Phát triển năng lượng hạt nhân tại các nước EU

Phan Hải
(từ Kazakhstan)
Nhân dịp tổ chức cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở Kazakhstan vào ngày 6/10, Kazinform có bài viết về tình trạng và sự phát triển năng lượng hạt nhân ở một số quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Pháp dẫn đầu thế giới về phát triển năng lượng hạt nhân

Pháp hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới về tỷ trọng của các nhà máy điện hạt nhân trong sản xuất điện quốc gia. Theo Cơ quan Năng lượng nguyên tử thế giới (IAEA), tỷ trọng điện được tạo ra từ các nhà máy điện hạt nhân ở Pháp tính đến tháng 12/2023 là 65%.

Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2017, chủ đề năng lượng đã giúp ông Emmanuel Macron xây dựng hình ảnh một ứng cử viên vừa tiến bộ, vừa “thân thiện với môi trường”. Chương trình nghị sự về năng lượng của ứng cử viên này bao gồm cam kết giảm tỷ lệ năng lượng hạt nhân trong nước từ 75% xuống 50% vào năm 2025. Nhưng sang năm 2022, sau đại dịch Covid-19, ông Macron đã vạch ra chính sách năng lượng mới cho đất nước.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại một nhà máy ở Belfort, miền Đông nước Pháp, ngày 10/2/2022. (Nguồn: ER)
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại một nhà máy ở Belfort, miền Đông nước Pháp, ngày 10/2/2022. (Nguồn: ER)

Phát biểu tại thành phố Belfort, ông chủ Điện Elysee đã trình bày kế hoạch phát triển năng lượng hạt nhân của Pháp trong 30 năm tới, trong đó dự kiến ​​xây dựng 6 lò phản ứng hạt nhân mới loại EPR2 trong giai đoạn từ 2035 đến 2045 và 8 lò phản ứng EPR bổ sung - trong giai đoạn từ 2045 đến 2065.

Trong bài phát biểu, Tổng thống Pháp cũng chỉ đạo các công ty và cơ quan có liên quan nghiên cứu khả năng kéo dài tuổi thọ sử dụng của các lò phản ứng hiện có lên hơn 50 năm. Ông nêu những lý do chính khiến nước này thay đổi chính sách năng lượng theo hướng phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình nhằm độc lập về năng lượng với các nhà cung cấp năng lượng nước ngoài, giảm giá điện, tạo việc làm mới và trung hòa carbon, đáp ứng tốt nhu cầu điện của toàn nước Pháp dự kiến ​​tăng 35% vào năm 2050.

Nhà lãnh đạo Pháp đưa ra lộ trình phát triển năng lượng mới của đất nước với tuyên bố “Trong 30 năm, kế hoạch khởi động lại hạt nhân sẽ đưa Pháp trở thành quốc gia lớn đầu tiên trên thế giới loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch, cũng như tăng cường sự độc lập về năng lượng công nghiệp của chúng ta phù hợp với các yêu cầu về khí hậu”.

Bỉ hoãn đóng cửa các lò phản ứng hạt nhân trong 10 năm

Bỉ có hai nhà máy điện hạt nhân với công suất ròng là 5.761 megawatt. Mức tiêu thụ điện của đất nước đã tăng chậm kể từ năm 1990 và năm 2016, điện hạt nhân đã cung cấp 51,3% tương đương 41 TWh mỗi năm cho lượng điện của bang. Nhà máy điện hạt nhân thương mại đầu tiên của đất nước "trái tim châu Âu" bắt đầu hoạt động vào năm 1974.

Đáng chú ý là vào năm 1913, quặng uranium được phát hiện ở Katanga tại Congo, thuộc địa của Bỉ trước đây. Vì vậy, vào giữa thế kỷ XX, Bỉ đã trở thành một trong số ít quốc gia có trữ lượng uranium đáng kể. Ngay cả trước Thế chiến II, Mỹ đã thể hiện sự quan tâm đến trữ lượng uranium của thuộc địa Bỉ. Trong những năm 1940-1950, Bỉ, thông qua thuộc địa của mình, là một trong những nhà cung cấp uranium chính cho Mỹ.

Những mối quan hệ thương mại này dẫn đến việc Bỉ được trao quyền tiếp cận công nghệ hạt nhân cho mục đích dân sự. Kết quả là vào năm 1952, một trung tâm đào tạo nghiên cứu hạt nhân ở Mol đã được thành lập. Lò phản ứng BR1 đầu tiên bắt đầu được xây dựng vào năm 1956.

Phát triển năng lượng hạt nhân tại các nước EU
Nhà máy hạt nhân Doel, Bỉ. (Nguồn: VRT)

Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên Doel 1 được đưa vào hoạt động năm 1974. Trong 10 năm tiếp theo, 6 lò phản ứng nữa được kết nối với lưới điện. Tuy nhiên, Bỉ đã quyết định từ bỏ hoàn toàn năng lượng hạt nhân vào năm 2025. Mặc dù vậy, vào tháng 3/2022, Bỉ lại thông qua một quyết định trì hoãn việc đóng cửa hai lò phản ứng thêm 10 năm nữa.

Cố vấn của Học viện Ngoại giao Brussels, thành viên Hiệp hội Luật sư Bỉ Jean Brabander lưu ý rằng có nhiều ý kiến khác nhau liên quan đến phát triển năng lượng hạt nhân ở châu Âu. Chẳng hạn, Pháp đang tích cực thúc đẩy phát triển các nhà máy điện hạt nhân, nhưng Đức lại quyết định “đóng băng” chúng.

Ông Jean Brabander cũng có những đánh giá khác nhau về triển vọng của các nhà máy điện hạt nhân. Theo ông, một ngày nào đó các nhà máy điện hạt nhân sẽ phải ngừng hoạt động và điều này sẽ gây tốn kém rất nhiều thời gian và tiền bạc. Nhưng mặt khác, đây là “năng lượng sạch”, không có khí thải độc hại.

Bên cạnh bài toán về chi phí năng lượng của nhà máy điện hạt nhân, việc Bỉ là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới xây dựng nhà máy điện hạt nhân mang lại cho nước này kinh nghiệm không chỉ trong vận hành mà còn trong việc xử lý hiệu quả chất thải hạt nhân. "Ngày nay, việc sở hữu hai nhà máy điện hạt nhân giúp Bỉ đáp ứng nhu cầu năng lượng”, ông Jean Brabander khẳng định.

Czech có kinh nghiệm tốt trong vận hành nhà máy điện hạt nhân

CH Czech có 6 lò phản ứng hạt nhân, tạo ra khoảng 1/3 lượng điện năng. Lò phản ứng hạt nhân thương mại đầu tiên được đưa vào hoạt động vào năm 1985. Chính sách của chính phủ Czech quy định tăng đáng kể công suất hạt nhân vào năm 2040.

Phát triển năng lượng hạt nhân tại các nước EU
Nhà máy hạt nhân Dukovany, Czech. (Nguồn: CEZ)

Chuyên gia năng lượng hạt nhân Tomas Zdechovsky tin rằng, năng lượng hạt nhân là giải pháp tốt nhất cho một quốc gia như Czech. Theo ông, Czech có kinh nghiệm tốt trong việc vận hành nhà máy điện hạt nhân với hai nhà máy là Dukovany và Temelin. Công nghệ áp dụng tại hai nhà máy này là những công nghệ sạch và lượng điện sản xuất từ hai nhà máy có thể xuất khẩu sang các nước láng giềng như Áo hoặc Đức.

Chuyên gia Tomas Zdechovsky cũng nói về tầm quan trọng của việc tổ chức trưng cầu dân ý. Theo ông, tất cả các cuộc trưng cầu dân ý đều là dấu hiệu tích cực của các quốc gia dân chủ. Nhân dân có quyền bầu cử, nhân dân có quyền quyết định. Nếu một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức ở Czech về vấn đề năng lượng hạt nhân, ông tin chắc chắn rằng hơn 2/3 người Czech sẽ ủng hộ năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Hungary đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân mới

Hungary có 4 lò phản ứng hạt nhân, tạo ra khoảng một nửa lượng điện của đất nước. Lò phản ứng hạt nhân thương mại đầu tiên được đưa vào hoạt động vào năm 1982. Năm 1956, Ủy ban Năng lượng nguyên tử quốc gia Hungary được thành lập và vào năm 1959, lò phản ứng nghiên cứu đầu tiên của nước này đã đạt tới mức tới hạn. Năm 1966, một thỏa thuận được ký kết giữa Hungary và Liên Xô về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân và vào năm 1967, tại khu vực Paks cách Budapest 100 km về phía Nam, đã được chọn xây dựng một nhà máy điện hạt nhân công suất 880 megawatt.

Việc xây dựng 2 tổ máy đầu tiên bắt đầu vào năm 1974 và hai tổ máy tiếp theo được xây dựng vào năm 1979. Bốn lò phản ứng VVER-440 (model V-213) được đưa vào vận hành từ năm 1982 đến năm 1987. Nhà máy điện Paks ở Hungary do MVM Paks Nuclear Power Plant Ltd, một công ty con của công ty nhà nước Hungary Electrical Ltd (Magyar Villamos Művek, MVM) sở hữu và vận hành.

Phát triển năng lượng hạt nhân tại các nước EU
Nhà máy điện hạt nhân Paks thuộc sở hữu của MVM. (Nguồn: BNE)

Hiện nay, Quốc hội Hungary bày tỏ sự ủng hộ hoàn toàn đối với việc xây dựng hai lò phản ứng điện mới và một hợp đồng xây dựng đã được ký kết.

Chuyên gia năng lượng hạt nhân người Hungary Andros Laszlo lưu ý rằng, nhà máy điện hạt nhân ở thành phố Paks hiện sản xuất khoảng 50% tổng năng lượng ở Hungary, là một phần không thể thiếu trong hệ thống năng lượng của Hungary trong 40 năm qua.

Ở Hungary, năng lượng hạt nhân không phải là vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị. Đảng Fidesch ủng hộ việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân tiếp theo. Tất nhiên, có những nhóm thiểu số trong Đảng Xanh phản đối năng lượng hạt nhân.

Mới đây, Hungary đã quyết định đầu tư xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới để thay thế nhà máy cũ. Ông Andros Laszlo tin rằng phần lớn người dân Hungary ủng hộ việc xây dựng một nhà máy điện hạt nhân mới. Về tổ chức trưng cầu dân ý toàn quốc về xây dựng nhà máy điện hạt nhân, theo ông sự ủng hộ của người dân đối với các dự án lớn là vấn đề quan trọng đối với bất kỳ khu vực nào của đất nước Hungary.

Tổng thống Putin cảnh báo Nga có thể chấm dứt lệnh tạm dừng phát triển vũ khí hạt nhân tầm trung nếu Mỹ triển khai vũ khí ở những khu vực mới

Tổng thống Putin cảnh báo Nga có thể chấm dứt lệnh tạm dừng phát triển vũ khí hạt nhân tầm trung nếu Mỹ triển khai vũ khí ở những khu vực mới

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 28/7 cảnh báo Mỹ nếu Washington triển khai tên lửa tầm xa ở Đức thì Moscow sẽ bố trí ...

Điểm tên Nga-Trung-Triều, Mỹ 'dọa' tăng số lượng đầu đạn hạt nhân được triển khai

Điểm tên Nga-Trung-Triều, Mỹ 'dọa' tăng số lượng đầu đạn hạt nhân được triển khai

Quyền Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách không gian Vipin Narang cho biết, Mỹ có thể tăng số lượng đầu ...

Nga phát triển vũ khí 'ngày tận thế' sử dụng trong chiến tranh hạt nhân

Nga phát triển vũ khí 'ngày tận thế' sử dụng trong chiến tranh hạt nhân

Giám đốc Trung tâm CUS của Nga cho biết, họ đang chuẩn bị cho những kịch bản tồi tệ nhất.

Diễn đàn quốc tế Mekong 2024: Chuyển đổi năng lượng hướng tới phát triển bền vững

Diễn đàn quốc tế Mekong 2024: Chuyển đổi năng lượng hướng tới phát triển bền vững

Tiếp nối thành công của chuỗi Diễn đàn Mekong (Mekong Forum) được khởi động từ năm 2022, Học viện Ngoại giao Việt Nam (DAV) và ...

AUKUS: Anh-Australia 'đánh lẻ', đàm phán hiệp ước song phương sản xuất tàu ngầm năng lượng hạt nhân mới

AUKUS: Anh-Australia 'đánh lẻ', đàm phán hiệp ước song phương sản xuất tàu ngầm năng lượng hạt nhân mới

Anh và Australia thông báo kế hoạch ký hiệp ước song phương để sản xuất một loại tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân ...

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp ...
Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Trump trao đổi về kết quả của thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga, Nhật Bản cam kết tăng cường quan hệ đồng minh

Tổng thống Mỹ thông báo với Thủ tướng Nhật Bản về kết quả Hội nghị thượng đỉnh ba bên với Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga.
Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Tổng thống Nga Putin tiết lộ hành động mới nhất với châu Âu, cảnh báo Ukraine ‘cái giá đau đớn’ sau vụ tấn công cầu Kerch

Nga đã gửi lời mời tới một số đại diện châu Âu đến Moscow để làm rõ lập trường của họ về việc tham gia đàm phán về Ukraine.
Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Đan Mạch phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland

Ngày 19/11, Quốc hội Đan Mạch đã phê chuẩn thỏa thuận an ninh với Mỹ về Greenland.
Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ấn Độ diễn tập quân sự chung cùng một quốc gia Đông Nam Á

Ngày 19/11, quân đội Ấn Độ và Malaysia chính thức khởi động cuộc diễn tập quân sự chung Harimau Shakti lần thứ 6 tại thành phố Ipoh của Malaysia.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động