Quặng sắt - sợi dây níu quan hệ Trung Quốc-Australia?

THIÊN THANH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Quan hệ ngoại giao Trung Quốc-Australia xuống cấp trầm trọng thời gian gần đây với hàng loạt các biện pháp trả đũa lẫn nhau. Tuy nhiên, sự phụ thuộc của hai bên về mặt hàng quặng sắt khiến việc “dứt tình” cũng không hề dễ dàng.
Năm 2019, gần 2/3 lượng quặng sắt của Trung Quốc được nhập khẩu từ Australia. (Nguồn: CNN)
Năm 2019, gần 2/3 lượng quặng sắt của Trung Quốc được nhập khẩu từ Australia. (Nguồn: CNN)

Bên sẵn có, bên "khát" hàng

Rượu và lúa mì. Tôm hùm và gỗ. Thịt bò và lúa mạch. Hàng loạt các rào cản thương mại của Trung Quốc liên tục được áp lên các mặt hàng của Australia xuất khẩu đến Trung Quốc khi quan hệ ngoại giao của hai bên không thuận buồm xuôi gió.

Nhưng mặt hàng quặng sắt được xem như có vị trí độc quyền so với các mặt hàng khác. Hiện Australia là nhà sản xuất quặng sắt lớn nhất thế giới trong khi Trung Quốc đang “khát” mặt hàng này cho các kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

Australia khai thác hơn 910 triệu tấn quặng sắt trong năm tài chính 2019-2020, gần gấp đôi so với đối thủ cạnh tranh là Brazil.

Quặng sắt là một thành phần quan trọng trong sản xuất thép. Với việc Trung Quốc đưa ra gói kích thích 500 tỷ USD phát triển cơ sở hạ tầng để giúp nền kinh tế phục hồi sau đại dịch, nhu cầu của Bắc Kinh đối với quặng sắt lớn nhất từ trước tới nay.

Đòn cản trở thương mại

Quan hệ ngoại giao giữa Australia và Trung Quốc rơi vào tình trạng lạnh nhạt cách đây một năm, sau khi Thủ tướng Scott Morrison kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của đại dịch Covid-19.

Chính phủ Trung Quốc cho rằng yêu cầu của Thủ tướng Morrison là "thao túng chính trị". Kể từ đó, hàng hóa xuất khẩu của Australia sang Trung Quốc phải đối mặt với các rào cản ngày càng tăng.

Năm 2020, tổng đầu tư của Trung Quốc vào Australia giảm 62%.

"Quặng sắt là một thành phần quan trọng trong sản xuất thép. Với việc Trung Quốc đưa ra gói kích thích 500 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng để giúp nền kinh tế phục hồi sau đại dịch, nhu cầu của Bắc Kinh đối với quặng sắt lớn nhất từ trước tới nay".

Và căng thẳng không dừng tại đó. Ngày 6/5, Bắc Kinh tuyên bố "đình chỉ vô thời hạn" Đối thoại Kinh tế chiến lược Trung Quốc-Australia, cơ chế được khởi động lần đầu tiên vào năm 2014.

Nhưng các chuyên gia cho rằng, không giống như rượu và than, Trung Quốc sẽ rất khó tìm được nguồn cung quặng sắt mới trong thời gian ngắn. Điều đó có nghĩa là nguồn thu thương mại lớn nhất của Australia từ xuất khẩu quặng sắt vẫn có thể được đảm bảo.

Heiwai Tang, giáo sư kinh tế tại Trường Kinh doanh Đại học Hong Kong cho biết: “Australia là nhà sản xuất quặng sắt lớn nhất thế giới và mặt khác Trung Quốc là nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới. Không dễ để họ bước vào một cuộc chiến thương mại mới về sản phẩm cụ thể này".

Bùng nổ khai thác

Trong hơn hai thập niên, nền kinh tế Trung Quốc và Australia cùng phát triển nhanh chóng thông qua hoạt động buôn bán tài nguyên thô, đặc biệt là quặng sắt và than đá.

Năm 2000, khi kinh tế Trung Quốc bắt đầu bùng nổ, xuất khẩu của Australia sang nước này chỉ đạt hơn 3,6 tỉ USD.

Mười lăm năm sau, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Australia cho đến nay về xuất khẩu. Tổng giá trị thương mại vượt qua Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc và New Zealand, với kim ngạch xuất khẩu gần 74 tỷ USD.

Một số nhà kinh tế khẳng định sự bùng nổ khai thác quặng sắt ở Australia đã giúp nước này tránh được suy thoái trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Bất chấp căng thẳng chính trị gia tăng giữa Bắc Kinh và Canberra trong những năm qua, quan hệ thương mại song phương vẫn diễn ra mạnh mẽ.

Năm 2019, gần 2/3 lượng quặng sắt của Trung Quốc được nhập khẩu từ Australia, nhiều hơn lượng nhập khẩu từ Brazil, Nam Phi và Ấn Độ cộng lại.

Đồng thời, quặng sắt chiếm gần 1/4 tổng kim ngạch xuất khẩu của Australia trong năm 2019, 81,7% trong số đó xuất sang Trung Quốc.

Theo các chuyên gia, chính sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường Trung Quốc khiến Australia dễ bị ảnh hưởng bởi bất kỳ tác động lớn nào đến nguồn doanh thu chính của nước này.

Sean Langcake, nhà kinh tế chính tại tổ chức nghiên cứu BIS Oxford Economics, cho biết: “Khoảng 4/5 xuất khẩu quặng sắt của Australia là tới thị trường Trung Quốc”.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế đánh giá, trong khi Australia có thể dễ dàng tìm được đối tác mới để xuất khẩu quặng sắt thì Trung Quốc sẽ khó khăn hơn nhiều trong việc tìm nhà cung cấp mới.

Không dễ tìm nguồn thay thế

Theo các chuyên gia, quặng sắt của Australia có hai ưu điểm mà Trung Quốc không muốn bỏ qua: chất lượng cao và đáng tin cậy.

Australia sản xuất lượng quặng sắt hematit cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Quặng sắt hematit chứa hàm lượng sắt nhiều hơn loại quặng sắt itabirit hoặc magnetit.

Theo nhóm vận động hành lang Hội đồng khoáng sản Australia, hematit thường chứa hơn 50% sắt so với 16% trong magnetit.

Nhà kinh tế Langcake cho biết việc chế biến quặng có hàm lượng sắt cao thường thuận lợi hơn và rẻ hơn, điều mà các nhà sản xuất thép luôn tìm kiếm.

Trong một báo cáo được công bố vào tháng 2/2021, Hội đồng khoáng sản Australia ước tính Australia có nguồn tài nguyên quặng sắt magnetit nhiều gấp ba lần so với các đối thủ cạnh tranh là Brazil và Ấn Độ.

Giám đốc điều hành của Hội đồng khoáng sản Tania Constable cho biết: "Trong bối cảnh Trung Quốc vẫn đang có mức tăng trưởng đáng kể, việc Australia là nhà cung cấp quặng sắt chất lượng, giá rẻ và ổn định giúp nước này trở thành sự lựa chọn hàng đầu của các nhà sản xuất thép toàn cầu".

Đồng thời, các chuyên gia cho biết Australia là nhà cung cấp quặng sắt được Trung Quốc ưa thích, một phần do hệ thống chính trị và môi trường kinh tế ổn định.

"Trong bối cảnh Trung Quốc vẫn đang có mức tăng trưởng đáng kể, việc Australia trở thành nhà cung cấp quặng sắt chất lượng, giá rẻ và đáng tin cậy giúp nước này trở thành sự lựa chọn hàng đầu của các nhà sản xuất thép toàn cầu".

Một báo cáo của Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ vào năm 2017 cho thấy trong khi sản lượng quặng sắt của Brazil và Ấn Độ không đồng đều qua các năm thì sản lượng khai thác của Australia tăng trưởng ổn định.

Dù là đối thủ cạnh tranh của Australia nhưng hoạt động khai thác quặng sắt ở Brazil trồi sụt bất thường. Hàng loạt các sự cố trong quá trình khai thác khiến các nhà nhập khẩu suy giảm niềm tin vào thị trường Brazil.

Năm 2015, công ty khai thác mỏ Samarco phải trả 6,2 tỷ USD cho chính phủ Brazil sau khi một con đập bị sập gần mỏ khai thác, chôn vùi một ngôi làng và khiến 19 người thiệt mạng. Bốn năm sau, một con đập khác bị vỡ tại một mỏ quặng sắt ở đông nam Brazil, khiến 270 thiệt mạng, nhấn chìm hàng chục ngôi nhà dưới bùn độc hại.

Shane Oliver, nhà kinh tế trưởng tại tổ chức AMP Capital ở Australia, cho biết việc Brazil đối phó với đại dịch Covid-19 không tốt khiến việc sản xuất quặng sắt bị ảnh hưởng, trong khi Australia hầu như đã kiểm soát được dịch bệnh.

Chuyên gia Oliver nói: “Hầu như không thể thay thế quặng sắt của Australia trong ngắn hạn. Australia đã phải mất một thời gian dài để xây dựng (quan hệ xuất khẩu quặng sắt với Trung Quốc) nên các quốc gia khác sẽ mất nhiều thời gian để làm được (điều tương tự)".

Cán cân kinh tế và chính trị

Vào tháng Ba, một ủy ban của quốc hội Australia công bố báo cáo kêu gọi chính phủ ưu tiên tìm kiếm “các cơ hội để Australia đa dạng hóa thị trường xuất khẩu”.

Báo cáo chỉ ra: "Ấn Độ, Việt Nam và Indonesia mang đến những cơ hội quý giá cho các doanh nghiệp Australia. Do đó, việc đảm bảo tiếp cận các thị trường này sẽ tiếp tục là ưu tiên của chính phủ Australia".

Trong khi đó, báo Global Times của nhà nước Trung Quốc đưa tin rằng các công ty Trung Quốc đang tìm kiếm cơ hội nhập quặng sắt từ châu Phi. Tờ báo dẫn lời một chuyên gia nói rằng động thái của Australia nhằm giúp Mỹ "kiềm chế Trung Quốc" và "hạ thấp những đánh giá có lợi của các công ty Trung Quốc đối với Australia".

Cả hai nhà kinh tế Langcake và Oliver dự báo khả năng cả Trung Quốc và Australia sẽ dần dần đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại của họ trong những thập niên tới do sự chia rẽ chính trị ngày càng tăng giữa hai nước.

TIN LIÊN QUAN
Cựu quan chức Australia: Trung Quốc không còn 'lành tính', nhiều điểm nóng có nguy cơ bùng phát
Căng thẳng Mỹ-EU với Trung Quốc: Khi các hình phạt ‘mắt đền mắt’ có nguy cơ đẩy quan hệ tới gần ‘điểm sôi’
Australia, New Zealand ca ngợi trừng phạt Bắc Kinh liên quan đến Tân Cương, Trung Quốc nói Liên minh Ngũ Nhãn không đại diện cho cộng đồng quốc tế
Nhật Bản, Australia đồng loạt bày tỏ quan ngại sâu sắc về Luật Hải cảnh Trung Quốc
Australia đầu tư công nghệ tên lửa tầm xa mới, xây dựng hải quân 'sát thương và phản ứng cao'
(Theo CNN)

Đọc thêm

Moscow: NATO đã tự khẳng định là liên minh toàn cầu chống Nga, Trung Quốc

Moscow: NATO đã tự khẳng định là liên minh toàn cầu chống Nga, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga cho rằng, việc các nước thành viên NATO tăng cường ngân sách quân sự góp phần làm gia tăng thế đối đầu quân sự tại châu Âu.
XSMN 24/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 24/6/2021 - xổ số hôm nay 24/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 24/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 24/6/2021 - xổ số hôm nay 24/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 24/6 - xổ số hôm nay 24/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 24 tháng 6 năm 2021. SXMN 24/6. KQSXMN. xo so ...
Lịch âm 24/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 24/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/6/2021

Lịch âm 24/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 24/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 24/6. Âm lịch hôm nay 24/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 24/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 24 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
XSAG 24/6 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 24/6/2021 - SXAG 24/6 - KQXSAG thứ 5

XSAG 24/6 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 24/6/2021 - SXAG 24/6 - KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 24/6. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay ngày 24 tháng 6 năm 2021. KQXSAG 24/6. Xo so An Giang. KQXSAG.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 24/6/2021: Kim Ngưu bị lừa tiền, Xử Nữ đừng hãm hại người khác

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 24/6/2021: Kim Ngưu bị lừa tiền, Xử Nữ đừng hãm hại người khác

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 24/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 24/6/2021: Tuổi Sửu kinh doanh có nhiều tài lộc, tuổi Mùi gia đình đang bị rạn nứt

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 24/6/2021: Tuổi Sửu kinh doanh có nhiều tài lộc, tuổi Mùi gia đình đang bị rạn nứt

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 24/6/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Tỉnh Bắc Kạn thông tin chi tiết ca mắc Covid-19 mới và 2 bệnh nhân tái dương tính với SARS-CoV-2

Tỉnh Bắc Kạn thông tin chi tiết ca mắc Covid-19 mới và 2 bệnh nhân tái dương tính với SARS-CoV-2

Baoquocte.vn. Ngày 23/6, theo báo cáo nhanh của sở Y tế tỉnh Bắc Kạn, địa phương ghi nhận một ca bệnh Covid-19 và 2 trường hợp tái dương tính với SARS-CoV-2.
Mỹ chi hàng chục tỷ USD nghiên cứu công nghệ hạt nhân tiên tiến

Mỹ chi hàng chục tỷ USD nghiên cứu công nghệ hạt nhân tiên tiến

Baoquocte.vn. Bộ Năng lượng Mỹ thông báo kế hoạch đầu tư 61 tỷ USD để nghiên cứu công nghệ hạt nhân tiên tiến nhằm mở rộng nguồn năng lượng không carbon.
Chuyển nhượng cầu thủ: Liverpool làm tất cả để có Declan Rice; Sergio Ramos chọn PSG; Filip Nguyễn chia tay Slovan Liberec

Chuyển nhượng cầu thủ: Liverpool làm tất cả để có Declan Rice; Sergio Ramos chọn PSG; Filip Nguyễn chia tay Slovan Liberec

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24h qua được cập nhật thường xuyên trên báo Thế giới và Việt Nam.
Nông sản Việt lần đầu sang châu Âu theo mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới

Nông sản Việt lần đầu sang châu Âu theo mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới

Baoquocte.vn. Ngày 22/6, hơn 3 tấn vải thiều Bắc Giang đã được sàn Thương mại điện tử Vỏ Sò xuất khẩu và thông quan thuận lợi tại cảng sân bay Frankfurt.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo ngày 16/6 tại Thụy Sỹ mang tới tiến triển mới cho quan hệ Nga-Mỹ đang bên bờ vực. Song chừng đó liệu có đủ?
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Baoquocte.vn. Mong ước của Tổng thống Mỹ Joe Biden về một mối quan hệ Nga-Mỹ “ổn định và dễ lường hơn” liệu có thành sau thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Vladimir Putin?
NATO xác định sứ mệnh mới

NATO xác định sứ mệnh mới

Baoquocte.vn. Kết quả và sự tham gia trở lại của Mỹ ở Thượng đỉnh NATO năm nay đã tìm kiếm cho liên minh quân sự này một sứ mệnh mới. Bình luận của báo TG&VN.
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Baoquocte.vn. Sự trở lại của Mỹ, bài toán Nga và Trung Quốc hay bất đồng Anh-EU là điểm nhấn trong Thượng đỉnh G7 và NATO. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 1)

Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Trong gần 80 năm qua, các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ đều diễn ra trong hoàn cảnh đặc biệt, mỗi cuộc họp đều tạo nên những bước ngoặt lịch sử.
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*

Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ thành công nhờ chính chủ nghĩa thực dụng bởi duy trì ổn định mối quan hệ này không chỉ dựa trên lợi ích của Washington mà còn của cả Moscow.
Mỹ lên 'Kế hoạch Thái Bình Dương mới' nhắm trọng tâm vào Trung Quốc

Mỹ lên 'Kế hoạch Thái Bình Dương mới' nhắm trọng tâm vào Trung Quốc

Baoquocte.vn. Truyền thông Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang xem xét xây dựng một 'lực lượng thường trực' - hiện diện hải quân lâu dài - ở Tây Thái Bình Dương.
Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Nga
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Baoquocte.vn. Trong chuyến công du đầu tiên, ông Joe Biden đã cải thiện quan hệ đồng minh, đàm phán cùng đối thủ với phong cách ngoại giao ‘lối cũ’ của mình.
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden với người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã diễn ra và dưới đây là 5 điều trang CNN rút ra.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Baoquocte.vn. Bắt đầu một vòng đàm phán hạt nhân mới và đưa các đại sứ trở lại vị trí là những thắng lợi nhỏ nhưng chắc chắn của Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Phiên bản di động