muôn trùng thách thức.
Tổng thống Mỹ Joe Biden công du châu Âu: Nhiều trọng tâm đối ngoại quan trọng

Tổng thống Mỹ Joe Biden công du châu Âu: Nhiều trọng tâm đối ngoại quan trọng

Baoquocte.vn. Chuyến công du nước ngoài kéo dài 8 ngày của Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ bàn về nhiều vấn đề quốc tế quan trọng.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cuộc gặp vội vã?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cuộc gặp vội vã?

Baoquocte.vn. Cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton nhận định, chưa có những chuẩn bị phù hợp và đầy đủ cho Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Phiên bản di động