Sức mạnh kinh tế: 'Quân bài' giúp Trung Quốc soán ngôi Mỹ ở châu Á

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Theo tờ The Hill, tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, dường như Mỹ đang nhận được sự ủng hộ nhiều hơn so với Trung Quốc và có mối quan hệ an ninh sâu sắc hơn với các nước ở khu vực này. Tuy nhiên,chính tại khu vực này Trung Quốc lại đang soán ngôi Mỹ về tầm ảnh hưởng do sức mạnh kinh tế ngày càng gia tăng.
Sức mạnh kinh tế: 'Quân bài' giúp Trung Quốc soán ngôi Mỹ ở châu Á
Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp tục gay gắt trong thời gian tới. (Nguồn: The Economist)

Năm 2000, trao đổi thương mại của Mỹ với châu Á nhiều hơn 50% so với tổng thương mại toàn cầu của Trung Quốc. Ngày nay, quốc gia duy nhất ở châu Á-Thái Bình Dương có trao đổi thương mại với Mỹ nhiều hơn so với Trung Quốc là đất nước Bhutan nhỏ bé.

Mỹ đã sẵn sàng trở lại?

Mặc dù dư luận rất hoan nghênh trọng tâm của Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden là tái thiết lập các liên minh, song chính sách của Mỹ dưới thời chính quyền sắp tới của ông Biden phải tập trung vào việc khôi phục tầm ảnh hưởng kinh tế của Mỹ ở châu Á nếu nước này muốn duy trì ảnh hưởng về lâu dài.

Tin liên quan
Nếu ông Biden đắc cử Tổng thống Mỹ, Nếu ông Biden đắc cử Tổng thống Mỹ, 'hiểm họa lớn nhất' với nền kinh tế Trung Quốc là gì?

Trong một tuyên bố hôm 24/11, ông Biden nêu rõ: "Nước Mỹ đã trở lại, sẵn sàng dẫn đầu thế giới, chắc chắn sẽ giúp trấn an những người cảm thấy rằng đất nước đã tụt lùi một cách không cần thiết khỏi sân khấu toàn cầu trong những năm gần đây".

Ông Biden cũng nói rằng Mỹ sẽ sớm "tái khẳng định vai trò lịch sử của mình với tư cách là một nhà lãnh đạo toàn cầu”.

Điều này nói thì dễ hơn làm, đặc biệt là ở châu Á. Mặc dù nhận được nhiều sự ủng hộ và có sức mạnh quân sự tại châu Á, song Mỹ có nguy cơ bị "gạt ra rìa" trong dài hạn vì sức mạnh kinh tế của Mỹ bị suy giảm so với Trung Quốc, trong bối cảnh sức mạnh kinh tế được coi là đòn bẩy ảnh hưởng quan trọng nhất trong tất cả các đòn bẩy.

Bất kể những thăng trầm trong 4 năm qua, Mỹ vẫn là cường quốc bên ngoài được yêu thích trong khu vực. Theo nghiên cứu của Pew, 64% số người được hỏi ý kiến ở 6 quốc gia châu Á có quan điểm ủng hộ Mỹ, trong đó, tỷ lệ người yêu mến Mỹ cao nhất là ở Hàn Quốc và Philippines.

Tiếp đó là vấn đề phòng thủ. Trung Quốc có thể có hạm đội lớn nhất thế giới và một loạt vũ khí mới, nhưng ở châu Á và Thái Bình Dương, Mỹ vẫn chiếm ưu thế quân sự, ít nhất là nhờ các mối quan hệ lên minh rộng rãi với các nước trong khu vực.

Ngay cả Ấn Độ, một quốc gia có nguyên tắc không liên kết, cũng đã ký một thỏa thuận quốc phòng với Mỹ do lo ngại về những ý định của Bắc Kinh sau vụ đụng độ biên giới hồi tháng 5/2020.

Tuy nhiên, về lâu dài, cái nhìn tích cực của các nước trong khu vực dành cho Mỹ và sức mạnh quân sự của nước này ở khu vực không thể sánh được với sức mạnh kinh tế vì 2 lý do: Thứ nhất, như Tổng thống Donald Trump đã ám chỉ, các mối quan hệ an ninh có thể bị phá vỡ. Thứ hai, như châu Á đã chứng kiến tận mắt trong nửa thế kỷ qua, cải thiện kinh tế là cách để các nhà lãnh đạo đưa người dân thoát khỏi đói nghèo, đáp ứng khát vọng cuộc sống và củng cố sức mạnh quốc gia nói chung.

Vị thế thương mại bị đảo ngược

Thế nhưng, thật không may cho Mỹ khi quốc gia này đang thua trong cuộc chiến sức mạnh kinh tế ở châu Á. Điều này đặc biệt đúng khi nói đến vấn đề thương mại.

Dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy, vào năm 2000, kim ngạch thương mại của Mỹ với châu Á trị giá 703,4 tỷ USD, cao hơn 50% so với con số tổng thương mại toàn cầu của Trung Quốc cùng năm đó là 474,3 tỷ USD. Đồng thời, Mỹ là đối tác thương mại chủ đạo của 80% các nước trên thế giới, bao gồm hầu hết các quốc gia ở châu Á, ngoại trừ Iran và một số quốc gia Trung Á.

Thế nhưng, ngày nay, vị thế thương mại này của Mỹ đã gần như bị đảo ngược hoàn toàn. Trung Quốc đã vượt qua đối thủ chiến lược của mình xét trên tổng thương mại toàn cầu, từ 4,6 nghìn tỷ USD lên 4,3 nghìn tỷ USD kể từ năm 2018 và đã "soán ngôi" Mỹ trở thành đối tác thương mại chủ chốt tại 128 quốc gia trong tổng số 190 quốc gia được khảo sát.

Đó là quy mô cho thấy sự đảo ngược giữa hai cường quốc mà đến năm 2018, quốc gia duy nhất mà Mỹ vẫn duy trì được vai trò thống trị về thương mại ở châu Á là Bhutan, một vương quốc xa xôi trên dãy Himalaya với dân số chưa đầy 1 triệu người.

Ngày 15/11 vừa qua, Trung Quốc và 14 quốc gia châu Á-Thái Bình Dương khác, chiếm 2,2 tỷ dân và 30% sản lượng kinh tế thế giới - đã ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Tin liên quan
Tuyên bố không yêu cầu đồng minh cắt đứt Tuyên bố không yêu cầu đồng minh cắt đứt 'duyên nợ' với Trung Quốc, Mỹ thực sự muốn gì?

Điều trớ trêu là con đường dẫn đến RCEP lại do chính Washington đặt ra. Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là trọng tâm trong chiến lược “trục xoay sang châu Á” của Tổng thống Barack Obama với mục đích mở rộng xuất khẩu và đầu tư của Mỹ vào khu vực, theo đó giúp thúc đẩy lợi ích của Washington.

Khi Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi hiệp định, điều này đã phát đi tính hiệu, dù chủ tâm hay không, rằng Washington không còn là đối tác thương mại đầy tham vọng mà khu vực mong muốn. Ở một mức độ nào đó, việc ra đời RCEP đã lấp đầy khoảng trống này.

Câu hỏi đặt ra lúc này là chính quyền mới của Mỹ dưới thời ông Biden có thể làm gì với RCEP. Việc giành lại vị trí lãnh đạo kinh tế của Mỹ ở châu Á sẽ rất khó khăn do sự ra đời của RCEP và do Biden chưa có bất kỳ cam kết chắc chắn nào về việc tái gia nhập TPP hoặc Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình (CPTPP).

Điều này không có nghĩa là nước Mỹ sẽ mất đi vị thế lãnh đạo kinh tế của mình. Mỹ vẫn là nền kinh tế lớn nhất thế giới xét về những tiêu chí tuyệt đối và vẫn là nước nắm giữ những "quân át chủ bài" chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương mà về lý thuyết có thể sử dụng làm đòn bẩy để thúc đẩy sức mạnh kinh tế của Mỹ trong khu vực.

Tuy nhiên, Mỹ không còn nhiều thời gian. Với sức mạnh quân sự trong khu vực và sự ủng hộ của các nước đối với Mỹ, nếu Washington không quyết đoán tìm cách giành lại vị thế là đối tác thương mại hàng đầu ở châu Á và Thái Bình Dương, khi đó, như cách nói của ông Biden, tầm ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực có thể chỉ là giá trị lịch sử vĩnh viễn.

Mỹ- Trung Quốc: Tình thời giận lấn thương

Mỹ- Trung Quốc: Tình thời giận lấn thương

TGVN. Tuần qua, chính quyền của Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép với Trung Quốc. Từ diễn biến này, hãy nhìn ...

Yếu tố nào giúp Trung Quốc tự tin 'vượt mặt' Mỹ tại Đông Nam Á?

Yếu tố nào giúp Trung Quốc tự tin 'vượt mặt' Mỹ tại Đông Nam Á?

TGVN. Chiến lược 'ngoại giao vaccine Covid-19' đang được Trung Quốc vận dụng khéo léo tại khu vực Đông Nam Á.

Bầu cử Mỹ 2020: Nếu ông Joe Biden chiến thắng, chính sách của Mỹ với Đông Nam Á sẽ ra sao?

Bầu cử Mỹ 2020: Nếu ông Joe Biden chiến thắng, chính sách của Mỹ với Đông Nam Á sẽ ra sao?

TGVN. Nếu đắc cử, ứng viên Joe Biden có khả năng 'xoay trục' sang Đông Nam Á với các chính sách bình tĩnh và nhất ...

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Viện Biển Đông kỷ niệm 10 năm thành lập

Baoquocte.vn. Ngày 1/7/2022, tại Học viện Ngoại giao, Viện Biển Đông đã kỷ niệm 10 năm ngày thành lập và đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao.
Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Thông tin về 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha, ngày 25/6, cảnh sát đảo Mallorca thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam. Hiện 2 công dân ...
Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Đánh giá về tham gia của Việt Nam tại Khóa họp 50 của HĐNQ LHQ, các nước, các tổ chức quốc tế ghi nhận thông điệp, thành tựu, cam kết ...
Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7

Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong-Lan Thương lần thứ 7 tại Bagan, Myanmar.
Việt Nam tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của ‘Hiến pháp đại dương’ UNCLOS

Việt Nam tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của ‘Hiến pháp đại dương’ UNCLOS

Baoquocte.vn. Theo PGS, TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Quyền Viện trưởng Viện Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng và đề cao giá trị phổ quát của UNCLOS.
Nhận định trước trận giao hữu đội tuyển nữ Việt Nam vs nữ Pháp: Không chỉ là đá giao lưu...

Nhận định trước trận giao hữu đội tuyển nữ Việt Nam vs nữ Pháp: Không chỉ là đá giao lưu...

Baoquocte.vn. Trận đấu giao hữu giữa tuyển nữ Việt Nam với Pháp sẽ diễn ra vào rạng sáng mai (2h10 ngày 2/7) trên sân vận động Stade de la Source ...
Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga nói gì về sức ép của phương Tây? Ukraine đạt được thỏa thuận mới với EU; Myanmar xin lỗi Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật ...
XSMN 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. XSMN hôm nay

XSMN 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. XSMN hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 2/7. kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. XSMN thứ 7. SXMN 2/7. xổ số hôm ...
XSMB 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 2/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 2/7. trực tiếp kết quả xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. kết quả xổ số miền Bắc 2/7/2022. xổ số hôm nay 2/7. XSMB thứ 7. SXMB ...
XSMT 2/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. SXMT 2/7

XSMT 2/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 2/7/2022. SXMT 2/7

Baoquocte.vn. XSMT 2/7. xổ số hôm nay 2/7. trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. xổ số miền Trung thứ 7. ...
Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Tin thế giới 1/7: Sức ép từ phương Tây đưa Nga-Belarus gần nhau hơn; Ukraine trước tương lai ‘tươi sáng’; Mỹ lại làm căng với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga nói gì về sức ép của phương Tây? Ukraine đạt được thỏa thuận mới với EU; Myanmar xin lỗi Thái Lan... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Mỹ-Nhật Bản tập trận chung ở Biển Hoa Đông

Mỹ-Nhật Bản tập trận chung ở Biển Hoa Đông

Baoquocte.vn. Mới đây, Lực lượng Phòng không của Nhật Bản đã tiến hành tập trận chung với Mỹ trên vùng trời Biển Hoa Đông và Biển Nhật Bản.
Tổng thống Indonesia thăm chính thức UAE, hai bên ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng

Tổng thống Indonesia thăm chính thức UAE, hai bên ký thỏa thuận hợp tác quốc phòng

Baoquocte.vn. Tổng thống Indonesia cùng đệ nhất phu nhân Iriana đã đến thủ đô Abu Dhabi của UAE, bắt đầu chuyến thăm chính thức nước này.
Lãnh đạo châu Âu nói gì về triển vọng bước vào EU của Ukraine?

Lãnh đạo châu Âu nói gì về triển vọng bước vào EU của Ukraine?

Baoquocte.vn. Ukraine nay đã có một 'triển vọng rõ ràng về châu Âu' sau quyết định của EU trao quy chế ứng cử viên thành viên của khối cho Kiev.
Bulgaria 'chơi quân bài' trục xuất với Nga, Moscow gửi tối hậu thư dọa phản đòn, Sofia đọc 'thần chú' đối thoại

Bulgaria 'chơi quân bài' trục xuất với Nga, Moscow gửi tối hậu thư dọa phản đòn, Sofia đọc 'thần chú' đối thoại

Baoquocte.vn. Thủ tướng sắp mãn nhiệm của Bulgaria kêu gọi Moscow rút lại tối hậu thư ngoại giao sau khi Sofia trục xuất 70 nhân viên ngoại giao Nga.
Ấn Độ sẽ không thể thành cường quốc nếu thiếu hệ thống hàng hải cực kỳ hùng mạnh

Ấn Độ sẽ không thể thành cường quốc nếu thiếu hệ thống hàng hải cực kỳ hùng mạnh

Baoquocte.vn. Cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ cho rằng, nước này cần bảo vệ lợi ích của mình vì khu vực Ấn Độ Dương có nguy cơ xảy ra xung đột lợi ích.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Phiên bản di động