Nước Nga đâu chỉ có giếng dầu và vũ khí hạt nhân?

Bảo Huy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Xuất khẩu năng lượng và công nghiệp quốc phòng có thể là hai cấu phần quan trọng, song không phải là tất cả với tăng trưởng và phát triển của nước Nga.
(01.07) Một dàn khai thác dầu của Nga. (Nguồn: Max Andeev)
Dầu mỏ và khí đốt đóng vai trò quan trọng song liệu có phải là tất cả với Nga? - Một dàn khai thác dầu của Nga. (Nguồn: Max Andeev)

Phát biểu tại Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ tháng 7/2021, Tổng thống Joe Biden từng nói Nga không sản xuất được thứ gì ngoài giếng dầu mỏ và vũ khí hạt nhân. Vậy tuyên bố này có thực sự chính xác?

Khi dầu không còn là “đầu câu chuyện”

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, năm 2020, Nga có nền kinh tế lớn thứ 13 thế giới về GDP (1.400 tỷ USD) và giá trị xuất khẩu (431,5 tỷ USD), đồng thời đứng thứ 6 thế giới về sức mua tương đương.

Cục Thống kê Nhà nước Liên bang Nga cho biết khi nhu cầu toàn cầu giảm do đại dịch năm 2020, tỷ trọng của ngành dầu và khí đốt chỉ còn chiếm 15,2% GDP của Nga, giảm từ 19,2% năm 2019 và 21,1% năm 2018, Với Ngân hàng Thế giới, con số này thậm chí còn thấp hơn.

Dù vậy, ngành năng lượng vẫn đóng vai trò quan trọng với ngân sách liên bang của Nga và xuất khẩu. Dữ liệu doanh thu của Bộ Tài chính Nga được chia thành hai loại chính: doanh thu từ dầu khí và doanh thu phi dầu khí. Theo số liệu của cơ quan này, khoảng 28% tổng thu ngân sách năm 2020 đến từ dầu khí, giảm so với mức gần 39,3% (2019) và gần 46,4% (2018).

Số liệu của Ngân hàng Thế giới và Cơ quan Quan sát Phức hợp kinh tế (OEC) cho thấy các sản phẩm xăng dầu chiếm khoảng 52% -53% giá trị xuất khẩu Nga.

Nền kinh tế đa trụ cột

Thêm vào đó, các ngành hàng hóa và dịch vụ khác cũng đóng góp đáng kể vào kinh tế Nga.

Thứ nhất, Nga là nhà sản xuất hàng đầu về lò phản ứng hạt nhân và các dịch vụ liên quan. Theo tờ DW (Đức), tập đoàn Nhà nước về năng lượng nguyên tử Nga (Rosatom) tự hào vì “đứng đầu về số lượng dự án xây dựng lò phản ứng hạt nhân được thực hiện đồng thời” trên thế giới, với tổng số đơn đặt hàng nước ngoài trị giá hơn 138 tỷ USD tính đến 2020.

Tính đến tháng 8/2021, Hiệp hội Hạt nhân thế giới đã thống kê 38 dự án lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động trong danh mục đầu tư của Rosatom, bao gồm 11 quốc gia: 10 đang hoạt động, 11 đang xây dựng, 10 đã ký hợp đồng và 7 đang trong giai đoạn lập kế hoạch.

Nga cũng tích cực tham gia vào việc sản xuất nhiên liệu cho các lò phản ứng điện hạt nhân. Moscow chịu trách nhiệm về khoảng 43% làm giàu uranium trên toàn thế giới, cũng như 20% chuyển đổi uranium và 8% sản xuất uranium.

Thứ hai, Nga là nhà xuất khẩu vũ khí thông thường lớn thứ hai thế giới giai đoạn 2016-2020: Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), từ năm 2016-2020, Nga đã chuyển giao nhiều hợp đồng vũ khí thông thường cho 45 quốc gia chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu vũ khí toàn cầu từ 2016-2020, chỉ đứng sau Mỹ.

Hai công ty sản xuất vũ khí và dịch vụ quân sự của Nga gồm nhà sản xuất hệ thống phòng không Almaz Antey và United Shipbuilding Corp nằm trong danh sách 25 công ty sản xuất vũ khí hàng đầu thế giới của SIPRI, với doanh thu từ vũ khí lên tới 13,9 tỷ USD (2019).

TASS dẫn lời các quan chức Nga cho biết năm 2020, xuất khẩu vũ khí và công nghệ quân sự của Nga tăng lên hơn 15 tỷ USD, với danh mục đơn hàng xuất khẩu lên tới 50 tỷ USD.

Nga sẽ bảo vệ vùng phía Đông với những tổ hợp tên lửa phòng không S-400 Triumph. (Nguồn: Izvestia)
Nga là một trong những nhà xuất khẩu vũ khí thông thường hàng đầu thế giới - Ảnh: Hệ thống phòng thủ tên lửa S-400. (Nguồn: Izvestia)

Thứ ba, Nga là quốc gia sở hữu phương tiện duy nhất của NASA để đưa các phi hành gia Mỹ lên vũ trụ từ năm 2011 đến năm 2020. Trong thập niên qua, việc Mỹ chấm dứt chương trình Tàu con thoi (2011) khiến Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) phải dựa hoàn toàn vào tàu vũ trụ của Nga để trung chuyển phi hành gia tại Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS).

Mặc dù thử nghiệm thành công mới đây của tàu vũ trụ Space X Crew Dragon đã giúp NASA có thêm phương án để đưa phi hành gia lên ISS, song cơ quan này vẫn ký hợp đồng với Moscow để đưa một phi hành gia Mỹ lên ISS trên tàu Soyuz MS-18 của Nga vào tháng 2/2022, với chi phí ngày càng tăng và dự tính có thể lên tới 90 triệu USD cho một lần bay.

Thứ tư, Nga là nhà cung cấp các động cơ quan trọng đối với các chương trình không gian và an ninh quốc gia của Mỹ từ năm 2000 đến nay.

Năm 2000, tên lửa Atlas III được phóng lên vũ trụ từ trạm không quân Mũi Canaveral với động cơ RD-180 được thiết kế và chế tạo tại Nga đã mở ra một cột mốc quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên một động cơ Nga cung cấp năng lượng cho một tên lửa Mỹ.

Gần 20 năm sau, vào năm 2019, CST-100 Starliner của Boeing được phóng bằng tên lửa Atlas V (thế hệ tiếp theo của Atlas III) vẫn dựa trên RD-180 của Nga làm động cơ chính.

Trong bài báo gần đây trên NASASpaceFlight.com, nguyên Phó Giám đốc NASA William Graham nhận định: “RD-180 là một động cơ cực kỳ đáng tin cậy cho dòng Atlas, cung cấp năng lượng cho tất cả 87 nhiệm vụ Atlas V cho đến nay — cũng như 6 tên lửa Atlas III trước đó — mà không có bất kỳ các dị thường ảnh hưởng đến sứ mệnh”.

RD-180 dự kiến ​​sẽ tiếp tục được sử dụng đến năm 2022 sau khi điều chỉnh cụ thể cho Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Mỹ năm 2015 được thông qua, theo đó cho phép sử dụng thêm 18 động cơ tên lửa “được thiết kế hoặc sản xuất” ở Nga, thay vì cấm chúng trên diện rộng.

Ngoài ra, Nga cũng đã đạt thành tựu công nghệ cao khác về vũ trụ: Số lượng các vụ phóng vào không gian của Nga đứng thứ ba trên thế giới vào năm 2020, với 17 lần phóng thành công và không lần nào thất bại.

Thứ năm, Nga còn là nhà xuất khẩu lúa mì, than, kim loại và đá quý lớn của thế giới: Số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ cho thấy từ tháng 7/2020 đến tháng 6/2021, Nga đã xuất khẩu 38,5 triệu tấn lúa mì và các sản phẩm từ lúa mì, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới và Liên minh châu Âu (EU) nói chung.

Theo Hiệp hội Năng lượng quốc tế, Nga là nhà sản xuất than lớn thứ sáu thế giới về khối lượng, với xuất khẩu than bánh năm 2019 là 17,6 tỷ USD. Đồng thời, năm 2019, xuất khẩu kim loại, kim loại quý, đá quý và hàng hóa liên quan của Nga đạt tổng cộng 61 tỷ USD.

Theo dữ liệu khai thác do Áo tổng hợp, Nga là nhà sản xuất sắt lớn thứ 5 thế giới, nhà sản xuất nhôm, vàng và bạch kim lớn thứ hai, lớn thứ 6 về đồng, thứ 3 về nickel và là nhà sản xuất kim cương hàng đầu thế giới.

(01.07) Động cơ tên lửa RD-180 của Nga vẫn là đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động phóng tàu vũ trụ của NASA. (Nguồn: AmericaSpace)
Động cơ RD-180 của Nga vẫn là đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động của ngành hàng không vũ trụ Mỹ. (Nguồn: AmericaSpace)

Thế mạnh khác

Ngoài ra, đóng góp lớn vào thuế của Nga đến từ các lĩnh vực bao gồm tài chính, bán lẻ, viễn thông, điện và giao thông vận tải. Theo truyền thông Nga, ngân hàng Sberbak là ví dụ điển hình khi trong cả hai năm 2016 và 2020, đây là công ty duy nhất không liên quan đến dầu khí trong số 5 công ty đóng thuế hàng đầu tại Nga.

Một ví dụ khác là ngành đường sắt Nga do nhà nước kiểm soát đóng góp lớn cho ngân khố nhà nước và nền kinh tế nói chung, khi chiếm tới 87% lượng hàng hóa vận chuyển trong nước năm 2020 (không tính dầu và khí đốt được vận chuyển bằng đường ống) theo Rostat.

Ngoài ra, theo nhà phân tích thị trường SensorTower, Nga cũng đã tạo ra một số đổi mới thành công về mặt thương mại trong các dịch vụ kỹ thuật số như hai ứng dụng đặt xe được tải xuống nhiều nhất thế giới (2020) là InDriver và Yandex Taxi.

Vì vậy, nhìn tổng thể, có thể thấy rõ ràng nền kinh tế Nga không chỉ dựa vào “giếng dầu và vũ khí hạt nhân”.

Dòng chảy phương Bắc 2: Phép thử tính gắn kết trong liên minh cầm quyền Đức?

Dòng chảy phương Bắc 2: Phép thử tính gắn kết trong liên minh cầm quyền Đức?

Hiện nay liên minh cầm quyền ba bên trong chính phủ Đức dường như không có sự thống nhất trong cách tiếp cận vấn đề ...

Hé lộ: Tàu ngầm Nga và tàu chiến Anh va chạm lần đầu tiên sau Chiến tranh Lạnh

Hé lộ: Tàu ngầm Nga và tàu chiến Anh va chạm lần đầu tiên sau Chiến tranh Lạnh

Bộ Quốc phòng Anh tiết lộ một tàu ngầm của Nga đã từng va chạm với một tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh ...

(theo Russia Matters)

Đọc thêm

TP. Hồ Chí Minh: Đồng bào theo đạo Hồi chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

TP. Hồ Chí Minh: Đồng bào theo đạo Hồi chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

Baoquocte.vn. Đồng bào theo đạo Hồi luôn kề vai, sát cánh cùng nhân dân vượt qua khó khăn, thử thách, tích cực tham gia phong trào đạt hiệu quả thiết thực.
Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Baoquocte.vn. Tìm lời giải cho khủng hoảng lương thực, cân bằng trong quan hệ với Trung Quốc là trọng tâm của Ngoại trưởng Mỹ tại Hội nghị Ngoại trưởng G20.
U19 Đông Nam Á 2022: U19 Việt Nam thắng đậm U19 Brunei, tạm dẫn đầu bảng A

U19 Đông Nam Á 2022: U19 Việt Nam thắng đậm U19 Brunei, tạm dẫn đầu bảng A

Baoquocte.vn. U19 Việt Nam thắng U19 Brunei với tỷ số 4-0 nhờ các pha ghi bàn của Châu Phi, Giản Tân, Đức Việt trong trận đấu Tùng Hân bị truất quyền ...
Tin thế giới 6/7: Nga nói đã tiêu diệt HIMARS, khẳng định quan hệ với Kazakhstan, Đức thông qua kế hoạch cứu trợ năng lượng

Tin thế giới 6/7: Nga nói đã tiêu diệt HIMARS, khẳng định quan hệ với Kazakhstan, Đức thông qua kế hoạch cứu trợ năng lượng

Baoquocte.vn. Nga nói đã tiêu diệt HIMARS, khẳng định quan hệ với Kazakhstan, Đức thông qua kế hoạch cứu trợ năng lượng…là một số tin thế giới nổi bật ngày 6/7.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn khẳng định, Nga luôn là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Chính phủ Việt Nam luôn coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga.
XSMB 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 7/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 7/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 5. xổ số hôm nay 7/7. SXMB 7/7.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chúc chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Nga thành công tốt đẹp, góp phần tăng cường quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga.
Quan hệ hai Đảng, hai nước Việt Nam-Trung Quốc tiếp tục phát triển tích cực, lành mạnh

Quan hệ hai Đảng, hai nước Việt Nam-Trung Quốc tiếp tục phát triển tích cực, lành mạnh

Baoquocte.vn. Đồng chí Lê Hoài Trung, Trưởng ban Đối ngoại Trung ương hội đàm trực tuyến với Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.
XSMT 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. SXMT 7/7

XSMT 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. SXMT 7/7

Baoquocte.vn. XSMT 7/7. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. trực tiếp xổ số miền Trung 7/7/2022. xổ số hôm nay 23/6/2022. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT 7/7
Tin thế giới 6/7: Nga nói đã tiêu diệt HIMARS, khẳng định quan hệ với Kazakhstan, Đức thông qua kế hoạch cứu trợ năng lượng

Tin thế giới 6/7: Nga nói đã tiêu diệt HIMARS, khẳng định quan hệ với Kazakhstan, Đức thông qua kế hoạch cứu trợ năng lượng

Baoquocte.vn. Nga nói đã tiêu diệt HIMARS, khẳng định quan hệ với Kazakhstan, Đức thông qua kế hoạch cứu trợ năng lượng…là một số tin thế giới nổi bật ngày 6/7.
Loạt tin không vui 'đánh úp' Thủ tướng Anh, phiên điều trần khó nhằn sắp đến

Loạt tin không vui 'đánh úp' Thủ tướng Anh, phiên điều trần khó nhằn sắp đến

Baoquocte.vn. Trong hai ngày 5-6/7, một số quan chức cấp cao trong chính phủ Anh lần lượt báo tin không vui cho Thủ tướng Boris Johnson.
Nhộn nhịp tàu Hải quân ở Đông Nam Á

Nhộn nhịp tàu Hải quân ở Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Tàu HTMS Rattanakosin FS-441 của Hải quân Hoàng gia Thái Lan mới cập cảng ở Campuchia trong khi hai tàu của Hải quân Ấn Độ vừa kết thúc chuyến thăm Singapore.
Venezuela hoan nghênh Nga đang ở tuyến đầu nỗ lực 'hình thành thế giới mới'

Venezuela hoan nghênh Nga đang ở tuyến đầu nỗ lực 'hình thành thế giới mới'

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Venezuela hoan nghênh Nga đang ở tuyến đầu trong các nỗ lực chống lại sự mở rộng của NATO.
Covid-19 ở Đông Nam Á: Philippines thông báo thời điểm mở cửa toàn bộ trường học, Indonesia khẩn trương ứng phó dịch lây nhanh trở lại

Covid-19 ở Đông Nam Á: Philippines thông báo thời điểm mở cửa toàn bộ trường học, Indonesia khẩn trương ứng phó dịch lây nhanh trở lại

Baoquocte.vn. Indonesia thông báo một số quy định mới nhằm ứng phó Covid-19 đang lây nhanh trở lại, trong khi Philippines ra thông báo về mở cửa trường học.
Hàn Quốc: Tổng thống ra mệnh lệnh 'nóng' ứng phó Triều Tiên, tăng cường 'mài sắc' năng lực răn đe

Hàn Quốc: Tổng thống ra mệnh lệnh 'nóng' ứng phó Triều Tiên, tăng cường 'mài sắc' năng lực răn đe

Baoquocte.vn. Tổng thống Hàn Quốc ra lệnh cho quân đội nước này đáp trả một cách 'nhanh chóng và nghiêm khắc' trong trường hợp Triều Tiên khiêu khích.
Ẩn số chính trường Israel: Kịch bản cũ, kết cục mới?

Ẩn số chính trường Israel: Kịch bản cũ, kết cục mới?

Baoquocte.vn. Thủ tướng tạm quyền Israel Yair Lapid một lần nữa đối đầu với chính trị gia kỳ cựu Benjamin Netanyahu, song liệu kịch bản một năm về trước có lặp lại?
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Phiên bản di động