Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 28]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà thơ ngụ ngôn cổ điển La Fontaine Jean de.
Nhà thơ ngụ ngôn cổ điển La Fontaine Jean de.

La Fontaine Jean de (1621-1695) là nhà thơ ngụ ngôn cổ điển.

Tác phẩm chính: Truyện thơ (Contes et Nouvelles en Vers, 1665-1685), Thơ ngụ ngôn (Fables, 1668-1694).

Thơ ngụ ngôn là tuyển tập thơ nổi tiếng thế giới, gồm 12 tập, 240 bài thơ ngắn. Đề tài lấy ở nhiều nguồn (truyện ngụ ngôn cổ Hy Lạp, Ấn Độ, văn học dân gian cổ điển, truyện đương thời).

La Fontaine sử dụng thơ tự do (thời đó ít dùng) và ngôn ngữ dân gian để xây dựng những đoạn kịch phản ánh một cách trào phúng xã hội Pháp thế kỷ XVII với những sự bất công, những thói chuyên quyền áp bức; đồng thời, tác phẩm cũng phản ánh thói hư tật xấu của con người muôn thuở.

Tư tưởng triết lý của La Fontaine có hướng duy vật. Luân lý trần tục, thực tế, mang tính nhân dân sâu sắc, nhưng phần nào bị hạn chế bởi cái nhìn giai cấp (trung lưu) của La Fontaine. Lạc quan, yêu cái lành mạnh, thiên nhiên, La Fontaine thông cảm với nỗi đau khổ của kẻ yếu hèn.

La Fontaine tạo ra một thế giới riêng (loài vật và cỏ cây biết nói, hành động như người, người được miêu tả như loài vật, cỏ cây). Thơ ngắn, gọn, chính xác, kết hợp nhiều thể loại (bi kịch, hài kịch, trữ tình, nghị luận, triết lý). Trẻ con và người lớn đều thích đọc thơ ngụ ngôn của La Fontaine.

***

Nhà thơ lãng mạn Lamartine Alphonse de.
Nhà thơ lãng mạn Lamartine Alphonse de.

Lamartine Alphonse de (1790-1869) là nhà thơ lãng mạn.

Tác phẩm chính: Thơ trầm tư (Les Méditations Poétique, 1820), Hòa thanh thơ và tôn giáo (Les Harmonies Poétique et Religieuses, 1830), Jocelyn (1836), Sự sa ngã của một thiên thần (La Chute d’un Ange, 1838).

Trong lĩnh vực môn văn học so sánh, có một sự kiện lý thú là tập Thơ trầm tư của Lamartine mở đầu phong trào lãng mạn Pháp; vào năm 1820, hơn 100 năm sau ở Việt Nam, cuốn tiểu thuyết Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách ra đời (1925), mở đầu phong trào lãng mạn Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc phong trào lãng mạn Pháp.

Thơ trầm tư là tập thơ trữ tình mang lại vinh quang cho Lamartine và đặt ông vào vị trí tiên phong trong trào lưu văn học lãng mạn Pháp.

Khi ra đời, tác phẩm rất được hoan nghênh vì tả đúng tâm trạng buồn chán, thích mơ mộng của một thế hệ hoang mang, thất vọng trước thời cuộc (thời huy hoàng của Napoléon đã hết: khủng hoảng chính trị, kinh tế, xã hội, tôn giáo).

Thơ trầm tư thể hiện một sự đổi mới thi ca do cảm hứng chân thật và âm điệu du dương. Nhà thơ khóc than người yêu đã mất. L’Isolement (cô đơn): tìm an ủi trong thiên nhiên được coi như người bạn tâm tình. Le Vallon (thung lũng nhỏ), Trở lại hồ xưa (Le lac): là nơi tình tự, ông đau xót về thời gian trôi đi quá nhanh, vạn vật không thay đổi mà vắng bóng người yêu.

Ông có những băn khoăn tôn giáo và tin vào vĩnh cửu (Immortalité: Bất tử).

***

Nhà xã hội học, dân tộc học Lévi-Strauss Claude.
Nhà xã hội học, dân tộc học Lévi-Strauss Claude.

Lévi-Strauss Claude (1908-2009) là nhà xã hội học, dân tộc học (thuyết cấu trúc, thần thoại), ngôn ngữ.

Tác phẩm chính: Nhân loại học cấu trúc (Anthropologie Structurale, 1958), Vùng nhiệt đới buồn thảm (Tristes Tropiques, 1955), Tư duy người hoang dã (La Pensée Sauvage, 1962), Sống và chín (Le Cru et le Cuit, 1964), Từ mật ong đến tro (Du Miel aux Cendres, 1967).

Vùng nhiệt đới buồn thảm là tác phẩm tự truyện kể lại diễn biến tinh thần của một nhà dân tộc học. Ông kể lại những công trình thực địa ở Brazil, miêu tả phong tục người da đỏ.

Ông cũng đề ra những chủ đề tư duy bao quát hơn về con người xã hội; xuất phát từ công việc nghiên cứu dân tộc học về đời sống của người sống trong thế kỷ XX, từng đi nhiều lục địa và chứng kiến sự thay đổi nhanh chóng trên thế giới.

Sống và chín là tác phẩm nghiên cứu 127 huyền thoại Nam Mỹ. Tên các Chương đều dùng thuật ngữ âm nhạc, vì Lévi-Strauss cho là âm nhạc và huyền thoại giống nhau về tổ chức nội tại.

Các huyền thoại mà Lévi-Strauss nghiên cứu xoay quanh chủ đề chủ yếu “bếp núc”, vì con người qua “bếp núc” mà chuyển từ tự nhiên (man rợ) sang văn hóa.

Chủ đề chủ yếu này tập hợp những huyền thoại về nguồn gốc lửa. Gắn với chủ đề bếp núc và lửa là chủ đề cuộc đời ngắn ngủi. Trong tư duy thổ dân Nam Mỹ, chủ đề cuộc đời ngắn ngủi không bao giờ tách khỏi chủ đề văn minh xuất phát từ lửa, bếp núc và trồng cây dinh dưỡng.

Bếp núc ở đây đóng vai trò trung gian giữa đất và trời, tránh hai cực điểm (trời-đất tách nhau ra gây sự thối rữa; trời-đất nhập vào nhau gây sự thiêu hủy).

Lévi-Strauss ít đi vào nội dung các huyền thoại hơn là chức năng logic những yếu tố của chúng. Khớp các huyền thoại với nhau, Lévi-Strauss tìm ra được hệ mã của mỗi giác quan (thị giác quan trọng nhất vì gắn với vũ trụ bao la, thiên văn, tính mùa sao). Lévi-Strauss cũng nghiên cứu chủ đề tiếng ầm và yên lặng.

Yên lặng trong bếp núc cần cho trung gian trời-đất; tiếng ầm có chức năng bộc lộ cái lạc điệu, cắt đứt (ngay cả trong xã hội ngày nay).

Tác phẩm của Lévi-Strauss cũng giới thiệu cả thực vật học, động vật học, thiên văn học Nam Mỹ.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 27]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 27]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 26]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 26]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Đọc thêm

Cận cảnh Ford Ranger Wildtrak 2022, giá 965 triệu đồng

Cận cảnh Ford Ranger Wildtrak 2022, giá 965 triệu đồng

Baoquocte.vn. Ford Ranger Wildtrak 2022 động cơ 2.0L BiTurbo công suất 207 mã lực, mô-men xoắn 500Nm, hộp số tự động 10 cấp, hệ dẫn động hai cầu, giá bán 965 ...
Việt Nam-Ấn Độ: Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện trên nền tảng tình hữu nghị trong sáng và bạn bè thủy chung, tin cậy

Việt Nam-Ấn Độ: Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện trên nền tảng tình hữu nghị trong sáng và bạn bè thủy chung, tin cậy

Baoquocte.vn. Quan hệ gắn bó giữa Việt Nam và Ấn Độ vượt qua những thăng trầm của lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện và sâu rộng...
XSDT 15/8, Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Tháp hôm nay thứ 2 ngày 15/8/2022. KQXSDT 15/8/2022

XSDT 15/8, Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Tháp hôm nay thứ 2 ngày 15/8/2022. KQXSDT 15/8/2022

Baoquocte.vn. XSDT 15/8. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Tháp nhanh nhất hôm nay - XSDT 15/8/2022. Ket qua xo so Dong Thap.
Vietlott 15/8, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay thứ 6 ngày 15/8/2022. xổ số Vietlott Max 3D

Vietlott 15/8, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay thứ 6 ngày 15/8/2022. xổ số Vietlott Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 15/8. xổ số Vietlott Max 3D 15/8. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 15/8/2022 từ trường quay. Vietlott 3D hôm nay.
XSHCM 15/8, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 15/8/2022. KQXSHCM thứ 2

XSHCM 15/8, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 15/8/2022. KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 15/8. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh nhanh nhất hôm nay - XSHCM 15/8/2022. ket qua so so TP Ho Chi Minh. xổ số thành ...
Lịch âm 16/8, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 16/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 16/8/2022

Lịch âm 16/8, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 16/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 16/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 16/8. âm lịch hôm nay 16/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 16/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 16 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 16/8/2022: Tuổi Tuất tài chính ổn định và vững chắc

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 16/8/2022: Tuổi Tuất tài chính ổn định và vững chắc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 16/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSCM 15/8, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 15/8/2022. KQXSCM thứ 2

XSCM 15/8, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 15/8/2022. KQXSCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSCM 15/8. Trực tiếp kết quả xổ số Cà Mau nhanh nhất hôm nay - XSCM 15/8/2022. Ket qua xo so Ca Mau.
'Đá đói' trên đáy sông cạn ở châu Âu báo hiệu thảm họa

'Đá đói' trên đáy sông cạn ở châu Âu báo hiệu thảm họa

Baoquocte.vn. Ở châu Âu, do hạn hán trên bề mặt những con sông khô cạn xuất hiện cái gọi là «đá đói», báo trước những tai họa sắp xảy đến, theo ...
Hơn 1.000 học sinh tranh tài giải thể dục aerobic Cúp Nestlé MILO lần V

Hơn 1.000 học sinh tranh tài giải thể dục aerobic Cúp Nestlé MILO lần V

Baoquocte.vn. 75 đội đến từ các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông cùng nhau tranh tài Giải thể dục aerobic, aerobic dance, cheer dance.
Chiêm ngưỡng 3 bảo vật quốc gia quý hiếm ở Quảng Ngãi

Chiêm ngưỡng 3 bảo vật quốc gia quý hiếm ở Quảng Ngãi

Baoquocte.vn. Bảo vật quốc gia gồm: Tượng Tu sĩ Chămpa Phú Hưng, bộ sưu tập bình gốm đất nung Long Thạnh, bộ sưu tập trang sức vàng Trà Veo 3 và Lâm Thượng
Lễ Quốc khánh 2/9: Ngành đường sắt tăng nhiều chuyến tàu khách đến các điểm du lịch

Lễ Quốc khánh 2/9: Ngành đường sắt tăng nhiều chuyến tàu khách đến các điểm du lịch

Baoquocte.vn. Đường sắt Việt Nam sẽ tổ chức chạy nhiều chuyến tàu trên các tuyến đường sắt phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.
Gần 50.000 du khách Nga 'vượt khó' tới Croatia

Gần 50.000 du khách Nga 'vượt khó' tới Croatia

Baoquocte.vn. Kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch đặc biệt tại Ukraine, gần 50.000 du khách Nga đã tới nước này.
Huyền thoại Philippe Starck: 'Mỗi khách sạn tôi tạo ra giống như một bộ phim mà tôi là đạo diễn'

Huyền thoại Philippe Starck: 'Mỗi khách sạn tôi tạo ra giống như một bộ phim mà tôi là đạo diễn'

Baoquocte.vn. Huyền thoại thiết kế Philippe Starck nhiều lần thay đổi ngành khách sạn thế giới, tạo ra những không gian sống tinh tế, ngập tràn trải nghiệm.
Bạc Liêu 'tăng tốc' biến tiềm năng du lịch thành lợi thế phát triển

Bạc Liêu 'tăng tốc' biến tiềm năng du lịch thành lợi thế phát triển

Baoquocte.vn. Sau thời gian dài chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, hoạt động du lịch tỉnh Bạc Liêu khởi sắc trở lại.
Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Ngành du lịch của nhiều nước Đông Âu đang phải chịu 'vạ lây' do tác động từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, lượng du khách sụt giảm nghiêm trọng.
Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Baoquocte.vn. Tập bút ký Dọc đường của nhà văn Nguyên Ngọc viết về văn chương, giáo dục, con đường phát triển đất nước trên hành trình sống đầy ắp trải nghiệm.
Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Baoquocte.vn. 'Việt Nam văn hóa sử cương' của học giả Đào Duy Anh được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ.
'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Cỗ máy tri thức', nhà triết học Michael Strevens trả lời câu hỏi vì sao nhân loại sử dụng khoa học để nghiên cứu những bí mật vũ trụ.
Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Baoquocte.vn. Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động không chỉ thuật lại cuộc đời và sự nghiệp của Chung Ju Yung.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Tuyết Minh vừa ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường' được sáng tác trong thời gian hơn 20 năm.
Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Baoquocte.vn. Với 25 năm kinh nghiệm lâm sàng về đẩy lùi bệnh tim bằng dinh dưỡng, bác sĩ Joel Fuhrman tại Mỹ đã viết cuốn sách 'Dinh dưỡng lành mạnh ngại gì bệnh tim'.
Phiên bản di động