Phân tích lý do khiến 'Bom Vua' của Liên Xô từng gây ám ảnh

Lê Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Thiếu tá Andrei Durnovtsev - phi công Không quân Liên Xô và chỉ huy máy bay ném bom Tu-95 Bear - đã lưu tên mình vào lịch sử Chiến tranh Lạnh khi lái chiếc máy bay thả quả bom hạt nhân mạnh nhất từ trước đến nay, có đương lượng nổ 50 megaton, mạnh hơn 3.000 lần so với quả bom Mỹ ném xuống Hiroshima.
TIN LIÊN QUAN
bom vua lien xo khung khiep ra sao Mỹ triển khai máy bay ném bom B-1B và máy bay không người lái Global Hawk ở Biển Đông
bom vua lien xo khung khiep ra sao Hai máy bay ném bom B-1B Lancer của Mỹ hoạt động tại Biển Đông
bom vua lien xo khung khiep ra sao
Nấm khổng lồ của vụ thử hạt nhân. (Nguồn: Wikipedia)

Sức mạnh của "mẹ Kuzka"

Trong những năm qua, theo các nhà sử học, người ta đã đặt nhiều tên cho quả bom đã được thử nghiệm. Andrei Sakharov - một trong những nhà vật lý đã tham gia thiết kế nó - chỉ đơn giản gọi đó là Bom Lớn. Nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev gọi là “mẹ Kuzka”, liên quan đến một câu ngạn ngữ Nga có nghĩa là sắp dạy cho ai đó một bài học khắc nghiệt, khó quên.

Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ đã nhẹ nhàng đặt tên cho cuộc thử nghiệm là “Joe 111”. Nhưng một cái tên phổ biến hơn được sinh ra từ niềm kiêu hãnh của Nga và một nỗi kinh hoàng đã tóm gọn tất cả - Tsar Bomba, hay Bom Vua.

Ngày 30/10/1961, Thiếu tá Durnovtsev và phi hành đoàn đã cất cánh từ một sân bay trên Bán đảo Kola, hướng đến khu vực thử hạt nhân của Liên Xô ở Bắc Cực tại Vịnh Mityushikha, quần đảo Novaya Zemlya. Các nhà khoa học đã sơn máy bay ném bom Tu-95 Bear và máy bay tháp tùng Tu-16 Badger màu trắng để hạn chế thiệt hại nhiệt do xung nhiệt của vụ nổ. Quả bom cũng được gắn một chiếc dù để làm chậm tốc độ rơi, tạo đủ thời gian cho cả hai máy bay ra khỏi bán kính 48km từ Ground Zero (vùng bình địa nơi thả quả bom) trước khi bom nổ.

Khi các máy bay đến đích ở độ cao 10,4 km đã định, viên chỉ huy đã ra lệnh thả quả bom. Máng mở ra, và quả bom bắt đầu rơi, sau ba phút, khi ở độ cao 4 km tính từ mặt đất, quả bom phát nổ và phá vỡ các cửa sổ cách xa hơn 800km. Các nhân chứng đã nhìn thấy ánh chớp xuyên qua mây dày đặc cách xa gần 1.000 km từ vị trí vụ nổ. Đám mây hình nấm bốc cao vào khí quyển đến 72 km tính từ mặt đất. Đỉnh của đám mây hình nấm lan rộng đến 96 km. Xung nhiệt vụ nổ làm cháy cả sơn của hai máy bay.

100 megaton - khả thi và bất khả thi

Ban đầu, các nhà thiết kế dự định thử quả bom có công suất 100 megaton. Họ đã sử dụng cấu hình nhiên liệu khô Lithium Teller-Ulam ba tầng - tương tự thiết bị nhiệt hạch hạt nhân lần đầu tiên được Mỹ trình diễn trong vụ thử hạt nhân mang tên Castle Bravo. Những lo ngại về bụi phóng xạ đã thúc đẩy các nhà khoa học Nga giảm công suất xuống còn một nửa. Điều thú vị, Tsar Bomba là một trong những vũ khí hạt nhân sạch nhất từng được kích nổ, vì thiết kế bom đã loại bỏ 97% lượng bụi phóng xạ có thể.

Ngay cả kích thước cũng "quái dị" - dài 8m, đường kính khoảng 2,1m và nặng hơn 27kg - lớn đến mức khó cho vào bên trong khoang bom của máy bay ném bom Bear được sửa đổi. Có nghi ngờ liệu Tsar Bomba có thể trở thành vũ khí thực tế được sử dụng bởi một máy bay ném bom Liên Xô hay không. Do khoảng cách từ Liên Xô đến Mỹ lớn, việc loại bỏ các thùng nhiên liệu để chở quả bom - kết hợp với trọng lượng cực lớn của chính nó, một máy bay ném bom sẽ không đủ nhiên liệu để thực hiện nhiệm vụ ngay cả khi được tiếp liệu trên không.

Sự lo ngại của Mỹ

CIA đã điều tra xem liệu Liên Xô có kế hoạch đặt đầu đạn tương tự vào các tên lửa đạn đạo liên lục địa siêu mạnh sẽ nhắm vào các thành phố của Mỹ hay không. Do lợi thế hạt nhân của liên minh NATO, Mỹ có thể đặt máy bay ném bom và tên lửa đạn đạo tầm trung khá gần với các mục tiêu của Liên Xô ở Đông Âu. Vào cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, Mỹ đã đặt các tên lửa đạn đạo tầm trung như Thor ở Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, các tên lửa Honest John và Matador ở Tây Đức. Khoảng cách bay ngắn tạo cho tên lửa có cơ hội tốt hơn trong việc sử dụng đầu đạn hạt nhân để tiêu diệt mục tiêu.

Hãy xem xét thiệt hại mà phiên bản 100 megaton của Tsar Bomba có thể gây ra cho Los Angeles - giả sử, nếu bom phát nổ ngay trên Tháp Ngân hàng, tòa nhà cao thứ hai ở phía Tây sông Mississippi. Vụ nổ ở độ cao tương đương 4,3 km tính từ mặt đất sẽ tạo ra một quả cầu lửa nguyên tử đường kính 3,2 km nóng hơn bề mặt của Mặt trời, biến bê-tông và thép của tòa nhà chọc trời thành tro bụi. Trong bán kính 8 km của từ tâm vụ nổ, những người không thiệt mạng bởi vụ nổ và nhiệt cũng sẽ tử vong bởi bức xạ năng lượng lên tới 500 Rem (đơn vị đo liều lượng bức xạ).

Ở khoảng cách đến 32 km từ tâm vụ nổ, sóng chấn động sẽ phá hủy mọi tòa nhà, cả nhà bê tông cốt thép. Ở khoảng cách đến 80 km, bất cứ ai bị quả cầu lửa của vụ nổ sẽ bị bỏng độ ba. Nói tóm lại, Tsar Bomba sẽ tàn phá hoàn toàn khu vực đô thị Los Angeles.

Năm 1963, Khrushchev cho biết, Liên Xô sở hữu một quả bom 100 megaton và nó đã được triển khai tới Đông Đức, nhưng các nhà sử học vẫn bàn thảo đó là sự thật hay chỉ là khoe khoang.

Về phần Sakharov, kinh nghiệm chế tạo và thử nghiệm Bom Vua đã khiến anh ta từ bỏ nghiệp nghiên cứu vũ khí, trở thành một nhà bất đồng chính kiến, phản đối các nỗ lực của Liên Xô trong việc tạo ra một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo, ủng hộ các quyền dân sự ở Liên Xô và đã được trao giải Nobel Hòa bình năm 1975. Còn Durnovtsev, sau khi thả thành công Tsar Bomba, được Không quân Liên Xô thăng cấp Trung tá và được trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Đúng ngày quốc khánh, hải quân nga chính thức tiếp nhận tàu ngầm hạt nhân đáng gờm quận vương vladimir

Đúng ngày Quốc khánh, Hải quân Nga chính thức tiếp nhận tàu ngầm hạt nhân đáng gờm Quận vương Vladimir

TGVN. Tàu ngầm chiến lược chạy bằng năng lượng hạt nhân mới nhất Quận vương Vladimir ngày 12/6 đã được tiếp nhận vào phiên chế của ...

Triển khai tàu ngầm, máy bay ném bom ở biển Đông, mỹ nhắn nhủ thông điệp gì?

Triển khai tàu ngầm, máy bay ném bom ở Biển Đông, Mỹ nhắn nhủ thông điệp gì?

TGVN. Khi quảng bá về sự hiện diện của lực lượng tàu ngầm, điều đó có nghĩa là Hải quân Mỹ có chủ ý đưa ra ...

Nga ngừng nâng cấp nhà máy hạt nhân fordow của iran

Nga ngừng nâng cấp nhà máy hạt nhân Fordow của Iran

TGVN. Ngày 5/12, Công ty chuyên khai thác uranium và xử lý nhiên liệu hạt nhân TVEL của tập đoàn hạt nhân nhà nước Nga ...

(theo National Interest)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Bidenomics và sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu

Bidenomics và sức mạnh dẫn dắt kinh tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Bidenomics được khái quát bằng đầu tư công quy mô lớn và được chi trả bằng đánh thuế lũy tiến cao vào giới nhà giàu.
Vì sao Bộ Y tế chưa phê duyệt vaccine Covid-19 của Moderna?

Vì sao Bộ Y tế chưa phê duyệt vaccine Covid-19 của Moderna?

Baoquocte.vn. Bộ Y tế chưa nhận được hồ sơ đề nghị phê duyệt vaccine Covid-19 của Moderna, mới phê duyệt 2 loại vaccine AstraZeneca và SPUTNIK V.
Sau nửa năm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế - ISS, 3 phi hành gia đã trở về Trái Đất an toàn

Sau nửa năm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế - ISS, 3 phi hành gia đã trở về Trái Đất an toàn

Baoquocte.vn. Sau nửa năm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), hai phi hành gia người Nga và một phi hành gia Mỹ đã về đến Trái Đất an toàn.
Mỹ hủy hải trình đi qua Biển Đen, hai tàu chiến Nga lại hướng đến

Mỹ hủy hải trình đi qua Biển Đen, hai tàu chiến Nga lại hướng đến

Baoquocte.vn. Hướng về phía Biển Đen, hai tàu chiến Alexander Otrakovsky và Kondopoga của Hải quân Nga đã đi qua Eo biển Bosphorus ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ).
Cập nhật Covid-19 ngày 17/4: Số ca tử vong vượt 3 triệu, Ấn Độ quá tải các cơ sở hỏa táng, Campuchia có thể kéo dài lệnh phong tỏa

Cập nhật Covid-19 ngày 17/4: Số ca tử vong vượt 3 triệu, Ấn Độ quá tải các cơ sở hỏa táng, Campuchia có thể kéo dài lệnh phong tỏa

Baoquocte.vn. Số người tử vong do nhiễm virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 trên toàn cầu đã vượt quá 3 triệu người, số người thiệt mạng tiếp tục tăng.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 18/4/2021: Bọ Cạp đa nghi, Bảo Bình có cơ hội thăng tiến

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 18/4/2021: Bọ Cạp đa nghi, Bảo Bình có cơ hội thăng tiến

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao: Việt Nam không tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nói về phản ứng của Việt Nam về Báo cáo thao túng tiền tệ của Bộ Tài chính Hoa Kỳ.
XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 18/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 18/4/2021 - SXKG 18/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 18 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 18/4.
XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

XSMB 18/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMB 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 18/4. SXMB 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMB chủ nhật. KQSXMB.
XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

XSMT 18/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 18/4/2021 - SXMT 18/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 18/4. SXMT 18/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 18 tháng 4 năm 2021. XSMT chủ nhật. KQSXMT.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Baoquocte.vn. Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Baoquocte.vn. Ngày 16/4, trang The Interpreter đã điểm lại những sự kiện đáng chú ý trong 100 ngày đầu tiên của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Mỹ, NATO rút quân khỏi Afghanistan: Nhúng chân vào dễ dàng hơn rời bỏ

Mỹ, NATO rút quân khỏi Afghanistan: Nhúng chân vào dễ dàng hơn rời bỏ

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, NATO tuyên bố sẽ cùng với Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Afghanistan. Dư luận truyền thông Đức có nhiều ý kiến về vấn đề này.
Liệu quan hệ Mỹ-EU có cải thiện dưới thời Tổng thống Joe Biden?

Liệu quan hệ Mỹ-EU có cải thiện dưới thời Tổng thống Joe Biden?

Baoquocte.vn. Cách nhìn nhận bạn – thù là nguyên nhân lớn nhất tác động đến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Mỹ, NATO 'nóng như lửa đốt', lo giữ chốt an toàn cho 'quả lựu đạn' Nga-Ukraine

Mỹ, NATO 'nóng như lửa đốt', lo giữ chốt an toàn cho 'quả lựu đạn' Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Việc Nga gia tăng sức ép quân sự ở Crimea và biên giới Ukraine đang khiến Mỹ và NATO lo ngại và ra sức ngăn cản leo thang thành xung đột.
Báo CNN gọi lực lượng dân quân biển Trung Quốc là 'công cụ đắc lực' trên Biển Đông

Báo CNN gọi lực lượng dân quân biển Trung Quốc là 'công cụ đắc lực' trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Trung Quốc tận dụng tối đa lực lượng dân quân biển và ngư dân phục vụ cho thực hiện “chiến thuật vùng xám” của nước này trên Biển Đông.
Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Baoquocte.vn. Việc khôi phục lòng tin đối với liên minh Mỹ-Nhật sẽ được đưa lên hàng đầu trong chương trình nghị sự.
Phiên bản di động